Жасанды интеллект адамды алмастыра ала ма? Ал, жас мамандар еңбек нарығында сұранысқа ие болу үшін қандай дағдыларды меңгеруі керек?Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университетінде өткен UNICEF Community Event – «Жастардың маңызды қатысуы. Дағдыларды дамыту» атты кездесуде осы мәселелер талқыа түсті.ЮНИСЕФ ұйымдастырған іс-шараға студенттер, мектеп оқушылары, еріктілер және цифрлық технологиялар саласының сарапшылары қатысты. Кездесуде қатысушылар болашақ мамандықтар, өзін-өзі дамыту мүмкіндіктері және Шымкент қаласының дамуына жастардың қосар үлесі туралы пікір алмасты.Университет ректоры Қайрат Балабиев оқу орнының ЮНИСЕФ-пен ынтымақтастығы және оның студенттерге беретін мүмкіндіктері туралы айтып өтті.«ЮНИСЕФ-пен ынтымақтастық университетіміз үшін үлкен маңызға ие. Ұйым жастардың қабілетін дамытуға көмектесіп, гранттар алуға мүмкіндік береді. Бүгінде университетімізде төрт мыңға жуық ерікті бар. Біз ЮНИСЕФ-пен бірлесіп жұмыс істейміз. Оқу ордамызда жастар хабы құрылған. Оның арқасында студенттер шетелде өтетін халықаралық конференцияларға қатыса алады. Сонымен қатар, бірлескен жұмыс аясында аутизм және церебралды сал ауруы бар балаларға көмек көрсетіліп, оқытушыларымыз шетелдік профессорлардың қатысуымен біліктілігін арттыруда. Біз үшін ең бастысы – жастардың дамуына қолайлы жағдай жасау», – деді Қайрат Балабиев.Университеттің ЮНИСЕФ-пен ынтымақтастығы 2025 жылдың қараша айында жаңа деңгейге көтерілді. Сол кезде оқу орнының базасында Қазақстандағы алғашқы ЮНИСЕФ жастар хабы ашылды. Содан бері Өзбекәлі Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті білім беру бағдарламалары, волонтерлік бастамалар мен жастар жобаларын дамытуға арналған алаңға айналды.ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілінің орынбасары Милена Харизанованың айтуынша, Шымкенттегі хабқа мыңнан астам жас қосылған. Қазіргі таңда елімізде осындай алты алаң жұмыс істейді. Ал UNICEF Jastary ұлттық бағдарламасы шамамен 15 мың қатысушыны біріктірген. Волонтерлік бастамалар 100 мыңнан астам адамды қамтыған.«Біздің ойымызша, жастар дайын бағдарламалардың қатысушысы ғана болмауы керек. Олар бағдарламаларды әзірлеуге қатысып, өз ұсыныстарын білдіріп, жобаларын жүзеге асырып, көшбасшылық жауапкершілікті өз мойнына алуы қажет. Біз әрбір жасқа тұрғылықты өңіріне қарамастан білім алуға, қоғамға пайдасын тигізуге және өз пікірін еркін жеткізуге нақты мүмкіндік берілгенін қалаймыз. Шымкентте жүзеге асып жатқан жұмыстардың маңызы бүкіл еліміздің Оңтүстік өңірі мен Қазақстанның болашағы үшін зор», – дейді Милена Харизанова.ЮНИСЕФ өкілі 2027 жылы Шымкент қаласының әкімдігімен және университетпен ынтымақтастықты кеңейту жоспарланып отырғанын да жеткізді. Жастар хабының басты ерекшелігі – оның қатысушылары білім беру кездесулеріне қатысумен шектелмей, іс-шараларды ұйымдастыру жұмыстарына да өздері атсалысады.ЮНИСЕФ-тің Оңтүстік хабының үйлестірушісі Данара Саранованың айтуынша, бұл кездесуге 88 адам тіркелген. Олардың шамамен 55 пайызы Өзбекәлі Жәнібеков атындағы университеттің студенттері болса, қалған бөлігі мектеп оқушылары. Қатысушылар алдын ала берілген өтінімдер негізінде іріктелген.Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай кездесулер жастарға заманауи технологияларды меңгеріп қана қоймай, алған білімдерін тәжірибеде қолдануға, өз жобаларын әзірлеуге және қоғамдағы өзекті мәселелерді шешу жолдарын табуға мүмкіндік береді.

