Салық кодексінің 403-бабына сәйкес, базалық салықтық шегерім әрбір күнтізбелік ай үшін 30 АЕК мөлшерінде белгіленеді. Бұл ретте күнтізбелік жыл ішіндегі шегерімнің жалпы сомасы 360 АЕК-тен аспауға тиіс.Егер белгілі бір айда салық салынатын табыс сомасы 30 АЕК-тен аз болса және шегерімнің бір бөлігі пайдаланылмаса, салық агенті пайдаланылмаған соманы келесі айларға ауыстырмайды. Яғни, 30 АЕК мөлшеріндегі шегерім тиісті күнтізбелік ай шегінде ғана қолданылады.Бұл ретте Салық кодексінің 409-бабының 2-тармағында жеке тұлғаның декларацияны ұсыну кезінде күнтізбелік жыл ішінде пайдаланылмаған салықтық шегерім сомасын өз бетінше ескеру мүмкіндігі көзделген. Бұл ретте оның мөлшері 360 АЕК-тен аспауға тиіс.Яғни, бұл мүмкіндік жеке тұлғаның салық агенті ұстап қалмайтын және өзі дербес салық салатын табыстары болған жағдайда қолданылады (мысалы, мүліктік табыс және салық агентінен алынбаған басқа да табыстар).Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1301668?lang=ru

📋 Тауарларға арналған декларацияның 31-бағаны «Жүк орындары және тауардың сипаттамасы — Таңбалау және саны — Контейнерлердің нөмірлері — Саны және айрықша ерекшеліктері» тауарды сәйкестендіруге және декларацияда көрсетілген мәліметтерді нақты тасымалданатын тауармен салыстыруға мүмкіндік беретін толық ақпаратты көрсетуге арналған.🔹 БҰЛ БАҒАНДЫ ТОЛТЫРҒАН КЕЗДЕ НЕНІ ЕСКЕРУ ҚАЖЕТ?Тауарды декларациялау кезінде сыртқы экономикалық қызметке қатысушы оның сипаттамасының толықтығын, дұрыстығын және бірмәнділігін қамтамасыз етуі қажет.📝 31-БАҒАНДА тауардың сипатына және оны тасымалдау ерекшеліктеріне қарай оны сәйкестендіру үшін қажетті мәліметтер, оның ішінде:🔸 тауардың атауы;🔸 модель, марка, артикул және басқа да айрықша сипаттамалары туралы мәліметтер;🔸 құрамы, дайындалған материалы және негізгі техникалық сипаттамалары (егер олар тауарды сәйкестендіру үшін маңызды болса);🔸 өндіруші және тауар белгісі туралы мәліметтер (тиісті жағдайларда);🔸 тауардың саны және өлшем бірлігі;🔸 орамы, жүк орындары және олардың таңбалануы туралы мәліметтер;🔸 тауар контейнерлерде тасымалданған жағдайда, контейнерлердің нөмірлері;🔸 тауарды сәйкестендіру үшін қажетті және кеден заңнамасында көзделген өзге де мәліметтер көрсетіледі.❓ БҰЛ НЕ ҮШІН МАҢЫЗДЫ?31-бағанда қамтылған ақпаратты кеден органдары кедендік бақылауды жүргізу кезінде, оның ішінде:🔎 тауарды сәйкестендіру;📄 мәлімделген мәліметтердің ұсынылған құжаттарға сәйкестігін тексеру;📦 декларациядағы мәліметтерді нақты тасымалданатын тауарлармен салыстыру;⚖️ кедендік-тарифтік және тарифтік емес реттеу шараларын анықтау;🚫 белгіленген тыйымдар мен шектеулердің сақталуын тексеру;⚠️ тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану;🔍 кейінгі кедендік бақылауды жүргізу үшін пайдаланады.Осылайша, тауар неғұрлым нақты әрі толық сипатталса, оны кедендік рәсімдеу кезінде қосымша сұрақтардың туындау ықтималдығы соғұрлым төмен болады.⚠️ МАҢЫЗДЫ!