Қоғам
Тіл – ұлттың жаны, бабалардың аманаты: Осакаров ауданында «Жаппай диктант» өтті 04.09.2026
«Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы – тіл». — Ахмет БайтұрсынұлыАдам баласының рухани әлемін байытып, ұрпақтан-ұрпаққа мұра болар ана тіліміздің қадірін асқақтату мақсатында бүгін, 2026 жылдың 4 қыркүйегінде Қазақстан халқы тілдері күні мен ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының туған күніне орай Осакаров ауданының білім бөлімінде маңызды тағылымды шара – «Жаппай диктант» ұйымдастырылды. Руханият мерекесінің басты мақсаты – мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейтіп, сауаттылықты арттыру және ұлы ағартушының өнегелі мұрасын дәріптеу.«Тілге деген құрмет – елге деген құрмет» демекші, бұл игі бастамаға Осакаров ауданы білім бөлімінің мамандары мен қызметкерлері үлкен ықыласпен атсалысты. Ұлт пен ұлысты бөлмей, ұжымдағы қазақ, орыс тілді барлығы 17 маман бірауыздан үн қосып, диктант жазуға қатысты. Бұл татулық пен бірліктің көрінісі тілдің адамдарды біріктіретін құдіретті күшке ие екенін тағы бір мәрте дәлелдеп, мемлекеттік тілдің мерейін асқақтата түсті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/edu-osakarovka/press/news/details/1285735?lang=ru
Аңдатпа, Құрметті салық төлеушілер! 04.09.2026
Аңдатпа, Құрметті салық төлеушілер!9 қыркүйек күні сағат 15:00-де Ақмола облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті «Достық үйінде» (Көкшетау қаласы, Назарбаев даңғылы, 2/5 мекенжайы бойынша) салық төлеушілермен кездесу өткізеді. Кездесу барысында мүліктік табыс, 270-нысан, «Таза парақ» акциясы, ҚҚС бойынша тіркелу, ауыл шаруашылығы саласындағы ҚҚС есепке жатқызу, арнайы салық режиміне көшу, салықтық шегерімдер, камералдық бақылау және басқа да маңызды мәселелер қарастырылады. Сіздерді шараға қатысуға шақырамыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-akmola/press/news/details/1285736?lang=ru
«Ерлік сабақтары»: жас буынға әскери-патриоттық тәрбие берудің маңызды алаңы 04.09.2026
Жаңа оқу жылы басталысымен еліміздің барлық өңірлеріндегі білім беру ұйымдарында Қорғаныс министрлігінің бастамасымен «Ерлік сабақтары» өтеді. Әскери қызметшілер мен Қарулы күштердің ардагерлері оқушыларды әскери қызметтің ерекшеліктерімен таныстырып, ерлігі, табандылығы мен әскери борышына адалдығы бірнеше буынға үлгі болған батырлар жайында әңгімелеп береді. Әскердегі тәжірибелерін де айтып, мектеп оқушыларының сұрақтарына жауап береді.Астанадағы №107 жалпы білім беретін мектепте 9, 10 және 11-сынып оқушыларымен қорғаныс істері департаментінің өкілдері, Қарулы күштердің ардагерлері және «Жас сарбаз» әскери-патриоттық қозғалысының елордалық филиалының басшысы кездесті.Іс-шара барысында «Қарулы күштердің ардагерлері» РҚБ ұйымы төрағасының орынбасары генерал-майор Марат Нағұманов оқушыларға ел тарихын құрметтеудің, әскери борышты абыроймен атқарудың және Отанға адал қызмет етудің маңыздылығына тоқталды.Оқушыларға ел тарихындағы ерлікке толы оқиғалар, жауынгерлік дәстүрлер және Қарулы күштердің еліміздің егемендігі мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз етудегі рөлі туралы бейнематериалдар көрсетілді. Мектеп оқушылары әскери қызметке, әскери оқу орындарына түсу талаптары мен шарттарына қатысты сұрақтар қойып, өздерін қызықтырған мәселелер бойынша жауап алды.– Оқушылардың бойына мектеп қабырғасынан бастап Отанға деген сүйіспеншілік, елге қызмет етуге ұмтылыс, жауапкершілік пен отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастыру – ортақ міндетіміз. Бүгінгі «Ерлік сабағы» оқушыларға осы құндылықтарды тереңірек түсінуге мүмкіндік берді. Ел қорғаушылардың ерлік үлгілерін білу және олардың өмір жолынан тағылым алу жастардың бойында жақсы қасиеттердің қалыптасуына ықпал етеді, – деп мұндай кездесулердің оқушылардың бойында патриоттық құндылықтарды қалыптастырудағы маңызын атап өтті мектеп директоры Айгүл Бисенбина.Шара соңында XII Халықаралық «Айбын» әскери-патриоттық жастар жиынына белсенді қатысқан мектеп оқушылары Бейбарыс Ерғазыұлы мен Аяжан Тоқтарова Қорғаныс министрлігі Тәрбие және идеологиялық жұмыстар департаменті бастығының атынан алғыс хаттармен марапатталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1285719?lang=ru
Олжас Бектенов Алматы облысының активіне өңірдің жаңа әкімін таныстырды 04.09.2026
Мемлекет басшысының арнайы тапсырмасымен Премьер-министр Олжас Бектенов және Президент Әкімшілігінің басшысы Роман Скляр Алматы облысы мәслихаттары депутаттарының отырысына қатысты.Роман Скляр депутаттарға Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Алматы облысының әкімі лауазымына екі кандидатты: бұрынғы төтенше жағдайлар министрі Шыңғыс Әрінов пен Алматы облысы әкімінің орынбасары Ғани Майлыбаевты ұсыну туралы хатын оқыды. Жиынға 178 депутат қатысты. Ашық дауыс беру қорытындысы бойынша Шыңғыс Әріновтің кандидатурасын депутаттардың 83%-ы қолдады.Қазақстан Республикасы Президентінің тиісті Жарлығымен Шыңғыс Әрінов Алматы облысының әкімі болып тағайындалды.Өңір активімен өткен жиында Премьер-министр Олжас Бектенов Марат Сұлтанғазиевке облыстың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі үшін алғыс білдірді. Үкімет жетекшісі Алматы облысының активіне өңірдің жаңа әкімі Шыңғыс Әріновті таныстырды. Жиында жаңа Конституцияның күшіне енуі елімізді одан әрі жаңғыртудағы маңызды жаңа тарихи кезеңнің бастауы болғаны атап өтілді. Үкімет алдында Мемлекет басшысы айқындаған мақсат экономиканың сапалы әрі орнықты өсуін қамтамасыз етуге қол жеткізу міндеті тұр.