Жаңалықтар
Қосымша
Шымкентте 256-шы бүйрек трансплантациясы сәтті өтті: медицина жаңа белеске жетті
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасында отандық трансплантология тарихындағы тағы бір маңызды оқиға болып өтті — туысқан донордан 256-шы бүйрек трансплантациясы сәтті жүргізілді. Бұл операция Оңтүстік Қазақстан аймағындағы мамандандырылған медицина орталығының ұзақ жылғы еңбегінің жемісі ғана емес, бүкіл республикалық денсаулық сақтау жүйесінің жетістігі болып табылады.Операция 30 қыркүйекте жоспарлы түрде өткізілді. Науқас — бүйрегінің созылмалы ауруымен сегіз жыл бойы есепте тұрған ер адам. Оның негізгі диагнозы — тубулоинтерстициалдық нефрит фонында дамыған бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысы. 2018 жылдан бастап науқас гемодиализ арқылы емделіп келді. Яғни ол сегіз жыл бойы апта сайын бірнеше рет аппаратқа қосылып, қанын тазалатып отырды — бұл адам өміріне, оның жұмыс қабілеттілігіне және жалпы өмір сапасына аса ауыр шектеулер қояды. Донор мен реципиент барлық қажетті медициналық зерттеулерден өтіп, заңнамада көзделген келісімдерді берді. Операция асқынусыз аяқталды, екі пациент де қарқынды терапия және реанимация бөліміне ауыстырылды. Қазіргі уақытта олардың жағдайы тұрақты деп бағаланады, ал реципиентте трансплантацияланған бүйректің ерте қалпына келу белгісі — жақсы диурез байқалуда.Шымкент қаласындағы трансплантология бағыты соңғы он жыл ішінде елеулі дамыды. №1 қалалық клиникалық аурухана Оңтүстік Қазақстанның ірі трансплантологиялық орталықтарының біріне айналды. Бүгінгі таңда мұнда жоғары білікті хирургтар, нефрологтар және анестезиологтардан тұратын кәсіби команда жұмыс істейді. «Бүйрек трансплантациясы — бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысындағы науқастар үшін ең тиімді емдеу әдісі. Гемодиализбен салыстырғанда трансплантация пациенттің өмір сапасын түбегейлі жақсартады, өмір ұзақтығын арттырады және оған толыққанды тіршілік сүруге мүмкіндік береді», — дейді ауруханадағы трансплантология бөлімінің жетекшісі Асқар Жұматов.Бүйрек ауруларының таралуы Қазақстанда медициналық және әлеуметтік тұрғыдан өткір мәселе болып қала береді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, бүкіл дүние жүзінде созылмалы бүйрек ауруымен 850 миллионнан астам адам ауырады. Қазақстан статистикасына сүйенсек, республикада бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысымен диализге тәуелді пациенттер саны жыл сайын өсуде. Бүйрек трансплантациясы бұл адамдар үшін өмірді түбегейлі өзгертетін жалғыз нақты шешім болып табылады. Алайда донорлық органдарға деген қажеттілік пен олардың нақты санының арасындағы алшақтық бүгінде де өте үлкен. Туысқан донорлықтан трансплантация жасау — бұл алшақтықты азайтудың ең маңызды жолдарының бірі, өйткені ол кадавралық донорлықты күтуге байланысты уақытты жояды.Операцияның сәтті өтуі медицина мамандарының ғана емес, қоғамның да назарын аударды. Ауруханаға таяу орналасқан аудандардан келген науқастардың туыстары мен белсенді азаматтар бұл жаңалыққа ерекше қуанышпен қарады. «Менің ағам да бүйрек ауруымен бірнеше жыл бойы диализде жүрді. Осындай жаңалықтарды оқыған сайын үміт оянады. Демек, Шымкентте де мұндай операциялар жасала береді екен», — деді жергілікті тұрғын Зарина Есімова. Қалалық денсаулық сақтау басқармасының өкілі де бұл жетістікті жоғары бағалады: «256 операция — бұл сандық жетістік қана емес, ол Шымкенттегі трансплантологияның жоғары деңгейге жеткенін дәлелдейді. Біз осы бағытты одан әрі дамытуға барлық мүмкіндігімізді жұмсаймыз».Бүйрек трансплантациясының тарихына үңілсек, Қазақстанда бұл бағыт 1990-шы жылдардың аяғынан бастап жүйелі түрде дамып келеді. Алғашқы операциялар республикалық деңгейдегі орталықтарда ғана жасалды. Кейінірек, 2000-шы жылдардың ортасынан бастап, облыстық ауруханаларда да мамандандырылған бөлімдер ашыла бастады. Шымкент осы бағытта ерте қадам жасаған қалалардың бірі болды. Бүгінде ол тек Оңтүстік Қазақстан тұрғындарына ғана емес, іргелес аймақтардан, тіпті Орта Азия елдерінен келетін науқастарға да медициналық қызмет көрсетуге мүмкіндігі бар ірі орталыққа айналды.Сарапшылар болашақта трансплантологияның Қазақстанда одан әрі кеңеюін болжайды. Ең алдымен, кадавралық донорлық институтын нығайту бүйрек трансплантациясының қолжетімділігін арттырады деп күтілуде. Сонымен қатар, иммуносупрессивті терапияның жаңа препараттары мен хирургиялық технологиялардың дамуы операциядан кейінгі асқынулар санын одан сайын азайтады. «Алдағы жылдарда Шымкентте жылына 50-60 трансплантацияға жетуді жоспарлаудамыз. Бұл үшін жаңа мамандар даярлауды да, инфрақұрылымды жаңартуды да жалғастырамыз», — деп мәлімдеді ауруханының бас дәрігері Берік Сейткали.256-шы бүйрек трансплантациясы — бұл тек медициналық статистикадағы тағы бір жол ғана емес. Ол бір адамның тағдырын өзгерткен, оған жаңа өмір сыйлаған нақты оқиға. Сегіз жыл бойы диализ аппаратына тәуелді болып, күн сайын шектеумен өмір сүрген адам енді бүйрегі қалпына келіп, толыққанды өмірге оралу мүмкіндігіне ие болды. Бұл Шымкент медицинасының, оңтүстік өңір дәрігерлерінің және жалпы отандық денсаулық сақтаудың нақты жетістігі. Трансплантология — адам өміріне деген ең терең сыйластықтың медицинадағы көрінісі, ал Шымкент бұл жолда сенімді алға басуда.
