ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айлары аралығында 948 кедендік тексеру жүргізілген. Тексеру нәтижелері бойынша қосымша 29,6 млрд. тг. есептеліп, 19,6 млрд. тг. өндіріп алынды.Өткен жылмен салыстырғанда қосымша есептелген сомалар 195%-ға, ал өндіріп алынған сомалар 247%-ға өсті.Кедендік тексерулердің 84%-ында бұзушылықтар анықталды.Бұзушылықтардың түрлеріКедендік тексерулер жүргізу барысында анықталатын бұзушылықтардың ішінде келесілер ерекшеленеді:- Кедендік құнды дұрыс айқындамау – 40%.- Тауарларды СЭҚ ТН бойынша дұрыс сыныптамау – 20%.- Пайдаланылуы және (немесе) оған билік етуі шектелген тауарларды мақсатсыз пайдалану – 17%.- Кедендік рәсімдердің шарттарын бұзу – 5%.Бұл ретте бұзушылықтардың негізгі үлесі цифрлық майнинг қызметін жүзеге асыратын СЭҚ қатысушыларға – 19%, тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда жасауға – 16,2%, тауарлармен көтерме-бөлшек сауда жасауға – 13,5%, энергетикалық сусындар өндіруге – 4% тиесілі.Кедендік тексерулердің нәтижелері бойынша кедендік төлемдер, салықтар мен өсімпұлдар қосымша есептеледі, кедендік декларацияларға түзетулер енгізіледі, сондай-ақ құқық бұзушыларды жауаптылыққа тарту жөнінде шаралар қабылданады.Кедендік тексерулердің тиімділігін арттыру мақсатында бұзушылықтар схемаларын және кедендік бақылау тәуекелдері бар объектілерді анықтау бойынша тұрақты негізде жұмыс жүргізіледі.Қазіргі уақытта ҚХР-нан тәуекел тобына жатқызылған «жалпақ металл прокаты» тауарларын әкелетін бірқатар компанияларға қатысты тексеру іс-шаралары жүргізілуде. Аталған компаниялар демпингке қарсы бажды төлеу жөніндегі міндетті тиісінше орындамау белгілері бойынша тәуекел тобына жатқызылған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1312108?lang=ru

Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің орынбасары – Ұлттық ұланның Бас қолбасшысы генерал-лейтенант Аңсаған Балтабеков Семей қаласындағы 5511 әскери бөліміне инспекциялық сапармен барды.Әскери бөлімнің жеке құрамы қаладағы қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қоғамдық тәртіпті сақтау міндеттерін орындайды. Сонымен қатар қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерін күзету бойынша жауынгерлік қызмет атқарады.Инспекция барысында Бас қолбасшы қызметтік-жауынгерлік іс-әрекеттің ұйымдастырылуына, жеке құрамның жүктелген міндеттерді орындауға дайындығына және полиция қызметкерлерімен өзара іс-қимылына ерекше назар аударды. Бөлімшелердің үйлесімді жұмысы, туындаған жағдайларға жедел ден қою және әскери қызметшілердің тұрақты әзірлігі қала тұрғындары мен қонақтарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.Сапар барысында Бас қолбасшы мерзімді әскери қызметке жаңадан келген жас сарбаздардың дайындығына да назар аударып, оқу пунктінде сарбаздардың әскери даярлығымен танысты. Мұнда жас ұландықтар әскери істің негіздерін меңгеріп, жауынгерлік қызметті атқару тәртібін, қаруды қолдану ережелері мен әскери тәртіп талаптарын үйреніп жатыр.Генерал-лейтенант Аңсаған Балтабеков жас әскери қызметшілермен әңгімелесіп, олардың даярлық барысы мен әскери ортаға бейімделуіне қызығушылық танытты. Ол сарбаздарға әскери мамандықты меңгеруде табандылық және әскери борышын орындауда жауапкершілік тіледі.Инспекция аясында Аңсаған Балтабеков жеке құрамның үй-жайын да тексерді. Ол казармаларды, тұрмыстық бөлмелер мен оқу сыныптарын аралап, әскери қызметшілердің күнделікті тұрмысын ұйымдастыру деңгейімен және сабақ өткізуге жасалған жағдайлармен танысты.