Жаңалықтар
Қосымша
ЗЕЙНЕТАҚЫ АКТИВТЕРІН БАСҚАРУ
26.09.2026
БЖЗҚ ТУРАЛЫ ӨЗЕКТІ САУАЛДАР1. Зейнетақы активтерін кім басқарады? Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (ҚРҰБ), сондай-ақ 2021 жылдан бастап тиісті лицензиясы бар және уәкілетті органның талаптарына сай келетін инвестициялық портфельді басқарушылар (ИПБ) жүзеге асырады. Мұндай сенімгерлік басқарудың негізгі мақсаты – зейнетақы жинақтарын түрлі қаржы құралдарына инвестициялап, табыс алу.Зейнетақы активтерін басқарушылар – ҚРҰБ пен ИПБ-лардың зейнетақы активтерін инвестициялау бойынша өзіндік стратегиясы бар және олар инвестициялық портфельдің құрылымын инвестициялық декларация шеңберінде дербес айқындайды. Қолданыстағы ИПБ тізіліміне қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға бере алатын 6 жеке компания кіреді:«Alatau City Invest» АҚ, «BCC Invest» АҚ, «Сентрас Секьюритиз» АҚ, «Halyk Finance» АҚ, «Halyk Global Markets» АҚ, «Tansar Capital» АҚ. (Бұл ретте «Halyk Global Markets» АҚ «БЖЗҚ» АҚ-ға 2027 жылдан бастап сенімгерлік басқару шартын бұзатыны туралы хабарлаған. Осыған байланысты, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қор зейнетақы жинақтарын осы компанияға аудару туралы өтініштерді қабылдамайды).www.enpf.kz сайтындағы «Қызметтер» – «Инвестициялық портфельді басқарушылар тізілімі» бөлімінен, сондай-ақ invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы арқылы ИПБ туралы ақпаратпен танысып, олардың инвестициялық декларацияларын зерделеуге болады. 2. Заңнамалық өзгерістерге сәйкес міндетті зейнетақы жарналары және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін инвестициялық портфельді басқарушының (ИПБ) басқаруына беруге мүмкіндік қарастырылған. Бұл мүмкіндікті кім пайдалана алады және бұл механизм қалай жүзеге асырылады? Зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін жеке басқарушы компаниялар – ИПБ-ларға сенімгерлік басқаруға беру мүмкіндігін БЖЗҚ-ның барлық салымшылары пайдалана алады. Бұл нормалар 2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап күшіне енді.www.enpf.kz сайтындағы «Қызметтер» – «Инвестициялық портфельді басқарушылар тізілімі» бөлімінен, сондай-ақ invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы арқылы ИПБ туралы ақпаратпен танысып, олардың инвестициялық декларацияларын зерделеуге болады.Жақында бір ИПБ салымшыларға тәуекел деңгейі, күтілетін кірістілік және инвестициялау мерзімі бойынша ерекшеленетін инвестициялық портфельдердің үш түріне дейін – консервативті, қалыпты және тәуекелді портфельдерді ұсына алады.Зейнетақы активтерінің инвестициялық портфельдерін қалыптастыру тәртібін қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган айқындайды. 3. Зейнетақы жинақтарын бірнеше басқарушы компания арасында бөлуге бола ма? Салымшы бір немесе бірнеше ИПБ-ны таңдай алады. Халықты кеңінен хабардар ету мақсатында БЖЗҚ invest.enpf.kz бірыңғай ақпараттық интернет-платформасын іске қосты. Бұл – салымшыларға сенімгерлік басқарушылардың (ҚРҰБ пен ИПБ) басқаруындағы зейнетақы активтерінің портфельдері бойынша түрлі деректерді бір ақпараттық алаңда салыстыруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық ресурс. Салымшы мұнда инвестициялық портфельдерді өз бетінше бағалауға, сондай-ақ өзінің мақсаттары мен күтетін нәтижесіне сай келетін басқарушы компания мен оның инвестициялық стратегиясын таңдауға мүмкіндік беретін құралдарды пайдалана алады.Бұдан бөлек, invest.enpf.kz платформасында салымшы ИПБ-лардың инвестициялық декларацияларымен танысып, олардың қаржылық көрсеткіштерін талдай алады. Сондай-ақ ИПБ-ларға қатысты реттеуші орган – ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚР ҚНРДА) тарапынан қолданылған әкімшілік шаралар, санкциялар мен ықпал ету шаралары туралы ақпаратты да (олар болған жағдайда) көре алады. 4. Зейнетақы жинақтарын БЖЗҚ-дан басқарушы компанияға беру қалай жүзеге асырылады? Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға беру үшін салымшы алдымен ИПБ-ны таңдап, содан кейін белгіленген нысан бойынша өтініш береді.Өтінішті enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте немесе invest.enpf.kz интернет-платформасында электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, сондай-ақ БЖЗҚ-ның кез келген бөлімшесіне барып беруге болады.Жеке кабинетте салымшы, сондай-ақ:· ИПБ-ға/ҚРҰБ-қа беруге немесе қайтаруға қолжетімді соманы тексере алады;· ИПБ-ны таңдау (өзгерту) туралы немесе ИПБ-ның сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы жинақтарын ҚРҰБ-тың сенімгерлік басқаруына қайтару туралы өтініш беру ережелері және талаптарымен таныса алады;· ИПБ-ны таңдау (өзгерту) туралы немесе ҚРҰБ-қа қайтару туралы өтініш беріп, оның мәртебесін қадағалай алады;· басқа да қолжетімді зейнетақы қызметтерін пайдалана алады.Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға аудару туралы берілген өтініштің мәртебесін сайттағы жеке кабинеттен немесе БЖЗҚ-ның мобильді қосымшасынан бақылауға болады.ИПБ-ға аударуға өтініш беру және оларды БЖЗҚ-да өңдеу рәсімдері толық автоматтандырылған. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруға нормативтік-құқықтық актілерде белгіленген мерзім ішінде береді.Бұл ретте зейнетақы жинақтарын бір ИПБ-дан екіншісіне аудару немесе оларды ҚРҰБ-тың басқаруына қайтару алғашқы аударылған күннен бастап кемінде бір жыл өткен соң жүзеге асырылуы мүмкін. 5. Салымшылар зейнетақы активтерін басқару туралы толық ақпаратты қайдан алып, басқарушы компаниялардың қызмет нәтижелерін қалай бақылай алады? БЖЗҚ – барлық салымшылар үшін бірыңғай есепке алу және ақпараттық орталық, сондай-ақ активтерді кім басқаратынына қарамастан (ҚРҰБ және/немесе салымшы таңдаған ИПБ) олардың жеке зейнетақы шоттарының операторы.БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқаруға байланысты қолжетімді қызметтер мен сервистерді ұсынады. Азаматтардың зейнетақы жинақтары, оның ішінде инвестициялық табыс ескерілген ақпарат enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте немесе БЖЗҚ мобильді қосымшасында 24/7 режимінде берілетін үзінді көшірмелерде толық көрсетіледі. Әр басқарушының инвестициялық қызметі туралы ақпарат enpf.kz сайтындағы «Статистика және талдау» – «Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару» бөлімінде тұрақты түрде жаңартылып отырады.Сонымен қатар, БЖЗҚ салымшылары үшін invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы жұмыс істейді. Бұл – барлық басқарушылардың (ҚРҰБ пен ИПБ) активтерді басқару нәтижелерін өзара салыстыруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық ресурс. Invest.enpf.kz платформасы инвестициялық табыстылық туралы ақпаратқа қол жеткізуге, белгіленген кезең аралығындағы басқарушылар мен олардың инвестициялық портфельдері бойынша деректерді салыстыруға және инвестициялық шешімдерді саналы түрде қабылдауға мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-urzhar/press/news/details/1298715?lang=ru
ҚР Сыртқы істер министрі БҰҰ Даму бағдарламасының Әкімшісімен кездесті
26.09.2026
Нью-Йорк, 2026 жылғы 24 қыркүйек – БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-сессиясының Жоғарғы деңгейдегі апталығы аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді БҰҰ Даму бағдарламасының (БҰҰДБ) Әкімшісі Александр Де Кроомен кездесті.Кездесу барысында тараптар Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған екіжақты және өңірлік өзара іс-қимылдың кең ауқымды мәселелерін талқылады.ҚР Сыртқы істер министрі БҰҰДБ-ға ү.ж. сәуір айында өткен Өңірлік экологиялық саммитті ұйымдастыруға және өткізуге көрсеткен белсенді қолдауы үшін алғыс білдірді, сондай-ақ Орталық Азия мен Ауғанстан үшін БҰҰ-ның Орнықты даму мақсаттары жөніндегі Өңірлік орталығы желісі аясындағы жобаларды жүзеге асырудағы БҰҰДБ-ның маңызды рөлін атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар орнықты даму мен өңірлік тұрақтылықты қамтамасыз ету мүддесінде жан-жақты әріптестікті одан әрі тереңдетуге өзара бейілділігін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1298690?lang=ru