Шымкентте екі есірткі таратушы ұсталды: тергеу жүргізілуде
04.10.2026
Шымкент қаласының полиция департаменті жанындағы есірткі қылмасына қарсы күрес басқармасының қызметкерлері жүргізген жедел іс-шаралар нәтижесінде психотропты және есірткі заттарын сатумен айналысқан деп күдікті екі жергілікті тұрғын ұсталды. 2026 жылдың 1 қазанында жарияланған бұл ақпарат қалалық қауымдастықта үлкен резонанс тудырды. Қуатты оңтүстік мегаполисте есірткі бизнесімен күрес тоқтаусыз жалғасып келе жатқанын осы оқиға тағы бір мәрте дәлелдеді.Ұстау барысында күдіктілерден альфа-PVP психотропты затымен толтырылған 50 бума тәркіленді. Бұл заттың нарықта жедел таралуы — Қазақстан құқық қорғау органдары үшін соңғы бірнеше жылда ерекше алаңдаушылық тудырып отырған мәселе. Қазіргі заманның аса қауіпті синтетикалық есірткілерінің бірі саналатын альфа-PVP адам ағзасына аса жойқын әсер ететіндіктен, оны таратқандарға заң жүзінде ең ауыр жаза қолданылады. Оның үстіне, күдіктілердің бірінің тұрғылықты мекенжайын тінту барысында полицейлер қосымша 32 бума гашиш және шамамен 200 грамм гашиш майын тапты. Барлық заттар тәркіліп, сараптамаға жіберілді.Тергеу деректеріне сүйенсек, ұсталған екі тұрғын биылғы жылдың мамыр айынан бастап заңсыз есірткі айналымына қатысқан. Олар курьер ретінде жұмыс істеп, сонымен қатар есірткі заттарын буып-түйіп, тарату жүйесінде ортаңғы буынды иеленген. Мұндай "бөлшекті" жүйе — қазіргі есірткі желілерінің тән белгісі. Полиция ведомствосының деректеріне сәйкес, соңғы жылдары Шымкент пен оның айналасында есірткі таратушылардың желілік ұйымдасу деңгейі айтарлықтай өсті. Тергеуді жеделдету мақсатында сотқа дейінгі тергеу барысында барлық байланыстар мен ақшалай ағымдар анықталуда. Күдіктілер қамауға алынды.Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам халқы бар ірі мегаполисі ретінде, сондай-ақ Орта Азияның маңызды транзиттік тораптарының бірі ретінде есірткі тасымалдаушылардың назарынан тыс қалған емес. Қала географиялық тұрғыдан Өзбекстан мен Қырғызстанмен шекаралас орналасқандықтан, есірткі контрабандасы үшін тартымды бағытқа айналуда. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы Оңтүстік Қазақстан өңірінде есірткіге байланысты қылмыстардың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 14 пайызға өсті. Осы мәнмәтінде Шымкент полициясының жүргізіп жатқан операциялары маңыздылығын одан әрі арттыруда.Есірткіге қарсы күрес саласындағы мамандардың пікірінше, ұстаулар жүйелі профилактикалық жұмыспен бірге жүруі тиіс. "Бір торды жапқанмен, жүйені бұзбасаң — орнына екеуі пайда болады. Бізге тек ұстау емес, тамырымен жұлу керек," — деп түсіндіреді Шымкент мемлекеттік университетінің криминология кафедрасының доценті Ерлан Байжанов. Оның пікірінше, жасөспірімдер мен жастар арасындағы профилактика жұмысын күшейтпесе, есірткі таратушылардың тізбегі тоқтамайды. Мамандар есірткіге тәуелді адамдарды қоғамнан шеттету орнына оларға медициналық және психологиялық көмек беру жүйесін жетілдіруді де ерекше атайды.Қазақстан заңнамасы бойынша есірткінің заңсыз айналымы үшін 20 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Бұл — Қылмыстық кодекстің ең ауыр санкцияларының бірі. Соңғы бірнеше жылда заң шығарушылар жазаны ауырлату мәселесін талқылап, есірткі саудасына ұйымдасқан қылмыспен күрес шеңберінде қарауды ұсынды. Биылғы маусымда Мәжілісте есірткіге байланысты баптарды қатаңдату туралы жаңа заң жобасының бірінші оқылымы болып өтті. Сарапшылардың бір бөлігі жаза мөлшерін арттырудың ескерту рөлін атқара алатынын мойындай отырып, оның жеткіліксіз екенін де атап өтеді — себебі есірткі желісінің буындарын тек жаза арқылы ығыстыру мүмкін емес.Шымкент тұрғындары оқиғаға бейжай қарамады. Әлеуметтік желілерде пікірлер екіге жарылды: бір топ полицияның жедел жұмысын мақтаса, екінші бөлігі неге тек курьерлер ұсталып, желінің ұйымдастырушылары ашылмайды деп сұрақ қояды. "Балаларымыз оқитын мектеп маңында мұндай адамдар жүргені — ауыр жайт. Полиция жақсы жұмыс жасады, бірақ тізбек үзілмесін," — деді Шымкенттің Әл-Фараби ауданының тұрғыны Гүлнәр Сейтқалиева. Халықтың осы алаңдаушылығы — есірткіге қарсы күрестегі қоғамдық сананың өскенін айғақтайды.Полиция бұл іспен жұмыс аяқталмағанын, тергеу жалғасатынын мәлімдеді. Желінің жоғарғы буындарын анықтауға бағытталған тергеу іс-шаралары белсенді түрде жүргізілуде. Құқық қорғау органдары азаматтарды да белсенділікке шақырады: кез келген күдікті жағдайды 102 нөмірі арқылы немесе полицияның ресми платформалары арқылы хабарлауға шақырады. Шымкент полициясының мұндай жедел ұстау операциялары — есірткі таратушыларға қалада орын жоқтығының нақты сигналы. Бірақ нәтижелі күрес үшін тек полиция күші емес, бүкіл қоғамның, білім беру жүйесінің және медицина саласының бірлескен ерік-жігері қажет.
«Алматы — Ташкент» тас жолындағы апаттан аман қалған тәжік азамат Шымкент дәрігерлерінің арқасында өмірге оралды
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасы тағы бір адам өмірін сақтап қалды. Бұл жолы науқас — 25 жастағы Тәжікстан азаматы, «Алматы — Ташкент» халықаралық тас жолында жүк автомобілін жөндеу барысында болған баллон жарылысынан ауыр жарақат алған жас еркек. Оқиға медицина мамандарының кәсіби шеберлігін, Шымкент ауруханасының техникалық әлеуетін және Қазақстанның транзиттік маршруттар бойындағы халықаралық гуманитарлық жауапкершілігін тағы бір рет айқын көрсетті.Алынған ақпаратқа сәйкес, оқиға «Алматы — Ташкент» магистралі бойында болған. Жас тәжік жүргізушісі жүк көлігінің бұзылуына байланысты жол шетінде жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кезде, тасымал баллоны күтпеген жерден жарылды. Жарылыс күші соншалықты қуатты болды — жас жігіт ауыр бас жарақаты мен дене мүшелеріне елеулі зақым алды. Жедел жәрдем бригадасы оны тез арада Шымкенттің №1 қалалық клиникалық ауруханасына жеткізді. Реанимация бөліміне түскен кезде пациенттің жағдайы өте ауыр болды: есі жоқ, тіршілік белгілері тұрақсыз еді.Ауруханада дезиметциялы реанимация және интенсивті терапия бөлімінің дәрігерлері дереу іске кірісті. Бас дәрігердің орынбасары, хирург Ерлан Бекқалиұлының айтуынша, «пациент бізге өте ауыр күйде жетті, алайда біздің командамыз бірден үйлесімді жұмыс бастады. Мұндай жағдайларда алғашқы сағаттар — адамның өмірі мен өлімі арасындағы шекті белгілейді». Дәрігерлер нейрохирургия, реаниматология және жалпы хирургия мамандарын бір топқа біріктіре отырып, кешенді емдеу жоспарын жасады. Науқасқа тыныс алуды қолдайтын аппарат жалғанды, қаны тұрақтандырылды, мидың зақымдалу аймақтарын бағалау үшін КТ зерттеуі жүргізілді.Бірнеше күн бойы жастың жағдайы ауыр болып қала берді. Отбасы мен туыстары Тәжікстаннан байланысып, науқастың денсаулығы туралы ақпарат алып отырды. Шымкент ауруханасы оларға консульдық байланыс арқылы тұрақты хабарлама беріп отырды. Ақырында науқастың жағдайы жақсара бастады: сана оралды, тыныс алу тұрақтанды. Осыдан кейін оны реанимациядан шұғыл нейрохирургия бөліміне ауыстырды, онда консервативті емдеу жалғастырылып, тәулік бойы медициналық бақылау жүргізілуде. Бүгінгі таңда науқастың жағдайы тұрақты деп бағаланып отыр, оң динамика байқалуда.