12 қазан 2026 жылы Қазақстан үшін тағы бір маңызды оқиға болды — Kumisai білім орталығында ресми түрде робототехника курсы өз есігін ашты. Бұл жай ғана жаңа үйірме немесе қосымша сабақ емес, бұл — ел болашағына деген нақты инвестиция, жас ұрпақтың технологиялық санасын қалыптастыруға бағытталған жүйелі қадам. Оқушылар енді тек роботтарды құрастырумен шектелмейді: олар логикалық ойлауды, шығармашылық қабілетті және жаңа технологиялармен жұмыс жасау дағдыларын кешенді түрде дамыта алады.Бүгінгі таңда STEM-білім деп аталатын бағыт — ғылым, технология, инженерия және математиканы біріктіретін тәсіл — жаһандық білім беру жүйесінің өзегіне айналды. UNESCO мәліметтері бойынша, 2030 жылға қарай IT және инженерия саласындағы мамандарға деген сұраныс бүгінгімен салыстырғанда 40 пайызға артады. Қазақстанда да бұл үрдіс айқын байқалады: «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында мыңдаған жас маман даярлау мақсаты қойылған. Алайда мамандардың көпшілігі мойындайтыны — IT-білімнің негізін мектепке дейінгі немесе бастауыш жастан қалыптастыру қажет. Дәл осы олқылықты Kumisai сияқты жеке білім орталықтары толтыруға тырысады.Kumisai орталығының робототехника бағытының жетекшісі Айгүл Сейтқалиқызының айтуынша, курстың басты ерекшелігі — теория мен практиканың органикалық үйлесімінде. «Біз балаларға дайын схемаларды жаттатпаймыз. Керісінше, оларды өз қолдарымен жасауға, қателесуге, қайталап байқауға шақырамыз. Қате жасау — үйренудің ажырамас бөлігі. Робот бірінші рет жұмыс жасамаса, бала оны жөндеудің жолын іздейді. Осы іздену процесі — шынайы инженерлік ойлаудың бастауы», — деп атап өтті ол. Сарапшының бұл пікірі заманауи педагогиканың негізгі қағидаттарымен толық сәйкес келеді: проблемалық оқыту балаларда сыни тұрғыда ойлауды қалыптастырады және білімді ұзақ мерзімде сақтауға мүмкіндік береді.Курстың бағдарламасы бірнеше деңгейге бөлінген. Бастапқы деңгейде 6-8 жас аралығындағы балалар қарапайым механикалық модельдерді жинаумен айналысады, негізгі тетіктермен, дөңгелектермен және беріліс жүйелерімен танысады. Орта деңгейде 9-12 жастағы оқушылар Arduino және LEGO Mindstorms платформаларында жұмыс жасап, бағдарламалаудың алғашқы қадамдарын игереді. Жоғары деңгей 13-16 жас аралығындағы жасөспірімдерге арналған: олар өздігінен жоба дайындап, халықаралық робототехника олимпиадаларына қатысуға мүмкіндік алады. Осындай сатылы жүйе баланың жасына және дайындық деңгейіне қарай дараланған оқу жолын қамтамасыз етеді.Ата-аналардың бұл бастамаға реакциясы жылы болды. Курстың алғашқы топтарына тіркелу екі аптаның ішінде толықтай аяқталды. Жетіжасар Алибекті алып келген әке Нұрлан Жақыпбеков: «Ұлым үйде конструкторды бөлшектегенін ұнатады. Бірақ оны дұрыс бағытта дамытатын арнайы орта керек еді. Бұл курс дәл сол жетіспеген буын сияқты», — деп бөлісті. Анасымен бірге тіркелуге келген он екі жасар Арайлым болашақта жасанды интеллект саласында жұмыс жасағысы келетінін айтты. «Мен роботтар туралы видео көремін, бірақ өзім жасап көргім келеді. Тек бақылаушы емес, жасаушы болғым келеді», — деді қыз.Бұл бастаманың маңызы жалпы қоғамдық мәнмәтінде де айқын. Қазақстандағы IT-сала соңғы бес жылда жылына орта есеппен 18 пайызға өсіп келеді. Astana Hub технопаркінің деректеріне сүйенсек, елдегі стартаптар саны 2020 жылмен салыстырғанда үш есеге артты. Алайда тәжірибелі инженерлер мен бағдарламашыларға деген сұраныс ұсыныстан едәуір асып тұр. Бұл алшақтықты жою үшін балалардың технологиялық сауаттылығын мектеп жасынан бастап дамыту стратегиялық қажеттілікке айналып отыр. Kumisai сияқты орталықтар мемлекеттік мектептердегі білімді толықтырып, тереңдете отырып, осы ұлттық мақсатқа тікелей үлес қосады.