Асханада Бас қолбасшы тамақ дайындау цехінің жұмысын, азық-түлікті сақтау және ас әзірлеу жағдайларын зерделеді. Санитариялық талаптардың сақталуына, сондай-ақ жеке құрамды құнарлы әрі сапалы тамақпен қамтамасыз етуге ерекше назар аударылды.Бұдан бөлек, генерал-лейтенант А. Балтабеков әскери бөлімнің медициналық пунктіне барды. Бас қолбасшылық жұмысының басым бағыттары ретінде әскери қызметшілердің денсаулығын сақтау,науқастанудың алдын алу және медициналық көмекті уақтылы көрсету мәселелері белгіленді. Әрбір әскери қызметшінің қажетті медициналық көмекті уақтылы әрі сапалы алуын қамтамасыз ету міндеті атап өтілді.Инспекция қорытындысы бойынша Ұлттық ұланның Бас қолбасшысы әскери қызметшілердің тұру және қызмет өткеру жағдайларын одан әрі жақсартуға, жас сарбаздардың даярлық сапасын арттыруға және мерзімді әскери қызметшілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар тапсырма берді. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1311972?lang=ru

Қатардағы Аружан Жүнісова ҚР ІІМ Ұлттық ұланының 6654 әскери бөлімінде қызмет етеді. Ол ведомство тарихындағы алғашқы кинолог қыз атанды. Қазір әскери қызметші жаңа мамандықты меңгеріп, орыс аңшы спаниелі тұқымына жататын қызметтік итті есірткі заттарын іздеуге үйретіп жатыр.Ұлттық ұланда бұл тұқымдағы ит алғаш рет арнайы дайындықтан өтуде. Осылайша, Аружан кинология қызметінде бірден екі тың бастаманың басы-қасында жүр.Аружан бала кезінен жануарларға әуес. Ол көшеде қараусыз жүрген иттер мен мысықтарды үйіне жиі әкеліп, оларға қамқорлық танытатын. Бала күнінен бойына сіңген мейірімділігі мен өзгелерге көмектесуге деген ықыласы оның өмірлік ұстанымына айналды.Мектеп бітіргеннен кейін ұландық Алматы қаласындағы медициналық колледжді тәмамдап, өмірде қиын жағдайға тап болған адамдарға арналған әлеуметтік бейімдеу орталығында екі жыл жұмыс істеді.Алайда әскери қызметші болу арманы оның көкейінен кетпеген. Ұлттық ұланға әйел кинологтарды қабылдау басталғанын естігенде, Аружан жаңа мамандықты игеруге бел буды.Бүгінде әскери қызметшінің басты серігі – Чарли есімді үш айлық спаниель. Кинолог қыз күн сайын оны тамақтандырып, денсаулығын тексеріп, жаттықтырады. Оның айтуынша, спаниельдердің шағын дене бітімі мен ширақ қимылы тар жерлерді тінтуде таптырмас көмекші.Аружан үшін бұл жағдай әскери қызмет туралы арманын жүзеге асырып, жануарлармен жұмыс істеуге деген қызығушылығын кәсіби қызметімен ұштастыруға мүмкіндік берді. Ал Ұлттық ұлан үшін кинолог қыз қызметтік иттерді даярлау ісінде жаңа тәжірибеге жол ашты. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1311968?lang=ru

Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағына және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 30 қыркүйектегі № 554 бұйрығымен бекітілген Мәліметтерді ұсыну қағидаларына сәйкес, жекелеген ұйымдар мемлекеттік кірістер органдарына үшінші тұлғаларға көрсетілген қызметтер туралы мәліметтерді ұсынуға міндетті.Мұндай қызметтерге сумен жабдықтау, су бұру, кәріз, газбен және электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, қалдықтарды жинау, лифтілерге қызмет көрсету және тасымалдау саласындағы қызметтер жатады.Назар аударыңыз!Жеке кәсіпкерлер аталған талап қолданылатын ұйымдар санатына жатпайды.Осылайша, жеке кәсіпкерлер 493-нысанды ұсынуға міндетті емес.Салық міндеттемелерін орындау кезінде осы ақпаратты ескеруді сұраймыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1311951?lang=ru