Олжас Бектенов Құрылтайдың бірінші сессиясында азаматтарымыз бен ел экономикасы үшін маңызды нысандардың құрылысын озық қарқынмен жүргізу туралы Президент тапсырмаларын орындауға баса назар аударды. Атап айтқанда, олар – халықтың өмір сүру сапасын одан әрі арттыруға аса қажетті әлеуметтік, инженерлік, энергетикалық және су инфрақұрылымы. Бүгінгі таңда Алматы облысының әкімдігіне денсаулық сақтау саласының бірқатар жаңа жобаларына қосымша қаражат бөлінді. Олардың ішінде Қарасай ауданында перинаталдық орталық пен емхана салу, Қаскелең қаласында жұқпалы аурулар ауруханасын, Іле ауданында перзентхана бөлімшесін жаңғырту жұмыстары бар. Нысандарды уақтылы пайдалануға беру қажет. Премьер-министр бөлінген қаражаттың мақсатты әрі тиімді жұмсалуын қатаң бақылауды тапсырды. Әрбір теңге өңір тұрғындары үшін нақты нәтиже әкелуі тиіс. Қадағалауды күшейту үшін «цифрлық теңге» тетігі қолданылатын болады. Сонымен қатар ауқымды құрылыс бағдарламаларын жүзеге асыру кезінде отандық тауар өндірушілерге басымдық берілуі тиіс. Бұл жергілікті құрылыс ұйымдарын жұмысқа тартуға, сондай-ақ қазақстандық құрылыс материалдары мен жабдықтарын қолдануға қатысты. Осы ретте Олжас Бектенов сатып алынатын қызметтер мен тауарларға бағаның алыпсатарлықпен өсуіне жол бермеуді тапсырды. Кәсіпкерлер үшін бұл – өндіріс көлемін ұлғайтуға берілген өте жақсы мүмкіндік, сол себепті отандық өндірушілер бағаны жасанды жолмен көтеруге емес, жұмыс көлемін ұлғайтуға баса мән беруі қажет. Аталған қадамдар кепілдендірілген пайда табуға, жаңа жұмыс орындарынашуға, жалақыны көтеруге мүмкіндік бередіі. Мұндай тәсіл ішкі өндіріс пен азаматтарды жұмыспен қамтудың барлық тізбегін ынталандыруды қамтамасыз етеді.Премьер-министр Алматы облысы әкімдігінің жұмысының негізгі басымдықтарын атап өтті. Ауылдық жерлерде әлеуметтік қызметтердің қолжетімділігін арттыру және қала мен ауыл арасындағы инфрақұрылымдық алшақтықты қысқарту бойынша міндеттер айқындалды. Елді мекендерді сапалы коммуналдық қызметтермен қамтуды арттырып, инфрақұрылымның авариялық жағдапйларын азайту қажет. Су, жылу, электрмен жабдықтау және су бұру жүйелерін кезең-кезеңімен жаңғыртуға, сондай-ақ жаңа электр қуатын өндіру көздерін салуға баса назар аударылды.АӨК саласында суармалы егіншілікті дамыту, су шығынын азайту, ауыл шаруашылығында су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу және өңір экономикасындағы агроөнеркәсіп кешенінің үлесін ұлғайту қажеттігі атап өтілді. Көлік қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін өңірдің автомобиль жолдарын жөндеу мен реконструкциялауды жандандыру тапсырылды. Өңірге инвестиция тартуды күшейту, өңдеу өнеркәсібін, агроөнеркәсіптік кешенді, туризмді және шағын және орта бизнесті дамытып, жаңа экономикалық өсу нүктелерін қалыптастыру, сонымен қатар Алатау қаласының әлеуетін тиімді пайдаланудың маңыздылығы атап өтілді.Олжас Бектенов Мемлекет басшысы қойған міндеттер барлық бағыттар мен салалар бойынша жүйелі әрі кешенді түрде жүзеге асырылуы тиіс екенін атап өтті. Өңірдің одан әрі әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз ету үшін жан-жақты шаралар қабылдау қажет. primeminister.kzАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1285701?lang=ru
Жеке кәсіпкерлер бақылау-касса аппаратын қолдануға міндетті 04.09.2026
Жеке кәсіпкерлер бақылау-касса аппаратын қолдануға міндеттіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1285702?lang=ru
15 қыркүйекке дейін декларация тапсыру қажет 04.09.2026
15 қыркүйекке дейін декларация тапсыру қажетАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1285667?lang=ru
Алматы қаласында жеке тұлғалардың банкроттығына қатысты өзекті мәселелер талқыланды 04.09.2026
2026 жылғы 3 қыркүйекте Алматы қаласында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті өкілдерінің микроқаржы ұйымдары, коллекторлық агенттіктер және мемлекеттік кірістер органдарының аумақтық бөлімшелері өкілдерімен кездесуі өтті. Кездесу барысында кредиторлардың банкроттық рәсімдеріне қатысушылармен өзара іс-қимылы, қаржы ұйымдарының қарыз алушылардың төлемдері туралы ақпаратты уақтылы әрі дұрыс ұсынуы, азаматтар банкрот деп танылғаннан кейін олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізу, сондай-ақ кредиторлар талаптарын жолдаудың белгіленген мерзімдерін сақтау мәселелері талқыланды. Сонымен қатар сот арқылы банкроттық және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру рәсімдерін цифрландыру мәселелері қаралды. Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылар практикалық мәселелерді шешу және банкроттық рәсімдеріне қатысушылар арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі жетілдіру бойынша ұсыныстарымен алмасты. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1285660?lang=ru
қазақша тест 04.09.2026
Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев Жамбыл облысына жұмыс сапары аясында химия өнеркәсібіндегі ірі инвестициялық жобалардың іске асырылу барысымен танысты. Өңір басшысы Ербол Қарашөкеевпен бірге ол жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар мен салынып жатқан өндірістік алаңдарды аралады.Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың жаңа экономикалық модельге көшу жөніндегі міндеттерін жүзеге асыру үшін энергетикалық, инженерлік және көліктік-логистикалық инфрақұрылымды кешенді дамытуға ерекше назар аударылуда. Бұл бағыт Үкімет жұмысындағы негізгі бағыттардың бірі болып табылады.Жұмыс сапары «Қазфосфат» ЖШС-не барудан басталды. 2026 жылдың қаңтар-сәуір айларында кәсіпорын 64,2 млрд теңге сомасына 246,1 мың тонна өнім өндірді. «Қазақмыс Холдинг» ЖШС директорлар кеңесінің төрағасы Эдуард Огайдың айтуынша, кәсіпорын отандық агроөнеркәсіптік кешенді минералды тыңайтқыштармен қамтамасыз етіп қана қоймай, өнімді Ресей, Беларусь, Түрікменстан, Литва, Латвия, Польша және басқа да елдердің нарықтарына экспорттайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/test-test/press/news/details/1285654?lang=ru