Тауардың сипаттамасы нақты және ақпараттық мазмұнды болуы тиіс.Тауардың сипаттамалары мен түрін бірмәнді анықтауға мүмкіндік бермейтін тек жалпы сипаттағы тұжырымдарды пайдалану мәліметтерді қосымша нақтылау қажеттілігіне және қосымша бақылау іс-шараларының жүргізілуіне алып келуі мүмкін.📌 Мысалы, жалпы:❌ «жабдық»❌ «қосалқы бөлшектер»❌ «пластмассадан жасалған бұйымдар»❌ «электроника»деген сипаттамалардың орнына тауарды сәйкестендіруге мүмкіндік беретін нақты атауы мен сипаттамаларын көрсету қажет.📢 СЭҚ-ҚАТЫСУШЫЛАРҒА ҰСЫНЫЛАДЫТД-ны ұсынар алдында 31-бағанда көрсетілген мәліметтердің сыртқы экономикалық мәмілені сүйемелдейтін коммерциялық, көліктік және өзге де құжаттардағы мәліметтерге сәйкестігін тексеру қажет.📌 ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті сыртқы экономикалық қызметке қатысушыларды тауарларға арналған декларацияларды толтыруға жауапкершілікпен қарауға шақырады.Тауардың толық және дұрыс сипатталуы:✅ кедендік бақылаудың тиімді жүргізілуіне;✅ қосымша сұрау салулардың санын азайтуға;✅ кедендік операцияларды жасау кезінде кідірістердің туындау тәуекелін төмендетуге ықпал етеді.⚠️ НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ!Тауарларға арналған декларацияны толтыру тәртібін бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген.📍 31-бағанды дұрыс әрі толық толтыру — тауарды сапалы декларациялаудың және кедендік рәсімдерден өтудің маңызды бөлігі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1301631?lang=ru

2026 жылғы 29 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облыстық этнографиялық музейінде Ольга Ержановна Чавкина жетекшілік ететін «PERFORMANCE» студиясы шәкірттерінің көркемсурет көрмесі ашылды. Көрмеде 22 автордың шығармашылық туындылары көпшілік назарына ұсынылды. Әрқайсысы өзіндік өрнегімен ерекшеленетін жұмыстар пейзаж, натюрморт, анималистика және фэнтези секілді сан алуан жанрды қамтиды. Көрме – өнер иелерінің шығармашылық ізденісін, көркемдік қызығушылықтарының кең ауқымын және әр қатысушының өзіндік көзқарасын айшықтайтын шығармашылық кеңістік. Көрме Қ. Қайсенов көшесі, 67 мекенжайы бойынша үш ай бойы жұмыс істейді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-cultura-arhiv/press/news/details/1301614?lang=ru

Қазіргі таңда экологиялық мәселелер жаһандық деңгейде ең өзекті тақырыптардың бірі болып отыр. Климаттың өзгеруі, топырақтың тозуы, тұрмыстық қалдықтардың артуы — бұл проблемалар тек ғалымдар мен үкіметтердің ғана емес, жай азаматтардың да күнделікті қамына айналуда. Дәл осы тұрғыдан алғанда, 2026 жылдың 30 қыркүйегінде Шымкенттің №140 мектебінде өткен экологиялық жобалар көрмесі ерекше назар аудартты. Мектеп оқушылары табиғатқа деген сана-сезімін іс жүзінде дәлелдеп, банан қабығынан тыңайтқыш жасаудан бастап, тұрмыстық қалдықтардан пайдалы бұйымдар жасауға дейінгі жобаларын таныстырды.