Қазақстан Республикасында жалпыұлттық аза тұту жариялау туралы
26.09.2026
Маңғыстау облысында әскери қызметшілердің қызметтік міндеттерін атқару кезінде қаза болуына байланысты 2026 жылғы 25 қыркүйек Қазақстан Республикасында жалпыұлттық аза тұту күні болып жарияланды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-algeria/press/news/details/1298674?lang=ru
Қазақстан Елшілігі мен БҰҰ Африка экономикалық комиссиясы ынтымақтастықты дамытуға мүдделі
25.09.2026
Аддис-Абеба, 2026 жылғы 24 қыркүйек – Қазақстанның Эфиопиядағы Елшісі және ҚР Африка одағы жанындағы Тұрақты өкілі Жалғас Әділбаев БҰҰ Африка экономикалық комиссиясының (БҰҰ АЭК) Әлеуметтік-экономикалық даму департаментінің директоры Зузана Швидровски ханыммен кездесті.Кездесу аясында тараптар Африкадағы әлеуметтік-экономикалық даму мәселелерін талқылап, Қазақстан мен Африка елдері арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты екіжақты деңгейде де, көпжақты форматтарда да ілгерілету шеңберіндегі бірлескен өзара іс-қимылдың келешегіне қатысты пікір алмасты.UNECA өкілі Қазақстанды Африка үшін Орталық Азиядағы елдердің қатарындағы ең перспективалық әріптес ретінде атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша сұхбаттасушылар одан арғы практикалық ынтымақтастық жөнінде бірлескен ұсыныстар әзірлеу үшін белсенді жұмыс байланыстарын жалғастыруға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-addis-ababa/press/news/details/1298665?lang=ru
2026 жылғы 25 қыркүйек Қазақстан Республикасында жалпыұттық аза тұту күні болып жарияланды
25.09.2026
Мемлекет басшысының өкімімен Маңғыстау облысында қызметтік міндеттерін атқару кезінде әскери қызметшілердің қаза болуына байланысты 2026 жылғы 25 қыркүйек Қазақстан Республикасында жалпыұттық аза тұту күні болып жарияланды.Қаза тапқандардың отбасылары мен жақындарына көңіл айтамыз. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-cairo/press/news/details/1298668?lang=ru
Қоғам
Қосымша
ЗЕЙНЕТАҚЫ АКТИВТЕРІН БАСҚАРУ
26.09.2026
БЖЗҚ ТУРАЛЫ ӨЗЕКТІ САУАЛДАР1. Зейнетақы активтерін кім басқарады?Зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі (ҚРҰБ), сондай-ақ 2021 жылдан бастап тиісті лицензиясы бар және уәкілетті органның талаптарына сай келетін инвестициялық портфельді басқарушылар (ИПБ) жүзеге асырады. Мұндай сенімгерлік басқарудың негізгі мақсаты зейнетақы жинақтарын түрлі қаржы құралдарына инвестициялап, табыс алу.Зейнетақы активтерін басқарушылар ҚРҰБ пен ИПБ-лардың зейнетақы активтерін инвестициялау бойынша өзіндік стратегиясы бар және олар инвестициялық портфельдің құрылымын инвестициялық декларация шеңберінде дербес айқындайды. Қолданыстағы ИПБ тізіліміне қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға бере алатын 6 жеке компания кіреді:Alatau City Invest АҚ, BCC Invest АҚ, Сентрас Секьюритиз АҚ, Halyk Finance АҚ, Halyk Global Markets АҚ, Tansar Capital АҚ. (Бұл ретте Halyk Global Markets АҚ БЖЗҚ АҚ-ға 2027 жылдан бастап сенімгерлік басқару шартын бұзатыны туралы хабарлаған. Осыған байланысты, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қор зейнетақы жинақтарын осы компанияға аудару туралы өтініштерді қабылдамайды).www.enpf.kz сайтындағы Қызметтер Инвестициялық портфельді басқарушылар тізілімі бөлімінен, сондай-ақ invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы арқылы ИПБ туралы ақпаратпен танысып, олардың инвестициялық декларацияларын зерделеуге болады.2. Заңнамалық өзгерістерге сәйкес міндетті зейнетақы жарналары және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін инвестициялық портфельді басқарушының (ИПБ) басқаруына беруге мүмкіндік қарастырылған. Бұл мүмкіндікті кім пайдалана алады және бұл механизм қалай жүзеге асырылады?Зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін жеке басқарушы компаниялар ИПБ-ларға сенімгерлік басқаруға беру мүмкіндігін БЖЗҚ-ның барлық салымшылары пайдалана алады. Бұл нормалар 2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап күшіне енді.www.enpf.kz сайтындағы Қызметтер Инвестициялық портфельді басқарушылар тізілімі бөлімінен, сондай-ақ invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы арқылы ИПБ туралы ақпаратпен танысып, олардың инвестициялық декларацияларын зерделеуге болады.Жақында бір ИПБ салымшыларға тәуекел деңгейі, күтілетін кірістілік және инвестициялау мерзімі бойынша ерекшеленетін инвестициялық портфельдердің үш түріне дейін консервативті, қалыпты және тәуекелді портфельдерді ұсына алады.Зейнетақы активтерінің инвестициялық портфельдерін қалыптастыру тәртібін қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.3. Зейнетақы жинақтарын бірнеше басқарушы компания арасында бөлуге бола ма?Салымшы бір немесе бірнеше ИПБ-ны таңдай алады. Халықты кеңінен хабардар ету мақсатында БЖЗҚ invest.enpf.kz бірыңғай ақпараттық интернет-платформасын іске қосты. Бұл салымшыларға сенімгерлік басқарушылардың (ҚРҰБ пен ИПБ) басқаруындағы зейнетақы активтерінің портфельдері бойынша түрлі деректерді бір ақпараттық алаңда салыстыруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық ресурс. Салымшы мұнда инвестициялық портфельдерді өз бетінше бағалауға, сондай-ақ өзінің мақсаттары мен күтетін нәтижесіне сай келетін басқарушы компания мен оның инвестициялық стратегиясын таңдауға мүмкіндік беретін құралдарды пайдалана алады.Бұдан бөлек, invest.enpf.kz платформасында салымшы ИПБ-лардың инвестициялық декларацияларымен танысып, олардың қаржылық көрсеткіштерін талдай алады. Сондай-ақ ИПБ-ларға қатысты реттеуші орган ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚР ҚНРДА) тарапынан қолданылған әкімшілік шаралар, санкциялар мен ықпал ету шаралары туралы ақпаратты да (олар болған жағдайда) көре алады.4. Зейнетақы жинақтарын БЖЗҚ-дан басқарушы компанияға беру қалай жүзеге асырылады?Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға беру үшін салымшы алдымен ИПБ-ны таңдап, содан кейін белгіленген нысан бойынша өтініш береді.Өтінішті enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте немесе invest.enpf.kz интернет-платформасында электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, сондай-ақ БЖЗҚ-ның кез келген бөлімшесіне барып беруге болады.Жеке кабинетте салымшы, сондай-ақ: ИПБ-ға/ҚРҰБ-қа беруге немесе қайтаруға қолжетімді соманы тексере алады; ИПБ-ны таңдау (өзгерту) туралы немесе ИПБ-ның сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы жинақтарын ҚРҰБ-тың сенімгерлік басқаруына қайтару туралы өтініш беру ережелері және талаптарымен таныса алады; ИПБ-ны таңдау (өзгерту) туралы немесе ҚРҰБ-қа қайтару туралы өтініш беріп, оның мәртебесін қадағалай алады; басқа да қолжетімді зейнетақы қызметтерін пайдалана алады.Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға аудару туралы берілген өтініштің мәртебесін сайттағы жеке кабинеттен немесе БЖЗҚ-ның мобильді қосымшасынан бақылауға болады.ИПБ-ға аударуға өтініш беру және оларды БЖЗҚ-да өңдеу рәсімдері толық автоматтандырылған. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлік басқаруға нормативтік-құқықтық актілерде белгіленген мерзім ішінде береді.Бұл ретте зейнетақы жинақтарын бір ИПБ-дан екіншісіне аудару немесе оларды ҚРҰБ-тың басқаруына қайтару алғашқы аударылған күннен бастап кемінде бір жыл өткен соң жүзеге асырылуы мүмкін.5. Салымшылар зейнетақы активтерін басқару туралы толық ақпаратты қайдан алып, басқарушы компаниялардың қызмет нәтижелерін қалай бақылай алады?