Жаңалықтар
Қосымша
Қазақстан мен Тәжікстан саяси диалогты одан әрі нығайтуға бейілділігін растады
16.02.2026
Душанбе, 2026 жылғы 16 ақпан – Душанбеге ресми сапары аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Тәжікстан Республикасының Сыртқы істер министрі Сироджиддин Мухриддинмен келіссөздер жүргізді.Кездесу барысында екі ел арасындағы саяси, экономикалық, су-энергетикалық, транзиттік-көлік және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылдың басым бағыттары қаралды.Тараптар достық, өзара сенім және стратегиялық әріптестік қағидаттарына негізделген саяси диалогты одан әрі нығайтуға бейілділігін растады. Екіжақты қатынастарды тереңдету және өңірлік мәселелер бойынша күш-жігерді үйлестіру тұрғысынан жоғары және ең жоғары деңгейлердегі тұрақты байланыстардың маңызы аталып өтті.Е.Көшербаев Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон арасындағы жеке қарым-қатынастардың жоғары деңгейін, сондай-ақ ең жоғары деңгейде қол жеткізілген келісімдерді іске асырудың маңыздылығын атап өтті.«Қазақстан үшін Тәжікстанмен өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту – маңызды басымдық. Екі мемлекеттің басшыларының саяси ерік-жігерінің арқасында стратегиялық әріптестігіміз сапалық жаңа деңгейге көтерілді. Одақтастық қатынастар туралы тарихи шартқа қол қойылды», – деп мәлімдеді Қазақстан СІМ басшысы.Өз кезегінде С.Мухриддин екіжақты қатынастардың одақтастық сипаты Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы дәстүрлі тату көршілік пен өзара құрмет рухына толық сәйкес келетінін атап өтті.Экономикалық байланыстарды кеңейту мәселесіне ерекше назар аударылды. Өзара сауданы ұлғайту, инвестициялар тарту үшін қолайлы жағдайлар жасау және бірлескен жобаларды іске асыру жөніндегі қосымша шаралар талқыланды. Қазақстан көптеген жылдар бойы Тәжікстанның ең ірі үш сауда серіктесінің қатарына тұрақты түрде кіреді. Өткен жылы өзара сауда көлемі 1,2 млрд АҚШ долларынан асты. Тараптар мемлекет басшылары айқындаған тауар айналымын 2 млрд АҚШ долларына жеткізу мақсатына қол жеткізу үшін келісілген шаралар қабылдауға уағдаласты.Сұхбаттастар ауыл шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық перспективаларына, оның ішінде агроөнеркәсіптік кооперацияны дамыту және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізуді ұлғайту мәселелеріне жеке тоқталды.Министрлер су-энергетика саласындағы өзара іс-қимыл мәселелерін қарап, су ресурстарын ұтымды әрі өзара тиімді пайдалану және энергетикалық әріптестікті дамыту маңызын атап өтті.Тараптар көлік және логистика саласындағы ынтымақтастықты тереңдету перспективаларын, оның ішінде инфрақұрылымды дамыту, өңірлік бағыттар мен халықаралық дәліздердің тиімділігін арттыру мәселелерін талқылады. Сыртқы саяси ведомстволардың басшылары теңізге тікелей шығатын жолы жоқ Қазақстан мен Тәжікстан Еуропа, Кавказ және Оңтүстік Азияның ірі нарықтарына өзара қолжетімділік бере отырып, елеулі транзиттік әлеуетті іске асыра алатыны жөнінде ортақ пікір білдірді.Министрлер өңірлік және халықаралық күн тәртібіндегі өзекті мәселелер бойынша пікір алмасты. Біріккен Ұлттар Ұйымы, Ислам ынтымақтастығы ұйымы, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы, Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы сияқты халықаралық құрылымдар аясындағы сындарлы ынтымақтастық және екі мемлекеттің халықаралық бастамаларына өзара қолдау көрсетуіне назар аударылды. Орталық Азиядағы өңірлік қауіпсіздік пен орнықты дамуды қамтамасыз ету мәселелері бойынша пікір алмасып, халықаралық алаңдарда күш-жігерді тығыз үйлестіруге дайын екендіктерін растады.Тараптар қол жеткізілген өзара түсіністік деңгейіне қанағаттанушылық білдіріп, екі ел халықтарының мүддесі үшін қазақ-тәжік әріптестігін одан әрі нығайту бағытында бірлескен жұмысты жалғастыруға ниетті екенін растады.Келіссөздер қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі мен Тәжікстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі арасындағы 2026–2028 жылдарға арналған ынтымақтастық бағдарламасына қол қойылды.Е.Көшербаев сондай-ақ Душанбе қаласындағы Дусты (Достық) алаңында тәжік мемлекеттілігінің негізін қалаушы және алғашқы билеушісі Исмоил Сомони ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162914?lang=kk
