«Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында «ЭНКО» өндірістік кешенінің қызметкерлері сенбілік өткізіп, нысанға іргелес аумақты абаттандырды.Іс-шара барысында олар 10-ға жуық көшет отырғызып, елорданы көгалдандыруға және жайлы қалалық ортаны қалыптастыруға өз үлестерін қосты.Қатысушылардың пікірінше, мұндай экологиялық іс-шаралар ұжымды ортақ мақсатқа жұмылдырып, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.«Таза Қазақстан» аясындағы сенбіліктер мен өзге де бастамалар аумақтардың тазалығы мен тәртібін қамтамасыз етіп қана қоймай, елорданы абаттандыру мен көгалдандыруға үлес қосуға мүмкіндік береді.«ЭНКО» өндірістік кешені Астанадағы өндірістік базасын дамытып, жылу және сумен жабдықтау жүйелеріне арналған жабдықтарды өндіруге маманданған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1294899?lang=ru

Париж, 2026 жылғы 18 қыркүйек — ЮНЕСКО-ның Париждегі бас кеңсесінде әйгілі қазақ опера әншісі Ермек Серкебаевтың туғанына 100 жыл толуына арналған «Дәуір дауысы» салтанатты концерті өтті.Іс-шараға ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орталығының директоры Лазар Элунду Ассомо, дипломатиялық корпус, қазақ диаспорасы және Франция жұртшылығының өкілдері қатысты.Қазақстан бастамасымен Е. Серкебаевтың 100 жылдығы оның әлемдік мәдениет пен өнерге қосқан айрықша үлесін мойындау белгісі ретінде 2026 жылы ЮНЕСКО-ның қатысуымен аталып өтетін мерейтойлар тізіміне енгізілді.Концерт алдында ҚР Мәдениет және ақпарат министрі А. Қырықбаев пен ЮНЕСКО-ның Бас директоры Халед әл-Анани арасында екіжақты кездесу өтті. Тараптар Қазақстан мен Ұйым ынтымақтастығының өзекті мәселелерін, соның ішінде елдің материалдық мәдениет ескерткіштерін, бай рухани және деректі мұрасын халықаралық тізілімдерге ілгерілету мен қорғауды, сондай-ақ ЮНЕСКО-ның Алматыдағы Өңірлік кеңсесінің қызметін талқылады.Концерттің ашылуында Министр өнер иесі мұрасының ұлттық мәдениет тарихындағы айрықша орны мен оның жүз жылдығын халықаралық деңгейде атап өтудің маңызын айтты.«Ермек Серкебаев – қазақ опера өнерін әлемдік деңгейге көтеріп, ұлттық музыкалық театрдың төл мектебін қалыптастыруға зор үлес қосқан ұлы әншілердің бірі. Әрине, оның мерейтойын ЮНЕСКО-да атап өту — біз үшін үлкен мәртебе. Бүгінгі кешті әнші мен оның тыңдармандары арасындағы шығармашылық үндестіктің жалғасы деп білемін», — деді А. Қырықбаев.Өз кезегінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра орталығының директоры Л. Элунду Ассомо Е. Серкебаевтың әлем мәдениетіндегі маңызы мен халықтар арасындағы өзара түсіністікті нығайтудағы рөлін атап өтті.«Ол сахнада сомдап, орындаған сан алуан рөлдері арқылы Қазақстандағы опера өнерінің дамуына және оның елден тыс жерлерде танылуына баға жетпес үлес қосты. Әншінің шығармашылық жолы өнер иелерінің әлемде өз мәдениетінің елшісі бола алатынын еске салады. Музыка арқылы олар халықтар арасында хикаялар, дәстүр, сезім мен құндылықтарды жеткізіп, бір-бірін танып-білуге және баршамызды біріктіретін ортақ негізді ұдайы табуға көмектеседі», — деп атап өтті Л. Элунду Ассомо.«Қазақстанда бірнеше ұрпақ пен буын үшін Ермек Серкебаев ұлттық мәдениетіміздің тарихындағы тұтас бір дәуірге айналған орындаушылық шеберліктің символы болды. Әлемнің әр түкпіріндегі гастрольдерінде ол халықаралық аудиторияны қазақ операсымен таныстырды. Сонымен бірге әрдайым еліне адал болып, ұстаз ретіндегі ерен еңбегі арқылы кәсіби музыканттардың төл мектебін қалыптастыруға үлес қосты», — деп толықтырды Қазақстанның ЮНЕСКО жанындағы Елшісі, Тұрақты өкілі Асқар Абдрахманов.