Қорғаныс министрінің орынбасары бірқатар гарнизондағы әскери инфрақұрылымның жай-күйін тексерді 04.09.2026
Қорғаныс министрінің орынбасары генерал-майор Алмаз Жұмакеев жұмыс сапарымен Жетісу, Үштөбе, Сарыөзек, Қонаев және Гвардейск гарнизондарына барып, әскери инфрақұрылым нысандарының жай-күйімен және әскери бөлімдердегі күнделікті қызметтің ұйымдастырылуымен танысты.Қорғаныс ведомствосы басшысының орынбасары салынып және қайта жаңғыртылып жатқан нысандарды, оның ішінде казарма, асханалар мен бірқатар кешендерді аралап көрді. Сондай-ақ әскери қалашықтардың абаттандырылу деңгейін тексерді.Тексеру барысында генерал-майор Алмаз Жұмакеев құрылыс нормалары мен белгіленген талаптардың сақталуына, пайдаланылатын материалдардың сапасына, сондай-ақ жұмыстың уақтылы орындалуына баса назар аударды.– Әскери инфрақұрылым – әскери қызметті ұйымдастырудың маңызды құрамдас бөлігі. Ол бөлімшелердің жауынгерлік әзірлігіне тікелей әсер етеді. Әрбір нысан сапа мен қауіпсіздік талаптарына сай болуы және белгіленген мерзімде пайдалануға берілуі тиіс, – деді Қорғаныс министрінің тыл және әскери инфрақұрылым жөніндегі орынбасары.Гарнизондарда генерал-майор А. Жұмакеев алдағы халықаралық оқу-жаттығуларға әскери полигондардың дайындығын тексерді. Ол полигондардың материалдық-техникалық қамтамасыз ету деңгейін, қажетті инфрақұрылымның болуын және оқу орындарының жай-күйін зерделеді.Жұмыс сапарының қорытындысы бойынша Қорғаныс министрінің орынбасары анықталған кемшіліктерді жоюды, жөндеу және құрылыс жұмыстарының сапасына бақылауды күшейтуді, сондай-ақ заманауи талаптарды ескере отырып, казармалар мен асханаларды жаңғырту жұмыстарын жалғастыруды тапсырды.Генерал-майор А. Жұмакеев әскери инфрақұрылым нысандарын қайта жаңғырту және жөндеу кезінде әскери қызметшілердің қауіпсіздігі, атқарылатын жұмыстардың сапасы және күнделікті қызметке қолайлы жағдай жасау басты назарда болуы керектігін атап өтті.Сондай-ақ ол әскери қызметшілердің әлеуметтік-тұрмыстық жағдайларын одан әрі жақсартуға ерекше көңіл бөлуді тапсырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1285641?lang=ru
6,8 триллион және ірі инвестициялық жобалар: М.Сұлтанғазиевтің Алматы облысын басқарған кезеңі немен есте қалды 04.09.2026
Бүгін Марат Сұлтанғазиев 2022 жылғы маусымнан бері басқарып келген Алматы облысының әкімі қызметінен кетті. Оның төрт жылдық басқару кезеңі әкімшілік бөліністен кейін өңірдің қалыптасуы және облыс орталығының Қонаев қаласына көшірілуімен тұспа-тұс келді. Осы уақыт ішінде облыс жалпы өңірлік өнім көлемі бойынша елдегі оныншы орыннан көшбасшы бестіктің қатарына көтеріліп, экономикасын екі есеге жуық ұлғайтты және инвестиция көлемін екі еседен астам арттырды, - деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі.2022 жылы облыстың жалпы өңірлік өнімі шамамен 3,4 триллион теңгені құраса, бүгінде бұл көрсеткіш шамамен 6,8 триллион теңгеге жетті. Өнеркәсіп өндірісінің көлемі 1,6 триллионнан 2,6 триллион теңгеге дейін өсті. Оның шамамен 90 пайызы өңдеу өнеркәсібіне тиесілі.Осы кезеңде негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 614 миллиард теңгеден 1,35 триллионға артты. Өңірде жалпы құны 724 миллиард теңгені құрайтын 98 жоба іске асырылып, шамамен 11 мың жұмыс орны құрылды.Облыстың қаржылық базасы да өзгерді. Бюджеттің меншікті кірістері 2,4 есе өсті, ал республикалық бюджеттен берілетін трансферттердің үлесі 33 пайыздан 13 пайызға дейін төмендеді. Бұған дейін донор-аумақтар қатарында Қарасай және Іле аудандары болса, бүгінде олардың қатарына Еңбекшіқазақ, Талғар, Жамбыл аудандары мен Қонаев қаласы қосылды.Негізгі әлеуметтік мәселелердің бірі халық санының жылдам өсуіне байланысты мектеп тапшылығы болды. 2022 жылы облыста үш ауысымды 52 мектеп болса, қазір олардың саны 23-ке қысқарды. Төрт жыл ішінде 75 мектеп ашылды. Оның ішінде биыл жаңа оқу жылының басталуына дейін жалпы 4200 орынды бес мектеп пайдалануға берілді.Сонымен қатар жаңа облыс орталығының инфрақұрылымы қалыптасты. Қонаевта инженерлік желілер мен әкімшілік нысандардың құрылысы басталды. Алдағы уақытта мұнда театр, «Қонаев Арена», Оқушылар сарайы және басқа да әлеуметтік нысандар салу жоспарлануда.Төрт жыл ішінде облыста 3,7 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілді. 6,6 мың азамат баспанамен қамтылды. Олардың қатарында әлеуметтік осал топ өкілдері де бар.Алматы облысы ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі бойынша Қазақстанда екінші орынды сақтап, республикадағы жалпы көлемнің 11,6 пайызын қамтамасыз етіп отыр. 2022-2025 жылдары мемлекетке пайдаланылмай жатқан 528 мың гектар ауыл шаруашылығы жері қайтарылды. Төрт жыл ішінде суару желілерін жаңғыртуға 16,3 миллиард теңге бағытталды, ал су үнемдеу технологиялары суармалы жердің 41,2 пайызына енгізілді.Туризм саласы да айтарлықтай дамыды. Биылғы жаздың өзінде Қапшағай су қоймасына екі миллионнан астам адам келді. Сонымен қатар Көлсай көлдері мен Қайыңдының, Көшпенділер қалашығының инфрақұрылымы дамып, танымал туристік нысандарға апаратын жолдар жөнделді. Алматы облысы ірі спорттық және мәдени-бұқаралық іс-шараларды өткізу алаңына да айналды.Сонымен бірге халық саны қарқынды өсіп келе жатқан облыс алдында жүйелі міндеттер сақталуда. Олардың қатарында агломерациядағы әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым тапшылығы, ауыл шаруашылығын сумен қамтамасыз ету және ірі инвестициялық жобаларды толық аяқтау қажеттігі бар.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1285546?lang=ru
Шетелде оқып жүрсіз бе? Қазақстанның салық өрісінде қалыңыз 04.09.2026
