Шымкент қаласында кәсіпорындар мен еңбек ұжымдары арасында жаңа Конституция жобасын түсіндіру жұмыстары жүйелі түрде жалғасуда. Кезекті кездесу «Гаухар» тігін фабрикасы» ЖШС еңбек ұжымымен өтті.Іс-шара барысында спикер Сүндет Сейітов жиналғандарға жаңа редакциядағы Ата заң жобасының негізгі бағыттары мен басымдықтарын жан-жақты түсіндірді. Оның айтуынша, құжат елдің саяси жүйесін заман талабына сай жаңғыртуға, мемлекеттік басқару тиімділігін арттыруға және қоғам мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтуға бағытталған.Спикер жаңа Конституция жобасында азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға баса мән берілгенін атап өтті. Әсіресе, еңбек саласына қатысты нормаларға ерекше назар аударылды. Құжатта еңбекті қорғау тетіктерін жетілдіру, әділ еңбекақы төлеу, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мәселелері нақты көрініс тапқан. Бұл өзгерістердің барлығы қарапайым еңбек адамының құқықтарын қорғауға және әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталғаны айтылды.Кездесу барысында кәсіпорын қызметкерлері әлеуметтік қорғау, жалақыны арттыру және еңбек қатынастарына қатысты өзекті сұрақтарын қойды. Спикер қойылған сауалдарға нақты жауап беріп, әр азаматтың өз құқығын білуі маңызды екенін жеткізді. Сонымен қатар, бәсекеге қабілетті, кәсіби білікті маман болу қазіргі кезеңнің басты талабы екенін атап өтті.Жиын қорытындысында қатысушылар жаңа Конституция жобасының мазмұнына қатысты жан-жақты ақпарат алып, ел болашағына қатысты маңызды құжатты қолдау білдіретіндерін жеткізді.

Жасанды интеллект (ЖИ) бүгінде қоғам өмірінің барлық саласына қарқынды еніп келеді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы жылды «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялауы да осы бағыттағы стратегиялық басымдықты айқындайды. Президенттің «Қазақстан цифрлық мемлекетке айналуы керек. Бұл – айқын әрі өзгермейтін мақсат» деген тапсырмасы білім беру саласында нақты іс-шаралар арқылы жүзеге асуда.Осы бағыттағы жұмыстардың бір көрінісі – Ораз Жандосов атындағы №30 мектеп базасында өткен қалалық тәжірибелік семинар. «Білім алушыларды жекелендіре оқытуда жасанды интеллект құралдарын қолдану мүмкіндіктері» тақырыбындағы жиынға Шымкент қаласындағы түрлі пән мұғалімдері қатысты.Бүгінде бір сыныптағы оқушылардың білімді қабылдау деңгейі әртүрлі. Бірі ақпаратты тез меңгерсе, енді бірі көрнекілік немесе қосымша әдістемелік құралдар арқылы жақсы түсінеді. Сонымен қатар инклюзивті білім беру аясында әр сыныпта ерекше білім беруді қажет ететін балалар да бар. Мұндай жағдайда мұғалімге әр оқушыға жеке тәсіл қолдану оңай емес.Мектеп директоры Жансұлу Сиқамбекованың айтуынша, ЖИ құралдары осы мәселені шешуде нақты көмекшіге айналған.– Қазір жасанды интеллект бастауыш сынып мұғалімінен бастап, барлық пән ұстаздары үшін сенімді серіктес болып отыр. Сабақты жоспарлау кезінде әр баланың қабылдау ерекшелігіне қарай тапсырмаларды саралауға мүмкіндік бар. Біздің мектеп ұжымы соңғы екі жылда осы бағытта арнайы бағдарлама әзірлеп, жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Нәтижесі жаман емес. Бүгін сол тәжірибені әріптестерімізбен бөлісуді жөн көрдік, – дейді мектеп басшысы.Семинар Шымкент қалалық білім басқармасының Әдістемелік орталығы жоспарына сәйкес ұйымдастырылған. Іс-шара барысында қатысушылар ЖИ-дің білім беру процесіндегі рөліне қатысты пікір білдіріп, сауалнама сұрақтарына жауап берді. Атап айтқанда, «ЖИ оқуға кедергі келтіреді», «ЖИ мұғалімге көмекші», «10 жылдан соң мұғалімнің орнын ЖИ басады» деген тұжырымдарға қатысты көзқарастарын ашық жеткізді.Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Нұркен Тоқаев жекелендіре оқытудың негізгі аспектілері туралы баяндама жасап, ЖИ құралдарын тиімді пайдаланудың жолдарын түсіндірді. Оның айтуынша, дұрыс бағытталған цифрлық құралдар оқушының ынтасын арттырып, сабаққа қызығушылығын күшейтеді.Семинар барысында мұғалімдер алты секцияға бөлініп, жиынтық бағалауда ЖИ қолдану, теория мен практиканы ұштастыру, оқу процесін дербестендіру секілді бағыттар бойынша тәжірибе алмасты.Мамандардың пікірінше, 45 минут бойы оқушы зейінін тұрақты ұстап тұру – бүгінгі мұғалім үшін үлкен сын. Осы тұрғыда жасанды интеллект сабақты түрлендіріп, оқыту үдерісін жандандыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы – оқушылар ЖИ-ді тек ойын-сауық құралы емес, білім мен тұрмыста тиімді пайдалануға болатын заманауи ресурс ретінде қабылдауы тиіс.Еліміздің цифрлық даму стратегиясын жүзеге асыруда осындай тәжірибелік семинарлардың маңызы зор. Цифрлық саясатты табысты іске асыру, жасанды интеллектіні білім беру жүйесіне сауатты енгізу – бүгінгі ұстаздардың кәсіби біліктілігіне тікелей байланысты.