«Алматы — Ташкент» тас жолы — Орталық Азияның ең жүктелген халықаралық магистральдарының бірі. Бұл маршрут арқылы жыл сайын мыңдаған жүк автомобильдері, туристік автобустар мен жеке көліктер өтеді. Жол бойындағы апаттар мен техникалық ақаулар — өкінішке қарай, жиі кездесетін құбылыс. Қазақстан Жол полициясының деректері бойынша, тек 2025 жылдың бірінші жарты жылдығында осы магистральда 120-дан астам жол-көлік оқиғасы тіркелген, оның ішінде техникалық себептерден туындаған апаттардың үлесі 18 пайызды құраған. Сарапшылар жүк автомобильдерін жөндеу кезіндегі баллон жарылыстарының санасыздықтан болатын, алдын алуға болатын оқиға екенін атап өтеді.Шымкент — Оңтүстік Қазақстандағы ірі медициналық орталық. Қаланың №1 клиникалық ауруханасы аймақтас елдер — Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан азаматтарын жиі қабылдайды. Медицина ғылымдарының кандидаты, нейрохирург Дінмұхаммед Сейтқалиұлы осы жағдайға байланысты: «Біздің ауруханамыз тек Қазақстан азаматтарына ғана емес, Орталық Азия аймағына қызмет етеді. Транзиттік маршруттарда апатқа ұшыраған шетел азаматтарын дер кезінде медициналық көмекке жеткізу — ортақ гуманитарлық міндет. Бұл жолы да командамыз өз парызын орындады» — деді. Бұл сөздер шекара асатын медициналық ынтымақтастықтың маңыздылығын айрықша аша түседі.Оқиға Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы ынтымақтастықтың нақты көрінісіне айналды. Тәжікстан консулдығының өкілі Шымкентте жатқан өз елінің азаматына барып, алғыс білдірді. «Қазақстан дәрігерлерінің кәсіпқойлығы мен адамгершілігі — екі ел арасындағы достықтың тірі дәлелі» деген сөздерді консулдық өкіл баспасөзге мәлімдеді. Ал науқастың анасы телефон арқылы берген сұхбатында: «Балам өмірге оралды. Шымкент дәрігерлеріне, Қазақстан халқына шексіз ризашылығымды білдіремін. Олар менің ұлымды аман алып қалды» — деп жылап сөйледі.Бұл оқиға бірнеше маңызды мәселені күн тәртібіне шығарады. Біріншіден, транзиттік маршруттар бойындағы медициналық инфрақұрылымды нығайту қажеттігі. Екіншіден, жол жөндеушілерге арналған қауіпсіздік нормаларын қатаң сақтату мен нұсқаулық беру мәселесі. Үшіншіден, аймақтық елдердің медициналық мекемелері арасындағы ақпарат алмасу және пациент тасымалдау тетіктерін жетілдіру. Осы мәселелерді Орталық Азия денсаулық сақтау министрліктерінің кезекті кеңесінде талқылау ұсынылып отыр. Ал Шымкенттің №1 клиникалық ауруханасы бұл жолы тағы бір рет — тек емдеу орны ғана емес, өмірді сақтаудың сенімді бекетіне айналғанын дәлелдеді. 25 жастағы тәжік жігітінің өмірге оралуы — бұл медицина ғылымының жетістігі ғана емес, адамзатты біріктіретін ортақ жауапкершіліктің де айқын белгісі.
Tomorrow School: Білім мен шабыттың жаңа толқыны
04.10.2026
2026 жылдың 1 қазанында Қазақстандағы заманауи білім беру кеңістігінде тағы бір маңызды оқиға болды — Tomorrow School өзінің үшінші ағынын ресми түрде іске қосты. Ал 2 қазан күні осы ағынның қатысушыларына арналған алғашқы Check-in кездесуі өтіп, бүкіл оқу процесіне қуатты импульс берді. Бұл оқиға тек жай ғана танысу кешіне айналып қалған жоқ — ол жүздеген жас жүректерде білімге деген шын ықыласты жандырып жіберген нағыз мотивациялық серпіліс болды.Tomorrow School — бүгінгі Қазақстандағы ең жылдам дамып келе жатқан онлайн білім беру платформаларының бірі. Мектеп өз жұмысын бірнеше жыл бұрын скромный стартап ретінде бастаған болатын, алайда қысқа мерзімде ол отандық EdTech нарығындағы танымал атауға айналды. Бірінші және екінші ағындарының табысты нәтижелері платформаға деген сенімді арттырып, үшінші топтың қалыптасуына мықты негіз жасады. Бүгінгі күні Tomorrow School-дың аудиториясы тек Алматы мен Астанамен шектелмейді — онлайн форматтың арқасында Қазақстанның барлық өңірлерінен, тіпті шет елдерден де оқушылар қосылып жатыр.Қазіргі кезде Қазақстанда цифрлық білім берудің қарқыны жылдан жылға артып келеді. Ұлттық статистика агенттігінің деректеріне сәйкес, соңғы үш жылда онлайн оқу курстарына деген сұраныс елімізде 340 пайызға өскен. Пандемиядан кейінгі дәуірде дистанциялық оқытудың мүмкіндіктерін бағалаған қазақстандықтар санының артуы — бұл тенденцияның басты себебі. Сонымен қатар, мемлекеттің "Цифрлық Қазақстан" бағдарламасы аясында онлайн білім берудің инфрақұрылымы айтарлықтай жақсарды. Дәл осы жағдайда Tomorrow School сияқты платформалардың пайда болуы кездейсоқтық емес, сала дамуының заңды жалғасы болып табылады.Check-in іс-шарасына қатысқан жас маман, 24 жастағы Айгерім Бекова өз ойымен бөлісті: "Мен алдыңғы ағындардың нәтижелерін зерттеп, Tomorrow School-ға саналы түрде келдім. Бірінші Check-in-ақ мені толығымен сендірді — бұл жерде тек теория емес, нақты өмірге қажетті дағдылар беріледі. Тренерлердің беретін энергиясы бізді бірден сілкіндіріп жіберді". Осындай пікірлерді іс-шара барысында жиі естуге болатын еді. Тағы бір қатысушы, Шымкенттен келген 31 жастағы Нұрлан Сейіт: "Мен бұрын да бірнеше онлайн курстарды аяқтаған адаммын. Бірақ Tomorrow School-дың форматы басқа — мұнда қоғамдастық сезімі бар, командалық рух бар. Check-in кездесуі осыны дәл бірінші күннен сездіртті" деп атап өтті.Іс-шараны ұйымдастырушылар тарапынан да маңызды түсініктемелер алынды. Tomorrow School командасының жетекшісі: "Біздің үшінші ағынымыз — бұл тек сан жағынан өсу ғана емес, сапа жағынан да жаңа белеске шығу. Алдыңғы ағындардан алынған сабақтарды ескере отырып, оқу бағдарламасын тереңдеттік, менторлар тобын кеңейттік және практикалық тапсырмалардың үлесін арттырдық. Check-in барысында оқушылардың көзіндегі от бізге өздеріміз де шабыт берді — бұл ең үлкен марапат" деді. Платформа деректеріне сүйенсек, үшінші ағынға тіркелгендердің 68 пайызы алдыңғы түлектердің ұсынысы бойынша келген. Бұл цифр сөзсіз: Tomorrow School репутациясы нақты нәтижелермен қалыптасқан.Tomorrow School феноменін кеңірек контексте қарастырсақ, ол Қазақстандағы білімге деген жаңа көзқарастың айнасы іспетті. Бүгінгі жастар тек диплом алу үшін оқымайды — олар нақты дағдыларды, тәжірибелі менторларды және бір-бірін қолдайтын қоғамдастықты іздейді. Дәл осы үшеуін Tomorrow School ұсынады. Білім саласының сарапшысы, педагогика ғылымдарының докторы Зауре Мұхамеджанова бұл жайлы: "Қазіргі онлайн платформалардың ең үздіктері контент сапасына ғана емес, оқушы тәжірибесіне — яғни эмоциялық байланыс пен мотивацияны ұстап тұруға — ерекше мән береді. Check-in форматы — оқушыны бірінші күннен ұжымға енгізудің ақылды тәсілі" деп бағалады.Тарихи тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстандағы білім реформасы ұзақ жылдар бойы негізінен мемлекеттік мекемелер арқылы жүргізілді. Алайда соңғы онжылдықта жеке сектордың осы салаға белсенді кіруі жаңа мүмкіндіктер ашты. Атап айтқанда, жылдамдық пен икемділік жағынан жеке платформалар мемлекеттік жүйеден бір саты алда тұрады. Tomorrow School — осы жаңа толқынның жарқын өкілі. Мектептің үшінші ағынының ашылуы тек бір платформаның өсуі емес, бүтін бір саланың жетілуінің белгісі.Алдағы уақытта Tomorrow School үшінші ағыны оқушылары алдында нақты жетістіктерге жету міндеті тұр. Платформа алдыңғы ағындардың түлектерінің 78 пайызы өз саласында мансаптық өсуге қол жеткізгенін мәлімдейді. Бұл — жай ғана маркетингтік сан емес, нақты адамдардың нақты өзгерістері. Үшінші ағынның қатысушылары бұл жолды Check-in кездесуінің ыстық энергиясымен, шабытпен және өзгеруге деген нық бекіген ұмтылыспен бастады. Tomorrow School командасы мен оқушылары ортақ мақсатқа бірігіп, Қазақстандағы заманауи білім беру тарихына өз беттерін жазуда.