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті шетелдік жоғары оқу орындарында білім алып жатқан Қазақстан азаматтары — студенттерге және олардың отбасыларына үндеу жасайды. Жалпыға бірдей декларациялау — «оқуға салынатын салық» емес, активтер мен кірістердің ашықтығы. Студенттердің басым көпшілігіне декларация тапсырудың қажеті жоқ. Бірақ міндеттеме туындайтын нақты жағдайлар бар және оларды 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін білу маңызды. 2025 жылғы есеп бойынша декларация тапсыру мерзімі — 2026 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей. Есептелген ЖТС төлеу мерзімі — 2026 жылғы 25 қыркүйектен кешіктірмей. Салық мақсатында «шетелде оқитын студент» кім? Бұл — шетелдік жоғары оқу орнында күндізгі (немесе оған теңестірілген) нысанда бакалавриат, магистратура, докторантура, академиялық ұтқырлық немесе үкіметаралық гранттар («Болашақ», қабылдаушы мемлекет гранттары) бойынша білім алатын Қазақстан Республикасының азаматтары.Резиденттік туралы маңызды ескерту. Оқу мақсатымен шетелде жүрген Қазақстан азаматы Салық кодексі бойынша оқу кезеңінде, әдетте, ҚР салық резиденті мәртебесін сақтайды. Демек, студент басқа елде тұрса да, оның кірістері мен активтері қазақстандық салық өрісіне түсуі мүмкін. 2025–2026 жылдардағы басты қағида 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап жалпыға бірдей декларациялаудың төртінші кезеңі тоқтатылды. Зейнеткерлер, жекеменшік ұйым қызметкерлері, үй шаруасындағы адамдар және студенттер арнайы негіздер болмаса, міндетті декларациядан босатылған.Міндеттеме төмендегі нақты фактілер болғанда ғана пайда болады. Шетелде оқитын студент декларацияны ҚАШАН тапсыруға міндетті А негізі. Шетелдік банк шоттарындағы ақша 2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша шетелдік банктердегі шоттардағы ақшаның жиынтық қалдығы 1 000 АЕК-тен асса, декларация міндетті.2025 жылғы 31.12 күні 1 000 АЕК = 3 932 000 теңге (2025 жылғы АЕК — 3 932 теңге).Сома әр шот бойынша емес, барлық шетелдік шоттардың жиынтығымен есептеледі. Оқу еліндегі шәкіртақы шоты, кампустағы өмірге арналған шетелдік банк картасы, жинақ шоты — бәрі есепке кіреді. Студенттер үшін ең жиі «іске қосылатын» шек — дәл осы: шәкіртақы мен грант әдетте шетелдік шотқа түседі. Жыл соңында шоттарда шамамен 3,93 млн теңгеден көп жиналса — 270.00 нысаны қажет. Ә негізі. Шетелде тіркелетін мүлік Студенттің (немесе оның атына) шетелде құқықтары шетелдік органдарда тіркелетін активтері болса: пәтер, үй, жер үлесі, автомобиль, мотоцикл, қайық, шетелдік компаниядағы үлес, шетелдік эмитент бағалы қағаздары, брокерлік шот, инвестициялық алтын, зияткерлік меншік объектілері, цифрлық активтер. Б негізі. Ірі мәмілелер 2025 жылы құны 20 000 АЕК-тен (2025 жылғы АЕК бойынша 78 640 000 теңге) асатын мүлік сатып алынса, қаражат көзі декларацияда көрсетіледі. В негізі. Өзге арнайы санаттар Сонымен қатар сайланбалы лауазымға үміткерлер мен олардың жұбайлары, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қолданылатын адамдар, банк / сақтандыру / бағалы қағаздар нарығының ірі қатысушылары, жеке практикамен айналысатындар, цифрлық актив иелері декларация тапсырады. Шетелдік ЖОО шәкіртақысы мен гранты: не өзгерді 2026 жылға дейін шетелдік шәкіртақылар мен гранттар жеке тұлғаның жылдық кірісіне еніп, қазақстандық ЖОО төлемдері мен «Болашақ» бағдарламасының жеңілдікті тізіміне кірмеген. 270.00 нысанында көрсетуді, 10% ЖТС төлеуді және қосарланған салықты болдырмау туралы халықаралық келісімдер бойынша шетелде төленген салықты есепке алу.2026 жылғы 1 қаңтардан Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII) күшіне енді. Онда Қазақстаннан тыс білім беру ұйымдарында оқитын адамдарға төленетін шәкіртақылар мен гранттар түріндегі кірісті азайту (іс жүзінде босату) тікелей көзделген.Тәжірибелік қорытынды. 2026 жылғы және одан кейінгі шәкіртақылар — жеңілдікті режимде. 2026 жылғы қыркүйектегі декларация 2025 есепті жылға қатысты. Егер жалғыз «шетелдік» факт — шәкіртақы болса, шоттар шегінен аспаса және шетелде тіркелген мүлік жоқ болса, қарапайым студентке нысан тапсыру міндеті, әдетте, туындамайды. Шоттар шегі асып кетсе немесе мүлік болса — шәкіртақы жеңілдігіне қарамастан декларация қажет. Қандай нысандар тапсырылады - 250.00 нысаны — активтер мен міндеттемелер туралы («кіріс») декларация. Жиналған шетелдік активтерді көрсету міндеті пайда болғанда бір рет тапсырылады.- 270.00 нысаны — кірістер мен мүлік туралы («жыл сайынғы») декларация. Күнтізбелік жылдағы кірістер, шекті сомадан жоғары шетелдік шоттар, сатып алулар, цифрлық активтер көрсетіледі.Бір жылы шетелдік мүлікке байланысты екі нысан бойынша да міндеттеме туындаса, тәжірибеде 250.00 нысаны тапсырылады. Кез келген нысанды ерікті түрде тапсыруға тыйым салынбайды. Шетелде жүріп декларацияны қалай тапсыруға болады Қазақстанға жеке келудің қажеті жоқ. Студент есептілікті тәулік бойы онлайн тапсыра алады:- Салық төлеуші кабинеті — cabinet.salyk.kz- Электрондық үкімет порталы — egov.kz- Мобильді қосымшалар: e-Salyq Azamat, eGov mobile, Halyk, bcc.kz, Kaspi.kzКейбір сервистерде ЭЦҚ міндетті емес — SMS / биометрия / банк қосымшалары арқылы кіруге болады. Оқу кезінде кілт мерзімі бітпес үшін ЭЦҚ-ны ХҚКО-да немесе eGov арқылы алдын ала жаңарту ұсынылады. Уақытында тапсырмаса не болады Декларацияны белгіленген мерзімде тапсырмау Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс бойынша жауапкершілікке әкеледі. Алғашқы бұзушылық — ескерту немесе айыппұл, бір жыл ішінде қайталанса — ұлғайтылған айыппұл (бағдар: 15 және 30 АЕК). Шетелдік шоттар мен мүлікті жасыру салықты қосымша есептеуге, өсімпұлға және халықаралық салық ақпаратын алмасу (CRS) аясында анықталған жағдайда неғұрлым қатаң салдарға әкелуі мүмкін.