БЖЗҚ барлық салымшылар үшін бірыңғай есепке алу және ақпараттық орталық, сондай-ақ активтерді кім басқаратынына қарамастан (ҚРҰБ және/немесе салымшы таңдаған ИПБ) олардың жеке зейнетақы шоттарының операторы.БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқаруға байланысты қолжетімді қызметтер мен сервистерді ұсынады. Азаматтардың зейнетақы жинақтары, оның ішінде инвестициялық табыс ескерілген ақпарат enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте немесе БЖЗҚ мобильді қосымшасында 24/7 режимінде берілетін үзінді көшірмелерде толық көрсетіледі. Әр басқарушының инвестициялық қызметі туралы ақпарат enpf.kz сайтындағы Статистика және талдау Зейнетақы активтерін инвестициялық басқару бөлімінде тұрақты түрде жаңартылып отырады.Сонымен қатар, БЖЗҚ салымшылары үшін invest.enpf.kz ақпараттық интернет-платформасы жұмыс істейді. Бұл барлық басқарушылардың (ҚРҰБ пен ИПБ) активтерді басқару нәтижелерін өзара салыстыруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық ресурс. Invest.enpf.kz платформасы инвестициялық табыстылық туралы ақпаратқа қол жеткізуге, белгіленген кезең аралығындағы басқарушылар мен олардың инвестициялық портфельдері бойынша деректерді салыстыруға және инвестициялық шешімдерді саналы түрде қабылдауға мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-urzhar/press/news/details/1298715?lang=ru
БІЛІМ САЛАСЫНДАҒЫ ЦИФРЛАНДЫРУ: 8–15 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР
25.09.2026
Шымкенттегі білім беру жүйесінің цифрлануы тек электрондық күнделік немесе онлайн платформа енгізумен шектелмей, білім беру ұйымдарын басқарудан бастап IT мамандарын даярлауға дейін кеңейіп келеді. 8–15 қыркүйек аралығындағы үрдістер осы өзгерістің бірнеше деңгейде қатар жүріп жатқанын көрсетті.Бұл бағыттағы маңызды жобалардың бірі — AIQYN платформасы. 1 қыркүйекте Шымкент мектептерінде жүйенің толыққанды жұмыс режиміне көшуі туралы ақпарат жарияланып, платформа арқылы білім беру ұйымдарын басқаруды цифрландыру нәтижелері көрсетілді. Атап айтқанда, алғашқы тоғыз айда 10,2 млрд теңге бюджет қаражатын үнемдеу көрсеткіші келтірілді. Бұл көрсеткіш AIQYN-ның тек оқу процесін емес, білім беру инфрақұрылымын басқару тиімділігін арттыру құралы ретінде қарастырылып отырғанын көрсетеді.Білім беруді цифрландырудың екінші деңгейі — оқушы мен мұғалімнің цифрлық дағдыларын дамыту. Шымкентте цифрлық сауаттылықты арттыруға арналған оқу сыныптарын көбейту және оқу бағдарламасына жасанды интеллект сервистері мен киберқауіпсіздік негіздерін енгізу жоспарлары айтылған. Бұл дәстүрлі компьютерлік сауаттылықтан жаңа кезеңге өтуді білдіреді: қазіргі оқушы технологияны пайдаланумен қатар, оның қауіпсіздігі мен мүмкіндіктерін де түсінуі қажет.10 қыркүйекте Shymkent Hub-та бағдарламашыларға арналған жасанды интеллект құралдарын практикалық қолдану бойынша воркшоп ұйымдастырылды. Мұндай формат университеттік теорияны нақты IT құралдарымен толықтыруға мүмкіндік береді.Бұған дейінгі материалдарда Tomorrow School бағдарламасы бойынша Шымкенттегі түлектердің 70 пайыздан астамының жұмысқа орналасқаны көрсетілген. Бұл цифрлық білім берудің нәтижесін тек сертификат немесе оқу сағаттарымен емес, еңбек нарығындағы нақты нәтижемен өлшеу қажеттігін көрсетеді.Осы жобаларды бір-бірімен салыстырғанда, Шымкенттегі цифрлық білім берудің үш түрлі деңгейі қалыптасып келе жатқанын байқауға болады. AIQYN — мектеп басқаруын өзгертсе, цифрлық сауаттылық бағдарламалары — оқушының дағдысын қалыптастырады, ал IT воркшоптар мен Tomorrow School тәрізді жобалар — еңбек нарығына қажетті мамандарды даярлауға бағытталған.Демек, білім саласындағы цифрландырудың негізгі ерекшелігі — технологияны сабаққа енгізу емес, білім беру жүйесінің өзін цифрлық экономика талаптарына бейімдеу. 8–15 қыркүйектегі үрдістер Шымкентте бұл өзгерістің мектеп деңгейінен кәсіби IT даярлығына дейін жалғасып жатқанын көрсетті.