Қазақстан мен Тәжікстан одақтастық қатынастарды дамытып, стратегиялық диалогты нығайтуды жалғастыруда
16.02.2026
Душанбе, 2026 жылғы 16 ақпан – Душанбеге ресми сапар аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаевты Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон қабылдады.Кездесу барысында Э.Рахмон екіжақты ынтымақтастықтың стратегиялық әріптестік пен одақтастық рухында дәйекті түрде дамып келе жатқанын қанағаттанушылықпен атап өтіп, екі ел арасындағы көпқырлы өзара байланыстардыі одан әрі нығайтудың маңыздылығына назар аударды.Өз кезегінде Е.Көшербаев Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың атынан жылы лебізі мен ізгі тілектерін жеткізіп, биік және жоғары деңгейлерде қол жеткізілген келісімдердің іске асырылу барысы туралы ақпарат берді.«Қазақ-тәжік қатынастарының тұрақты әрі дәйекті даму сипатына ие екенін және олардың әлеуеті зор екенін ерекше атап өткім келеді», – деді Қазақстан СІМ басшысы.Министр Тәжікстан Президентін қазақ-тәжік ынтымақтастығының қазіргі жай-күйі мен оны одан әрі кеңейту перспективалары жөнінде жан-жақты хабардар етті. Мемлекет басшылары қойған өзара тауар айналымын 2 млрд АҚШ долларына жеткізу жөніндегі мақсатқа қол жеткізу бағытындағы тараптардың күш-жігерін қоса алғанда, сауда-экономикалық байланыстарды тереңдетуге ерекше назар аударылатыны мәлім етілді.Кездесу барысында халықаралық және өңірлік күн тәртібінің өзекті мәселелері де талқыланды. Қазақстан мен Тәжікстанның көпжақты құрылымдар шеңберіндегі өзара іс-қимылының жоғары деңгейі және өзара қолдау көрсетуі аталып өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162910?lang=kk
Жаңа Конституция жобасы дипломатиялық корпус, халықаралық институттар және сарапшыларға таныстырылды
16.02.2026
Астана, 2026 жылғы 16 ақпан – Сыртқы істер министрлігінің бастамасымен Конституциялық реформа жөніндегі комиссия жұмысының қорытындылары бойынша дипломатиялық корпус үшін брифинг өтті. Іс-шараға Қазақстанда аккредиттелген дипломатиялық корпус пен халықаралық ұйымдардың шамамен 80 өкілі, сондай-ақ сарапшылар қатысты.Брифинг Комиссия төрағасы және Конституциялық Сот басшысы Э.Азимованың және Комиссия мүшелерінің, соның ішінде Әділет министрі Е.Сәрсембаевтың, Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Б.Нұрмұхановтың, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл А.Ластаевтың, Сыртқы істер министрінің орынбасары А.Иcетовтың, сондай-ақ Республикалық адвокаттар алқасының төрағасы М.Мырзағараевтың қатысуымен ұйымдастырылды.Кездесу барысында Комиссия мүшелері Қазақстанның жаңа Конституциясы жобасының негізгі жаңалықтарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің бастамасымен іске асырылып жатқан реформаның тұжырымдамалық негіздерін таныстырды.«Конституция жобасында Қазақстан Республикасының егемендігі, тәуелсіздігі, унитарлығы және аумақтық тұтастығы өзгеріссіз қалады. Конституцияға өзгерістер тек жалпыұлттық референдум нәтижелері бойынша енгізіледі. 2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдум қазақстандықтардың елдің одан әрі даму жолын айқындайтын жауапты таңдау күні болады», - деп айтты брифинг барысында Э.Азимова.