Қазақстан резиденттерінің шетелдік банктердегі шоттары туралы мәлімет алады. «Көрінбейтін» шетелдік шот — жаңсақ түсінік. Шетелде оқитын студенттің чек-парағы - Барлық шетелдік шоттардағы 31.12.2025 қалдықты тексеріңіз. 3 932 000 теңгеден көп пе? 270.00 нысанын дайындаңыз.- Шетелде сіздің атыңызда пәтер, көлік, компания үлесі бар ма? Декларация міндетті.- Тек шәкіртақы алдыңыз, шоттар «шектен төмен», мүлік жоқ — көп жағдайда тапсырудың қажеті жоқ.- Банк көшірмелері мен ЖОО анықтамасын сақтаңыз — олар декларацияға да, МӘМС-ке де керек.- eGov-те «Шетелде оқитын студенттерді тіркеу» қызметінен өтіңіз — бұл салық емес, бірақ МӘМС мәртебесі мен бірқатар мемлекеттік қызметтер үшін қажет.- Декларацияны 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін тапсырыңыз, соңғы күнге қалдырмаңыз. Департамент студенттерді шақырады: шетелде оқу – Елдің мақтанышы. Қажет болған декларацияны уақтылы тапсыру — бюрократия емес, есіміңіз бен болашақ мансабыңызды қорғау. e-Salyq қосымшасындағы бір кеш «ұмытылған» шоттан туындайтын жылдарға созылған даудан әлдеқайда жеңіл.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1285509?lang=ru
Қазақстан жаһандық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайтудағы әйелдер көшбасшылығының маңызды рөлін атап өтті 03.09.2026
Нью-Йорк, 2026 жылғы 2 қыркүйек - ҚР-дың БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Умаров «Бейбітшілік мәдениеті саласындағы іс-қимыл бағдарламасы» аясындағы «Бейбітшілік мәдениетін ілгерілететін әйелдер көшбасшылығы» атты Жоғары деңгейдегі форумға қатысты.Іс-шара барысында әйелдердің бейбіт үдерістерге толыққанды қатысуы олардың тиімділігі мен тұрақтылығының шешуші факторы болып табылатынына және халықаралық міндеттемелерді іс жүзінде іске асыру жаһандық қауіпсіздікті нығайту үшін қажет екендігіне басты назар аударылды.Өз сөзінде Тұрақты өкіл гендерлік теңдікті ілгерілету және әйелдердің көшбасшылығын жан-жақты қолдау мәселесі Мемлекет басшысының ерекше назарында екенін атап өтті. Ол қатысушыларға дәйекті мемлекеттік реформалардың нәтижесінде бірінші шақырылымдағы Құрылтай құрамындағы әйелдердің өкілдік үлесі 34%-ға жеткенін хабарлады. Сонымен қатар, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1325 «Әйелдер, бейбітшілік және қауіпсіздік» қарарын жүзеге асыру жөніндегі 2026-2028 жылдарға арналған жаңа Ұлттық іс-қимыл жоспарының бекітілгенін жеткізді.Бұдан бөлек, Қазақстанның БҰҰ-ның бітімгершілік қызметіне қосқан маңызды үлесі ерекше аталып өтіліп, бұл бағытта 2018 жылдан бері 20 қазақстандық әскери қызметші әйел халықаралық миссиялардағы міндеттерін абыроймен атқарып келеді.Сонымен қатар баяндамада Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшылары съезінің бірегей платформасы арқылы жаһандық аренада бейбітшілік мәдениетін ілгерілетуге айрықша мән берілді, сондай-ақ 2025 жылғы форумның қорытындысы бойынша қабылданған Астана бейбітшілік декларациясы БҰҰ күн тәртібіндегі өркениетаралық диалог пен қоғамдық келсімді нығайтудың маңызды құралы болып табылатыны атап көрсетілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kazakhstanun/press/news/details/1285482?lang=ru
Белградта қазақ-серб экономикалық ынтымақтастығының мәселелері талқыланды 03.09.2026
Белград, 2026 жылғы 3 қыркүйек – Қазақстан Елшісі Болат Иманбаев Сербия Республикасының Халықаралық экономикалық ынтымақтастық министрі Ненад Поповичпен кездесті.Кездесу барысында тараптар Мемлекет басшысының Сербияға 2024 жылғы 18-19 қарашадағы ресми сапары және Сербия Президенті А.Вучичтің 2026 жылғы 26-27 ақпанда Астанаға жасаған сапары қорытындысы бойынша қол жеткізілген уағдаластықтардың іске асырылу барысын талқылады.Министр Н.Попович Қазақстан басшылығын Құрылтай сайлауының сәтті өтуімен құттықтап, сондай-ақ, Сербия басшылығының жоғары деңгейде қол жеткізілген барлық уағдаластықтарды іске асыруға берік бейілділігін атап өтті. Сонымен қатар, ол көлік, құрылыс, жасанды интеллект, цифрландыру және білім беру салаларындағы ынтымақтастықтың перспективаларына ерекше тоқталды.Елші Қазақстан тарапының ауыл шаруашылығы, энергетика, туризм және денсаулық сақтау салаларындағы өзара тиімді әріптестікті нығайтуға мүдделі екенін атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар алдағы кезеңге арналған нақты жоспарлармен алмасты. Бұл жоспарлар қазақ-серб қатынастарының одан әрі дамуына жаңа серпін беруге бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-belgrad/press/news/details/1285449?lang=ru
Венада Семей ядролық полигонының жабылғанына 35 жыл толуына орай іс-шара өтті 03.09.2026
2026 жылғы 2 қыркүйекте Вена халықаралық орталығында Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне және 2026 жылғы үш айтулы мерейтойға – Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына 35 жыл, Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың (ЯСЖТШ) ашылуына 30 жыл және Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шарттың қабылданғанына 20 жыл толуына арналған іс-шара өтті.Іс-шараны Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарт ұйымының (ЯСЖТШҰ) Дайындық комиссиясы, Қазақстан Республикасының Венадағы халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілдігі және БҰҰ Қарусыздану мәселелері жөніндегі басқармасының (БҰҰ ҚМБ) Венадағы кеңсесі бірлесіп өткізді.Қатысушылар Қазақстанның 1991 жылғы 29 тамызда Семей полигонын жабу туралы қабылдаған тарихи шешімінің маңызын атап өтті. Қырық жылдан астам уақыт ішінде мұнда 456 ядролық сынақ жүргізіліп, оның зардаптары бірнеше ұрпақ бойы халықтың денсаулығы мен қоршаған ортаға әсер етті. Полигонның жабылуы халықаралық қоғамдастыққа маңызды саяси сигнал беріп, ядролық сынақтарға қарсы жаһандық норманың қалыптасуына ықпал еткен маңызды оқиғалардың біріне айналды.