Шетелдік тәжірибеге жүгінсек, робототехника курстарының балалардың академиялық үлгеріміне тигізетін оң әсері ғылыми зерттеулермен дәлелденген. Стэнфорд университетінің 2023 жылғы зерттеуі бойынша, робототехника үйірмелеріне қатысқан бастауыш сынып оқушыларының математика пәнінен үлгерімі бақылау тобымен салыстырғанда 23 пайызға жоғары болған. Жапония, Оңтүстік Корея, Финляндия — бұл елдер робототехниканы ерте жастан оқыту арқылы инновациялық экономиканың іргетасын қалап үлгерді. Қазақстан да осы жолда нақты қадамдар жасап жатқанын Kumisai орталығының бастамасы тағы бір рет дәлелдейді.Орталықтың болашақ жоспарлары да кең ауқымды. 2027 жылға қарай Алматы мен Астанадан тыс, өңірлік қалаларда — Шымкент, Қарағанды, Семей қалаларында осындай робототехника бөлімшелерін ашу көзделуде. Сонымен қатар онлайн форматтағы гибридті оқыту жүйесін енгізу жоспарланған, бұл ауылдық жерлердегі балаларға да сапалы STEM-білімге қол жеткізуді мүмкін етеді. Алдағы жылы Орталық Азия деңгейіндегі робототехника чемпионатын ұйымдастыру мәселесі де қарастырылуда. Kumisai орталығындағы бүгінгі алғашқы сабақ — болашақтың маңызды беттерінің бірінің ашылуы деп айта аламыз. Себебі бүгін роботтарын жинап отырған балалардың арасынан ертең Қазақстанның технологиялық серпілісін жасайтын инженерлер, ойлап табушылар мен кәсіпкерлер шығуы — үлкен мүмкіндік.

12 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Қазақстанның жүрегі — Шымкент қаласы бүгінде елдің сандық трансформация саласындағы ең ірі орталықтарының біріне айналып отыр. Үш миллионнан астам тұрғыны бар бұл мегаполис соңғы жылдары тек демографиялық өсіммен ғана емес, технологиялық даму қарқынымен де бүкіл республиканың назарын аударып келеді. Қалада бірізді жүзеге асырылып жатқан жобалар Шымкентті ақылды басқару жүйелері енгізілген заманауи сандық экожүйеге айналдыруға бағытталған.Шымкенттің сандық дамуы кенеттен басталған процесс емес. Оның тамыры 2019 жылы Шымкенттің республикалық маңызы бар қалаға айналған кезеңіне барып тіреледі. Сол кезден бері қала басшылығы халықтың өмір сүру сапасын арттыру мен мемлекеттік басқаруды тиімді ету мақсатында технологияларды белсенді пайдалану бағытын ұстанды. «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында Шымкент алғашқы «ақылды қала» тұжырымдамасын іске асыруды бастаған өңірлердің қатарында болды. Бүгінгі таңда бұл жолда жинақталған тәжірибе бүкіл Орталық Азияда үлгі ретінде қаралуда.Сандық инфрақұрылымның маңызды буындарының бірі — digitalmaps.kz цифрлық картасы. Бұл платформа арқылы байланыс желілерінің, соның ішінде 5G торабының қалайша таратылғанын бақылауға болады. Жоба тек техникалық мамандарға ғана емес, кәдімгі тұрғындарға да арналған: картадан интернет қамтуының нүктелерін, желі сапасын анықтауға болады. «Бұл — ашық деректер мәдениетінің нақты көрінісі. Тұрғын өзі тұратын ауданда байланыстың қандай деңгейде екенін бір-ақ қарауда көре алады», — дейді цифрлық технологиялар саласындағы сарапшы Аружан Сейткали. Ситуациялық орталық болса негізгі бағыттар бойынша деректерді біріктіріп, жедел шешімдер қабылдауды қамтамасыз ететін командалық пункт рөлін атқарады. Онда тәулік бойы маманшылар тасымалдан бастап коммуналдық шаруашылыққа дейінгі барлық салалардың жай-күйін бақылайды.