Қала базарындағы нан мен ет, көкөніс пен жеміс бағасы шымкенттіктер үшін күнделікті әңгіменің басты тақырыбы. Дүниежүзіндегі астық пен су туралы алыстағы жаңалықтар да ақыр соңында дастарқанға, әмиянға жетеді. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа Жолдау арнап, азық-түлік мәселесін әлемдік күн тәртібінің алдыңғы қатарындағы мәселе ретінде атады. Бұл сөз тек үлкен саясат емес, оңтүстік мегаполистің әр отбасына жақын тақырып.Жолдауда айтылғандай, климаттың өзгеруі, су ресурстарының азаюы және геосаяси тұрақсыздық әлемде азық-түлік қауіпсіздігін бірінші орынға шығарды. Сарапшылардың болжамына сүйенсек, алдағы онжылдықта халықаралық нарықта тапшылық пен жаһандық ашаршылық қаупі күшейе түсуі мүмкін. Мұндай кезеңде Еуразия құрлығы, соның ішінде Қазақстан, әлемді сапалы өніммен қамтамасыз ететін басты стратегиялық хабқа айналуына әбден болады. Президент осы мүмкіндікті елдің аграрлық секторын халықаралық деңгейге көтерудің негізі ретінде көрсетті.Республикалық маңызы бар қала және елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде Шымкент бұл бағытта өз рөлін ойластыра алады. Жас әрі көп ұлтты халқы бар қаладағы тұтынушылар саны көп, сұраныс тұрақты. Мұндай қалаға сапалы әрі қолжетімді азық-түлік үздіксіз қажет. Сондықтан ел деңгейінде азық-түлік өндірісін нығайту шымкенттіктер үшін тікелей мәні бар қадам: ішкі нарық неғұрлым тұрақты болса, қала тұрғындары үшін баға мен сапаның болжамдылығы да соғұрлым жоғары болады.Жолдауда Еуразияның артықшылықтары үш бағытта көрсетілген. Біріншіден, Қазақстан мен өңірде өсімдік және мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндік беретін құнарлы алқаптар көлемді. Екіншіден, ірі су көздеріне жақын жер телімдері жеткілікті, ал оларды тиімді пайдалану бидай, жүгері, майлы дақылдар секілді дәстүрлі дақылдардың өнімділігін екі-екі жарым есеге арттыруға мүмкіндік береді. Үшіншіден, құрлықтың қақ ортасында орналасу өнімді Еуропа, Қытай, Таяу Шығыс пен Орталық Азия нарықтарына қысқа мерзімде және аз шығынмен жеткізуге жол ашады. Оңтүстіктегі ірі көлік-логистика торабына жақын орналасқан қала үшін соңғы артықшылық ерекше мәнді: өнімді жинау, сақтау, өңдеу және жөнелту тізбегінде Шымкент қызметінің кеңеюі мүмкін екені жалпы мағынада анық.Жолдаудың екінші маңызды қыры — технологиялық серпіліс. Мемлекет басшысы Еуразияның жаһандық азық-түлік орталығына айналуы шикізат көлемімен емес, озық технологияларды енгізумен өлшенетінін меңзеді. Бір бағыт — ауыл шаруашылығында жасанды интеллектіні қолдану. NVIDIA сияқты әлемдік технологиялық алыптардың тәжірибесі мен есептеу қуаттарын агроөнеркәсіп кешеніне енгізу көзделген. Жасанды интеллект алгоритмдері егістік пен мал басын бақылауды автоматтандырып, өнім шығынын барынша азайтуға көмектеседі. Бұл жастары көп қала үшін тек ауыл шаруашылығы емес, білім мен кәсіпке қатысты да мүмкіндік: цифрлық дағдысы бар маман, бағдарламашы, талдаушы мен инженерге сұраныс артуы заңды.