Конституция биліктің теңгерімді әрі есеп беретін моделін қалыптастырады, бір палаталы Құрылтайға көшуді көздейді және сонымен қатар Құрылтайда заң шығару бастамасы құқығына ие азаматтардың өкілді органы ретінде Халық Кеңесі үшін құқықтық негізді бекітеді. Оның құрылу және қызмет тәртібі жеке конституциялық заңмен айқындалады.Брифинг барысында Конституция жобасының Республиканың сыртқы саясатының құқықтық аспектілеріне де қатысты ережелері түсіндірілді.Сыртқы істер министрінің орынбасары А.Иcетов «конституциялық жаңашылдықтар мемлекетіміздің халықаралық құқықтың іргелі қағидаттарына және ел дамуының жаңа кезеңіне көшу жағдайындағы ұлттық басымдықтарға берік бейілділігін жан-жақты көрсетеді. Қазақстан Республикасының халықаралық ынтымақтастық моделінің негізіне БҰҰ Жарғысының негізгі қағидаттары және қабылданған барлық халықаралық міндеттемелерді адал орындау қағидаты қаланған» деп атап өтті.Халықаралық шарттар елдің құқықтық жүйесінің бір бөлігі болып қала беретіні және міндетті түрде орындалуға жататыны айтылды.Кездесу қорытындысы бойынша дипломатиялық корпус пен халықаралық ұйымдар өкілдері Қазақстан Республикасындағы конституциялық реформалар процесінің ашықтығы мен айқындығын атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162907?lang=kk
Қаржы секторына салық салу мәселелері Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің отырысында қаралды
16.02.2026
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің кезекті отырысында қаржы секторына қатысты 38-ге жуық мәселе талқыланды.10-нан астам сұрақ редакциялық және нақтылау сипатында болды. Жиында салық құпиясына жатпайтын мәліметтер тізбесін кеңейту, электрондық шот-фактураларды жазып беру тәртібі және басқа да техникалық нормалар талқыланды. Сонымен қатар, сұрақтардың жеке блогы олардың инвестициялық нарыққа әсері тұрғысынан қосымша талдауды қажет етеді.Кепілдіктер мен факторинг бойынша ҚҚСҚазақстан қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің төрағасы Елена Бахмутованың ақпараты бойынша, жаңа Салық кодексі ақшалай нысанда берілген кредиттер мен микрокредиттер бойынша пайыздарды ҚҚС-тан босатады. Алайда, банктік кепілдіктер мен кепілдіктер беру операциялары ҚҚС-тан босатылмайды. Факторингтік операциялар да салық салуға жатады.Факторинг – бұл жеткізуші банкке немесе қаржы ұйымына талап қою құқығын беру арқылы тауар үшін төлемді мерзімінен бұрын алатын құрал. Бұл негізінен несиеге ұқсас қысқа мерзімді қаржыландырудың бір түрі. Сонымен бірге, Салық кодексінде факторинг тікелей қарызға жатқызылмаған, сондықтан оған несиелер үшін көзделген ҚҚС-тан босату қолданылмайды.Бірқатар банктер үшін бұл мәселе өте маңызды, өйткені клиенттермен жұмыс істеудің едәуір бөлігі кепілдіктер мен факторингтік операциялар арқылы құрылады. Дамыған нарықтарда факторинг қаржылық қызмет ретінде қарастырылады және ол бойынша пайыздық кіріс әдетте ҚҚС-тан босатылады. Салық режимін халықаралық тәжірибеге келтіру Қазақстанның қаржы нарығының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, бизнес үшін, ең алдымен шағын және орта бизнес үшін қаржыландыру құнын төмендетуі мүмкін.Талқылау қорытындысы бойынша келесідей тұжырымдар жасалды. ҚҚС-тан босату салық жеңілдігі болып есептеледі және Қаржы нарығын реттеу және дамыту жөніндегі агенттіктің ұстанымын талап етеді. Үкіметтің саясаты бойынша, егер олар экономиканың нақты секторын қаржыландыруға және ішкі инвестициялық белсенділіктің өсуіне ықпал етсе, салықтық жеңілдіктер беру мүмкіндігі қарастырылады.Бағалы қағаздар бойынша кірістерЖиында борыштық құралдар бойынша сыйақы түріндегі табысты айқындау мәселесі жеке қаралды.Қолданыстағы редакцияда бағалы қағаздарды өтеу кезіндегі дисконт сыйақы құрамынан алынып тасталады және құнның өсуіне жатқызылады. Бұл салық шегерімдерін қолдануды қиындатады және қосымша салық жүктемесіне әкелуі мүмкін.