«Дәуір дауысы» атты кеш бағдарламасын Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрының солистері, хоры мен симфониялық оркестрі ұсынды. Бұл кеште ЮНЕСКО сахнасында қазақ және әлемдік опера классикасының туындылары, сондай-ақ Е. Серкебаевтың репертуарында ерекше орын алған шығармалар орындалды.Бағдарламаға Мұқан Төлебаев, Ахмет Жұбанов, Латиф Хамиди, Сыдық Мұхамеджанов шығармалары, қазақ халық әндері, сондай-ақ әлемдік опера классикасының жауһарлары — Шарль Гуно, Петр Чайковский, Джоаккино Россини және Жорж Бизе туындылары енді. Атап айтқанда, «Айсұлу» операсынан Серкенің ариясы, «Иолантадан» Роберттің ариясы, «Севилья шаштаразынан» Фигароның каватинасы, «Фаусттан» Валентиннің ариясы, «Карменнен» «Хабанера» және басқа да шығармалар орындалды.Бұл кеште ЮНЕСКО сахнасында заманауи қазақ опера мектебін танытатын Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрының жетекші солистері өнер көрсетті. Олармен бірге театрдың хоры мен симфониялық оркестрі қатысты. Бағдарламада көрнекті әншінің жиені Жәмилә Серкебаеваның өнер көрсетуі ерекше орын алды. Ол скрипкада қазақ ұлттық музыкасы репертуарындағы жарқын туындыларды орындады.Ермек Серкебаев (1926–2013) — қазақ музыка өнері тарихындағы аса ірі тұлғалардың бірі. Бірегей баритон дауысы мен айрықша актерлік дарынның иесі опера сахнасына алпыс жылдан астам уақытын арнап, ұлттық және әлемдік репертуарда сан алуан жарқын кейіптер тізбегін қалыптастырды.Е. Серкебаев шығармашылығы қазақ опера мектебінің қалыптасуы мен халықаралық деңгейде мойындалуында елеулі рөл атқарды. Оның көпжылдық ұстаздық қызметі де қазақ әртістерінің жаңа буынын тәрбиелеуге және ұлттық вокал дәстүрінің сабақтастығын сақтауға ықпал етті.ЮНЕСКО-да «Дәуір дауысы» концертінің өткізілуі Е. Серкебаевтың 100 жылдығына арналған мерейтойлық жылдың басты іс-шараларының бірі ретінде Қазақстанның бай мәдени мұрасы мен заманауи орындаушылық өнерін әлемдік аудиторияға таныстыруға тамаша мүмкіндік берді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-unesco/press/news/details/1294904?lang=ru

Рияд, 2026 жылғы 17 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Сауд Арабиясы Корольдігіндегі Елшісі Мадияр Меңілбеков Корольдіктің Азаматтық авиация бас басқармасының президенті Әбделазиз Әл-Дуайлежбен келіссөздер жүргізді.Кездесу барысында тараптар 2026 жылғы 26 тамызда қол қойылған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Сауд Арабиясы Корольдігінің Үкіметі арасындағы Әуе қатынасы туралы келісімді практикалық іске асыру мәселелерін талқылады. Атап айтқанда, екі ел арасындағы тікелей әуе қатынасын кеңейтуге, жаңа бағыттарды ашуға, сондай-ақ жолаушылар және жүк әуе тасымалдарының көлемін ұлғайтуға ерекше назар аударылды.Тараптар қол жеткізілген уағдаластықтарды тиімді іске асыру мақсатында қос мемлекеттің авиация саласындағы уәкілетті органдары мен әуе тасымалдаушылары арасындағы үйлестіруді одан әрі күшейтудің маңыздылығын атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша Қазақстан мен Сауд Арабиясы арасындағы әуе қатынасын одан әрі кеңейту мәселелері бойынша жұмыс байланыстарын жалғастыру жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riyadh/press/news/details/1294906?lang=ru