Екінші бағыт — су үнемдеу технологиялары. Оңтүстік өңір үшін су мәселесі жаңа емес, сондықтан Жолдаудағы бұл тұс ерекше назар аударады. Жаңа алқаптарды игеру барысында тамшылатып және жаңбырлатып суару әдістерін, сондай-ақ тиімді агрохимиялық технологияларды қолдану су тапшылығы жағдайында да өндірістің тұрақтылығын қамтамасыз етуге тиіс. Қала маңындағы шаруа қожалықтары мен өңірдегі өндірушілер үшін бұл суды ысырап етпей, өнімді сапалы әрі көп алудың жолы. Нәтижесінде тұрғындар дастарқанына жететін өнімнің тұрақтылығы да артады.Президент сондай-ақ экономикалық мәселені тереңірек қойды: әлемдегі тапшылық Қазақстан үшін жауапкершілік қана емес, тарихи мүмкіндік. Ел ішінде өндірісті цифрландыру, ұзақ мерзімді инвестиция тарту және өнімді терең өңдеуді жолға қою арқылы Қазақстан Еуразияның басты азық-түлік донорына айнала алады. Терең өңдеу қалалық өмір үшін ерекше маңызды, себебі шикізатты сатудан гөрі дайын өнім шығару жаңа кәсіпорындар, қосымша жұмыс орындары және салық түсімдерін білдіреді. Шымкент сияқты тұрғыны көп қалада мұның әлеуметтік әсері тез сезілуі мүмкін.Қорытындылай айтқанда, Жолдаудың бұл тармағы Шымкент үшін үш қарапайым сұраққа жауап іздеуге жол ашады: біз не өндіре аламыз, қалай үнемдеп өндіреміз және оны қайда, қалай өткіземіз? Нақты жобалар мен шешімдер алдағы кезеңде айқындала жатар, алайда бағыт анық: цифрлық технология, су үнемдеу, терең өңдеу және инвестиция. Осы бағыттарды қала экономикасы мен тұрғындардың күнделікті мүддесімен ұштастыра білсе, Шымкент азық-түлік қауіпсіздігін нығайту ісінде елдің оңтүстігіндегі сенімді тірек бола алады.

Алдағы жылдары Шымкент төңірегіндегі егістік алқаптарда жұмысты адам емес, ақылды техника атқаратын күн алыс емес. Тракторлар мен комбайндар түнде де тоқтамай жүріп, аспанда дрондар тобы егіс көлемін тексеріп, топырақтағы ылғал мен өсімдіктің жай-күйі туралы деректер бірден есептеледі. Мұндай болашақтың негізі Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауда қаланған: онда жасанды интеллект технологияларын ауыл шаруашылығына кешікпей енгізу міндеті қойылды.Жолдау тармағында бұл бастаманың тарихы әлемдік технологиялық компаниялардың бірі NVIDIA басшысы Дженсен Хуанг Астанаға сапармен келген сәттен басталатыны айтылады. Ол Қазақстанның инфрақұрылымы мен адами капиталының жаңа технологиялық кезеңге өтуге дайын екенін жоғары бағалап, нақты уақыт режимінде физикалық үдерістерді басқаратын есептеу платформаларын енгізуді ұсынған. Бұл тәсіл «Физикалық жасанды интеллект» деп аталады және цифрлық алгоритмдерді экономиканың нақты секторымен ұштастыруды көздейді. Президент бұл бастаманы қолдап, жұмысты созбай, тез арада бастау қажеттігін атап өткен.Шымкент үшін бұл мәселе жай ғана технологиялық жаңалық емес. Қала республикалық маңызы бар ірі мегаполис ретінде еліміздің оңтүстігінде орналасқан, ал оның айналасындағы аймақ ауыл шаруашылығымен тығыз байланысты. Шымкент базарларындағы көкөніс пен жеміс-жидектің сапасы мен бағы егіншілердің еңбегіне, ауа райына және су қорының жеткіліктілігіне тікелей тәуелді. Сондықтан аграрлық саладағы өзгерістер қала тұрғынының дастарханына да, әмиянына да әсер етуі мүмкін.