Қаржы қоғамдастығының өкілдері нормаларды екіұшты түсіндірмеу үшін сыйақы құрамында дисконтты сақтауды ұсынды.Салық салынатын кірісті азайту үшін борыштық бағалы қағаздарға кемінде үш жыл иелік ету қажеттілігі туралы норма да талқыланды. Нарық қатысушыларының пікірінше, бұл инвесторлардың осындай құралдарға деген қызығушылығын төмендетіп, биржалық алаңдар арасында тең емес жағдайлар туғызуы мүмкін.Барлық ұсыныстар кабылданған Кодексте ескеріле отырып, жан-жақты қаралады.Ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚСТағы бір мәселе ауылшаруашылық өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚС-ты түзетуге қатысты болды.Қолданыстағы нормаға сәйкес, экспорт кезінде ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші бұрын есепке қабылданған ҚҚС-ты 80 пайызға азайтуға міндетті. Тиісінше, қайтару 20 пайыз мөлшерінде жүзеге асырылады, өйткені фермерлер салық міндеттемелерін 80 пайызға төмендетуге құқылы.Бұл норма бейіндік заңнамаға сәйкес егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімдеріне, оның ішінде бастапқы қайта өңдеу өнімдеріне ғана қолданылатыны түсіндірілді.Ұлттық экономика министрлігі ауыл шаруашылығы және қайта өңделген өнімдерді экспорттау кезінде ҚҚС қолдану тәртібі бойынша ресми түсініктеме дайындайтын болады.Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, 12 ақпанда жеңілдетілген декларация негізінде арнайы салық режимін 921 мың салық төлеуші, жалпыға бірдей белгіленген режимді 113 мың адам таңдаған.500 мыңға жуық салық төлеуші әлі таңдау туралы шешім қабылдаған жоқ. Оларға 1 наурызға дейін салық режимін таңдау қажеттігі туралы ескертіліп, жеке кабинеттері арқылы қайталама хабарламалар жіберілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1162903?lang=kk
Орталық Азия Инновациялық университеті: Еліміздің саяси жүйесін кешенді жаңғырту – уақыт талабы
16.02.2026
Орталық Азия Инновациялық университетінде Жаңа Конституцияны түсіндіруге арналған арнайы жиын өтті. Іс-шараға оқу орнының профессор-оқытушылар құрамы қатысып, конституциялық реформаның мазмұны мен маңызын талқылады.Жиында сөз сөйлеген заң ғылымдарының кандидаты Ботабек Имашев тұрақтылық – кез келген мемлекеттің дамуының басты шарты екенін атап өтті. Оның айтуынша, саяси және құқықтық жүйедегі оң өзгерістер елдің болашағына тікелей әсер етеді. Қолданыстағы Конституция тәуелсіздіктің алғашқы кезеңінде қабылданып, мемлекеттілікті қалыптастыруда тарихи миссиясын абыроймен атқарды.– Бүгінгі таңда әлемдегі геосаяси ахуалдың өзгеруі, ғылым мен технологияның қарқынды дамуы, сондай-ақ қоғам сұранысының жаңа деңгейге көтерілуі құқықтық жүйені жаңаша пайымдауды талап етеді. Қалыптасу кезеңінен даму кезеңіне өткен тұста елдің ішкі әлеуеті мен институционалдық тұрақтылығын күшейту – уақыт талабы. Осыған байланысты Конституция нормаларын заман талабына бейімдеу қажеттілігі туындап отыр. Жаңа Конституция – адам құқықтары мен заң үстемдігін басты құндылық ретінде айқындайтын, білім мен ғылымға негізделген өркениетті мемлекет құруға бағытталған нақты қадам, – деді Ботабек Есенбекұлы.Сонымен қатар, университеттің әлеуметтік және тәрбие жұмыстары жөніндегі проректоры Нұрлан Хайдаров жаңа редакцияда заң үстемдігі қағидаты мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктеріне ерекше назар аударылғанын атап өтті. Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер қоғам мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтып, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған.Жиын барысында қатысушылар конституциялық реформаның елдің саяси жүйесін кешенді жаңғыртудағы маңызын атап өтіп, ұсынылған өзгерістердің Қазақстанның құқықтық және институционалдық дамуына оң серпін беретініне сенім білдіріп, жаңа Конституцияны қолдайтындықтарын жеткізді.