2026 жылғы 19 қазан, Женева – Қазақстан Еуропалық ядролық зерттеулер ұйымымен (CERN) ынтымақтастық аясында халықаралық ғылыми зерттеулерге қатысуын кеңейтуде. Қазақстан делегациясының CERN-ге сапары барысында детекторлардың озық технологияларын дамыту саласындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды.         Женева қ. БҰҰ бөлімшесі мен басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы ҚР Тұрақты өкілдігінің ұйымдастыруымен Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының орынбасары А.Махамбетов бастаған делегация CERN-нің Бас директоры М.Томсонмен келіссөздер жүргізді. Тараптар ядролық физика, жоғары энергиялар физикасы және іргелі зерттеулер салаларындағы әріптестікті одан әрі тереңдету перспективаларын талқылады.         Сапардың негізгі нәтижелерінің бірі Қазақстанның Ядролық физика институты мен CERN арасында газ детекторларын әзірлеуге маманданған DRD1 (Detector Research and Development 1) халықаралық ғылыми ынтымақтастық бағдарламасына қатысу жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға қол қою болды. Аталған құжат қазақстандық ғалымдардың бірлескен зерттеулерге, заманауи технологияларды игеруге және халықаралық ғылыми жобаларды іске асыруға қатысу мүмкіндіктерін кеңейтуге жол ашады.Сонымен қатар, келіссөздер барысында Қазақстан тарапы Ядролық физика институтының базасында ғылыми деректерді өңдеу орталығын құру бастамасын таныстырды. Болашақта бұл орталықты CERN-нің есептеу инфрақұрылымына интеграциялау көзделіп отыр. Ұсыныс ұйым басшылығы тарапынан оң бағаланып, алдағы ынтымақтастықтың перспективалы бағыттарының бірі ретінде қарастырылуда.Сапар мен меморандумға қол қою Қазақстанның ғылыми әлеуетін арттыруға, халықаралық зерттеу байланыстарын кеңейтуге және отандық мамандардың озық технологиялар саласындағы кәсіби құзыреттерін нығайтуға қосымша мүмкіндіктер ашады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1313871?lang=ru

Кеше, 4 қараша күні 30-ға жуық жекеменшік қосымша білім беру ұйымының иесі елорда әкімдігі ғимаратының алдына жиналып, балаларды Face ID арқылы міндетті түрде сәйкестендіру жүйесін енгізуге қарсылық білдірді. Мемлекеттен субсидия алып отырған адамдардың мұндай әрекетін ісін ашық әдепсіздік демеске амал жоқ.Белгілі болғандай, 2025 жылдан бері Астанада балаларға қосымша білім беру бойынша мемлекеттік тапсырысты бірыңғай орналастырудың пилоттық жобасы іске асырылып келеді. QOSYMSHA.KZ бағдарламасы арқылы балалар үйірмелерге, шығармашылық студияларға және спорт секцияларына мемлекет есебінен қатыса алады.