Жасанды интеллект дәуірінде контент жасаушылар: Шымкенттегі AI Creator Challenge форумы болашаққа жол ашты
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Биылғы күзде Шымкент технологиялық кеңістігі — Shymkent Hub — тағы бір маңызды оқиғаның куәсі болды. Қазан айының басында өткен AI Creator Challenge іс-шарасы қатысушыларға жасанды интеллект арқылы бейне контент жасаудың жаңа горизонттарын ашып берді. Бұл оқиға жергілікті технологиялық қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес болып табылады.Іс-шара «AI Month» — Жасанды интеллект айы шеңберінде өтті. Аталған бастама бірнеше жыл бұрын Қазақстанның ірі қалаларында қалыптаса бастаған технологиялық мәдениеттің табиғи жалғасы болып саналады. Мемлекеттік «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы іске қосылғаннан бері елімізде IT-білім берудің маңыздылығы күрт артты. Статистикаға жүгінсек, соңғы үш жылда ғана Қазақстанда технологиялық стартаптар саны екі есеге өсті, ал жасанды интеллект саласына деген қызығушылық жыл сайын 40 пайызға артып келеді. Осындай контексте Шымкент хабының ұйымдастырған іс-шарасы ерекше мәнге ие болады.AI Creator Challenge форумына қатысқан Айгерім Сейткали — жас контент-жасаушы — өз әсерін жасырмады: «Мен бұған дейін жасанды интеллект тек бағдарламашылар мен инженерлер үшін қол жетімді деп ойлайтынмын. Бірақ бүгін мен түсіндім: бұл — кез келген шығармашыл адамның қолынан келетін құрал. Ең бастысы — оны дұрыс пайдалана білу». Оның сөздері залда отырған жүзден астам қатысушының пікірін дәл бейнеледі. Шара барысында тек теория ғана емес, тікелей практикалық жаттығулар ұйымдастырылды, бұл оқиғаны қарапайым семинардан бөлек деңгейге шығарды.Іс-шараның негізгі бағдарламасы үш маңызды блоктан тұрды. Біріншіден, қатысушылар тегін қол жетімді AI-платформалармен танысты: Runway, Pika Labs, Sora сынды сервистер қазіргі таңда бейне өндірісін демократияландырып, кәдімгі смартфоны бар кез келген адамға кинематографиялық деңгейдегі контент жасауға мүмкіндік беріп отыр. Екіншіден, спикерлер жасанды интеллект арқылы бейне жасаудың қадамдық алгоритмін түсіндірді — идеядан дайын өнімге дейінгі жолды нақты кейстер арқылы көрсетті. Үшіншіден, қатысушылар нақты жобаларда жаңа инструменттерді өздері сынап көрді.Форумның бас спикері, цифрлық маркетинг саласының маманы Дамир Қожахметов өз баяндамасында нарықтың ағымдағы жай-күйін нақты деректермен суреттеді: «Қазіргі уақытта дүние жүзіндегі контент-жасаушылардың 65 пайызы жасанды интеллект құралдарын жұмыс процесіне кіріктіре бастады. Бірақ Орталық Азия аймағында бұл көрсеткіш әлі де 20-25 пайыз деңгейінде. Демек, алда үлкен мүмкіндіктер бар». Эксперт сондай-ақ жасанды интеллект жұмысты алмастырмайтынын, керісінше, оны күшейтетінін атап өтті. «Болашақта бәсекеге қабілетті болғың келсе — AI-мен жұмыс істей білуің шарт» деді ол.Тарихи тұрғыдан қарасақ, бүгін болып жатқан технологиялық революция 1990-жылдардағы интернеттің пайда болуымен немесе 2000-жылдардағы смартфондар дәуірінің басталуымен салыстыруға болады. Дәл сол кездері де «бұл тым күрделі», «бұл тек мамандарға арналған» деген пікірлер айтылды. Бірақ уақыт өте технологиялар жалпыға ортақ болды. Жасанды интеллект те осы жолдан өтіп жатыр — тек бұл процесс әлдеқайда жылдам жүруде. Shymkent Hub осындай трансформацияның Оңтүстік Қазақстандағы алдыңғы шебінде тұр.Іс-шараның соңында Shymkent Hub директоры Нұрлан Әбілов болашақ жоспарлар туралы сөз қозғады: «Біздің мақсатымыз — Шымкентті Орталық Азияның технологиялық орталықтарының бірі ету. Biz осы жолда бір қадам жасадық, алайда алда тағы да көптеген практикалық іс-шаралар, хакатондар мен форумдар жоспарланған. AI-технологиялар — бұл тек тренд емес, бұл жаңа іскерлік шындық». Оның сөздеріне залда отырған қатысушылар шапалақпен жауап берді. Кеңістіктің алдағы айларда өткізетін іс-шаралары туралы тізім бекітілгені де белгілі болды.Жалпы алғанда, AI Creator Challenge форумы Шымкент пен бүкіл Қазақстандағы технологиялық оянудың айқын символына айналды. Жасанды интеллект контент өнеркәсібін түбегейлі өзгертіп жатқан бүгінгі таңда осындай білім беру бастамалары аса маңызды рөл атқарады. Болашақты болжаушылар мен экономистердің пікірінше, 2027–2028 жылдары AI-инструменттерді меңгерген мамандарға деген сұраныс бірнеше есе артады — бұл Қазақстан экономикасы үшін де жаңа мүмкіндіктер есігін ашады. Шымкент хабы осы мүмкіндіктерге дайын адамдар тәрбиелеуде жетекші рөл алуға талпынып отыр. Іс-шараның нәтижесі — жүздеген жас маман бар инструменттерді игеріп, жаңа технологиялық кеңістікте өзінің орнын табуға бір қадам жақындады.