ЯСЖТШҰ Атқарушы хатшысы доктор Роберт Флойд Қазақстанның ядролық сынақтарға қарсы жаһандық норманы қалыптастыруға және ЯСЖТШ-ның сақталуын бақылаудың халықаралық жүйесін дамытуға қосқан елеулі үлесін атап өтті. Сондай-ақ ол Қазақстанның Шарттың верификациялық тетіктерін нығайту бағытында жүзеге асырып отырған практикалық қадамдарына тоқталды.Қазақстан атынан сөз сөйлеген Венадағы халықаралық ұйымдар жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілінің орынбасары Ержан Қуатбеков Семей полигонының тәжірибесі ядролық сынақтардың алдын алуға бағытталған халықаралық күш-жігерлердегі Қазақстанның айрықша рөлін айқындап бергенін атап өтті. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне орай жасаған үндеуіне сілтеме жасай отырып, ол полигонның жабылғанына 35 жыл толуы бүкіл адамзатқа ядролық сынақтардың қайғылы зардаптарын еске салып қана қоймай, олардың қайталануына жол бермеуге үндейтін маңызды белгі болуға тиіс екенін атап өтті.Әлемдегі көлемі жөнінен төртінші ядролық арсеналдан өз еркімен бас тарта отырып, Қазақстан бейбітшілік, қауіпсіздік және тұрақты даму жолын саналы түрде таңдады. Бүгінде бұл таңдау Қазақстанның ядролық мемлекеттер арасындағы диалогты, ЯСЖТШ-ның мүмкіндігінше тезірек күшіне енуін, ядролық қаруды таратпау режимін нығайтуды және ядролық қатерлерді жою жөніндегі батыл көпжақты күш-жігерді қолдайтын ұстанымын айқындап әрі нығайтып келеді.БҰҰ Қарусыздану мәселелері жөніндегі басқармасының Венадағы кеңсесінің басшысы Ребекка Джовин Қазақстанның ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы халықаралық күн тәртібін белсенді ілгерілетудегі дәйекті ұстанымына жоғары баға беріп, мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар арасындағы одан әрі ынтымақтастықтың маңыздылығын атап өтті.Іс-шара аясында ЯСЖТШҰ Халықаралық мониторинг жүйесі станцияларының ұлттық операторлары да сөз сөйледі. Олар станциялардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз етіп, осылайша жаһандық верификациялық тетіктің сенімділігіне тікелей үлес қосуда. Солардың қатарында Қазақстан Республикасының Ұлттық ядролық орталығы Геофизикалық зерттеулер институтының Деректер орталығының аға ғылыми қызметкері Абылай Өзбеков сөз сөйледі. Ол Қазақстан аумағында орналасқан бес станцияның жұмысын қамтамасыз етудегі еліміздің практикалық рөлі туралы егжей-тегжейлі баяндап берді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/press/news/details/1285443?lang=ru
ШЫМКЕНТТЕ ЖЫЛЫТУ МАУСЫМЫНА ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ ЖОСПАРҒА САЙ ЖҮРГІЗІЛУДЕ 03.09.2026
Шымкентте 2026–2027 жылдардағы жылыту маусымына дайындық бекітілген іс-шаралар жоспарына сәйкес жүргізілуде. Дайындық жұмыстарын үйлестіру мақсатында арнайы штаб құрамы бекітіліп, жылу шаруашылығы нысандарын маусымға әзірлеу жұмыстары кезең-кезеңімен атқарылуда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі ақпарат алаңында өткен брифинг барысында қалалық энергетика және инфрақұрылымды дамыту басқармасы басшысының орынбасары Азат Қайнарұлы мәлімдеді. Қаладағы жылу желілерінің жалпы ұзындығы 838,6 шақырымды құрайды. Оның 152 шақырымы – магистральдық, 686,6 шақырымы – ішкі орамдық желілер. Жылу желілерінің 37 пайызы тозған. Сәуір айынан бастап магистральдық және ішкі орамдық желілерге гидравликалық сынақ жүргізіліп, нәтижесінде 135 ақау анықталған. Оның 108-і жойылды. Қалған 27 ақауды қалпына келтіру бойынша бекітілген кестеге сәйкес жөндеу жұмыстары жалғасуда.Бүгінде қаладағы 31 дербес қазандықтың 29-ы, 17 сорғы станциясының 15-і және 2241 көпқабатты тұрғын үйдің 2134-і жылыту маусымына дайын. Ал 463 бюджеттік мекеменің барлығы қажетті дайындықтан өткен. Оның ішінде білім беру, денсаулық сақтау, спорт, мәдениет және жұмыспен қамту салаларындағы нысандар да бар.Сонымен қатар, «3-Энергоорталық» АҚ-ның негізгі жабдықтарын алдағы жылыту маусымына дайындау жұмыстары жүргізілуде. Жылу желілерінің тозуын азайтып, апаттылық деңгейін төмендету мақсатында құбырішілік диагностика да қолға алынған. Жоспарланған жұмыс аясында қаланың жеті учаскесіндегі жалпы ұзындығы 5 шақырым, диаметрі 720 миллиметрге дейінгі магистральдық жылу желілері тексеріліп, диагностика жұмыстары толық аяқталды.Жалпы, қаладағы жылу жүйелерін алдағы жылыту маусымына сапалы дайындау және тұрғындарды тұрақты жылумен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар белгіленген жоспарға сәйкес жалғасуда.Толығырақ: https://youtube.com/live/U8Itcr-ACLE?feature=share #РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
ШЫМКЕНТТЕ ЖЫЛУ МАУСЫМЫНА ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ ЖОСПАРҒА САЙ ЖҮРГІЗІЛУДЕ 03.09.2026
ШЫМКЕНТТЕ ЖЫЛУ МАУСЫМЫНА ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ ЖОСПАРҒА САЙ ЖҮРГІЗІЛУДЕШымкентте 2026-2027 жылдардағы жылыту маусымына дайындық бекітілген іс-шаралар жоспарына сәйкес жүргізілуде. Дайындық жұмыстарын үйлестіру мақсатында арнайы штаб құрамы бекітіліп, жылу шаруашылығы нысандарын маусымға әзірлеу жұмыстары кезең-кезеңімен атқарылуда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі ақпарат алаңында өткен брифинг барысында қалалық энергетика және инфрақұрылымды дамыту басқармасы басшысының орынбасары Азат Қайнарұлы мәлімдеді. Қаладағы жылу желілерінің жалпы ұзындығы 838,6 шақырымды құрайды. Оның 152 шақырымы – магистральдық, 686,6 шақырымы – ішкі орамдық желілер. Жылу желілерінің 37 пайызы тозған. Сәуір айынан бастап магистральдық және ішкі орамдық желілерге гидравликалық сынақ жүргізіліп, нәтижесінде 135 ақау анықталған. Оның 108-і жойылды. Қалған 27 ақауды қалпына келтіру бойынша