Көрме барысында ерекше назар аударған жоба — төртінші сынып оқушысы Аяла Ильястың еңбегі. Жас зерттеуші банан қабығын тыңайтқыш ретінде пайдалануды зерттеп, екі түрлі нұсқа ұсынды: сұйық және ұнтақ тәрізді тыңайтқыш. Аяланың айтуынша, ол бірнеше апта бойы үй өсімдіктеріне осы тыңайтқышты қолданып, нәтижесін бақылап отырған. Нәтиже айқын болды: тыңайтқыш берілген өсімдіктер жарқын түс алып, белсенді гүлдей бастаған."Мен алғаш рет бұл идеяны интернеттен оқыдым, бірақ өзім тексергім келді. Банан қабығында калий, фосфор және магний бар екен. Осылардың барлығы өсімдік үшін өте пайдалы. Мен алдымен сұйық нұсқасын жасадым — қабықты суға салып, бірнеше күн ұстадым. Содан кейін ұнтақ нұсқасын да жасап көрдім — кептіріп, ұсақтадым. Екеуі де жақсы нәтиже берді," — деп бөлісті Аяла Ильяс.Мұндай жобалардың маңызы тек мектеп жасындағы балаларды тәрбиелеумен шектелмейді. Бүгінгі таңда Қазақстанда тұрмыстық қалдықтармен күресу мәселесі өте өткір тұр. Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің деректеріне сәйкес, елімізде жыл сайын 5 миллион тоннадан астам тұрмыстық қатты қалдық жиналады, ал олардың тек 15–17 пайызы ғана қайта өңделеді. Шымкент қаласы бойынша бұл көрсеткіш әлі де жеткіліксіз деңгейде. Дәл осы себепті, балалардың жас кезінен қалдықтарды қайта пайдалануға үйренуі ұзақ мерзімді перспективада үлкен нәтиже беруі мүмкін.Мектептің директор орынбасары Алия Алментаева оқушылардың мұндай бастамаларын жоғары бағалайтынын атап өтті. "Біздің оқушыларымыз тек теориялық білім алып қана қоймайды — олар сол білімді іс жүзінде қолданады. Бұл жобалар балаларды сыни тұрғыдан ойлауға, эксперимент жүргізуге және нәтижені талдауға үйретеді. Бір жағынан мектеп жобасы болса, екінші жағынан — нақты экологиялық пайда. Мысалы, оқушыларымыздың бірі биыл 'Таза Қазақстан — Менің таза аулым' жобасы аясында Шымкент бойынша екінші орынды иеленді. Бұл — тек жеңіс ғана емес, бұл — балалардың болашаққа деген жауапкершілігінің белгісі," — деді ол.Экологиялық тәрбие мектепте ерте жастан басталуы тиіс деген пікір педагогикалық қауымдастықта бұрыннан орын алып келеді. Алайда соңғы жылдары бұл ұстаным іс жүзінде жүзеге асырыла бастады. ЮНЕСКО-ның зерттеулеріне сәйкес, мектеп жасында экологиялық сана-сезімді меңгерген балалар ересек өмірінде де табиғатқа жауапты қарайды. Олар тұрмыста қалдықты аз шығарып, энергияны үнемдеп, қоршаған ортаны қорғайтын шешімдерді таңдайтыны дәлелденген. Демек, №140 мектептің бүгінгі жас зерттеушілері — ертеңгі жасыл Қазақстанның іргетасын қалаушылар.Шымкент қаласының білім бөлімі де мектептердегі мұндай бастамаларды ынталандыру мақсатында арнайы бағдарлама жасақтауды жоспарлап отыр. Қалалық экология және табиғат ресурстарын басқару департаментінің маманы Серік Оразов мектептердегі осы бағыттағы жұмысты оң бағалады: "Банан қабығынан тыңайтқыш жасау — бұл жай ғана мектеп жобасы емес. Бұл — органикалық қалдықтарды азайтудың нақты үлгісі. Егер осындай тәжірибе жаппай тараса, қалалық тұрмыстық қалдық мөлшері айтарлықтай азаюы мүмкін. Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар ірі қала. Мұндай идеялардың жаппай қолданысқа енуі нағыз экологиялық серпіліс бола алады."Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстан халқы табиғатпен үйлесімді өмір сүрудің бай дәстүрін мұра еткен. Бабаларымыз жерге деген құрметті, суды бағалауды, табиғат байлықтарын ысырапсыз пайдалануды қасиет тұтқан. Бүгінгі оқушылардың экологиялық жобалары — сол ежелгі даналықтың заманауи тілмен жаңғырған жаңғырығы. Айырмашылығы — бұл жолы оны мектеп партасынан бастаған жас ұрпақ алып жүр.№140 мектептің осы жылғы экологиялық жобалар көрмесі тек бір мектептің жетістігі ғана емес — бұл бүкіл қоғамға үлгі боларлық бастама. Балалардың қарапайым идеясы — банан қабығы арқылы өсімдікке өмір беру — үлкен философиялық мағына тасиды: ешнәрсе текке кетпейді, барлығының пайдасы бар, табиғатқа берген сүйіспеншілік мыңқайтылып оралады. Мектеп ұжымы мұндай тәрбиенің нәтижесін апталарда емес, жылдарда өлшеуге болатынын жақсы түсінеді — және дәл осы ұзақ мерзімді ойлау бүгінгі Қазақстанға ең қажет нәрсе болып табылады.

Қазіргі заманғы технологиялар құқық қорғау органдарының жұмысын түбегейлі өзгертіп жатыр. 2026 жылдың 30 қыркүйегінде Шымкент қалалық полиция департаменті жыл басынан бергі маңызды нәтижелерін жариялады: бейпілотты ұшу аппараттарының, яғни дрондардың көмегімен 8 мың құқыққа қарсы іс-әрекет тіркелген. Бұл сан жай ғана статистикалық мәлімет емес — ол Қазақстандағы полицейлік жұмыстың жаңа дәуіріне қадам басылғанының айғағы.Тіркелген 8 мың бұзушылықтың шамамен 3 800-і жол қозғалысы қауіпсіздігімен байланысты. Қалған бөлігі — қоғамдық тәртіпті бұзумен: рұқсатсыз жиындар, бақыланбаған аумақтардағы тәртіпсіздіктер, ашық аспан астындағы заңсыз сауда нүктелері. Бүгінгі таңда қала полициясының қарауында 10-нан астам дрон бар. Бұл аппараттар тек бақылау құралы емес, жедел ден қою тобының "жоғарыдан көзі" болып табылады.Дрондар полиция жұмысына қалай келді?Шымкенттегі бейпілотты технологияларды енгізу бірден болған жоқ. 2021–2022 жылдары республика бойынша жол қозғалысы полициясы дрондарды жекелеген акциялар мен мерекелік шаралардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін сынақ режимінде пайдаланды. Шымкентте алғашқы тұрақты дрон патрулі 2023 жылдың соңында іске қосылды. 2024 жылы флот кеңейтіліп, мамандандырылған операторлар даярлана бастады. 2025–2026 жылдарда жүйе толыққанды жұмыс режиміне көшті: дрондар тәулік бойы ауыспалы кезекшілік негізінде ұшады.Шымкент қалалық полиция департаментінің бастығы Бауыржан Сейтқали бұл бағытты стратегиялық маңызды деп бағалайды: "Дрон — бұл жай ғана камера емес. Ол бізге бірнеше шақырым радиуста бір мезгілде бірнеше нүктені қадағалауға мүмкіндік береді. Топырақ жол болсын, тығыз ауданның ішкі көшесі болсын — аспаннан бәрі көрінеді. Экипаж ондаған минут жол жүретін жерге дрон екі минутта жетеді". Осы оперативтілік — технологияның басты артықшылығы.