Осы бағдарлама аясында балалар үйірмелері мен спорт секцияларында да Face ID арқылы баланың жеке басын анықтау жүйесі енгізіліп жатыр. Бұл технология сабаққа келмеген балаларды қатысты деп жалған белгілеудің алдын алып, бюджет қаражатының ашық әрі тиімді жұмсалуына мүмкіндік береді. Яғни жүйе арқылы үйірмеге немесе спорт секциясына шынымен келген балалардың ғана қатысуы тіркеледі.Бағдарламаның негізгі талаптарының бірі – баланың сабаққа шынымен қатысқанын растау. Ол үшін QR-код пен Face ID сияқты технологиялар арқылы сабаққа қатысуды электронды түрде тіркеу қарастырылған.Астана қаласының Білім басқармасының түсіндіруінше, бұл жүйе ең алдымен бюджет қаражатының ашық әрі мақсатты жұмсалуын бақылау үшін енгізіліп отыр. Яғни мемлекет қаржысы бөлінетін сабаққа баланың шынымен келген-келмегенін анықтауға мүмкіндік береді. Осылайша, қаржыландырудың ашықтығы артып, бюджет қаражатының дұрыс жұмсалуын бақылау жеңілдейді.Сонымен қатар балалардың жеке деректерін қорғауға да ерекше көңіл бөлінеді. Білім басқармасының мәліметінше, жеке және биометриялық деректерді жинау мен өңдеу «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарына сай жүргізіледі.Бұдан бөлек, қолданыстағы жүйе 2025 жылы мемлекеттік техникалық реттеу жүйесі аясында «Инфосерт» ЖШС-нің аккредиттелген сынақ орталығында тексерілген. Сынақ қорытындысы бойынша хаттамалар жасалып, жүйенің белгіленген талаптарға сай екенін растайтын құжаттар берілген.Қазір бұл жүйе Астанадағы екі жекеменшік қосымша білім беру ұйымында сынақ ретінде қолданылып жатыр. Жоба аясында қажетті жабдықтар тегін берілген. Оларды сатып алуға қала бюджетінен ақша бөлінбеген.Білім басқармасының мәліметінше, пилоттық жоба басталғалы бері ата-аналар мен балалардан ешқандай шағым түспеген. Ал сабаққа қатысуды электронды түрде растау талабы нормативтік құжаттарда да қарастырылған.Атап айтқанда, бұл талаптар уәкілетті мемлекеттік органдардың 2025 жылғы 28-30 мамырда қабылдаған бірлескен бұйрықтарымен бекітілген. Құжатта балаларға қосымша білім беру бойынша мемлекеттік тапсырысты бірыңғай орналастыруға арналған пилоттық жобаны іске асыру тәртібі көрсетілген.Білім басқармасы өкілдерінің айтуынша, қызмет көрсетушілер арасында жүйені енгізудің мақсаты, оны қолданудың құқықтық негіздері мен балалардың сабаққа қатысуын растау тәртібі бойынша бірнеше рет түсіндіру жұмысы жүргізілген.Сонымен қатар қосымша білім беру ұйымдарының өкілдеріне арнайы оқыту ұйымдастырылған. Сабаққа қатысуды электронды бақылау тетіктері Астанада бөлек, Қазақстанның өзге де өңірлерінде, оның ішінде Атырау, Қарағанды, Қызылорда және Ақтөбе облыстарында енгізілуде.Өкінішке қарай, Қазақстанда түсініксіз жағдай қалыптасқан. Мемлекеттен субсидия алып отырған жекеменшік білім беру ұйымдарының иелері жұмыс тәртібін реттеп, ашықтықты қамтамасыз етуге бағытталған талаптар енгізілгенде, әкімдік алдына жиналып, наразылық білдіреді.