Жолдауда айтылған үш негізгі бағыттың біріншісі автономды техника мен роботтандыруға қатысты. Адамсыз жүретін комбайндар мен тракторлар алқапта тәулік бойы жұмыс істей алады, ал дрондар тобы егісті нақты нүктелер бойынша бақылап, өсімдік ауруларын ерте анықтап, тыңайтқышты қажет жерге ғана бүркуге мүмкіндік береді. Бұл егін науқанының уақытын қысқартып, еңбек шығынын азайтады. Сонымен қатар жаңа техниканы басқаратын, деректерді талдайтын мамандарға сұраныс өседі, бұл Шымкенттің жас халқы үшін жаңа кәсіптік мүмкіндіктер ашады.Екінші бағыт судың тапшылығына қатысты, және Жолдау тармағында оңтүстік өңір, соның ішінде Шымкент төңірегі ерекше аталған. Су тапшылығы жағдайында жасанды интеллект ресурсты тиімді пайдаланудың басты құралына айналмақ. Жүйелер топырақ ылғалдылығын спутниктер мен датчиктер арқылы талдап, тамшылатып және жаңбырлатып суарудың ең тиімді кестесін есептейді. Қарапайым тілмен айтқанда, әр тамшы су қажет жеріне, қажет уақытта жетуі тиіс. Бұл ретте егіншілер үшін ғана емес, қала мен оның төңірегіндегі су қорын ойлайтын әрбір тұрғын үшін де маңызды.Үшінші бағыт – үлкен деректерге негізделген болжамдық талдау. Метеорологиялық үлгілер, топырақ жағдайы және алдыңғы жылдардың деректері негізінде өнімділікті алдын ала болжауға болады. Сонымен бірге жеткізу тізбегін оңтайландыру астық пен көкөністі сақтау және тасымалдау кезіндегі шығынды азайтуға көмектеседі. Шымкент сияқты халқы көп қала үшін азық-түліктің тұрақты әрі уақытылы түсуі аса маңызды, сондықтан логистикадағы әрбір жақсарту базардағы тұрақтылыққа жанама түрде ықпал етеді.Жолдауда экономикалық тұрғыдан да нақты ой айтылған: Қазақстанның аграрлық секторы өзінің мықтылығын дәлелдеп, 15 триллион теңге көлеміндегі өндіріске қол жеткізді. Алайда көлемді ұлғайтуға негізделген кеңейтілген өсу мүмкіндігі таусылып, енді сапалы серпіліс қажет. NVIDIA платформаларын енгізу фермерлерге операциялық шығынды 30–40 пайызға азайтуға, қатал климаттық тәуекелдерден бизнесті сақтандыруға және өнімділікті арттыруға мүмкіндік береді деп күтіледі. Шымкенттің шағын және орта шаруа қожалықтары үшін бұл бәсекеге қабілеттілікті арттырудың жаңа жолы болуы мүмкін.Әрине, мұндай ауқымды жоспар бірден жүзеге аспайды. Үкімет пен салалық министрліктер бизнеспен және халықаралық инженерлермен бірлесіп нақты іс-қимыл жоспарын әзірлеуі тиіс. Шымкент тұрғындары үшін бұл кезеңде жергілікті мүмкіндіктерді, оқыту бағдарламаларын және фермерлерге берілетін қолдауды қадағалап отырудың мәні зор. Қала жастары цифрлық білім алып, осы жаңа саланың мамандары бола алады.Қорыта айтқанда, Жолдауда көрсетілген бағыт Шымкент үшін азық-түлік қауіпсіздігін нығайтудың, суды үнемдеудің және жаңа жұмыс орындарына жол ашудың әлеуетті мүмкіндігі. Ұлттық жасанды интеллект экожүйесін құру мемлекет үшін сән қуу емес, технологиялық егемендіктің негізгі бөлігі ретінде қарастырылады. Енді маңызды мәселе – бұл жоспардың нақты істермен расталуы, ал оның нәтижесін алдымен Шымкенттің егіншісі де, қала тұрғыны да өз өмірінде сезінетін болады.

Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында агроөнеркәсіптік кешенді жаңғырту мәселесіне ерекше назар аударды. Бұл бағыт республикалық маңызы бар Шымкент үшін де өзекті. Қала елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде аграрлық аймақтармен тығыз байланыста дамиды. Сондықтан ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту міндеті қала тұрғындарының дастарханына, жұмыс орындарына және өңірдің экономикалық мүмкіндіктеріне тікелей қатысты. Жолдау тармағында азық-түлік қауіпсіздігі мен техникалық жарақтандыру сапасы бір-бірімен тығыз байланысты екені атап көрсетілген.Жолдауда айтылғандай, елдің ауыл шаруашылығында қолданылатын тракторлар мен комбайндар паркінің ескіруі фермерлердің жұмысына айтарлықтай кедергі келтіріп отыр. Ескірген техника жиі бұзылады, жанармайды көп жұмсайды, егіс пен жиын-терім науқанының мерзімін созады. Мұның барлығы түптеп келгенде өнім сапасы мен көлеміне әсер етеді. Шымкент сияқты халқы көп, тұтыну сұранысы жоғары қала үшін тұрақты әрі сапалы азық-түлік жеткізілімі маңызды мәселе. Егер егіс алқаптарында заманауи техника жұмыс істесе, оның нәтижесін қала базарлары мен дүкендері де сезінеді.Жолдау тармағындағы негізгі ой — отандық тракторлар мен комбайндар өндірісін еселеп арттыру. Бұл бағыттың стратегиялық артықшылықтары бірнешеу. Біріншіден, шетелдік қымбат техникаға, оның қосалқы бөлшектеріне және валюта бағамының құбылмалылығына тәуелділік азаяды. Екіншіден, ел ішінде құрастырылған немесе толық өндірілген техниканың бағасы импорттық аналогтарына қарағанда арзан әрі тиімді болмақ. Үшіншіден, қуатты әрі заманауи техника егіс пен жиын-терімді уақытында жүргізуге мүмкіндік беріп, өнім шығынын азайтады. Шымкентті қоршаған аймақтардағы шаруа қожалықтары үшін бұл өндіріс шығынын оңтайландырудың нақты жолы бола алады.Жолдауда тек құрастырумен шектелмей, терең локализацияға көшу міндеті қойылған. Яғни кабиналар, капоттар, рамалар, дискілер және басқа да механикалық тораптарды ел ішінде шығаратын шағын және орта бизнес желісін құру көзделген. Шымкент өнеркәсіптік әлеуеті бар, жас әрі кәсіпкерлікке бейім халқы көп қала. Сондықтан бұл бағыт жергілікті шағын және орта бизнеске жаңа мүмкіндік ашуы ықтимал. Металл өңдеу, механикалық тораптар жасау, қызмет көрсету сияқты салалар өңір кәсіпкерлері үшін қызығушылық тудыруы мүмкін. Алайда нақты бастамалар мен жобалар туралы шешімдер уәкілетті органдардың қарауына байланысты.Жолдауда кадр мәселесі де жеке міндет ретінде көрсетілген. Отандық зауыттар мен сервистік орталықтар үшін жоғары білікті инженерлер мен техниктерді даярлайтын экожүйе қалыптастыру қажет. Шымкент — көп ұлтты, жастары көп қала, мұнда техникалық бағыттағы білім беру ұйымдары мен кәсіптік оқу орындарының рөлі арта түседі. Техникалық мамандықтарға деген қызығушылықты күшейту, оқу бағдарламаларын нақты өндіріс қажеттілігімен ұштастыру жастарға тұрақты жұмыс пен кәсіби өсу мүмкіндігін береді. Бұл ретте халықаралық брендтермен серіктестік пен технологиялар трансфері де біліктілікті арттыруға ықпал етуі мүмкін.Мемлекеттік қолдау тетіктері де Жолдау тармағында айқын аталған. Бір жағынан, «Өнеркәсіпті дамыту қоры» және «ҚазАгроФинанс» желісі арқылы отандық техниканы сатып алуға арналған төмен пайыздық ұзақ мерзімді лизингтік бағдарламалар кеңейтілмек. Екінші жағынан, фермер отандық трактор немесе комбайн алған жағдайда оның құнының белгілі бөлігін субсидиялау арқылы қайтару тетігі оңтайландырылады. Бұл шаралар шағын және орта фермерлер үшін техника алудың қолжетімділігін арттыруға бағытталған. Қолдау шараларының нақты шарттарын шаруалар тиісті мекемелерден анықтағаны жөн.Жолдаудың түйінінде аграрлық сектор 15 триллион теңгелік өнім деңгейіне жеткені, бұл оның үлкен әлеуетін дәлелдейтіні айтылады. Енді міндет — осы өсімді тұрақты ұстап, одан әрі арттыру үшін заманауи отандық техника паркін құру. Шымкент үшін бұл тек ауыл шаруашылығының ісі емес, қала экономикасына, жұмыспен қамтуға, кадр даярлауға және азық-түлік қолжетімділігіне қатысты кешенді мүмкіндік. Алдағы жылдары бұл бағыттағы қадамдар қаншалықты жүйелі жүзеге асса, оның пайдасын қала тұрғындары да соғұрлым нақты сезінетін болады.