Жол қауіпсіздігі: сандардың артындағы шындық3 800-ден астам жол қозғалысы ережесін бұзу фактісі — бұл ауыр салмақ. Шымкент халқы 1,2 миллионнан асатын мегаполис. Қаланың серпінді өсуі инфрақұрылымға үлкен жүктеме түсіреді: жаңа аудандар, тығыз тораптар, пешеходтық өтпелер — бәрі бақылауды қажет етеді. Дрондар қызыл жарыққа өту, жол белгілерін елемеу, белгіленбеген жерде жаяу жүргіншілерге жол бермеу сияқты бұзушылықтарды дәл тіркейді. Жоғарыдан алынған видеожазба сотта дәлелдемелік базаны нығайтады.Жол қауіпсіздігі жөніндегі тәуелсіз сарапшы Айгүл Нұрмаханова статистиканы саралай отырып, дрондардың алдын алу рөлін де атап өтеді: "Жүргізушілер жоғарыдан бақыланып жатқанын сезсе, мінез-құлқын өзгертеді. Бұл — аспан камераларының психологиялық әсері. Адам жер деңгейіндегі камераны айналып өтуді білуі мүмкін, бірақ дроннан жасыру мүмкін емес". Сондықтан дрондардың нақты нәтижесі тіркелген бұзушылықтармен ғана шектелмейді — олар болдырмаудың да тиімді тетігі.Қоғамдық пікір: бақылау ма, әлде қауіпсіздік пе?Дрондарды кеңінен қолдану туралы ақпарат тарағаннан кейін қалалық әлеуметтік желілерде пікірталас өріс алды. Бір топ азаматтар технологияны жылы қабылдады. "Бізді қорғайды, демек — дұрыс" деген пікір басым. Өкілдері көп атап өткен жайт — тәртіпсіздіктер жиі орын алатын маңайларда дрондардың пайда болуынан кейін жағдай байсалдана бастаған. Жатақхана аудандарының бірінің тұрғыны Мәдина Жақсыбекова: "Кешкісін балаларыммен сыртқа шығуға қорықтым. Қазір патруль дрондары ұша бастағаннан бері ауданда тыныштық орнады" деп бөліседі.Алайда сыни көзқарастар да жоқ емес. Азаматтық белсенділердің бір бөлігі жеке өмірге қол сұғу мәселесін көтереді. "Дрон адамдарды бақылағанда олардың шекарасы қайда?" деген заңды сұрақ туындайды. Полиция бұл мәселеде заңнама шеңберінде ғана жұмыс істейтінін, алынған деректер белгіленген тәртіпте сақталатынын және жеке мақсаттарға пайдаланылмайтынын ресми түрде растаған.Болашаққа бағдар: флот өседіШымкент полициясы дрондар паркін одан әрі кеңейтуді жоспарлайды. Жақын болашақта жылу бейнекамерамен жабдықталған аппараттарды алу, түнгі патрульдің тиімділігін арттыру мәселелері қарастырылуда. Сонымен қатар жасанды интеллект элементтерін қосу — яғни дрон жазбасынан автоматты түрде бұзушылықты анықтайтын бағдарламалық жасақтаманы енгізу — перспективалық бағыт ретінде белгіленген.Қазақстанның басқа ірі қалалары да Шымкент тәжірибесін зерделеп жатыр. Алматы мен Астана полициясы бейпілотты технологияларды пайдаланғанмен, Шымкенттегідей жүйелі және кең ауқымды қолдану әзірше бірегей үлгі болып табылады. Ішкі істер министрлігі деңгейінде осы тәжірибені жалпыұлттық стандартқа айналдыру мүмкіндігін зерттеу тапсырылғаны белгілі.Жыл соңына дейін тіркелген бұзушылық саны 10 мыңнан асады деп болжануда. Бұл — аспаннан бақылаудың жерде нәтиже бергенінің айқын дәлелі. Шымкент тәжірибесі Қазақстан полициясының болашағын анықтауда маңызды рөл атқаруы әбден мүмкін.