Қазіргі заманда интернет кеңістігі адам өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Алайда осы кеңістіктің ыңғайлылығымен қатар, онда жасырынған қауіптер де күн санап артып келеді. Осы шындықты ескере отырып, 19 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласының Авиценна медициналық колледжінде Цифрландыру басқармасы ұйымдастырған ірі ақпараттық-түсіндіру шарасы өтті. Қыркүйек айы Қазақстанда Кибермәдениет айы ретінде белгіленгендіктен, бұл кездесу студенттер мен оқытушылар үшін өзекті де маңызды оқиғаға айналды.Іс-шараның маңыздылығын артырған тағы бір себеп — елімізде киберқылмыстың жылдан жылға өсіп отырған ауқымы. Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитетінің деректеріне сүйенсек, соңғы үш жылда интернет алаяқтығына байланысты тіркелген шағымдардың саны екі есеге жуық өскен. Олардың ішінде жастар арасындағы жағдайлар ерекше алаңдатушылық туғызады, өйткені 18 мен 30 жас аралығындағы азаматтар онлайн-алаяқтықтың ең жиі құрбанына айналып жүр. Сандық дәуірде өскен бұл буын интернетке еркін кіреді, бірақ қауіпті жағдайларды тани бермейді. Дәл осы олқылықты жою мақсатында мемлекеттік органдар оқу орындарымен бірлесіп, алдын алу шараларын жүргізу бағытын таңдаған.Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы бұл бағытта бірнеше жыл бойы жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Басқарманың деректеріне қарағанда, 2024–2025 оқу жылында ғана қалада жиырмадан астам оқу орнында осындай ақпараттық кездесулер өткізілген, оған жиынтығында он мыңнан астам студент қатысқан. Авиценна медициналық колледжіндегі іс-шара да осы тізбектің жалғасы болды. Колледж өкілдерінің айтуынша, медицина саласындағы мамандар пациенттердің жеке деректерімен жұмыс жасайтындықтан, оларға цифрлық сауаттылық бәрінен де маңызды. «Дәрігер немесе медбике болашақта науқастың жеке ақпаратын қорғауға міндетті. Ол үшін бүгіннен бастап осы мәселелерді терең түсіну керек», — деді колледж директорының оқу ісі жөніндегі орынбасары өз сөзінде.Кездесуде негізгі баяндаманы Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ұлықбек Ернар Қайратұлы жасады. Ол студенттерге жеке деректерді қорғаудың практикалық тәсілдерін, күрделі құпия сөздер құрудың ережелерін, екі сатылы аутентификацияның маңыздылығын түсіндірді. «Бүгінгі таңда ең үлкен қауіп — адамдардың өз деректерін тым оңай беріп қоюы. Социнженерия деп аталатын алдау тәсілдері арқылы киберқылмыскерлер жәбірленушінің өзіне шоттан ақша аудартады немесе банк картасының деректерін алады. Бұдан қорғанудың бірден-бір жолы — сақтық және ақпараттық сауаттылық», — деп атап өтті Ұлықбек Ернар Қайратұлы. Оның сөзі залда отырған жастарға ерекше әсер қалдырды, өйткені ол нақты өмірден алынған мысалдарды келтіріп, жағдайлардың қаншалықты жылдам және байқалмай дамитынын көрсетті.Іс-шараның тағы бір назар аударарлық бөлігі — Шымкент қаласы Полиция департаментінің Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Ердәулет Қанатұлының сөйлеген сөзі болды. Ол соңғы жылдары тіркелген нақты қылмыстық істер туралы мәлімет бере отырып, ең кең таралған алаяқтық схемаларын талдап берді. Олардың қатарында жалған инвестициялық платформалар, танымал адамдарды бейнелейтін deepfake-роликтер арқылы жасалған алдаулар, сондай-ақ мемлекеттік органдарды бейнелейтін жалған сайттар арқылы жүргізілетін фишингтік шабуылдар ерекше орын алады. «Жалғыз сілтемені басу жеткілікті — және сіздің телефонуңыз бен банктік шотуңыз бөтен адамның қолына өтуі мүмкін. Бұл ертегі емес, бұл күнделікті тіркелетін жағдай», — деді капитан Ердәулет Қанатұлы, залды мұқият тыңдауға мәжбүр ете отырып. Ол сонымен қатар киберқылмыс туралы хабарлаудың оңтайлы арналары мен олардың жұмыс тәртібін де түсіндіріп берді.