Дастарқан мәселесі – ел мәселесі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа Жолдау арнап, оның бір тармағын тамақ өнеркәсібіне қатысты ірі бастамаларға бағыттады. Аталған тармақта «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі салаға арналған, жалпы құны 500 миллиард теңгеден асатын стратегиялық жобалар тізімін бекіткені айтылады. Республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис саналатын Шымкент тұрғындары үшін бұл жаңалықтың маңызы айрықша: күнделікті дастарқанға қойылатын өнімнің сапасы, бағасы және қолжетімділігі тікелей осы салаға байланысты.Жолдау мазмұнына сүйенсек, қазақстандық қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібінде үлкен құрылымдық өзгерістер басталды. Мемлекет басшысы мен Үкіметтің тапсырмасына сәйкес, бұл өндіріс орындарын іске қосу кідіріссіз, созбалаңға салынбай, шұғыл жүргізілуі тиіс. Холдинг бұл қадам арқылы елдің ішкі азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуды және импортқа тәуелділіктен арылуды көздейді. Көп ұлтты, жас халқы бар Шымкент секілді ірі қала үшін мұндай мақсат жай ғана экономикалық көрсеткіш емес, тұрмыс сапасына тікелей қатысты мәселе.Қаржыландырудың бірінші бағыты – терең өңдеу зауыттарын құру. Жолдауда ет, сүт және астық өнімдерін заманауи әдістермен терең өңдеп, қосылған құны жоғары дайын өнім шығаратын ірі кәсіпорындар ашу міндеті қойылған. Шымкент – жұртшылығы көп, тұтыну нарығы кең қала. Сондықтан ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеп, дайын өнім ретінде нарыққа ұсыну тәжірибесі қала экономикасына да, оған іргелес өңірлердің шаруашылығына да оң ықпал етуі мүмкін. Нақты жобалар мен орналасатын жерлер туралы мәлімет жарияланған жоқ, оны жауапты органдардың келесі хабарламаларынан күткен жөн.Екінші бағыт – импортты алмастыру. Тармақта Қазақстан нарығына әлі де шетелден әкелінетін құс еті, ірімшік, сүзбе және май өнімдерін шығаратын зауыттар желісін жеделдетіп іске қосу көзделген. Қарапайым тұтынушы үшін мұның мәні түсінікті: дүкен сөрелерінде отандық өнімнің үлесі артса, бағаның сыртқы нарықтағы ауытқуларға тәуелділігі азаяды, өнімнің жаңалығы мен сапасына қойылатын талап күшейеді. Шымкент тұрғындарының күнделікті сатып алатын азығы дәл осы санаттағы тауарларды да қамтитынын ескерсек, бұл бағыттың тұрмысқа әсері тікелей болмақ.Үшінші бағыт – инфрақұрылымдық хабтар. Жолдауда дайын тағам өнімдерін ұзақ уақыт сапалы сақтауға және тасымалдауға мүмкіндік беретін автоматтандырылған қоймалар мен көлік-логистикалық кешендер салу міндеті аталған. Шымкент – көлік жолдарының тоғысында орналасқан, халқы көп қала. Өнімді дер кезінде жеткізу, сақтау тізбегін бұзбау өндірушіге де, сатушыға да, түпкі тұтынушыға да тиімді. Жақсы жолға қойылған логистика өнім шығынын азайтады және жергілікті өндірушілерге өз тауарын алысқа жеткізуге жол ашады.Жолдауда жобаларды неге кідіртпей бастау керектігі де түсіндіріледі. Біріншіден, әлемдік нарықта азық-түлікке сұраныс пен баға тұрақты өсіп келеді, сондықтан уақыт жоғалтпай өндірісті жолға қойған ел Орталық Азия мен Еуропа нарығында ірі экспорттаушыға айнала алады. Екіншіден, жобалар желісі ауылдық жерлерде мыңдаған тұрақты жұмыс орнын ашып, жергілікті фермерлерге өнімін өткізетін кепілді нарық қалыптастырады деп күтіледі. Үшіншіден, инфляциялық тәуекелдер мен құрал-жабдық бағасының өсуін ескерсек, қаржыландыруды қазірден бастау мемлекет пен инвесторлардың шығынын үнемдейді.