Дрондардың қалалық кеңістікті мониторинглеу мақсатында қолданылуы да аса маңызды жаңалықтардың бірі болып табылады. Бұрын анықтауға айлар кететін заңсыз құрылыстар, абаттандыру нормаларын бұзу, қалдықтарды рұқсатсыз тастау секілді бұзушылықтар қазір дрон камераларының алдында жасырын қала алмайды. Мамандардың мәліметінше, дрондарды пайдалану арқасында тексеру шығындары айтарлықтай азайып, бұзушылықтарды анықтау жылдамдығы бірнеше есе артты. Зияткерлік светофорлар жүйесі де осы бағыттың жалғасы іспетті: олар жол қозғалысының нақты уақыттағы ағынына қарай жасыл/қызыл жарық ұзақтығын автоматты түрде реттейді, осының нәтижесінде тұрып қалу уақыты орта есеппен 20–30 пайызға қысқарғаны байқалған.Ерекше назар аударарлық жоба — AIQYN жүйесі. Ол 147 мектепті қамтып, 12 мыңнан астам бейнебақылау камерасын біріктіреді. Бұл тек оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ғана емес, сонымен бірге мектеп аумағындағы тәртіпті бақылауға, оқу процесінің ұйымдастырылуына да ықпал ететін кешенді жүйе. «AIQYN — бұл балаларымыздың мектепте қауіпсіз екенін білетін ата-аналардың тыныштығы», — деп атап өтеді Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Серік Байжанов. Жүйенің жұмысы сындарлы болып отырғандықтан, оның аясын одан әрі кеңейту, қосымша мекемелерді — балабақшалар мен кәсіптік мектептерді де қосу жоспарланып отыр.Денсаулық сақтау саласындағы өзгерістер де айтарлықтай. Жасанды интеллект технологиялары инсультті ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік беретін диагностикалық жүйе ретінде клиникаларда сынақтан өтіп, нәтижелерін бере бастады. Дәрігерлер бұл жайлы: «Инсульттың алғашқы белгілерін уақытылы тану науқасты қалыпты өмірге қайтаруда шешуші рөл атқарады. Жасанды интеллект дәрігердің орнын баспайды, керісінше, оның назарын маңызды белгілерге аударуға көмектеседі», — дейді Шымкент қалалық ауруханасының неврологы Гүлнар Әбенова. Инженерлік желілерді диагностикалау жүйесі коммуналдық сала үшін де соншалықты маңызды: суды, жылуды, газды тасымалдайтын желілердің бүліну қаупін алдын ала болжау арқылы апаттардың алдын алуға мүмкіндік туады, бұл жыл сайын бюджетке айтарлықтай қаражат үнемдетеді.Алайда сарапшылар сандық трансформацияның барлық жетістіктерімен қатар бірқатар тәуекелдерді де атап өтеді. Кибербезопасылық мәселесі, жинақталатын деректердің жеке өмірге қол сұқпаушылығы, сондай-ақ халықтың технологиялық сауаттылығын арттыру қажеттілігі — шешілуін күтетін міндеттер. «Жүйелер неғұрлым күрделі болса, оларды қорғау да соғұрлым маңызды болады. Шымкент бұл мәселеге де тиісті назар аударуы тиіс», — дейді ақпараттық қауіпсіздік маманы Данияр Омаров. Қала билігі кибербезопасылық инфрақұрылымын нығайтуға бағытталған жобалар да іске асырылып жатқанын мәлімдейді.Шымкенттің сандық трансформациясы — бір жоба немесе жеке бастама емес, бүкіл қалалық басқару жүйесін жаңғыртуға бағытталған кешенді стратегия. Алда тұрған мақсат — 2030 жылға қарай Шымкентті Орталық Азиядағы ең дамыған «ақылды қала» рейтингіне кіргізу. Электрондық мемлекеттік қызметтерді толық ауыстыру, жасанды интеллект негізіндегі қалалық жоспарлау, тұрғындардың белсенді цифрлық қатысуын қамтамасыз ету — осының барлығы бүгінгі негіздің үстіне салынбақ. Шымкент халқы, ең алдымен жас ұрпақ, бұл өзгерістерді оң қабылдап отыр: технологиялар тұрмысты жеңілдетіп, қалалық орта сапасы жақсаруда. Бүгінгі Шымкент — болашақтың қаласы бүгін қалыптасып жатқандығының айқын дәлелі.