бекітілген кестеге сәйкес жөндеу жұмыстары жалғасуда. Бүгінде қаладағы 31 дербес қазандықтың 29-ы, 17 сорғы станциясының 15-і және 2241 көпқабатты тұрғын үйдің 2134-і жылыту маусымына дайын. Ал 463 бюджеттік мекеменің барлығы қажетті дайындықтан өткен. Оның ішінде білім беру, денсаулық сақтау, спорт, мәдениет және жұмыспен қамту салаларындағы нысандар да бар. Сонымен қатар, «3-Энергоорталық» АҚ-ның негізгі жабдықтарын алдағы жылыту маусымына дайындау жұмыстары жүргізілуде. Жылу желілерінің тозуын азайтып, апаттылық деңгейін төмендету мақсатында құбырішілік диагностика да қолға алынған. Жоспарланған жұмыс аясында қаланың жеті учаскесіндегі жалпы ұзындығы 5 шақырым, диаметрі 720 миллиметрге дейінгі магистральдық жылу желілері тексеріліп, диагностика жұмыстары толық аяқталды. Жалпы, қаладағы жылу жүйелерін алдағы жылыту маусымына сапалы дайындау және тұрғындарды тұрақты жылумен қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар белгіленген жоспарға сәйкес жалғасуда. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-energetika-kommunal/press/news/details/1285411?lang=ru
ШЫМКЕНТТЕ ТАҒЫ 40 ОТБАСЫ ЖАҢА ПӘТЕРЛЕРДІҢ КІЛТІН АЛДЫ 03.09.2026
Бүгін Шымкент қаласының 40 тұрғыны мен олардың отбасылары үшін көптен күткен қуанышты күн болды. Олар жаңа пәтерлердің кілттерін алды. Салтанатты шараға Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысты.Жаңа қоныстанушылардың қатарында ұзақ уақыт бойы баспана кезегінде тұрған азаматтар бар. Олардың арасында жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар, мүгедектігі бар азаматтар, көпбалалы отбасылар, ерекше қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар, сондай-ақ халықтың басқа да әлеуметтік осал санаттарының өкілдері бар.Шымкент қаласының тұрғын үй басқармасы басшысының міндетін атқарушы Қопжан Төлебаевтың айтуынша, қала тұрғындары «Отбасы банк» АҚ-ның жеңілдетілген несиелік бағдарламалары аясында «Асар-2» шағынауданында орналасқан жаңа үйлерден пәтерлерге ие болды. Атап айтқанда, 1, 2 және 3 бөлмелі пәтерлер жаңа иелерінің меншігіне беріледі.Халықты қолжетімді баспанамен қамтамасыз ету мәселесі қаладағы әлеуметтік саясаттың маңызды бағыттарының бірі болып қала береді.
Тараптар Қазақстан-Латвия сауда-экономикалық ынтымақтастығын нығайтуға мүдделі 03.09.2026
2026 жылғы 2 қыркүйекте Рига қаласында Қазақстанның Латвиядағы Елшісі Дәурен Кәріпов Латвияның Ауыл шаруашылығы министрі Улдис Аугулиспен кездесуі өтті.Кездесуде сауда-экономикалық, инвестициялық және ауыл шаруашылығы салаларындағы Қазақстан-Латвия қарым-қатынастарының өзекті мәселелері, сондай-ақ Сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссияның 9-шы отырысының хаттамасын іске асыру барысы талқыланды.2026 жылдың бірінші жартысында екі ел арасындағы өзара сауда көлемінің 4,2%-ға өсіп, 85,5 миллион АҚШ долларын құрағандығына тараптар қанағаттанушылық білдірді.Сұхбат барысында Қазақстан-Латвия кәсіпорындарын құрудың ең перспективалы бағыттары сүт және сиыр еті шаруашылығы, азық-түлік өндірісі, балық шаруашылығы, азық-түлік сақтау және тасымалдау, логистикалық хабтарды дамыту, инновациялық технологияларды енгізу және ауыл шаруашылығы ғылымын дамыту болып табылатындығы атап өтілді.Кездесу соңында тараптар екіжақты әріптестікті одан әрі тереңдетуге және талқыланған барлық бағыттар бойынша байланыстарды кеңейтуге деген ұмтылыстарын растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riga/press/news/details/1285396?lang=ru
БҰҰ-да ядролық сынақтардан зардап шеккендерге көмек көрсету және экологиялық оңалту жөніндегі практикалық шаралар талқыланды 03.09.2026
Нью-Йорк, 2026 жылғы 1 қыркүйек – Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде Қазақстан мен Кирибатидің тең төрағалығымен Зардап шеккендерге көмек көрсету және экологиялық оңалту мәселелері жөніндегі халықаралық кездесу өтті.Отырыс БҰҰ штаб-пәтерінде Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күніне орай өткізілген іс-шаралар сериясының жалғасы болды. Бұл жолы басты назар жаңа сынақтардың алдын алудан олардың ұзақ мерзімді гуманитарлық және экологиялық салдарын еңсеру жөніндегі практикалық шараларға аударылды.Іс-шара Қазақстан мен Кирибати бірлесіп авторлық еткен БҰҰ Бас Ассамблеясының тиісті қарарларын орындау мақсатында шақырылды. Ядролық қаруды қолдану мен сынақтардан зардап шеккен адамдар мен қауымдастықтарға көмек көрсету, зардап шеккен аумақтарды экологиялық оңалту және халықаралық ынтымақтастықты нығайту мәселелері басты назарда болды.Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күніне орай жасаған үндеуінде атап өткендей, Семей ядролық полигоны ондаған жылдар бойы адамдардың денсаулығы мен қоршаған ортаға орны толмас зиян келтіріп, ауыр зардап қалдырды. Аталған халықаралық іс-шара осы мәселелерді практикалық тұрғыдан шешуге бағытталды.Іс-шараны БҰҰ Бас хатшысының атынан ашқан БҰҰ Бас хатшысының Қарусыздану мәселелері жөніндегі жоғары өкілі Изуми Накамицу Қазақстан мен Кирибатиге осы маңызды талқылауды өткізудегі көшбасшылығы үшін ризашылығын білдірді. Ол ядролық қаруды қолдану мен сынақтардың салдары ондаған жылдар бойы сақталып, бірнеше ұрпаққа әсер ететінін, ал оларды еңсеру ұзақ мерзімді ұлттық күш-жігерді, қажетті ресурстарды және тиімді халықаралық ынтымақтастықты талап ететінін атап өтті. Көмектің басым бағыттары мен тиісті шараларды айқындауға зардап шеккен қауымдастықтарды тартудың ерекше маңызы назарға алынды.Кездесудің тең төрағасы ретінде сөз сөйлеген Қазақстанның БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Омаров зардап шеккен адамдар мен қауымдастықтар халықаралық күш-жігердің басты назарында қалуға тиіс екеніне тоқталды. Ол қатысушыларды жинақталған білім мен сараптаманы нақты іс-қимылға айналдыруға мүмкіндік беретін тәжірибелерімен және практикалық ұсынымдарымен бөлісуге шақырды.