Мәжіліс депутаты жаңа Конституция жобасындағы кіріспеде алғаш рет білім мен ғылым, инновацияға қатысты норма көрсетілгенін айтты. Ата Заңда аталған саланы қаржыландыру саясаты нақты әрі айқын көрсетілген.

Адам мемлекеттік саясаттың өзегінде: депутаттар, заңгерлер және саясаттанушылардың жаңа Конституцияның негізгі бағыты туралы пікірлері«Референдум–2026» онлайн-марафоны барысында Мәжіліс депутаты, «Ақ жол» партиясы фракциясының жетекшісі Азат Перуашев, ҚР Әділет министрлігінің Заңнама және құқықтық ақпарат институтының директоры Индира Аубакирова, саясаттанушы Бөріхан Нұрмұхамедов өз пікірлерімен бөлісті.«Біздің мемлекетте жасалып жатқан кез келген іс «адам мүддесіне сай келе ме, жоқ па?» деген өлшем арқылы бағалануы тиіс. Бұл – билік болсын, азаматтық қоғам институттары болсын, әрдайым шешім адамның өміріне зиян келтіре ме, жоқ па деген тұрғыдан саралануы қажет деген сөз. Адам, оның құқықтары мен бостандықтары Қазақстандағы бүкіл өміріміздің өзегінде тұруы керек», – деді Индира Аубакирова.Өз кезегінде Азат Перуашев жаңа Конституциядағы бірқатар маңызды жаңашылдыққа назар аударды. Атап айтқанда, сот шешімінсіз тұрғын үйден шығаруға тыйым салу, сондай-ақ мемлекеттік органдардың немесе лауазымды тұлғалардың әрекеттерінен келтірілген залал үшін азаматтың өтемақы талап ету құқығы.«Конституцияда алғаш рет адвокатура ұғымы енгізілді. Шын мәнінде, бұл құжат адамға бағытталған. Ол азаматтардың мемлекеттік органдармен, соның ішінде адал емес шенеуніктермен қарым-қатынасындағы құқықтарын күшейтеді», – деді Азат Перуашев.Сонымен қатар мәжілісмен көп нәрсе азаматтардың өздеріне байланысты екенін, олардың конституциялық құқықтарын қорғауға қаншалықты дайын болатыны маңызды екенін атап өтті.Саясаттанушы Бөріхан Нұрмұхамедов те азаматтар мен саяси партиялар Конституцияда берілген құқықтар мен бостандықтарды өз мүдделерін қорғау, ілгерілету және елді дамыту үшін барынша тиімді пайдаланады деген сенім білдірді.

Өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтар енді әлеуметтік көмек алу үшін eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы өтініш бере алады. Бұған дейін бұл мүмкіндік тек eGov.kz порталы арқылы қолжетімді болатын. Енді өтінішті тікелей смартфоннан рәсімдеуге болады.Әлеуметтік көмек – бұл өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтардың жекелеген санаттарына жергілікті атқарушы органдар тарапынан көрсетілетін ақшалай төлем немесе материалдық қолдау. Қызметтің мобильді форматқа көшуі мұндай көмекті алу процесін анағұрлым жеңіл әрі ыңғайлы етеді. Өтінішті кез келген уақытта және кез келген жерден беруге болады, ал рәсімдеу уақыты едәуір қысқарады.Мәслихаттардың шешімдері бойынша әлеуметтік көмек қосымша қолдауға мұқтаж азаматтарға, соның ішінде әлеуметтік маңызы бар аурулары бар адамдарға, өз-өзіне қызмет көрсете алмайтын егде жастағы азаматтарға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған тұлғаларға, сондай-ақ табысы төмен отбасыларға көрсетіледі.«Өтініш беру процесі барынша автоматтандырылған. Өтінімді толтыру кезінде деректердің бір бөлігі мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде жүктеледі. Бұл рәсімдеуді жеңілдетіп, қателік жіберу ықтималдығын азайтады. Тәжірибе көрсеткендей, тек 2025 жылдың өзінде eGov.kz порталы арқылы 7 мыңнан астам өтініш түскен», – деді «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Басқарма төрағасы Дәулет Бекманов.Қызметті пайдалану үшін пайдаланушыға:eGov Mobile мобильді қосымшасына кіріп, «eGov мемлекеттік қызметтер» – «Арнайы қызметтер» бөліміне өту;«Жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындау» қызметін таңдап, қажетті деректерді толтыру;қол қоюдың қолжетімді тәсілдерінің бірімен өтінімді растау;«Қызметтер тарихы» бөлімінде өтініштің өңделу мәртебесі туралы хабарламамен танысу қажет.Қызмет көрсету нәтижесі ретінде әлеуметтік көмектің тағайындалғаны туралы хабарлама немесе өтініштің қанағаттандырылмағаны жөнінде негізделген жауап беріледі.Өтініш берілгеннен кейін ол уәкілетті орган тарапынан қаралады. Шешім отбасының табыс деңгейін және белгіленген өзге де өлшемдерді ескере отырып қабылданады. Өтінішті қарау мерзімі – 8 жұмыс күніне дейін. Қызмет тегін көрсетіледі.Қызмет Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Мемлекеттік қызметтер комитеті, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тарапынан іске асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1161957?lang=kk