12 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік орталығы — Шымкент қаласы цифрлық трансформация толқынының жаңа беттерін ашуға дайындалып жатыр. Биылғы жылдың 15 қазанында Shymkent Hub алаңында отандық дизайн қауымдастығына арналған ерекше іс-шара өтеді: Figma мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін біріктіруге бағытталған практикалық кездесу. Бұл оқиға жай ғана семинар емес — ол Қазақстандағы креативті индустрияның болашағына жасалған нақты қадам.Соңғы бірнеше жылда цифрлық дизайн саласы дүние жүзінде орасан зор өзгеріске ұшырады. Жасанды интеллект технологияларының дамуы дизайнерлердің жұмыс үдерісін түбегейлі қайта қарауға мәжбүр етті. Бүгінде Adobe, Canva, Figma сияқты платформалар AI-мүмкіндіктерін кірістіре отырып, пайдаланушыларға бұрын бірнеше сағат кететін тапсырмаларды бірнеше минутта орындауға мүмкіндік береді. Дүниежүзілік зерттеу компанияларының деректері бойынша, 2025 жылы глобалды AI-дизайн нарығының көлемі 4,5 миллиард долларды асып, 2030 жылға дейін жыл сайын 27 пайызға өсетіні болжануда. Қазақстан да осы үдерістен тыс қалмақ емес.Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстандағы ең ірі стартап-экожүйелерінің бірі. 2019 жылдан бастап жұмыс істейтін бұл хаб мыңдаған жас кәсіпкерге, IT-маманға және шығармашылық топтарға өз қызметін ұсынып келеді. Хабтың директоры Асқар Мырзабеков бұл кездесуді аймақ үшін стратегиялық маңызды деп бағалайды: «Біз Шымкентті тек сауда орталығы ретінде ғана емес, digital-инновациялардың бесігі ретінде де дамытқымыз келеді. Figma мен AI-ды біріктіру тақырыбындағы іс-шаралар жастарымызға жаһандық бәсекеге нақты дайындық береді». Оның айтуынша, хабтың алдыңғы іс-шараларына 200-ден астам белсенді қатысушы тартылған болатын.Кездесудің бағдарламасы ерекше байыпты құрылған. Алдымен қатысушылар Figma платформасының негізгі және кеңейтілген мүмкіндіктерімен танысады: компоненттер жүйесі, автолэйаут, прототиптеу функциялары. Содан соң жасанды интеллект арқылы дизайн жасаудың практикалық тәсілдері талқыланады — суреттер генерациясынан бастап, пайдаланушы интерфейстерін автоматты түрде оңтайландыруға дейін. Шара спикері, Алматы мен Шымкентте бірнеше жылдан бері UX/UI дизайн курстарын жүргізіп келетін тәжірибелі маман Динара Сейткали бұл тақырыптың маңыздылығын бөліп атайды: «Қазіргі заманда тек Photoshop немесе Figma білу жеткіліксіз. Маман AI-ды өз арсеналына қосқанда ғана нарықта бәсекелес бола алады. Бұл кездесуде теорияны ғана емес, нақты жұмыс кезінде қолдана алатын практикалық дағдыларды береміз».Шымкент қаласының IT-сектордағы өсімі соңғы үш жылда айтарлықтай екпін алды. Ақпараттық коммуникациялық технологиялар министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2023–2025 жылдар аралығында оңтүстік өңірде тіркелген digital-кәсіпорындардың саны 40 пайызға артты. Бұл тенденция жас мамандардың сапалы оқуға деген сұранысын күрт арттырды. Жергілікті жұмыс берушілер де өзгеріске сезімтал: аймақтық технологиялық компаниялардың HR-менеджері Жанар Әбілова атап өткендей, «Figma мен AI-мүмкіндіктерін меңгерген дизайнерге деген сұраныс бізде соңғы жылда екі есеге өсті, ал мұндай мамандардың жалақысы да ортадан 35–40 пайыз жоғары».