Қоғам
Қосымша
Қазақстан мен Тәжікстан саяси диалогты одан әрі нығайтуға бейілділігін растады
16.02.2026
Душанбе, 2026 жылғы 16 ақпан – Душанбеге ресми сапары аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Тәжікстан Республикасының Сыртқы істер министрі Сироджиддин Мухриддинмен келіссөздер жүргізді.Кездесу барысында екі ел арасындағы саяси, экономикалық, су-энергетикалық, транзиттік-көлік және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылдың басым бағыттары қаралды.Тараптар достық, өзара сенім және стратегиялық әріптестік қағидаттарына негізделген саяси диалогты одан әрі нығайтуға бейілділігін растады. Екіжақты қатынастарды тереңдету және өңірлік мәселелер бойынша күш-жігерді үйлестіру тұрғысынан жоғары және ең жоғары деңгейлердегі тұрақты байланыстардың маңызы аталып өтті.Е.Көшербаев Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон арасындағы жеке қарым-қатынастардың жоғары деңгейін, сондай-ақ ең жоғары деңгейде қол жеткізілген келісімдерді іске асырудың маңыздылығын атап өтті.«Қазақстан үшін Тәжікстанмен өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту – маңызды басымдық. Екі мемлекеттің басшыларының саяси ерік-жігерінің арқасында стратегиялық әріптестігіміз сапалық жаңа деңгейге көтерілді. Одақтастық қатынастар туралы тарихи шартқа қол қойылды», – деп мәлімдеді Қазақстан СІМ басшысы.Өз кезегінде С.Мухриддин екіжақты қатынастардың одақтастық сипаты Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы дәстүрлі тату көршілік пен өзара құрмет рухына толық сәйкес келетінін атап өтті.Экономикалық байланыстарды кеңейту мәселесіне ерекше назар аударылды. Өзара сауданы ұлғайту, инвестициялар тарту үшін қолайлы жағдайлар жасау және бірлескен жобаларды іске асыру жөніндегі қосымша шаралар талқыланды. Қазақстан көптеген жылдар бойы Тәжікстанның ең ірі үш сауда серіктесінің қатарына тұрақты түрде кіреді. Өткен жылы өзара сауда көлемі 1,2 млрд АҚШ долларынан асты. Тараптар мемлекет басшылары айқындаған тауар айналымын 2 млрд АҚШ долларына жеткізу мақсатына қол жеткізу үшін келісілген шаралар қабылдауға уағдаласты.Сұхбаттастар ауыл шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық перспективаларына, оның ішінде агроөнеркәсіптік кооперацияны дамыту және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізуді ұлғайту мәселелеріне жеке тоқталды.Министрлер су-энергетика саласындағы өзара іс-қимыл мәселелерін қарап, су ресурстарын ұтымды әрі өзара тиімді пайдалану және энергетикалық әріптестікті дамыту маңызын атап өтті.Тараптар көлік және логистика саласындағы ынтымақтастықты тереңдету перспективаларын, оның ішінде инфрақұрылымды дамыту, өңірлік бағыттар мен халықаралық дәліздердің тиімділігін арттыру мәселелерін талқылады. Сыртқы саяси ведомстволардың басшылары теңізге тікелей шығатын жолы жоқ Қазақстан мен Тәжікстан Еуропа, Кавказ және Оңтүстік Азияның ірі нарықтарына өзара қолжетімділік бере отырып, елеулі транзиттік әлеуетті іске асыра алатыны жөнінде ортақ пікір білдірді.Министрлер өңірлік және халықаралық күн тәртібіндегі өзекті мәселелер бойынша пікір алмасты. Біріккен Ұлттар Ұйымы, Ислам ынтымақтастығы ұйымы, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы, Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы сияқты халықаралық құрылымдар аясындағы сындарлы ынтымақтастық және екі мемлекеттің халықаралық бастамаларына өзара қолдау көрсетуіне назар аударылды. Орталық Азиядағы өңірлік қауіпсіздік пен орнықты дамуды қамтамасыз ету мәселелері бойынша пікір алмасып, халықаралық алаңдарда күш-жігерді тығыз үйлестіруге дайын екендіктерін растады.Тараптар қол жеткізілген өзара түсіністік деңгейіне қанағаттанушылық білдіріп, екі ел халықтарының мүддесі үшін қазақ-тәжік әріптестігін одан әрі нығайту бағытында бірлескен жұмысты жалғастыруға ниетті екенін растады.Келіссөздер қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі мен Тәжікстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі арасындағы 2026–2028 жылдарға арналған ынтымақтастық бағдарламасына қол қойылды.Е.Көшербаев сондай-ақ Душанбе қаласындағы Дусты (Достық) алаңында тәжік мемлекеттілігінің негізін қалаушы және алғашқы билеушісі Исмоил Сомони ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162914?lang=kk