Қоғам
Қосымша
Шымкентте 256-шы бүйрек трансплантациясы сәтті өтті: медицина жаңа белеске жетті
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасында отандық трансплантология тарихындағы тағы бір маңызды оқиға болып өтті — туысқан донордан 256-шы бүйрек трансплантациясы сәтті жүргізілді. Бұл операция Оңтүстік Қазақстан аймағындағы мамандандырылған медицина орталығының ұзақ жылғы еңбегінің жемісі ғана емес, бүкіл республикалық денсаулық сақтау жүйесінің жетістігі болып табылады.Операция 30 қыркүйекте жоспарлы түрде өткізілді. Науқас — бүйрегінің созылмалы ауруымен сегіз жыл бойы есепте тұрған ер адам. Оның негізгі диагнозы — тубулоинтерстициалдық нефрит фонында дамыған бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысы. 2018 жылдан бастап науқас гемодиализ арқылы емделіп келді. Яғни ол сегіз жыл бойы апта сайын бірнеше рет аппаратқа қосылып, қанын тазалатып отырды — бұл адам өміріне, оның жұмыс қабілеттілігіне және жалпы өмір сапасына аса ауыр шектеулер қояды. Донор мен реципиент барлық қажетті медициналық зерттеулерден өтіп, заңнамада көзделген келісімдерді берді. Операция асқынусыз аяқталды, екі пациент де қарқынды терапия және реанимация бөліміне ауыстырылды. Қазіргі уақытта олардың жағдайы тұрақты деп бағаланады, ал реципиентте трансплантацияланған бүйректің ерте қалпына келу белгісі — жақсы диурез байқалуда.Шымкент қаласындағы трансплантология бағыты соңғы он жыл ішінде елеулі дамыды. №1 қалалық клиникалық аурухана Оңтүстік Қазақстанның ірі трансплантологиялық орталықтарының біріне айналды. Бүгінгі таңда мұнда жоғары білікті хирургтар, нефрологтар және анестезиологтардан тұратын кәсіби команда жұмыс істейді. «Бүйрек трансплантациясы — бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысындағы науқастар үшін ең тиімді емдеу әдісі. Гемодиализбен салыстырғанда трансплантация пациенттің өмір сапасын түбегейлі жақсартады, өмір ұзақтығын арттырады және оған толыққанды тіршілік сүруге мүмкіндік береді», — дейді ауруханадағы трансплантология бөлімінің жетекшісі Асқар Жұматов.Бүйрек ауруларының таралуы Қазақстанда медициналық және әлеуметтік тұрғыдан өткір мәселе болып қала береді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, бүкіл дүние жүзінде созылмалы бүйрек ауруымен 850 миллионнан астам адам ауырады. Қазақстан статистикасына сүйенсек, республикада бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысымен диализге тәуелді пациенттер саны жыл сайын өсуде. Бүйрек трансплантациясы бұл адамдар үшін өмірді түбегейлі өзгертетін жалғыз нақты шешім болып табылады. Алайда донорлық органдарға деген қажеттілік пен олардың нақты санының арасындағы алшақтық бүгінде де өте үлкен. Туысқан донорлықтан трансплантация жасау — бұл алшақтықты азайтудың ең маңызды жолдарының бірі, өйткені ол кадавралық донорлықты күтуге байланысты уақытты жояды.Операцияның сәтті өтуі медицина мамандарының ғана емес, қоғамның да назарын аударды. Ауруханаға таяу орналасқан аудандардан келген науқастардың туыстары мен белсенді азаматтар бұл жаңалыққа ерекше қуанышпен қарады. «Менің ағам да бүйрек ауруымен бірнеше жыл бойы диализде жүрді. Осындай жаңалықтарды оқыған сайын үміт оянады. Демек, Шымкентте де мұндай операциялар жасала береді екен», — деді жергілікті тұрғын Зарина Есімова. Қалалық денсаулық сақтау басқармасының өкілі де бұл жетістікті жоғары бағалады: «256 операция — бұл сандық жетістік қана емес, ол Шымкенттегі трансплантологияның жоғары деңгейге жеткенін дәлелдейді. Біз осы бағытты одан әрі дамытуға барлық мүмкіндігімізді жұмсаймыз».Бүйрек трансплантациясының тарихына үңілсек, Қазақстанда бұл бағыт 1990-шы жылдардың аяғынан бастап жүйелі түрде дамып келеді. Алғашқы операциялар республикалық деңгейдегі орталықтарда ғана жасалды. Кейінірек, 2000-шы жылдардың ортасынан бастап, облыстық ауруханаларда да мамандандырылған бөлімдер ашыла бастады. Шымкент осы бағытта ерте қадам жасаған қалалардың бірі болды. Бүгінде ол тек Оңтүстік Қазақстан тұрғындарына ғана емес, іргелес аймақтардан, тіпті Орта Азия елдерінен келетін науқастарға да медициналық қызмет көрсетуге мүмкіндігі бар ірі орталыққа айналды.Сарапшылар болашақта трансплантологияның Қазақстанда одан әрі кеңеюін болжайды. Ең алдымен, кадавралық донорлық институтын нығайту бүйрек трансплантациясының қолжетімділігін арттырады деп күтілуде. Сонымен қатар, иммуносупрессивті терапияның жаңа препараттары мен хирургиялық технологиялардың дамуы операциядан кейінгі асқынулар санын одан сайын азайтады. «Алдағы жылдарда Шымкентте жылына 50-60 трансплантацияға жетуді жоспарлаудамыз. Бұл үшін жаңа мамандар даярлауды да, инфрақұрылымды жаңартуды да жалғастырамыз», — деп мәлімдеді ауруханының бас дәрігері Берік Сейткали.256-шы бүйрек трансплантациясы — бұл тек медициналық статистикадағы тағы бір жол ғана емес. Ол бір адамның тағдырын өзгерткен, оған жаңа өмір сыйлаған нақты оқиға. Сегіз жыл бойы диализ аппаратына тәуелді болып, күн сайын шектеумен өмір сүрген адам енді бүйрегі қалпына келіп, толыққанды өмірге оралу мүмкіндігіне ие болды. Бұл Шымкент медицинасының, оңтүстік өңір дәрігерлерінің және жалпы отандық денсаулық сақтаудың нақты жетістігі. Трансплантология — адам өміріне деген ең терең сыйластықтың медицинадағы көрінісі, ал Шымкент бұл жолда сенімді алға басуда.