Бұл ойлардың Шымкент үшін мәні зор. Қала жастарының басым бөлігі еңбек нарығына енуге әзір тұрғанда, өңдеу өнеркәсібі мен логистика саласындағы жаңа өндіріс орындары жұмысқа орналасудың қосымша мүмкіндігін бере алады. Сонымен бірге қала маңындағы шаруа қожалықтары мен өңірдегі өндірушілер үшін тұрақты сұраныс пен сенімді сатып алушы маңызды. Дегенмен Шымкентке қатысты нақты бастамалар әзірге жарияланбағандықтан, тұрғындарға асыға болжам жасамай, ресми ақпаратты бақылап отырған жөн.Жобаларды қаржыландыру тетіктері де Жолдауда көрсетілген. «Бәйтерек» холдингі қаржы институттарымен бірлесіп, жобаларға төмен пайызды ұзақ мерзімді несиелер мен инвестициялық субсидиялар берудің жеңілдетілген тетіктерін қолданады. Бұл тәсіл тамақ өнеркәсібіне қызығушылық танытқан кәсіпкерлерге, соның ішінде Шымкенттегі өндірушілерге де жаңа мүмкіндік туғызуы ықтимал. Мақсат – отандық тамақ өнеркәсібін шикізаттық бағыттан жоғары технологиялық өндіріске көтеру.Қорыта айтқанда, Жолдаудың бұл тармағы азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуды, импортқа тәуелділікті азайтуды және саланы заманауи деңгейге шығаруды көздейді. Шымкент сияқты ірі әрі жас халқы көп қала үшін мұның ең басты нәтижесі – сапалы отандық өнімнің қолжетімділігі, жаңа жұмыс орындары мен кәсіпкерлікке кеңейген мүмкіндіктер болуы тиіс. Жобалардың қалаға қалай жететіні алдағы шешімдер мен нақты бастамаларға байланысты, ал тұрғындар мен жергілікті бизнес үшін ең бастысы – осы мүмкіндікті жіті бақылап, дайын болу.

«Ұзақ» ақша — ауыл шаруашылығының тұрақтылығын қамтамасыз ететін басты тетіктердің бірі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында агроөнеркәсіптік кешеннің осы өзекті мәселесіне ерекше тоқталып, фермерлерге ұзақ мерзімді инвестициялық несие беретін жаңа механизмдерді жедел әзірлеу қажеттігін атап өтті. Республикалық маңызы бар қала ретінде елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис саналатын Шымкент үшін бұл бастама тек шаруалар емес, бүкіл қала тұрғындарының тұрмысына әсер ететін мәселе.Жолдауда айтылғандай, қазіргі таңда агроөнеркәсіптік кешенде маңызды құрылымдық мәселе пісіп-жетілген. Мемлекет тарапынан бөлінетін қолдау шаралары мен жеңілдікті несиелердің басым бөлігі қысқа мерзімді сипатқа ие. Олар негізінен айналым қаражатын толықтыруға, яғни көктемгі егіс пен күзгі жиын-терім жұмыстарын жүргізуге бағытталған. Жанар-жағармай, тұқым, тыңайтқыш сатып алуға мүмкіндік беретін мұндай қаржы фермерлердің ағымдағы қажеттіліктерін жабады, алайда ауқымды стратегиялық жобаларды жүзеге асыруға жеткіліксіз.Мәселенің тағы бір қыры — тәуекел. Қысқа мерзімді несиені бір жыл ішінде қайтаруға тиіс фермер ауа райына тәуелді салада үлкен қаржылық қысымға ұшырайды. Құрғақшылық немесе қолайсыз ауа райы бір маусымның нәтижесін бұзса, шаруашылықтың қарыз ауыртпалығы еселене түседі. Оның үстіне, бір жылдық қаражатқа ірі зауыт салу, заманауи су үнемдеу жүйелерін орнату немесе цифрлық технологияны енгізу мүмкін емес. Нәтижесінде сала технологиялық тоқырауға ұшырау қаупінде қалады.