Бұл іс-шараның маңыздылығын тек кәсіби тұрғыдан ғана емес, әлеуметтік тұрғыдан да бағалау қажет. Шымкент — Қазақстанның ең жас халқы шоғырланған қалаларының бірі. Мұнда орта жасы 28-ге жетпейтін миллионнан аса тұрғын өмір сүреді. Осы жастар үшін цифрлық дағдылар еңбек нарығына шығудың ең тиімді жолдарының бірі болып табылады. Кездесуге тегін қатыса алатындығы — ұйымдастырушылардың оқуды демократияландыруға деген ұмтылысының айқын белгісі.Тарихи тұрғыдан қарасақ, Қазақстандағы дизайн мектебінің дамуы 2010 жылдардың ортасынан қарқын алды. Алғашқыда Алматы мен Астанада ғана топтасқан digital-дизайн қауымдастықтары бүгінде Шымкент, Қарағанды, Семей, Ақтау сияқты аймақтық қалаларда да орнықты. Бұл — орталықтандырылған білімнен бөлінген, жергілікті экожүйелердің өркендеуінің нышаны. Figma+AI кездесуі дәл осы аймақтық дамудың логикалық жалғасы болып табылады.Алдағы уақытта Shymkent Hub ұқсас іс-шараларды тұрақты форматқа айналдыруды жоспарлайды. Ұйымдастырушылардың мәліметінше, 2026 жылдың соңына дейін Figma, веб-әзірлеу, мобильді дизайн және деректер визуализациясы тақырыптарын қамтитын толыққанды практикалық курс іске қосылмақ. Бұл бастама жергілікті билік органдарының да назарынан тыс қалмаған: қаладағы жастар саясаты және цифрлық даму бөлімінің өкілі Берік Тасымов іс-шараны «аймақтың human capital дамытудағы нақты қадамы» ретінде бағалап, мемлекеттік қолдауға дайындықтарын білдірді.Қорытындылай келе, 15 қазандағы Shymkent Hub кездесуі — Оңтүстік Қазақстандағы цифрлық трансформацияның бетін ашатын символдық оқиға. Figma мен жасанды интеллектті меңгеру бүгінде жай ғана техникалық білік емес — ол кәсіби болашаққа жасалған инвестиция. Шымкент жастарына арналған бұл мүмкіндік — аймақтың digital-картасындағы жаңа нүкте ғана емес, бүкіл Қазақстандағы шығармашыл экожүйенің өркендеу жолындағы маңызды белес.

12 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Кореяның астанасы Сеул қаласында өтіп жатқан FIRST Global Challenge 2026 халықаралық робототехника чемпионатында Қазақстан командасы тарихи жетістікке қол жеткізді. 185 елден келген жас инженерлер арасында қазақстандық оқушылар әлемнің үздік төрт командасының қатарына кірді. Бұл — елімізде жаратылыстану-математика білімі мен технологиялық тәрбиенің жыл сайын жаңа биіктерге шығып жатқанының айқын дәлелі.FIRST Global Challenge — жыл сайын өтетін, әлемдегі ең беделді жастар робототехника байқауларының бірі. Байқаудың негізгі мақсаты — жас ұрпақты ғылым, технология, инженерия және математика, яғни STEM бағытына ынталандыру, сондай-ақ жаһандық маңызы бар мәселелерді шешуге үйрету. Биылғы жылы ұйымдастырушылар барлық қатысушы командаларға ерекше тақырып берді: орман өрттерімен күресуге арналған автономды роботтар жасау. Климаттық өзгерістер салдарынан бүкіл әлемде орман өрттерінің жиілеп бара жатқан кезде бұл тақырыптың таңдалуы өте орынды болды. Командалар роботтарын сөндіру, орманды барлау және алдын алу функцияларына сай жасауы тиіс болды.