ҚР Сыртқы істер министрі БҰҰ Даму бағдарламасының Әкімшісімен кездесті
26.09.2026
Нью-Йорк, 2026 жылғы 24 қыркүйек – БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-сессиясының Жоғарғы деңгейдегі апталығы аясында Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді БҰҰ Даму бағдарламасының (БҰҰДБ) Әкімшісі Александр Де Кроомен кездесті.Кездесу барысында тараптар Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған екіжақты және өңірлік өзара іс-қимылдың кең ауқымды мәселелерін талқылады.ҚР Сыртқы істер министрі БҰҰДБ-ға ү.ж. сәуір айында өткен Өңірлік экологиялық саммитті ұйымдастыруға және өткізуге көрсеткен белсенді қолдауы үшін алғыс білдірді, сондай-ақ Орталық Азия мен Ауғанстан үшін БҰҰ-ның Орнықты даму мақсаттары жөніндегі Өңірлік орталығы желісі аясындағы жобаларды жүзеге асырудағы БҰҰДБ-ның маңызды рөлін атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар орнықты даму мен өңірлік тұрақтылықты қамтамасыз ету мүддесінде жан-жақты әріптестікті одан әрі тереңдетуге өзара бейілділігін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1298690?lang=ru
ЦИФРЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ: 8–15 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР
25.09.2026
Шымкенттегі денсаулық сақтау саласының цифрлануы бірнеше деңгейде қатар жүріп жатыр. Бір жағынан, азаматқа көрсетілетін қызметтің жылдамдығы мен ашықтығы артып келеді, екінші жағынан, медициналық ұйымдардың ішкі жұмысын бақылау және деректерді біріктіру тетіктері жетілдірілуде.Жедел жәрдем қызметіндегі цифрлық жаңашылдық осы өзгерістің нақты мысалы. Шымкент тұрғындары жедел жәрдем шақырғаннан кейін арнайы сілтеме арқылы бригаданың картадағы орналасуын бақылай алады. Бұған қоса «жасыл дәліз» технологиясы жедел жәрдем көлігіне жол ашу үшін бағдаршамдарды басқаруға мүмкіндік береді. Бұл жерде цифрландырудың басты мақсаты — технология енгізу емес, медициналық көмектің жету уақытын қысқарту.12 қыркүйекте жедел жәрдем бригадаларының барлық мүшесін бейнебелгілермен жабдықтау туралы ақпарат жарияланды. Шымкент станциясына 240 бейнебелгі берілген, яғни әр бригадаға екі құрылғыдан. Құрылғылар бейне мен дыбысты жазумен қатар, SOS батырмасымен жабдықталған. Бұл шешім медициналық қызметкерлердің қауіпсіздігін арттыруға және шақыру кезінде болған оқиғаларды объективті тіркеуге бағытталған.Үшінші маңызды бағыт — E-Densaulyq бірыңғай цифрлық экожүйесі. Жоспар бойынша 23 мемлекеттік ақпараттық жүйені 7 негізгі компонентке біріктіру көзделген. Бірыңғай медициналық деректер қоймасы медициналық ұйымдардың шамамен 95 пайызынан клиникалық ақпарат жинауға мүмкіндік беретін модель ретінде қарастырылып отыр.Бұл өзгерістерді медицинаның бұрынғы цифрлану кезеңімен салыстырғанда, қазір ақпаратты жай ғана электрондық форматқа көшіруден гөрі әртүрлі жүйелерді біріктіру мақсаты күшейгенін көруге болады.Мұндай интеграция дәрігер үшін пациенттің медициналық тарихын толық көруге, ал басқару органдары үшін жүйедегі процестерді талдауға мүмкіндік береді. Бірақ деректер көлемінің өсуі ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талапты да арттырады. Әсіресе медициналық ақпараттың құпиялылығы мен оған қолжетімділікті шектеу маңызды.Осылайша 8–15 қыркүйектегі жаңалықтар Шымкенттегі цифрлық медицинаның үш негізгі деңгейін көрсетеді: жедел қызметті жылдамдату, медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және медициналық деректерді бірыңғай экожүйеге біріктіру.