Шымкентте екі есірткі таратушы ұсталды: тергеу жүргізілуде
04.10.2026
Шымкент қаласының полиция департаменті жанындағы есірткі қылмасына қарсы күрес басқармасының қызметкерлері жүргізген жедел іс-шаралар нәтижесінде психотропты және есірткі заттарын сатумен айналысқан деп күдікті екі жергілікті тұрғын ұсталды. 2026 жылдың 1 қазанында жарияланған бұл ақпарат қалалық қауымдастықта үлкен резонанс тудырды. Қуатты оңтүстік мегаполисте есірткі бизнесімен күрес тоқтаусыз жалғасып келе жатқанын осы оқиға тағы бір мәрте дәлелдеді.Ұстау барысында күдіктілерден альфа-PVP психотропты затымен толтырылған 50 бума тәркіленді. Бұл заттың нарықта жедел таралуы — Қазақстан құқық қорғау органдары үшін соңғы бірнеше жылда ерекше алаңдаушылық тудырып отырған мәселе. Қазіргі заманның аса қауіпті синтетикалық есірткілерінің бірі саналатын альфа-PVP адам ағзасына аса жойқын әсер ететіндіктен, оны таратқандарға заң жүзінде ең ауыр жаза қолданылады. Оның үстіне, күдіктілердің бірінің тұрғылықты мекенжайын тінту барысында полицейлер қосымша 32 бума гашиш және шамамен 200 грамм гашиш майын тапты. Барлық заттар тәркіліп, сараптамаға жіберілді.Тергеу деректеріне сүйенсек, ұсталған екі тұрғын биылғы жылдың мамыр айынан бастап заңсыз есірткі айналымына қатысқан. Олар курьер ретінде жұмыс істеп, сонымен қатар есірткі заттарын буып-түйіп, тарату жүйесінде ортаңғы буынды иеленген. Мұндай "бөлшекті" жүйе — қазіргі есірткі желілерінің тән белгісі. Полиция ведомствосының деректеріне сәйкес, соңғы жылдары Шымкент пен оның айналасында есірткі таратушылардың желілік ұйымдасу деңгейі айтарлықтай өсті. Тергеуді жеделдету мақсатында сотқа дейінгі тергеу барысында барлық байланыстар мен ақшалай ағымдар анықталуда. Күдіктілер қамауға алынды.Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам халқы бар ірі мегаполисі ретінде, сондай-ақ Орта Азияның маңызды транзиттік тораптарының бірі ретінде есірткі тасымалдаушылардың назарынан тыс қалған емес. Қала географиялық тұрғыдан Өзбекстан мен Қырғызстанмен шекаралас орналасқандықтан, есірткі контрабандасы үшін тартымды бағытқа айналуда. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы Оңтүстік Қазақстан өңірінде есірткіге байланысты қылмыстардың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 14 пайызға өсті. Осы мәнмәтінде Шымкент полициясының жүргізіп жатқан операциялары маңыздылығын одан әрі арттыруда.Есірткіге қарсы күрес саласындағы мамандардың пікірінше, ұстаулар жүйелі профилактикалық жұмыспен бірге жүруі тиіс. "Бір торды жапқанмен, жүйені бұзбасаң — орнына екеуі пайда болады. Бізге тек ұстау емес, тамырымен жұлу керек," — деп түсіндіреді Шымкент мемлекеттік университетінің криминология кафедрасының доценті Ерлан Байжанов. Оның пікірінше, жасөспірімдер мен жастар арасындағы профилактика жұмысын күшейтпесе, есірткі таратушылардың тізбегі тоқтамайды. Мамандар есірткіге тәуелді адамдарды қоғамнан шеттету орнына оларға медициналық және психологиялық көмек беру жүйесін жетілдіруді де ерекше атайды.Қазақстан заңнамасы бойынша есірткінің заңсыз айналымы үшін 20 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Бұл — Қылмыстық кодекстің ең ауыр санкцияларының бірі. Соңғы бірнеше жылда заң шығарушылар жазаны ауырлату мәселесін талқылап, есірткі саудасына ұйымдасқан қылмыспен күрес шеңберінде қарауды ұсынды. Биылғы маусымда Мәжілісте есірткіге байланысты баптарды қатаңдату туралы жаңа заң жобасының бірінші оқылымы болып өтті. Сарапшылардың бір бөлігі жаза мөлшерін арттырудың ескерту рөлін атқара алатынын мойындай отырып, оның жеткіліксіз екенін де атап өтеді — себебі есірткі желісінің буындарын тек жаза арқылы ығыстыру мүмкін емес.Шымкент тұрғындары оқиғаға бейжай қарамады. Әлеуметтік желілерде пікірлер екіге жарылды: бір топ полицияның жедел жұмысын мақтаса, екінші бөлігі неге тек курьерлер ұсталып, желінің ұйымдастырушылары ашылмайды деп сұрақ қояды. "Балаларымыз оқитын мектеп маңында мұндай адамдар жүргені — ауыр жайт. Полиция жақсы жұмыс жасады, бірақ тізбек үзілмесін," — деді Шымкенттің Әл-Фараби ауданының тұрғыны Гүлнәр Сейтқалиева. Халықтың осы алаңдаушылығы — есірткіге қарсы күрестегі қоғамдық сананың өскенін айғақтайды.Полиция бұл іспен жұмыс аяқталмағанын, тергеу жалғасатынын мәлімдеді. Желінің жоғарғы буындарын анықтауға бағытталған тергеу іс-шаралары белсенді түрде жүргізілуде. Құқық қорғау органдары азаматтарды да белсенділікке шақырады: кез келген күдікті жағдайды 102 нөмірі арқылы немесе полицияның ресми платформалары арқылы хабарлауға шақырады. Шымкент полициясының мұндай жедел ұстау операциялары — есірткі таратушыларға қалада орын жоқтығының нақты сигналы. Бірақ нәтижелі күрес үшін тек полиция күші емес, бүкіл қоғамның, білім беру жүйесінің және медицина саласының бірлескен ерік-жігері қажет.
«Алматы — Ташкент» тас жолындағы апаттан аман қалған тәжік азамат Шымкент дәрігерлерінің арқасында өмірге оралды
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасы тағы бір адам өмірін сақтап қалды. Бұл жолы науқас — 25 жастағы Тәжікстан азаматы, «Алматы — Ташкент» халықаралық тас жолында жүк автомобілін жөндеу барысында болған баллон жарылысынан ауыр жарақат алған жас еркек. Оқиға медицина мамандарының кәсіби шеберлігін, Шымкент ауруханасының техникалық әлеуетін және Қазақстанның транзиттік маршруттар бойындағы халықаралық гуманитарлық жауапкершілігін тағы бір рет айқын көрсетті.Алынған ақпаратқа сәйкес, оқиға «Алматы — Ташкент» магистралі бойында болған. Жас тәжік жүргізушісі жүк көлігінің бұзылуына байланысты жол шетінде жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кезде, тасымал баллоны күтпеген жерден жарылды. Жарылыс күші соншалықты қуатты болды — жас жігіт ауыр бас жарақаты мен дене мүшелеріне елеулі зақым алды. Жедел жәрдем бригадасы оны тез арада Шымкенттің №1 қалалық клиникалық ауруханасына жеткізді. Реанимация бөліміне түскен кезде пациенттің жағдайы өте ауыр болды: есі жоқ, тіршілік белгілері тұрақсыз еді.Ауруханада дезиметциялы реанимация және интенсивті терапия бөлімінің дәрігерлері дереу іске кірісті. Бас дәрігердің орынбасары, хирург Ерлан Бекқалиұлының айтуынша, «пациент бізге өте ауыр күйде жетті, алайда біздің командамыз бірден үйлесімді жұмыс бастады. Мұндай жағдайларда алғашқы сағаттар — адамның өмірі мен өлімі арасындағы шекті белгілейді». Дәрігерлер нейрохирургия, реаниматология және жалпы хирургия мамандарын бір топқа біріктіре отырып, кешенді емдеу жоспарын жасады. Науқасқа тыныс алуды қолдайтын аппарат жалғанды, қаны тұрақтандырылды, мидың зақымдалу аймақтарын бағалау үшін КТ зерттеуі жүргізілді.Бірнеше күн бойы жастың жағдайы ауыр болып қала берді. Отбасы мен туыстары Тәжікстаннан байланысып, науқастың денсаулығы туралы ақпарат алып отырды. Шымкент ауруханасы оларға консульдық байланыс арқылы тұрақты хабарлама беріп отырды. Ақырында науқастың жағдайы жақсара бастады: сана оралды, тыныс алу тұрақтанды. Осыдан кейін оны реанимациядан шұғыл нейрохирургия бөліміне ауыстырды, онда консервативті емдеу жалғастырылып, тәулік бойы медициналық бақылау жүргізілуде. Бүгінгі таңда науқастың жағдайы тұрақты деп бағаланып отыр, оң динамика байқалуда.