Қазақстан командасы бұл жылы байқауға алты оқушыдан тұратын топпен қатысты. Алматы, Астана, Шымкент қалалары мен Қарағанды облысынан іріктелген жас инженерлер бірнеше айлық дайындық жұмысынан өтті. Командалық жетекші, физика-математика мектебінің ұстазы Ерлан Жақсыбеков бұл жетістіктің кездейсоқ болмағанын атап өтті: «Балалар маусым айынан бастап күн сайын жұмыс жасады. Олар тек роботты жасап қоймады — проблеманы ғылыми тұрғыдан зерделеп, инженерлік шешімдер іздеді. Бұл нәтиже — сол еңбектің жемісі». Командаға ментор ретінде Назарбаев Университетінің жас ғалымдары да қолдау көрсетті.Байқаудың топтық кезеңінде Қазақстан командасы бірнеше мемлекетпен одақтаса отырып, жоғары ұпай жинады. Роботтың алдындағы кедергілерді жеңу жылдамдығы, өртке қарсы шараларды орындау дәлдігі және техникалық инновация деңгейі бойынша бағаланған командалар ішінде қазақстандықтар тұрақты түрде алдыңғы легіде болды. Байқаудың статистикасына сәйкес, биылғы жарыста жалпы 185 елден 1500-ден астам оқушы қатысып, 400-ден астам робот ұсынылды. Осындай ауқымды бәсекеде төртінші орынға жету — шынайы мағынадағы ұлттық жетістік.Бұл табысты ел ішінде де, шетелде де жылы қарсы алды. Білім және ғылым министрлігінің өкілі Айгүл Мұстафаева баспасөзге берген мәлімдемесінде: «Қазақстандық оқушылардың халықаралық аренадағы жетістіктері — біз жүргізіп жатқан білім реформасының нақты нәтижесі. Мемлекет STEM-бағыттарды дамытуға жылына миллиардтаған теңге бөліп отыр, және бұл қаражат өз жемісін беруде» деді. Байқаудың ресми сайтында да Қазақстан командасы «Инновациялық шешімдері» номинациясында ерекше атап өтілді. Ата-аналар мен оқушылар да әлеуметтік желілерде мақтанышпен жазды: хэштег «KazakhRobotics» бірнеше сағат ішінде отандық трендтерге кірді.Қазақстанның робототехника жетістіктері соңғы жылдарда жүйелі сипатқа ие болып отыр. 2022 жылы ел командасы осы байқауда алғаш рет ширек финалға шыққан болатын. 2024 жылы олар үздік сегіздіктің қатарына кірді. Ал 2026 жылы — енді үздік төрт. Бұл траектория кездейсоқтық емес, жүйелі жұмыстың нәтижесі. Соңғы бес жылда елімізде 200-ден астам мектептік робототехника клубы ашылды, оқушылардың STEM пәндеріне деген қызығушылығы елеулі артты. Astana Hub, Алматы технопаркі және бірқатар жеке кәсіпорындар жас таланттарды іздеп, қаржылық қолдау көрсетіп жатыр.Команда мүшелерінің бірі, 16 жастағы Алматы тұрғыны Дана Сейткали жетістіктерін скромно бағалай отырып: «Мен бала кезімде роботтарды тек фантастикалық фильмдерде ғана көретін едім. Енді өзім робот жасап жатырмын, оның үстіне ол нақты мәселені — орман өрттерін сөндіруді — шешуге арналған. Бұл сезімді сөзбен жеткізу қиын» деп бөлісті. Оның жетекші болып жасаған «алыстан басқарылатын су дренажы» жүйесі жюри мүшелерінен ерекше баға алды.Байқаудың финалдық кезеңі 14 қазанда аяқталады. Қазақстан командасы чемпиондық атаққа таласуда қиын, бірақ қолы жетерлік жол алда тұр. Сарапшылардың пікірінше, тіпті ағымдағы нәтиженің өзі елдің технологиялық дамуы үшін айтарлықтай серпін береді. Бұл жетістік мектептердегі STEM-пәндерінің беделін арттырып, жаңа буын жас инженерлерді ілхамдандырады. Болашақта Қазақстан тек ресурс экспорттаушы ел емес, технологиялық инновация орталығы ретінде де танылуы тиіс. Сеулдегі жас инженерлер сол болашаққа бүгіннен бастап кірпіш қалап жатыр.