Шымкент қаласында жаңа Конституцияның ережелерін түсіндіруге арналған ашық кездесулер жалғасуда. Осындай кездесулердің бірі қалалық кардиологиялық орталықта ұйымдастырылып, денсаулық сақтау саласының өкілдеріне жаңа Конституция мен алдағы референдумның негізгі қағидаттары мен маңызы түсіндірілді.Кардиоорталық ұжымы алдында А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің профессоры Еркінбек Жалбұров сөз сөйледі. Ол осыдан отыз жыл бұрын қабылданған қолданыстағы заң қазіргі қоғамның сұранысына толық жауап бере алмайтынын, сондықтан жаңа Конституция қабылдау қажеттілігі туындағанын атап өтті.«Негізгі идея қарапайым: мемлекет азаматқа қызмет етеді. Адам мемлекет үшін емес, мемлекет адам үшін. Сондықтан 15 наурызда өтетін жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдум Қазақстанды ауқымды жаңғыртудың бастамасы болмақ. Бұл жай ғана рәсім емес, әрбір адамның қоғамдағы орны айқындалған жаңа жүйені қалыптастыру», — деді Еркінбек Жалбұров.Спикер құжаттың мазмұнына жан-жақты тоқталды. Оның айтуынша, арнайы комиссияның жұмысы және азаматтардан түскен ұсыныстарды талдау нәтижесінде мәтіннің 84 пайызы жаңартылған. Бұл әділеттілік пен әлеуметтік жауапкершілік қағидаттарын толық енгізуге мүмкіндік берген.«Бастапқыда жекелеген толықтырулар енгізу жоспарланған еді. Алайда халықтан түскен ұсыныстар легі өте ауқымды болғандықтан, комиссия елге жаңа Конституция қажет деген қорытындыға келді. Жаңа мәтінде 11 бөлім және 96 бап бар. Құжаттың преамбуласы да толықтай қайта қаралып, онда Әділетті Қазақстан идеясы, шекаралардың мызғымастығы және инновациялар мен ғылымға бейілділік бекітілген», — деп түсіндірді Еркінбек Жалбұров.Профессор әрбір азаматтың келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілігіне ерекше назар аударды.«Біз — Қазақстанның біртұтас халқымыз. Байырғы қазақ жеріндегі мыңжылдық тарихымыздың сабақтастығын сақтай отырып, болашақ ұрпақ алдында үлкен жауапкершілік жүктейміз. Әрқайсымыз түсінуіміз керек: біз жай ғана құжатты емес, елдің алдағы ондаған жылдарға арналған даму жолын таңдаймыз», — деп түйіндеді спикер.Қазіргі таңда Шымкенттің барлық ұйымдары мен аудандарында өтіп жатқан осындай ашық талқылаулар тұрғындарға маңызды сұрақтарға сарапшылардан тікелей жауап алуға мүмкіндік беруде. Ашық диалог — әрбір қызметкердің үні ескерілетін, халықтың пікіріне құлақ асатын мемлекетті қалыптастырудың нақты тетігіне айналуда.Жиын қорытындысы бойынша қатысушылар өздерін толғандырған барлық сұрақтарға жан-жақты жауап алып, жаңа Конституцияны қолдайтындықтарын білдірді.