Мамандық таңдауда жынысқа қатысты шектеу болмауы керек. Осы ұстанымды дәріптеу мақсатында Шымкент қаласындағы Достық үйінде «Мамандыққа шектеу жоқ – мүмкіндік бәріне ортақ» атты көрме ұйымдастырылды. Тұран ауданы әкімі аппаратының Әлеуметтік қорғауға қолдау көрсету бөлімінің басшысы Талғат Сәліннің айтуынша, көрменің негізгі мақсаты – гендерлік теңдікті насихаттау, жастарға мамандық таңдауда әр адамның қабілеті мен қызығушылығы басты орында екенін көрсету. Сонымен қатар кәсіпкерлік пен заманауи технологияларды дәріптеу, ерекше білім беруді қажет ететін балаларды қолдау көзделген.Тұран ауданы әкімінің аппаратының бастамасымен өткен көрмеге аудан аумағында орналасқан төрт колледждің студенттері қатысып, кәсіби дағдылары мен шығармашылық жұмыстарын көпшілік назарына ұсынды. Атап айтсақ, Ә. Қастеев атындағы өнер және дизайн колледжінің жастары картиналар, сәндік бұйымдар мен декоративті композицияларын таныстырса, Мирас колледжінің студенттері туризм, сән және сұлулық салаларындағы жұмыстарын көрсетті.Техникалық бағытта Жол-көлік колледжінің студенттері машинист және техник-электромеханик мамандықтарына қатысты құрал-жабдықтарды таныстырды. Колледждің жол қозғалысын ұйымдастыру мамандығының екінші курс студенті Динара Оспан автоматты бөлшектеп, қайта жинау арқылы кәсіби шеберлігін көрсетті. Динара автоматты көзін жұмып 45 секундта шашып, қайта жинай алады. Ал көзі ашық кезде 9 секундта бөлшектеп, 20 секундта қайта құрастырады.– Көпшілік бұл мамандықты ер балаларға тән деп ойлайды. Мен бұл пікірмен келіспеймін. Қыз балалардың да осы салада жұмыс істей алатынын дәлелдегім келеді. Болашақта жоғары білім алып, мамандығым бойынша еліме қызмет еткім келеді, – дейді Динара.Индустриалды-техникалық колледждің студенттері құралдарды қолдану тәсілдерін түсіндіріп, дәнекерлеу технологиясымен жасалған бұйымдарын көрсетті. Токарь станогында дайындалған жұмыстар да көрмеге қойылды.Құтқару және қауіпсіздік салаларының мүмкіндіктері де назардан тыс қалмады. Төтенше жағдайлар департаментінің өкілдері құтқарушылардың арнайы киімдері мен құрал-жабдықтарын таныстырды. Құтқарушы болуды мақсат еткен жастар арнайы экипировканы кию тәртібін көрсетіп, төтенше жағдай кезінде халыққа психологиялық және эмоционалдық тұрғыда қолдау көрсетудің маңызын түсіндірді.Көрмеде ерекше білім беруді қажет ететін балалардың шығармашылығына да орын берілді. Қалалық есту қабілеті бұзылған балаларға арналған №1 арнайы мектеп-интернатының 10-сынып оқушысы Кәусар Орынбасар өзі жасаған қолөнер бұйымдарын ұсынды. Ол жеті жасынан бастап қолөнермен айналысады. Эпоксидті шайырдан ұлттық ою-өрнек пішініндегі түйреуіштер жасайтын жас шебер болашақта дизайнер болуды армандайды.Көрме бағдарламасы сән көрсетілімдерімен жалғасты. Жиын соңында студенттер арнайы алғыс хаттармен марапатталды.Ұлжан КӨГІЛ«Шымкент келбеті»

Бүгін Ақордада Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының қатысуымен 19 қазан – Құтқарушы күніне орай салтанатты жиын өтті.Президент төтенше жағдай саласы қызметшілерінің еңбегін ерекше бағалап, қауіп-қатерден тайсалмайтын, сын сағатта жедел шешім қабылдай алатын, арнайы даярлықтан өткен нағыз кәсіби мамандар деп есептейтінін айтты. Салтанатты жиында кәсіби міндетін адал атқарып жүрген сырбойылық азаматтарға мемлекеттік наградалар табысталды.Атап айтқанда, Қызылорда қаласының төтенше жағдайлар басқармасына қарасты № 6 өрт сөндіру бөлімінің аға өрт сөндіруші-құтқарушысы Нұрсұлтан Жалғасов «Ерлігі үшін» медалімен, Қызылорда облысындағы «Оңталап» шаруа қожалығының директоры Әбдіхамит Аралбаев «Ауыл құтқарушысы» жобасы аясында өрт сөндіру бекетін салуға демеушілік көрсеткені үшін «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1313836?lang=ru