Базалық мөлшерлемеден кейін ипотека арзандай ма? Асхат Смагулов, AMarkets компаниясының сарапшысы Қазақстан Ұлттық банкінің 2026 жылғы 23 қазанда базалық мөлшерлемені жылдық 15,75%-ға дейін төмендетуі — ақша-несие шарттарын біртіндеп жұмсартуға бағытталған кезекті қадам. Дегенмен, тұрғын үй нарығы үшін мөлшерлеменің өзгеру фактісі ғана емес, бұл шешімнің ипотекалық несие құнына қаншалықты жылдам әрі қай көлемде әсер ететіні маңызды.Ипотекалық портфельдің өсуі және нарықтық сегменттің тарылуыСоңғы бес жылда Қазақстанның ипотека нарығы ақшалай түрде айтарлықтай өсті. Ұлттық банк пен Қазақстан тұрғын үй компаниясының деректеріне сәйкес, жиынтық ипотекалық портфель 2021 жылдың соңындағы 3,38 трлн теңгеден 2026 жылғы 1 қаңтарда 6,952 трлн теңгеге дейін артты. 2025 жылы ипотека беру көлемі 2,4 трлн теңгеге дейін немесе бір жылда 16,7%-ға өсті. Бұл ретте бүкіл өсімді «Отбасы банк» қамтамасыз етті, оның берген несиелері 1,3 трлн-нан 1,6 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Бұл — ипотека нарығының өсуін жалғастырып жатқанын, бірақ тұрғын үй құрылыс жинақ институты мен мемлекеттік қолдау механизмдеріне барған сайын тәуелді болып бара жатқанын көрсететін маңызды құрылымдық белгі. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша алдын ала деректер де осы тенденцияны растайды. Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының мәліметінше, нарықтың барлық қатысушылары берген ипотека көлемі шамамен 1,1 трлн теңгені құрап, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 12,4%-ға өсті. «Отбасы банк» тарапынан кредиттеу 32,8%-ға артып, 916,7 млрд теңгеге жетті, ал коммерциялық банктердің беру көлемі 39%-ға азайып, 161,5 млрд теңгені құрады. Осылайша, ипотека нарығының өсуін тұрғын үй несиесіне қолжетімділіктің біркелкі жақсаруы деп түсінуге болмайды. 2021 жылы берілген ипотекалық несиелер бойынша сараланған орташа мөлшерлеме 8,2%, 2022 жылы – 8,7%, 2023 жылы – 10,7%, 2024 жылы 10,9%-ды құрады. Бірақ бұл көрсеткіштерді әдеттегі коммерциялық ипотеканың бағасы ретінде қабылдауға болмайды, өйткені мұнда жеңілдетілген және нарықтық заемдар араласып кеткен. Subsidised (субсидияланатын) өнімге қолжетімділігі жоқ қарыз алушы үшін ЖТСМ (Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі) 23-25%-ды құрайды. Мемлекеттік ипотеканың бұқаралық коммерциялық нарықты автоматты түрде алмастыра алмайтынын түсіну керек. Арзан несиелер отбасылардың бір бөлігіне ғана қолжетімді, ал қалғандары сатып алуды кейінге қалдыруға, неғұрлым қымбат шарттарға келісуге немесе баспананы жалға алуды жалғастыруға мәжбүр. Базалық мөлшерлеменің төмендеуі нені өзгертеді?Қорландыру (қор жинақтау) құны — басты мәселе. Банктер ақшаны депозиттер, борыштық құралдарды шығару және басқа да көздер арқылы тартады. Егер бұл ресурстардың құны жоғары болып қала берсе, базалық мөлшерлеменің төмендеуі банкке несиені тез арзандату үшін жеткілікті мүмкіндік бермейді. Ұзақ мерзімді ипотекалық несие беру үшін банк ағымдағы ақша-несие саясатын ғана емес, сонымен бірге инфляция бойынша күтулерді де, ресурстардың болашақ құнын да ескеруі қажет. Сондықтан базалық мөлшерлеменің 0,5 пайыздық тармаққа төмендеуі ипотекалық мөлшерлеменің де бірден тура сондай 0,5 тармаққа төмендеуін білдірмейді. Коммерциялық сегментте бұл әсер біртіндеп байқалады. Әуелі жаңа ресурстарды тарту шарттары мен күтулер, кейін жаңа несиелік өнімдердің экономикасы өзгереді. Берер әсердің жылдамдығы нақты банктің қорландыру құрылымына және төлем қабілеті бар қарыз алушы үшін бәсекелестікке байланысты. Егер инфляция тұрақты түрде