Шымкент қаласында №24 Саттар Ерубаев атындағы орта мектепте Қазақстан Республикасының жаңартылған Конституциясының негізгі ережелерін түсіндіруге арналған кездесу өтті. Іс-шараға Әл-Фараби ауданының тұрғындары, педагогтер, ата-аналар және ардагерлер қатысты. Кездесу барысында негізгі заңға енгізілген өзгерістердің мазмұны мен маңызы кеңінен талқыланды.Жиында сөз алғандар Конституциядағы тұжырымдамалық жаңашылдықтардың мемлекеттің адамға бағдарланған моделін нығайтуға бағытталғанын атап өтті. Атап айтқанда, адам құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің басты басымдығы ретінде айқындалып, бірлік пен ынтымақ, ұлтаралық және конфессияаралық келісім Қазақстан мемлекеттілігінің іргетасы ретінде бекітілгені айтылды.Сондай-ақ егемендік, тәуелсіздік, унитарлық құрылым және аумақтық тұтастық өзгермейтін құндылықтар санатына жатқызылған. Әділеттілік, Заң және Тәртіп, табиғатқа жауапкершілікпен қарау қағидаттары алғаш рет Конституция деңгейінде нақты көрсетілген.Қоғам белсендісі Өркен Әбдреев өз сөзінде Негізгі заңның басты идеясы ретінде білім, ғылым, мәдениет және инновациялардың айқындалуын тарихи маңызы бар қадам ретінде бағалады. Оның айтуынша, бұл ұстаным ел дамуының жаңа кезеңін білдіреді. Мемлекеттің болашағы табиғи ресурстармен емес, адами капиталмен, азаматтардың білім-білігімен және шығармашылық әлеуетімен өлшенеді.Жаңартылған Конституция елдің тұрақты дамуының негізі ретінде сапалы білім мен қуатты ғылымды, мәдени өрлеу мен инновациялық серпінді белгілейді. Құжатта ғылыми және шығармашылық қызмет еркіндігіне құқықтық кепілдік беріліп, зияткерлік меншікті қорғау тетіктері күшейтілген. Бұл өз кезегінде креативті индустриялар мен жаңа технологиялардың дамуына жол ашады.Білім беру жүйесі ұлттық дамудың стратегиялық бағыты ретінде айқындалған. Бастауыш және орта білімнің міндетті әрі қолжетімділігі, жоғары білімді конкурстық негізде алу құқығы және білім беру үдерісінің зайырлы сипаты конституциялық деңгейде бекітілген. Бұл академиялық еркіндік пен тең мүмкіндіктер қағидатын қамтамасыз етеді.Сонымен қатар мәдениет қоғамды жаңғыртудың маңызды ресурсы ретінде қарастырылады. Азаматтарға тарихи-мәдени мұраны сақтау жауапкершілігі жүктелсе, мемлекет оны қорғау мен дамытуға қажетті жағдай жасауға міндеттенеді.Кездесу барысында қатысушылар Конституция нормаларын кеңінен насихаттаудың маңызын атап өтіп, жаңа құжатқа қолдау білдірді және негізгі заңда бекітілген құндылықтар елдің болашақ даму бағдарын айқындайтынын жеткізді.

    Бүгінде елімізде республикалық референдумды өткізу бойынша негізгі іс-шаралардың күнтізбелік жоспары бекітілген. Бұл орайда Шымкент қаласында дайындық жұмыстары өз деңгейінде атқарылуда.Шымкент қалалық аумақтық референдум комиссиясының төрағасы Қайырбек Құнанбаев бұл жұмыстардың барысын БАҚ өкілдеріне баяндап берді. Оның айтуынша, Шымкент қаласында 695 мыңнан астам дауыс беруші бар.– 15 наурызға тағайындалған республикалық референдумда Шымкент қаласынан 369 референдум комиссиясы жұмыс атқарады. Оның ішінде, 6-ы аумақтық, 360-ы учаскелік комиссия. Қазіргі таңдағы мәлімет бойынша қалада 695 145 дауыс беруші азамат бар. Осыған байланысты біз әрбір дауыс берушіге шақыру қағаздарын таратып жатырмыз. Қазіргі уақытта барлық референдум учаскелері толығымен дайындыққа келтірілді. Мүгедектігі бар азаматтарға да қолайлы жағдайлар жасалды, – деді Қайырбек Көбекұлы.     Айта кетсек, қалада референдум өткізуге дайындық бойынша жергілікті штаб құрылып, жұмыс жүргізуде. Ақпараттық түсіндірме жұмыстарын жүргізу, қоғамдық тәртіпті, қауіпсіздікті қамтамасыз етуде де тиісті мекемелермен бірлескен іс-қимыл жоспары бекітілген.27 ақпаннан бастап азаматтарды референдумға шақыру, жалпы ақпараттандыру іс-шаралары қолға алынған. Барлық үйлер, пәтерлерге шақырулар таратылады. Одан кейін мобильді оператор желілері арқылы тұрғындарға SMS хабарландырулар жіберіледі.«Шымкент келбеті»