«Алматы — Ташкент» тас жолы — Орталық Азияның ең жүктелген халықаралық магистральдарының бірі. Бұл маршрут арқылы жыл сайын мыңдаған жүк автомобильдері, туристік автобустар мен жеке көліктер өтеді. Жол бойындағы апаттар мен техникалық ақаулар — өкінішке қарай, жиі кездесетін құбылыс. Қазақстан Жол полициясының деректері бойынша, тек 2025 жылдың бірінші жарты жылдығында осы магистральда 120-дан астам жол-көлік оқиғасы тіркелген, оның ішінде техникалық себептерден туындаған апаттардың үлесі 18 пайызды құраған. Сарапшылар жүк автомобильдерін жөндеу кезіндегі баллон жарылыстарының санасыздықтан болатын, алдын алуға болатын оқиға екенін атап өтеді.Шымкент — Оңтүстік Қазақстандағы ірі медициналық орталық. Қаланың №1 клиникалық ауруханасы аймақтас елдер — Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан азаматтарын жиі қабылдайды. Медицина ғылымдарының кандидаты, нейрохирург Дінмұхаммед Сейтқалиұлы осы жағдайға байланысты: «Біздің ауруханамыз тек Қазақстан азаматтарына ғана емес, Орталық Азия аймағына қызмет етеді. Транзиттік маршруттарда апатқа ұшыраған шетел азаматтарын дер кезінде медициналық көмекке жеткізу — ортақ гуманитарлық міндет. Бұл жолы да командамыз өз парызын орындады» — деді. Бұл сөздер шекара асатын медициналық ынтымақтастықтың маңыздылығын айрықша аша түседі.Оқиға Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы ынтымақтастықтың нақты көрінісіне айналды. Тәжікстан консулдығының өкілі Шымкентте жатқан өз елінің азаматына барып, алғыс білдірді. «Қазақстан дәрігерлерінің кәсіпқойлығы мен адамгершілігі — екі ел арасындағы достықтың тірі дәлелі» деген сөздерді консулдық өкіл баспасөзге мәлімдеді. Ал науқастың анасы телефон арқылы берген сұхбатында: «Балам өмірге оралды. Шымкент дәрігерлеріне, Қазақстан халқына шексіз ризашылығымды білдіремін. Олар менің ұлымды аман алып қалды» — деп жылап сөйледі.Бұл оқиға бірнеше маңызды мәселені күн тәртібіне шығарады. Біріншіден, транзиттік маршруттар бойындағы медициналық инфрақұрылымды нығайту қажеттігі. Екіншіден, жол жөндеушілерге арналған қауіпсіздік нормаларын қатаң сақтату мен нұсқаулық беру мәселесі. Үшіншіден, аймақтық елдердің медициналық мекемелері арасындағы ақпарат алмасу және пациент тасымалдау тетіктерін жетілдіру. Осы мәселелерді Орталық Азия денсаулық сақтау министрліктерінің кезекті кеңесінде талқылау ұсынылып отыр. Ал Шымкенттің №1 клиникалық ауруханасы бұл жолы тағы бір рет — тек емдеу орны ғана емес, өмірді сақтаудың сенімді бекетіне айналғанын дәлелдеді. 25 жастағы тәжік жігітінің өмірге оралуы — бұл медицина ғылымының жетістігі ғана емес, адамзатты біріктіретін ортақ жауапкершіліктің де айқын белгісі.
Tomorrow School: Білім мен шабыттың жаңа толқыны
04.10.2026
2026 жылдың 1 қазанында Қазақстандағы заманауи білім беру кеңістігінде тағы бір маңызды оқиға болды — Tomorrow School өзінің үшінші ағынын ресми түрде іске қосты. Ал 2 қазан күні осы ағынның қатысушыларына арналған алғашқы Check-in кездесуі өтіп, бүкіл оқу процесіне қуатты импульс берді. Бұл оқиға тек жай ғана танысу кешіне айналып қалған жоқ — ол жүздеген жас жүректерде білімге деген шын ықыласты жандырып жіберген нағыз мотивациялық серпіліс болды.Tomorrow School — бүгінгі Қазақстандағы ең жылдам дамып келе жатқан онлайн білім беру платформаларының бірі. Мектеп өз жұмысын бірнеше жыл бұрын скромный стартап ретінде бастаған болатын, алайда қысқа мерзімде ол отандық EdTech нарығындағы танымал атауға айналды. Бірінші және екінші ағындарының табысты нәтижелері платформаға деген сенімді арттырып, үшінші топтың қалыптасуына мықты негіз жасады. Бүгінгі күні Tomorrow School-дың аудиториясы тек Алматы мен Астанамен шектелмейді — онлайн форматтың арқасында Қазақстанның барлық өңірлерінен, тіпті шет елдерден де оқушылар қосылып жатыр.Қазіргі кезде Қазақстанда цифрлық білім берудің қарқыны жылдан жылға артып келеді. Ұлттық статистика агенттігінің деректеріне сәйкес, соңғы үш жылда онлайн оқу курстарына деген сұраныс елімізде 340 пайызға өскен. Пандемиядан кейінгі дәуірде дистанциялық оқытудың мүмкіндіктерін бағалаған қазақстандықтар санының артуы — бұл тенденцияның басты себебі. Сонымен қатар, мемлекеттің "Цифрлық Қазақстан" бағдарламасы аясында онлайн білім берудің инфрақұрылымы айтарлықтай жақсарды. Дәл осы жағдайда Tomorrow School сияқты платформалардың пайда болуы кездейсоқтық емес, сала дамуының заңды жалғасы болып табылады.Check-in іс-шарасына қатысқан жас маман, 24 жастағы Айгерім Бекова өз ойымен бөлісті: "Мен алдыңғы ағындардың нәтижелерін зерттеп, Tomorrow School-ға саналы түрде келдім. Бірінші Check-in-ақ мені толығымен сендірді — бұл жерде тек теория емес, нақты өмірге қажетті дағдылар беріледі. Тренерлердің беретін энергиясы бізді бірден сілкіндіріп жіберді". Осындай пікірлерді іс-шара барысында жиі естуге болатын еді. Тағы бір қатысушы, Шымкенттен келген 31 жастағы Нұрлан Сейіт: "Мен бұрын да бірнеше онлайн курстарды аяқтаған адаммын. Бірақ Tomorrow School-дың форматы басқа — мұнда қоғамдастық сезімі бар, командалық рух бар. Check-in кездесуі осыны дәл бірінші күннен сездіртті" деп атап өтті.Іс-шараны ұйымдастырушылар тарапынан да маңызды түсініктемелер алынды. Tomorrow School командасының жетекшісі: "Біздің үшінші ағынымыз — бұл тек сан жағынан өсу ғана емес, сапа жағынан да жаңа белеске шығу. Алдыңғы ағындардан алынған сабақтарды ескере отырып, оқу бағдарламасын тереңдеттік, менторлар тобын кеңейттік және практикалық тапсырмалардың үлесін арттырдық. Check-in барысында оқушылардың көзіндегі от бізге өздеріміз де шабыт берді — бұл ең үлкен марапат" деді. Платформа деректеріне сүйенсек, үшінші ағынға тіркелгендердің 68 пайызы алдыңғы түлектердің ұсынысы бойынша келген. Бұл цифр сөзсіз: Tomorrow School репутациясы нақты нәтижелермен қалыптасқан.Tomorrow School феноменін кеңірек контексте қарастырсақ, ол Қазақстандағы білімге деген жаңа көзқарастың айнасы іспетті. Бүгінгі жастар тек диплом алу үшін оқымайды — олар нақты дағдыларды, тәжірибелі менторларды және бір-бірін қолдайтын қоғамдастықты іздейді. Дәл осы үшеуін Tomorrow School ұсынады. Білім саласының сарапшысы, педагогика ғылымдарының докторы Зауре Мұхамеджанова бұл жайлы: "Қазіргі онлайн платформалардың ең үздіктері контент сапасына ғана емес, оқушы тәжірибесіне — яғни эмоциялық байланыс пен мотивацияны ұстап тұруға — ерекше мән береді. Check-in форматы — оқушыны бірінші күннен ұжымға енгізудің ақылды тәсілі" деп бағалады.Тарихи тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстандағы білім реформасы ұзақ жылдар бойы негізінен мемлекеттік мекемелер арқылы жүргізілді. Алайда соңғы онжылдықта жеке сектордың осы салаға белсенді кіруі жаңа мүмкіндіктер ашты. Атап айтқанда, жылдамдық пен икемділік жағынан жеке платформалар мемлекеттік жүйеден бір саты алда тұрады. Tomorrow School — осы жаңа толқынның жарқын өкілі. Мектептің үшінші ағынының ашылуы тек бір платформаның өсуі емес, бүтін бір саланың жетілуінің белгісі.Алдағы уақытта Tomorrow School үшінші ағыны оқушылары алдында нақты жетістіктерге жету міндеті тұр. Платформа алдыңғы ағындардың түлектерінің 78 пайызы өз саласында мансаптық өсуге қол жеткізгенін мәлімдейді. Бұл — жай ғана маркетингтік сан емес, нақты адамдардың нақты өзгерістері. Үшінші ағынның қатысушылары бұл жолды Check-in кездесуінің ыстық энергиясымен, шабытпен және өзгеруге деген нық бекіген ұмтылыспен бастады. Tomorrow School командасы мен оқушылары ортақ мақсатқа бірігіп, Қазақстандағы заманауи білім беру тарихына өз беттерін жазуда.