төмендеуін жалғастырса, ал депозиттер мен қорландырудың басқа көздерінің құны төмендесе, банктерде мөлшерлемелерді қайта қарауға көбірек мүмкіндік пайда болады. Ал егер инфляциялық қысым сақталса, базалық мөлшерлеменің төмендеуі ипотеканы айтарлықтай арзандату үшін жеткіліксіз болуы мүмкін. Ал мемлекеттік ипотекаға келетін болсақ, мұнда бәрі қарапайым: базалық мөлшерлеменің өзгеруі мемлекеттік институттар үшін ресурстарды тарту құнына, облигациялардың жаңа шығарылымдарының шарттарына, бюджеттік қолдау көлеміне және жаңа бағдарламалардың экономикасына әсер етуі мүмкін. Бірақ қатысушы үшін түпкілікті мөлшерлеме бағдарламаның нақты ережелерімен және ақшаның нарықтық пен жеңілдетілген құны арасындағы айырмашылықты өтеу көзімен айқындалады. Ипотеканы қалай шынымен қолжетімді етуге болады?Ипотеканы тұрақты түрде арзандату үшін ұзақ мерзімді қорландыру құнын азайтатын, несиелік тәуекелдерді төмендететін және тұрғын үй ұсынысын кеңейтетін механизмдер қажет. Олардың ең бастыларын қарастырайық. Тұрақты ұзақ мерзімді қорландыру. Ипотекалық бағалы қағаздар нарығын және ипотекалық портфельдерді қайта қаржыландыру механизмдерін дамыту қажет. Бұл банктерді депозиттер үшін қысқа мерзімді бәсекелестіктен босатады және активтер мен міндеттемелердің мерзімдерін жақсырақ үйлестіруге мүмкіндік береді. Бірақ бұл механизм сапалы ипотекалық портфельдер, кепілді бағалаудың ашық ережелері, құқықтарды сенімді тіркеу, инвесторларды қорғау және тәуекелдердің түсінікті бөлінісі болғанда ғана жұмыс істейді.Жекелеген бағдарламаларды субсидиялаудан қарыз алушыны атаулы қолдауға көшу. Пайыздық мөлшерлемені субсидиялау қарыз алушының төлемін азайтуға мүмкіндік береді, бірақ ұзақ мерзімге бюджеттік міндеттемелер тудырады. Мұнда мөлшерлемені жай ғана төмендету емес, мемлекеттік көмек есебінен онсыз мәміле жасай алмайтын жандарға баспана сатып алуға мүмкіндік беру маңызды. Осы қолдаусыз-ақ жүзеге асатын сатып алуды субсидиялауға болмайды.Банктердің тәуекелдерін бюджетке толығымен жүктемей азайту. Ипотека құнының бір бөлігі қайтарылмау тәуекелімен байланысты. Оны кірістерді сапалырақ бағалау, қарыз жүктемесін тексеру, жекелеген тәуекелдерді сақтандыру және мәмілелердің ашықтығын арттыру есебінен азайтуға болады. Кепілдік банк пен мемлекет арасында тәуекелді бөле отырып, шектеулі әрі атаулы болуы тиіс және жасырын бюджеттік субсидиялауға айналмауы керек.Тек сатып алушылық сұранысты емес, тұрғын үй ұсынысын да ынталандыру. Мемлекет кредиттеуді кеңейтіп, ал құрылыс саласы ұсынысты сәйкесінше арттырумен жауап бермеген кезде, қосымша төлем қабілеті бар сұраныс пәтер бағасына барып өсіп кетуі мүмкін. Ондай жағдайда сатып алушы арзанырақ несие алады, бірақ баспананың өзіне қымбатырақ төлейді. Бұнда құрылысты қолжетімді қаржыландыру, жер учаскелерін инфрақұрылымдық тұрғыдан дайындау, инженерлік желілерді дамыту, әкімшілік кедергілерді азайту және құрылыс салушылар арасындағы бәсекелестік маңызды.    Түйін. Базалық мөлшерлеменің төмендеуі коммерциялық кредиттеудің біртіндеп арзандауы үшін тек алғышарттар жасайды, бірақ оның әсері инфляцияға, қорландыру құнына, несиелік тәуекелдерге және банктер арасындағы бәсекелестікке байланысты болады. Мұндағы басты критерий — жарнамалық ұсыныстағы ең төменгі мөлшерлеме немесе берілген несиелердің рекордтық көлемі емес, тұрақты табысы бар отбасының жеңілдетілген бағдарламаны жылдар бойы күтпей немесе шамадан тыс қарыз жүктемесін алмай, түсінікті шарттармен өзіне қолайлы баспана сатып алуының шынайы мүмкіндігі.