Осыған байланысты Жолдауда ауыл шаруашылығындағы шынайы сапалық өсім ұзақ мерзімді, яғни бес жылдан он бес жылға дейінгі инвестициялар есебінен ғана мүмкін екені көрсетілген. Бұл қаражат бірнеше стратегиялық бағытқа жұмсалуы тиіс. Біріншісі — өнімді терең өңдеу және инфрақұрылым: сүт, ет және астық өнімдерін өңдейтін заманауи кәсіпорындар салу, көкөніс қоймалары мен тоңазытқыш кешендерін тұрғызу. Екіншісі — негізгі капиталды жаңарту, яғни жоғары технологиялы комбайндар мен тракторлар, автоматтандырылған кешендер сатып алу, шаруашылықтарды механикаландыру және роботтандыру.Шымкент тұрғындары үшін ерекше мәнді бағыт — инновациялық технологиялар мен экология. Жолдау тармағында Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде, оның ішінде Шымкент маңында су тапшылығын жою үшін тамшылатып және жаңбырлатып суару жүйелерін жаппай енгізу міндеті тікелей аталған. Су — оңтүстік өңірдегі егіншіліктің басты қорегі, сондықтан оны үнемдейтін жүйелер өнімділікті арттырып қана қоймай, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалануға да жол ашады. Сонымен қатар жылыжай шаруашылықтарын баламалы энергия көздеріне көшіру де басты міндеттердің қатарында.Мұндай жобаларды қаржыландыру үшін Үкімет бизнес өкілдерімен және қаржы институттарымен бірлесе отырып, нақты тетіктерді іске қосуы тиіс. Сарапшылар пікірінше, ұзақ мерзімді жобалардың алғашқы шығындарын өтейтін инвестициялық субсидияларды ұлғайту қажет. Сондай-ақ тау-кен немесе ұлттық қорлар есебінен агроөнеркәсіптік кешеннің стратегиялық жобаларына арналған төмен пайызды қаржылық қорлар, соның ішінде жасыл облигациялар мен ұзақ мерзімді несиелер қалыптастырылуы мүмкін. Үшінші бағыт — екінші деңгейлі банктерді тарту: мемлекеттік кепілдік беру арқылы коммерциялық банктердің фермерлерге ұзақ мерзімді несие беру тәуекелін азайту көзделіп отыр.Бұл бастама қала тұрғындарының күнделікті өміріне қалай әсер етуі мүмкін? Өңдеу кәсіпорындары мен қоймалар көбейсе, жергілікті өнімнің сапасы артып, оның жыл бойы қолжетімді болуына жағдай жасалады. Жаңа өндірістер мен инфрақұрылым жаңа жұмыс орындарын ашады, бұл жас халқы көп Шымкент үшін аса маңызды. Фермерлер мен шағын шаруашылықтар үшін ұзақ мерзімді несие тұрақты жоспарлауға, техниканы жаңартуға және өндірісті кеңейтуге мүмкіндік береді. Бұл ретте нақты жобалар мен көлемдер жергілікті және республикалық деңгейде әлі айқындалуы тиіс екенін ескерген жөн.Жолдауда атап өтілгендей, Қазақстанның аграрлық секторы 15 триллион теңгелік межеге жетіп, үлкен әлеуетін көрсетті. Енді кезек тек сандық емес, сапалы өсімге көшуге келіп тұр. Көп ұлтты әрі жас халқы бар Шымкент үшін бұл — аграрлық әлеуетін заманауи технологиямен ұштастыруға, су ресурстарын тиімді пайдалануға және азық-түлік қауіпсіздігіне үлес қосуға берілген мүмкіндік. Ұзақ мерзімді инвестициялық қаржыландыру тетіктері уақтылы әрі тиімді жасақталса, фермерлер жаңа технологиялық дәуірге нық қадаммен аяқ басады, ал қала тұрғындары оның нәтижесін сапалы өнім мен жаңа мүмкіндіктер арқылы сезінеді.