Қазақстан мен Тәжікстан одақтастық қатынастарды дамытып, стратегиялық диалогты нығайтуды жалғастыруда
16.02.2026
Душанбе, 2026 жылғы 16 ақпан – Душанбеге ресми сапар аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаевты Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон қабылдады.Кездесу барысында Э.Рахмон екіжақты ынтымақтастықтың стратегиялық әріптестік пен одақтастық рухында дәйекті түрде дамып келе жатқанын қанағаттанушылықпен атап өтіп, екі ел арасындағы көпқырлы өзара байланыстардыі одан әрі нығайтудың маңыздылығына назар аударды.Өз кезегінде Е.Көшербаев Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың атынан жылы лебізі мен ізгі тілектерін жеткізіп, биік және жоғары деңгейлерде қол жеткізілген келісімдердің іске асырылу барысы туралы ақпарат берді.«Қазақ-тәжік қатынастарының тұрақты әрі дәйекті даму сипатына ие екенін және олардың әлеуеті зор екенін ерекше атап өткім келеді», – деді Қазақстан СІМ басшысы.Министр Тәжікстан Президентін қазақ-тәжік ынтымақтастығының қазіргі жай-күйі мен оны одан әрі кеңейту перспективалары жөнінде жан-жақты хабардар етті. Мемлекет басшылары қойған өзара тауар айналымын 2 млрд АҚШ долларына жеткізу жөніндегі мақсатқа қол жеткізу бағытындағы тараптардың күш-жігерін қоса алғанда, сауда-экономикалық байланыстарды тереңдетуге ерекше назар аударылатыны мәлім етілді.Кездесу барысында халықаралық және өңірлік күн тәртібінің өзекті мәселелері де талқыланды. Қазақстан мен Тәжікстанның көпжақты құрылымдар шеңберіндегі өзара іс-қимылының жоғары деңгейі және өзара қолдау көрсетуі аталып өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162910?lang=kk
Жаңа Конституция жобасы дипломатиялық корпус, халықаралық институттар және сарапшыларға таныстырылды
16.02.2026
Астана, 2026 жылғы 16 ақпан – Сыртқы істер министрлігінің бастамасымен Конституциялық реформа жөніндегі комиссия жұмысының қорытындылары бойынша дипломатиялық корпус үшін брифинг өтті. Іс-шараға Қазақстанда аккредиттелген дипломатиялық корпус пен халықаралық ұйымдардың шамамен 80 өкілі, сондай-ақ сарапшылар қатысты.Брифинг Комиссия төрағасы және Конституциялық Сот басшысы Э.Азимованың және Комиссия мүшелерінің, соның ішінде Әділет министрі Е.Сәрсембаевтың, Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Б.Нұрмұхановтың, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл А.Ластаевтың, Сыртқы істер министрінің орынбасары А.Иcетовтың, сондай-ақ Республикалық адвокаттар алқасының төрағасы М.Мырзағараевтың қатысуымен ұйымдастырылды.Кездесу барысында Комиссия мүшелері Қазақстанның жаңа Конституциясы жобасының негізгі жаңалықтарын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің бастамасымен іске асырылып жатқан реформаның тұжырымдамалық негіздерін таныстырды.«Конституция жобасында Қазақстан Республикасының егемендігі, тәуелсіздігі, унитарлығы және аумақтық тұтастығы өзгеріссіз қалады. Конституцияға өзгерістер тек жалпыұлттық референдум нәтижелері бойынша енгізіледі. 2026 жылғы 15 наурыздағы республикалық референдум қазақстандықтардың елдің одан әрі даму жолын айқындайтын жауапты таңдау күні болады», - деп айтты брифинг барысында Э.Азимова.