Бағдарламада зардап шеккен қауымдастықтар өкілдерінің пікірлеріне ерекше орын берілді. Атом және сутегі бомбалаулары құрбандары ұйымдарының жапон конфедерациясы – «Нихон Хиданкёның» өкілі Масако Вада Хиросима мен Нагасакиге жасалған атом бомбалауларының ұзақ мерзімді салдары туралы баяндады.Қазақстандық суретші әрі ядролық қаруға қарсы белсенді Кәріпбек Күйіков Семей полигонындағы ядролық сынақтардың зардаптары және «Невада – Семей» халықаралық антиядролық қозғалысының маңызы туралы баяндап берді. Қатысушылар назарына оның өмірі мен қоғамдық қызметі туралы қысқаметражды фильм де ұсынылды.Жиналыс халықаралық қоғамдастықтың кең қызығушылығын туғызып, БҰҰ-ға мүше мемлекеттердің, халықаралық ұйымдардың, зардап шеккен қауымдастықтардың, азаматтық қоғамның, ғылыми және академиялық орталардың көптеген өкілдерін біріктірді. Қатысушылар ұлттық және сараптамалық тәжірибелерімен, сондай-ақ зардап шеккендерге көмек көрсету мен экологиялық оңалтудың практикалық тетіктерін жетілдіру жөніндегі ұсыныстарымен алмасты.Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі Халықаралық қауіпсіздік департаментінің директоры Арсен Омаров Семей полигонындағы ядролық сынақтардың салдарын еңсеру бойынша Қазақстанның тәжірибесін таныстырды. Оның ішінде, халықты медициналық және әлеуметтік қолдау, сынақтардың салдарын ғылыми тұрғыдан зерттеу, радиациялық мониторинг жүргізу және зардап шеккен аумақтарды оңалту шараларына тоқталды.Ол Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа (ЯҚТШ), сондай-ақ Қазақстан мен Кирибатидің зардап шеккендерге көмек көрсету, экологиялық оңалту және халықаралық ынтымақтастық мәселелері жөніндегі жұмыс тобының тең төрағалары ретіндегі қызметіне ерекше назар аударды. Атап айтқанда, зардап шеккен мемлекеттер мен қауымдастықтарға қаржылық, техникалық және ғылыми қолдауды жұмылдыруға жәрдемдесетін халықаралық нысаналы қор құру жөніндегі ұсыныстар таныстырылды.«Зардап шеккендерге көмек көрсету және экологиялық оңалту: тәжірибе, алынған сабақтар және халықаралық ынтымақтастық» атты тақырыптық панель аясында осы саладағы практикалық шараларды зардап шеккен қауымдастықтардың, оның ішінде Қазақстан өкілдері, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы, Халықаралық Қызыл Крест комитеті, сондай-ақ ғылыми және академиялық орталардың өкілдері талқылады.Кездесу қорытындысы бойынша тең төрағалар Бас Ассамблеяның мандатына сәйкес кейіннен іске асыру үшін айтылған практикалық ұсыныстар мен ұсынымдарды қорытындылайтын болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kazakhstanun/press/news/details/1285387?lang=ru
Қазақстанда Тұңғыш Қазақ Тазы Күні Аталып Өтілуде 03.09.2026
3 қыркүйекте Қазақстанда Қазақ тазысы күніалғаш рет аталып өтеді. Бұл дата 2024 жылы қазақтазысының Халықаралық кинологиялық федерация (FCI) тарапынан алдын ала танылған күніне орайбелгіленді.2024 жылғы 3 қыркүйекте Амстердамда FCI қазақтазысын алдын ала тану туралы шешім қабылдады. Тұқымға №372 халықаралық стандарт бекітіліп, Қазақстан оның шыққан елі ретінде танылды.Қазақ тазысы ғасырлар бойы халқымыздыңтұрмыс-тіршілігімен бірге жасасып, дәстүрліаңшылықта пайдаланылған. Ұлттық тұқымды сақтаужәне оны халықаралық деңгейде танытужұмыстары соңғы жылдары мемлекеттік деңгейдеқолға алынды.2022 жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық тұқымды сақтау және оны халықаралық деңгейде таныту жөнінде міндетқойды. 2023 жылы осы бағыттағы заңнамалық негізқалыптастырылды.«Тазыны бүгінгі күнге жеткізген – оны ұрпақтан ұрпаққа сақтап келген аңшылардың, селекционерлердің, кинологтардың, ит иелері мен жанашыр азаматтардың еңбегі. Халықаралықдеңгейде танылу – үлкен нәтиже. Бірақ біздіңжұмысымыз мұнымен аяқталмайды. Ең бастысы – тазының тұқымдық ерекшеліктерін, генетикалыққорын, табиғи және жұмыс қасиеттерін сақтап, келесі ұрпаққа жеткізу», – деді ҚазақстанРеспубликасының Экология және табиғиресурстар министрі Ерлан Нысанбаев.Бүгінде Қазақстан кинологтар одағыныңБірыңғай асыл тұқымдық кітабында төрт мыңғажуық тазы тіркелген. Өңірлерде иттердің шығу тегітуралы мәліметтерді жинау, асыл тұқымдық есепжүргізу және тұқымдық қасиеттерін сақтаужұмыстары жалғасуда.Қазақ тазысын халықаралық деңгейде танытужұмыстары да жалғасып келеді. 2025 жылыХельсинкиде өткен Дүниежүзілік иттер көрмесіндетұқымның ресми таныстырылымы өтті. 2026 жылғымаусымда Болоньядағы World Dog Show көрмесінеҚазақстаннан 12 тазы қатысты.Сонымен қатар Жетісу облысында Қазақы иттұқымдарының ұлттық орталығының ғимаратысалынып жатыр. Құрылыс демеушілердіңқолдауымен, облыс әкімдігінің ұйымдастыруыменжүргізілуде.Орталықта таза тұқымды иттерді ұстау жәнеөсіру, олардың шығу тегін тіркеу, Бірыңғай тұқым-тегі кітабын жүргізу, сондай-ақ кинология саласындағы мамандарды даярлау көзделген. Мұнда сынақтар, көрмелер, байқаулар мен жарыстар да ұйымдастырылады.Биыл 20 ақпанда Үкімет қаулысымен Қазақы иттұқымдарын сақтау және өсімін молайту жөніндегі2026–2036 жылдарға арналған кешенді жоспарбекітілді. Құжат алдағы он жылда осы бағыттағыжұмыстарды мемлекеттік және үкіметтік емесұйымдардың қатысуымен жалғастыруды көздейді.Қазақ тазысының FCI тарапынан алдын ала танылуы – жұмыстың соңғы кезеңі емес. Алдатұқымның тұрақтылығын бірнеше буын бойыбақылау, генетикалық алуандығын, денсаулығынжәне өзіне тән табиғи қасиеттерін сақтау міндетітұр.3 қыркүйек – қазақ тазысының халықаралықдеңгейде танылғанын айғақтайтын ғана емес, ұлттық тұқымды сақтап, келесі ұрпаққажеткізудің маңызын еске салатын күн.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tallin/press/news/details/1285320?lang=ru