Қазақстанның жаңа Конституциясында жекелеген өңірлерді жедел дамытуға арналған жаңа құрал пайда болады. Бұл механизм өңір экономикасын қалай жеделдететінін Мәжіліс депутаттары «Референдум-2026» онлайн-марафоны барысында түсіндірді.Мәжіліс депутаты Асхат Рахымжанов бұл механизмнің ең алдымен өңірлерге қосымша шетелдік инвестиция тартуға бағытталғанын айтты. Оның сөзінше, бұл әрбір өңірдің әлеуетін оның ерекшеліктерін ескере отырып тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл мультипликативті әсер береді: дамуға тек жеке қала ғана емес, сонымен қатар оның маңайдағы аумақтары және қосымша экономикалық салалар да ие болады. «Қауіпсіздік мәселесіне келер болсақ, оларды бөлек қарастыру көзделмегенін атап өткен жөн. Конституция елдің аумақтық тұтастығы мен бөлінбейтіндігін нақты бекітеді. Мемлекеттік билік құрылымы өзгеріссіз қалады. Сонымен бірге, жедел даму қалалары үшін сәйкес конституциялық заңдарды қабылдау қарастырылған. Барлық шешімдер қолданыстағы құқықтық аясында және мемлекеттік органдар бақылауында қабылданады. Арнайы құқықтық режим олардың дамуы үшін қосымша жағдайлар жасауға бағытталған», – деп түйіндеді Асхат Рахымжанов.

Қазақстанның жаңа Конституциясы жобасында алғаш рет мемлекет тарапынан еріктілікті қолдау нормасын бекіту ұсынылды. Тиісті түзетулерді ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаттары «Референдум-2026» онлайн-марафоны барысында талқылады.Мәжіліс депутаты Вера Кимнің айтуынша, еріктілікті конституциялық деңгейде бекіту – оның маңызын мойындау ғана емес, сонымен қатар еріктілер қозғалысын ұзақ мерзімді перспективада дамытуға мемлекеттік қолдау кепілдігін білдіреді. «Осылайша, еріктілер қозғалысын Конституция деңгейіне көтеру арқылы біз әрбір азаматтың мемлекетті дамыту ісіне қатыстылығын сезінуіне жағдай жасаймыз. Бұл қоғамның неғұрлым тұрақты дамуын қалыптастыруға ықпал етеді», – деп қосты депутат Ислам Сұңкар.Өз кезегінде депутат Ажар Сағандықова еріктілік тек жастармен шектелмейтінін атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде «күміс еріктілер» қозғалысы белсенді дамып келеді – бұл аға буын өкілдері әлеуметтік осал топтарды қолдауға, тәлімгерлікке және отбасылық мәселелерді шешуге елеулі үлес қосып отыр.