Жасанды интеллект дәуірінде контент жасаушылар: Шымкенттегі AI Creator Challenge форумы болашаққа жол ашты
04.10.2026
1 қазан 2026 жыл. Биылғы күзде Шымкент технологиялық кеңістігі — Shymkent Hub — тағы бір маңызды оқиғаның куәсі болды. Қазан айының басында өткен AI Creator Challenge іс-шарасы қатысушыларға жасанды интеллект арқылы бейне контент жасаудың жаңа горизонттарын ашып берді. Бұл оқиға жергілікті технологиялық қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес болып табылады.Іс-шара «AI Month» — Жасанды интеллект айы шеңберінде өтті. Аталған бастама бірнеше жыл бұрын Қазақстанның ірі қалаларында қалыптаса бастаған технологиялық мәдениеттің табиғи жалғасы болып саналады. Мемлекеттік «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы іске қосылғаннан бері елімізде IT-білім берудің маңыздылығы күрт артты. Статистикаға жүгінсек, соңғы үш жылда ғана Қазақстанда технологиялық стартаптар саны екі есеге өсті, ал жасанды интеллект саласына деген қызығушылық жыл сайын 40 пайызға артып келеді. Осындай контексте Шымкент хабының ұйымдастырған іс-шарасы ерекше мәнге ие болады.AI Creator Challenge форумына қатысқан Айгерім Сейткали — жас контент-жасаушы — өз әсерін жасырмады: «Мен бұған дейін жасанды интеллект тек бағдарламашылар мен инженерлер үшін қол жетімді деп ойлайтынмын. Бірақ бүгін мен түсіндім: бұл — кез келген шығармашыл адамның қолынан келетін құрал. Ең бастысы — оны дұрыс пайдалана білу». Оның сөздері залда отырған жүзден астам қатысушының пікірін дәл бейнеледі. Шара барысында тек теория ғана емес, тікелей практикалық жаттығулар ұйымдастырылды, бұл оқиғаны қарапайым семинардан бөлек деңгейге шығарды.Іс-шараның негізгі бағдарламасы үш маңызды блоктан тұрды. Біріншіден, қатысушылар тегін қол жетімді AI-платформалармен танысты: Runway, Pika Labs, Sora сынды сервистер қазіргі таңда бейне өндірісін демократияландырып, кәдімгі смартфоны бар кез келген адамға кинематографиялық деңгейдегі контент жасауға мүмкіндік беріп отыр. Екіншіден, спикерлер жасанды интеллект арқылы бейне жасаудың қадамдық алгоритмін түсіндірді — идеядан дайын өнімге дейінгі жолды нақты кейстер арқылы көрсетті. Үшіншіден, қатысушылар нақты жобаларда жаңа инструменттерді өздері сынап көрді.Форумның бас спикері, цифрлық маркетинг саласының маманы Дамир Қожахметов өз баяндамасында нарықтың ағымдағы жай-күйін нақты деректермен суреттеді: «Қазіргі уақытта дүние жүзіндегі контент-жасаушылардың 65 пайызы жасанды интеллект құралдарын жұмыс процесіне кіріктіре бастады. Бірақ Орталық Азия аймағында бұл көрсеткіш әлі де 20-25 пайыз деңгейінде. Демек, алда үлкен мүмкіндіктер бар». Эксперт сондай-ақ жасанды интеллект жұмысты алмастырмайтынын, керісінше, оны күшейтетінін атап өтті. «Болашақта бәсекеге қабілетті болғың келсе — AI-мен жұмыс істей білуің шарт» деді ол.Тарихи тұрғыдан қарасақ, бүгін болып жатқан технологиялық революция 1990-жылдардағы интернеттің пайда болуымен немесе 2000-жылдардағы смартфондар дәуірінің басталуымен салыстыруға болады. Дәл сол кездері де «бұл тым күрделі», «бұл тек мамандарға арналған» деген пікірлер айтылды. Бірақ уақыт өте технологиялар жалпыға ортақ болды. Жасанды интеллект те осы жолдан өтіп жатыр — тек бұл процесс әлдеқайда жылдам жүруде. Shymkent Hub осындай трансформацияның Оңтүстік Қазақстандағы алдыңғы шебінде тұр.Іс-шараның соңында Shymkent Hub директоры Нұрлан Әбілов болашақ жоспарлар туралы сөз қозғады: «Біздің мақсатымыз — Шымкентті Орталық Азияның технологиялық орталықтарының бірі ету. Biz осы жолда бір қадам жасадық, алайда алда тағы да көптеген практикалық іс-шаралар, хакатондар мен форумдар жоспарланған. AI-технологиялар — бұл тек тренд емес, бұл жаңа іскерлік шындық». Оның сөздеріне залда отырған қатысушылар шапалақпен жауап берді. Кеңістіктің алдағы айларда өткізетін іс-шаралары туралы тізім бекітілгені де белгілі болды.Жалпы алғанда, AI Creator Challenge форумы Шымкент пен бүкіл Қазақстандағы технологиялық оянудың айқын символына айналды. Жасанды интеллект контент өнеркәсібін түбегейлі өзгертіп жатқан бүгінгі таңда осындай білім беру бастамалары аса маңызды рөл атқарады. Болашақты болжаушылар мен экономистердің пікірінше, 2027–2028 жылдары AI-инструменттерді меңгерген мамандарға деген сұраныс бірнеше есе артады — бұл Қазақстан экономикасы үшін де жаңа мүмкіндіктер есігін ашады. Шымкент хабы осы мүмкіндіктерге дайын адамдар тәрбиелеуде жетекші рөл алуға талпынып отыр. Іс-шараның нәтижесі — жүздеген жас маман бар инструменттерді игеріп, жаңа технологиялық кеңістікте өзінің орнын табуға бір қадам жақындады.