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ШЫМКЕНТ: ЖАҢА ЖОБАЛАР ИДЕЯДАН НАРЫҚҚА ДЕЙІН ЖЕТКІЗІЛУДЕ — 8–15 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР
25.09.2026
Шымкенттің инновациялық дамуы соңғы кезеңде тек жаңа технологияларды енгізумен емес, жергілікті стартаптарды қалыптастыру және оларды нарыққа шығаруға жағдай жасаумен де сипатталады. 8–15 қыркүйек аралығындағы оқиғалар қаланың инновациялық экожүйесінде білім, бизнес және халықаралық технологиялық орта арасындағы байланыстардың күшейіп келе жатқанын көрсетті.Осы процестің негізгі мысалы — Startup Orda-2026 бағдарламасы. Шымкенттегі бағдарламаға 150-ден астам өтінім түсіп, 120 қатысушы іріктелген. Қазіргі уақытта шамамен 70 жоба әзірлену үстінде. Бағдарламаның үш айға есептелуі, оның ішінде төрт апталық bootcamp, MVP әзірлеу және Demo Day кезеңдерінің болуы стартаптарды тек идея деңгейінде қалдырмай, нақты өнім жасауға бағыттайды.Бұл көрсеткіштерді алдыңғы ағынмен салыстырғанда өсім анық байқалады. Бұған дейінгі бағдарламада Шымкент бойынша 50-ден астам өтінім түсіп, 20 қатысушы іріктелген. Яғни жаңа ағын қатысушылар саны мен жобалар көлемі жағынан едәуір кеңейген.11 қыркүйекте Startup Orda қатысушылары үшін AWS вебинарының ұйымдастырылуы бағдарламаның тағы бір ерекшелігін көрсетті. Стартапшылардың халықаралық бұлтты технологиялармен танысуы жергілікті жобалардың техникалық мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.Сонымен бірге 10 қыркүйектегі Shymkent Hub іс-шаралары жергілікті IT-қоғамдастықтың белсенділігін көрсетеді. Бағдарламашыларға арналған AI воркшопы мен AI және киберқауіпсіздік тақырыбындағы сарапшылар кездесуі стартап экожүйесінің тек кәсіпкерлікпен шектелмей, технологиялық құзыреттілікті арттыруға да сүйенетінін байқатады.Инновациялық экожүйенің бұрынғы моделінде негізгі мәселе идея табу болса, қазіргі кезеңде идеяны техникалық тұрғыдан іске асыру, нарыққа бейімдеу және масштабтау мәселелері алдыңғы орынға шықты. Бұл өзгеріс Шымкенттегі стартап мәдениетінің сапалық жағынан да дамып келе жатқанын көрсетеді.Егер Startup Orda сияқты бағдарламаларда әзірленіп жатқан жобалардың бір бөлігі кейін қаланың нақты мәселелерін шешуге бағытталса, инновациялық экожүйенің экономикалық маңызы арта түседі. Яғни стартаптар үшін негізгі көрсеткіш тек қатысушылар саны емес, олардың тұрақты өнімге айналуы болмақ.Осы тұрғыдан 8–15 қыркүйектегі үрдістер Шымкентте инновацияны қолдау моделі «идеяны жинаудан» «идеяны өнімге айналдыруға» қарай өзгеріп келе жатқанын көрсетеді.