Конституция биліктің теңгерімді әрі есеп беретін моделін қалыптастырады, бір палаталы Құрылтайға көшуді көздейді және сонымен қатар Құрылтайда заң шығару бастамасы құқығына ие азаматтардың өкілді органы ретінде Халық Кеңесі үшін құқықтық негізді бекітеді. Оның құрылу және қызмет тәртібі жеке конституциялық заңмен айқындалады.Брифинг барысында Конституция жобасының Республиканың сыртқы саясатының құқықтық аспектілеріне де қатысты ережелері түсіндірілді.Сыртқы істер министрінің орынбасары А.Иcетов «конституциялық жаңашылдықтар мемлекетіміздің халықаралық құқықтың іргелі қағидаттарына және ел дамуының жаңа кезеңіне көшу жағдайындағы ұлттық басымдықтарға берік бейілділігін жан-жақты көрсетеді. Қазақстан Республикасының халықаралық ынтымақтастық моделінің негізіне БҰҰ Жарғысының негізгі қағидаттары және қабылданған барлық халықаралық міндеттемелерді адал орындау қағидаты қаланған» деп атап өтті.Халықаралық шарттар елдің құқықтық жүйесінің бір бөлігі болып қала беретіні және міндетті түрде орындалуға жататыны айтылды.Кездесу қорытындысы бойынша дипломатиялық корпус пен халықаралық ұйымдар өкілдері Қазақстан Республикасындағы конституциялық реформалар процесінің ашықтығы мен айқындығын атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1162907?lang=kk
Қаржы секторына салық салу мәселелері Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің отырысында қаралды
16.02.2026
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің кезекті отырысында қаржы секторына қатысты 38-ге жуық мәселе талқыланды.10-нан астам сұрақ редакциялық және нақтылау сипатында болды. Жиында салық құпиясына жатпайтын мәліметтер тізбесін кеңейту, электрондық шот-фактураларды жазып беру тәртібі және басқа да техникалық нормалар талқыланды. Сонымен қатар, сұрақтардың жеке блогы олардың инвестициялық нарыққа әсері тұрғысынан қосымша талдауды қажет етеді.Кепілдіктер мен факторинг бойынша ҚҚСҚазақстан қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің төрағасы Елена Бахмутованың ақпараты бойынша, жаңа Салық кодексі ақшалай нысанда берілген кредиттер мен микрокредиттер бойынша пайыздарды ҚҚС-тан босатады. Алайда, банктік кепілдіктер мен кепілдіктер беру операциялары ҚҚС-тан босатылмайды. Факторингтік операциялар да салық салуға жатады.Факторинг – бұл жеткізуші банкке немесе қаржы ұйымына талап қою құқығын беру арқылы тауар үшін төлемді мерзімінен бұрын алатын құрал. Бұл негізінен несиеге ұқсас қысқа мерзімді қаржыландырудың бір түрі. Сонымен бірге, Салық кодексінде факторинг тікелей қарызға жатқызылмаған, сондықтан оған несиелер үшін көзделген ҚҚС-тан босату қолданылмайды.Бірқатар банктер үшін бұл мәселе өте маңызды, өйткені клиенттермен жұмыс істеудің едәуір бөлігі кепілдіктер мен факторингтік операциялар арқылы құрылады. Дамыған нарықтарда факторинг қаржылық қызмет ретінде қарастырылады және ол бойынша пайыздық кіріс әдетте ҚҚС-тан босатылады. Салық режимін халықаралық тәжірибеге келтіру Қазақстанның қаржы нарығының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, бизнес үшін, ең алдымен шағын және орта бизнес үшін қаржыландыру құнын төмендетуі мүмкін.Талқылау қорытындысы бойынша келесідей тұжырымдар жасалды. ҚҚС-тан босату салық жеңілдігі болып есептеледі және Қаржы нарығын реттеу және дамыту жөніндегі агенттіктің ұстанымын талап етеді. Үкіметтің саясаты бойынша, егер олар экономиканың нақты секторын қаржыландыруға және ішкі инвестициялық белсенділіктің өсуіне ықпал етсе, салықтық жеңілдіктер беру мүмкіндігі қарастырылады.Бағалы қағаздар бойынша кірістерЖиында борыштық құралдар бойынша сыйақы түріндегі табысты айқындау мәселесі жеке қаралды.Қолданыстағы редакцияда бағалы қағаздарды өтеу кезіндегі дисконт сыйақы құрамынан алынып тасталады және құнның өсуіне жатқызылады. Бұл салық шегерімдерін қолдануды қиындатады және қосымша салық жүктемесіне әкелуі мүмкін.