Студенттер кездесу барысында белсенді сұрақтар қойды. Олардың арасында: «Өзіміздің деректерімізді интернеттен қалай тексеруге болады?», «Жалған сайтты нақты сайттан қалай ажыратуға болады?», «Алаяқтыққа тап болсаңыз, алдымен кімге хабарласу керек?» сияқты практикалық сұрақтар басым болды. Бұл белсенділік — жастардың тақырыпқа деген жоғары қызығушылығын және ақпараттың өміршеңдігін дәлелдейді. Кейбір студенттер өздерінің немесе таныстарының осындай алаяқтыққа тап болған жағдайларын ортаға салды, бұл талқылауды тіпті де тереңдете түсті.Осы іс-шара Қазақстандағы кибергигиена мәдениетін қалыптастыру жолындағы кезекті маңызды қадам болып табылады. Мемлекет деңгейінде «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттыру стратегиялық міндет ретінде белгіленген. Алайда стратегиялық мақсаттар нақты адамдарға жетпей, олардың санасына сіңбей, тек қағаз жүзінде қалуы мүмкін. Дәл осы себептен Шымкенттің Цифрландыру басқармасы сияқты аймақтық органдардың оқу орындарында жүргізетін тікелей жұмысы аса маңызды. Сарапшылардың пікірінше, алдын алу жұмысының бір теңгесі кейіннен жасалатын зиянның мың теңгесін үнемдейді.Болашақта мұндай іс-шаралар одан да кеңейтілуі жоспарланып отыр. Цифрландыру басқармасы 2026–2027 оқу жылында киберқауіпсіздік бойынша дәрістерді мектеп бағдарламасына кіріктіру жөнінде ұсыныс дайындап жатқанын хабарлады. Сонымен қатар онлайн-алаяқтыққа тап болған азаматтарға арнайы психологиялық және заңгерлік көмек көрсету орталығын ашу мәселесі де қаралуда. Авиценна медициналық колледжіндегі кездесу — қоғамдық санаға жаңа мәдениетті сіңірудің тірі үлгісі. Жастар цифрлық кеңістікте сенімді жүруді үйренген сайын, ел де алаяқтардан сенімдірек қорғалады. Бұл — ұлттық деңгейдегі міндет.

Қазіргі заманда интернет кеңістігі тек байланыс құралы ғана емес, сонымен бірге ең ірі қауіп-қатер аймағына айналып отыр. Дүние жүзінде киберқылмыстың көлемі жыл сайын өсіп, миллиардтаған адамның жеке деректері, банктік шоттары мен жеке өміріне төнген қауіп күшеюде. Осындай жағдайда Шымкент қаласының әкімдігі мен Цифрландыру басқармасы 19 қыркүйек 2026 жылы бірегей бастама ұйымдастырып, тұрғындарды цифрлық гигиенаға үйретуді мақсат еткен «Киберқауіпсіздік күні» форум-семинарын өткізді. Бұл іс-шара Шымкент тарихындағы осы бағыттағы ең ауқымды қоғамдық жиындардың бірі болды.Форумға қатысушылар құрамы оның ерекше маңыздылығын айқындай түсті. Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының басшысынан бастап жоғары оқу орындарының студенттеріне, мектеп мұғалімдеріне, медицина саласының мамандары мен қарапайым қала тұрғындарына дейін — аудитория кең және алуан түрлі болды. Дәл осы ауқымды қамту форумның мазмұнды да, демократиялы да болғанының белгісі. Өйткені киберқауіп ешкімді аяп таңдамайды: ол үлкенге де, жасқа да, білімдіге де, білімсізге де бірдей ауыртпалық түсіреді.Семинар барысында бірнеше маңызды тақырып егжей-тегжейлі талқыланды. Цифрлық гигиена ұғымы, интернет-алаяқтықтан өзіңді қалай қорғауға болатыны, жеке деректерді сақтаудың тәсілдері, фишинг шабуылдарын тану, күрделі парольдер жасау мен екі факторлы аутентификацияны пайдалану сияқты практикалық мәселелер нақты мысалдармен түсіндірілді. Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының басшысы форумда сөйлей отырып, ахуалдың шиеленісіп бара жатқанын атап өтті. «Соңғы үш жылда Шымкент бойынша интернет-алаяқтыққа байланысты тіркелген шағымдар саны екі есеге жуық өсті. Адамдар жалған сайттарға, телефон шахтармандарына, криптовалюта алдаушыларына сеніп, жинаған қаражатынан айырылуда. Бұл мәселені жүйелі түрде шешу — біздің ортақ міндетіміз», — деді ол.Workshop сабақтары форумның ерекше бөлімі болды. Тәжірибелі мамандардың жетекшілігімен қатысушылар нақты жағдаяттарды модельдеп, алаяқтарды тану дағдыларын машықтанды. Мұндай интерактивті форматтың тиімділігі дәлелденген: адам өзі бір рет жаттығып өткенді ұзақ есінде сақтайды. Дүниежүзілік киберқауіпсіздік статистикасына сүйенсек, бұгінгі таңда әлемде сайын секунд сайын 4000-нан астам кибершабуыл жасалады. Жыл сайынғы шығын 8 триллион АҚШ долларынан асатын бұл сала адамзаттың ең өзекті проблемасына айналып отыр. Қазақстан да осы тенденциядан тыс қалған жоқ: Ұлттық компьютерлік оқиғаларға ден қою қызметінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы елімізде тіркелген кибер инциденттердің саны алдыңғы жылмен салыстырғанда айтарлықтай өсті. Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар Қазақстанның ең ірі қалаларының бірі ретінде бұл ахуалдан бөлек тұра алмайды.Форумның шаттыққа бөленген сәті — қатысушылар арасындағы интерактивті онлайн-квиз болды. Бірнеше раундта өткізілген сайыс барысында қатысушылар фишинг шабуылдарын тану, дұрыс пароль таңдау, жалған сайттарды анықтау сияқты сұрақтарға жауап берді. Бас жүлде — iPhone 16 смартфонын жеңіп алған қала тұрғыны өзінің эмоциясын жасыра алмады. «Мен бұл форумға тек білім алуға келдім, ал жүлде де қосылды. Бірақ ең бағалысы — алған ақпарат. Енді өзімді де, балаларымды да алаяқтардан қорғай аламын», — деп бөлісті ол. Екінші және үшінші орынды жоғары оқу орындарының студенттері иеленуі де мәнді: жастар цифрлық мәселелерге неғұрлым бейімделгіш болса да, киберқауіпсіздік жаңалықтарын ілеспелі меңгеруі маңызды.Оқытушылар мен медицина мамандарының форумға қатысуы алдын алу жұмысының жүйеліліктен айғақ береді. Мектеп мұғалімдері бұл білімді оқушыларға жеткізе алады; дәрігерлер мен медбикелер ауруханалардағы электрондық жүйелердің қорғалуын қамтамасыз ете алады. Шымкент қалалық ауруханасының кибер инцидентке байланысты мәселені бастан кешіргенін ескерсек, медицина саласын осындай форумдарға тартудың практикалық мәні зор. Мұғалімдердің бірі пікірін бөлісті: «Балаларым күнде телефонда отырады, бірақ мен оларға интернет қауіпсіздігін үйрете алмай келдім. Бүгін мен өзім де, балаларымды да қалай оқытатыным туралы нақты жоспар алдым».Қала әкімдігі осы форумды жыл сайынғы дәстүрге айналдыруды жоспарлап отыр. Цифрландыру басқармасы болашақта мектептерде, жатақханаларда және ауруханаларда жеке семинарлар өткізуді де күн тәртібіне қойды. Сарапшылар мұндай кешенді тәсілдің ғана тиімді нәтиже бере алатынына сенімді. Бір реттік акция немесе жарнамалық хабарлама адамдардың мінез-құлқын өзгертпейді. Тек жүйелі, үздіксіз білім беру ғана нәтиже береді. Шымкент осы жолда алғашқы, бірақ нық қадамды жасады. Бұл бастама тек Оңтүстік Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл ел бойынша осындай жұмысты жандандыруға үлгі болуы мүмкін. Киберқауіпсіздік — бұл тек мемлекеттің немесе арнайы мамандардың ісі емес, ол — барлығымыздың ортақ жауапкершілігіміз.