9 қазаннан бастап жеке тұлғалар абоненттік құрылғыларды тек цифрлық үкімет порталы мен eGov Mobile қосымшасы арқылы верификациялай алады. Жаңартылған рәсім қажетті мәліметтерді автоматты түрде алуды және азаматтардың дербес деректерін қосымша қорғау мақсатында міндетті бейне сәйкестендіруден өтуді көздейді.Енді барлық негізгі әрекеттерді eGov Mobile қосымшасы мен https://portal.imei.gov.kz порталы арқылы бір терезе қағидаты бойынша орындауға болады. Өзгерістер пайдаланушылар үшін рәсімді жеңілдетуге, өз бетінше орындалатын әрекеттер санын қысқартуға және ақпараттық қауіпсіздік тетіктерін күшейтуге бағытталған.Бұған дейін верификациядан өту үшін азаматтар басқа цифрлық ресурстарға өз бетінше жүгініп, қосымша құжаттарды алып, өтінім берген кезде оларды жүйеге жүктеуі қажет болатын. Атап айтқанда, мемлекеттік шекараны кесіп өту туралы анықтаманы vmp.gov.kz порталында бөлек тапсырыс беру арқылы алу керек еді. Енді қажетті мәліметтер мемлекеттік жүйелердің ақпараттық өзара іс-қимылы аясында автоматты түрде алынады. Азаматтарға бұл анықтаманы басқа сервистен өз бетінше алып, жүктеп, қайта тіркеудің қажеті жоқ.«IMEI-ді верификациялауға өтінім» қызметін пайдалану үшін жаңартылған тәртіпке сәйкес мына әрекеттерді орындау қажет:eGov Mobile қосымшасына өзіңізге ыңғайлы тәсілмен авторизациядан өту;басты беттегі «Танымал қызметтер» бөлімінен «IMEI-ді верификациялауға өтінім» қызметін таңдау;дербес деректерді жинауға және өңдеуге келісім беру немесе одан бас тарту үшін 1414 қысқа нөмірінен жіберілген SMS-хабарлама арқылы жауап беру;тіркеуді аяқтау үшін eGov (Digital ID) сервисі арқылы биометриялық сәйкестендіруден өту;деректерге қол жеткізуге рұқсат бергеннен кейін жүйені пайдалану шарттарымен танысу. Ол үшін тиісті сілтеме арқылы қолжетімді «Жүйеге қосылу туралы келісім» құжатының ережелерін оқып, келісім шарттарымен танысқаныңызды және оларды қабылдағаныңызды растайтын белгіні қою;одан кейін өтінімнің қажетті нұсқаларын таңдау.Жаңартылған рәсімде өтініш берушінің міндетті бейнесәйкестендіруден өтуі қарастырылған. Бұл шара азаматтардың дербес деректері мен электрондық цифрлық қолтаңбасын (ЭЦҚ) олардың хабарынсыз және келісімінсіз үшінші тұлғалардың пайдалануы, сондай-ақ өтінім беру кезінде қалыптан тыс жағдайлардың анықталуы ескеріліп енгізілді.Бейнесәйкестендіру өтінімді верификация рәсімі жүргізіліп жатқан азаматтың өзі беріп отырғанын қосымша растауға мүмкіндік береді. Басқа тексеру тетіктерімен бірге бұл шара дербес деректерді заңсыз пайдалану және өзге адамның атынан верификация рәсімдеу тәуекелдерін азайтады.Сонымен қатар техникалық жұмыстар аяқталып, қосымша қорғаныс шаралары енгізілгеннен кейін жеке тұлғалар үшін iPhone 18 (Apple) құрылғыларын верификациялау қайта басталады. Уақытша шектеу тек верификация рәсіміне қатысты болды. Бұл модельдегі смартфондар Қазақстанның ұялы байланыс операторларының желілерінде еш шектеусіз жұмысын жалғастырды.Рәсімнің жаңартылуы қызметті пайдаланудың қолайлылығы мен қосымша қорғаныс шараларын біріктіреді: қажетті әрекеттер мен деректер алмасу бір цифрлық кеңістікте жүзеге асырылады, ал тұлғаны растау азаматтардың дербес деректерін заңсыз пайдалану тәуекелдерін азайтуға көмектеседі.Верификациядан өту бойынша сұрақтар туындаған жағдайда азаматтар 1414 бірыңғай байланыс орталығына хабарласа алады. Сонымен қатар сервисте пайдаланушыларға арналған нұсқаулық пен «Сұрақ-жауап» бөлімі қолжетімді.Бұл қызмет Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Мемлекеттік қызметтер комитеті мен Телекоммуникациялар комитетінің, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ және «ATS Mediafon KZ» ЖШС бірлескен жұмысының нәтижесінде іске асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1308871?lang=ru