Қаржы қоғамдастығының өкілдері нормаларды екіұшты түсіндірмеу үшін сыйақы құрамында дисконтты сақтауды ұсынды.Салық салынатын кірісті азайту үшін борыштық бағалы қағаздарға кемінде үш жыл иелік ету қажеттілігі туралы норма да талқыланды. Нарық қатысушыларының пікірінше, бұл инвесторлардың осындай құралдарға деген қызығушылығын төмендетіп, биржалық алаңдар арасында тең емес жағдайлар туғызуы мүмкін.Барлық ұсыныстар кабылданған Кодексте ескеріле отырып, жан-жақты қаралады.Ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚСТағы бір мәселе ауылшаруашылық өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚС-ты түзетуге қатысты болды.Қолданыстағы нормаға сәйкес, экспорт кезінде ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші бұрын есепке қабылданған ҚҚС-ты 80 пайызға азайтуға міндетті. Тиісінше, қайтару 20 пайыз мөлшерінде жүзеге асырылады, өйткені фермерлер салық міндеттемелерін 80 пайызға төмендетуге құқылы.Бұл норма бейіндік заңнамаға сәйкес егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімдеріне, оның ішінде бастапқы қайта өңдеу өнімдеріне ғана қолданылатыны түсіндірілді.Ұлттық экономика министрлігі ауыл шаруашылығы және қайта өңделген өнімдерді экспорттау кезінде ҚҚС қолдану тәртібі бойынша ресми түсініктеме дайындайтын болады.Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, 12 ақпанда жеңілдетілген декларация негізінде арнайы салық режимін 921 мың салық төлеуші, жалпыға бірдей белгіленген режимді 113 мың адам таңдаған.500 мыңға жуық салық төлеуші әлі таңдау туралы шешім қабылдаған жоқ. Оларға 1 наурызға дейін салық режимін таңдау қажеттігі туралы ескертіліп, жеке кабинеттері арқылы қайталама хабарламалар жіберілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1162903?lang=kk
Орталық Азия Инновациялық университеті: Еліміздің саяси жүйесін кешенді жаңғырту – уақыт талабы
16.02.2026
Орталық Азия Инновациялық университетінде Жаңа Конституцияны түсіндіруге арналған арнайы жиын өтті. Іс-шараға оқу орнының профессор-оқытушылар құрамы қатысып, конституциялық реформаның мазмұны мен маңызын талқылады.Жиында сөз сөйлеген заң ғылымдарының кандидаты Ботабек Имашев тұрақтылық – кез келген мемлекеттің дамуының басты шарты екенін атап өтті. Оның айтуынша, саяси және құқықтық жүйедегі оң өзгерістер елдің болашағына тікелей әсер етеді. Қолданыстағы Конституция тәуелсіздіктің алғашқы кезеңінде қабылданып, мемлекеттілікті қалыптастыруда тарихи миссиясын абыроймен атқарды.– Бүгінгі таңда әлемдегі геосаяси ахуалдың өзгеруі, ғылым мен технологияның қарқынды дамуы, сондай-ақ қоғам сұранысының жаңа деңгейге көтерілуі құқықтық жүйені жаңаша пайымдауды талап етеді. Қалыптасу кезеңінен даму кезеңіне өткен тұста елдің ішкі әлеуеті мен институционалдық тұрақтылығын күшейту – уақыт талабы. Осыған байланысты Конституция нормаларын заман талабына бейімдеу қажеттілігі туындап отыр. Жаңа Конституция – адам құқықтары мен заң үстемдігін басты құндылық ретінде айқындайтын, білім мен ғылымға негізделген өркениетті мемлекет құруға бағытталған нақты қадам, – деді Ботабек Есенбекұлы.Сонымен қатар, университеттің әлеуметтік және тәрбие жұмыстары жөніндегі проректоры Нұрлан Хайдаров жаңа редакцияда заң үстемдігі қағидаты мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктеріне ерекше назар аударылғанын атап өтті. Оның айтуынша, ұсынылып отырған өзгерістер қоғам мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтып, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған.Жиын барысында қатысушылар конституциялық реформаның елдің саяси жүйесін кешенді жаңғыртудағы маңызын атап өтіп, ұсынылған өзгерістердің Қазақстанның құқықтық және институционалдық дамуына оң серпін беретініне сенім білдіріп, жаңа Конституцияны қолдайтындықтарын жеткізді.