Қазақстанда мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында тағы бір маңызды қадам жасалды. 25 маусым 2026 жыл күні ресми түрде кеңінен насихатталған жаңа мүмкіндік бойынша азаматтар енді жүргізуші куәлігін, техникалық паспортты немесе мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгісін (МТНБ) алу үшін СпецЦОНға тікелей бармай-ақ, осы құжаттарды үйлеріне жеткізіп алуға мүмкіндік алды. «ЦОН» мобильді қосымшасы арқылы бірнеше минут ішінде рәсімделетін бұл қызмет еліміздің барлық өңірлерінде қолжетімді болып отыр.

Соңғы жылдарда Қазақстан мемлекеттік қызметтерді ықпалды жаңғырту саясатын жүргізіп келеді. Азаматтардың кезекте сағаттап тосып тұруынан туындаған наразылық ұзақ жылдар бойы күн тәртібінде тұрды. Үкімет бұл мәселені шешу мақсатында ЦОН желісін кеңейтіп, электронды қызметтер санын арттырып, «электронды үкімет» платформасының мүмкіндіктерін жыл сайын жетілдіріп отырды. Дегенмен, жүргізуші куәлігі немесе техпаспорт сияқты физикалық түрде берілетін құжаттар мәселесі бұрынғыша кезек пен уақыт шығынын талап етіп келген болатын. Енді бұл кедергі де жойылмақ.

Жаңа жеткізу қызметі техникалық тұрғыдан өте қарапайым алгоритм бойынша жұмыс істейді. Алдымен азамат өзінің «ЦОН» мобильді қосымшасына кіреді, «СпецЦОН» бөліміне өтіп, «Құжаттарды жеткізу» қызметін таңдайды. Одан кейін қажетті құжат түрін белгілеп, өтініш пен алушы туралы деректерді толтырады, жеткізу мекенжайы мен ыңғайлы уақытты көрсетеді, оферта шартымен танысып, тапсырысты растайды және қызмет ақысын төлейді. Бұдан кейін азамат тек жеткізушіні күтіп отырса болғаны. Тапсырыс сағат 17:00-ге дейін рәсімделсе, құжат сол күні жеткізіледі; егер 17:00-ден кейін берілсе, келесі жұмыс күнінде жеткізіледі. Жеткізу статусын қосымша арқылы нақты уақыт режимінде бақылауға болады.

Қызметтің бағасы да азаматтарды үрейлендіретіндей емес. Астана мен Алматы қалаларында жеткізу құны 15 000 теңгені, басқа өңірлерде 7 000 теңгені құрайды. Салыстыру үшін айтар болсақ, бұл сома кейде ЦОНға бару-қайту транспорт шығынынан, тіпті жұмыс уақытын бос өткізуден туындайтын жанама шығыннан да төмен немесе тең болуы мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, бағалар белгіленгенде азаматтардың орташа экономикалық жағдайы ескерілген. «Бұл тариф шамадан тыс жоғары емес. Адамдардың жарты күнін кезекте өткізетінін ескерсек, 7–15 мың теңге — бұл уақытты үнемдеудің орынды бағасы», — деп атап өтеді мемлекеттік қызметтер саласындағы сарапшы Асқар Жүнісов.

Бұл жаңалыққа қоғамның реакциясы оң болып отыр. Әлеуметтік желілерде азаматтар бұл қадамды жақсылықпен қарсы алып, өздерінің бұрынғы СпецЦОНдағы ұзақ кезек тәжірибелерін еске алуда. «Бұрын техпаспорт алу үшін ерте таңнан барып, сағаттап кезекте тұрдым. Енді мұндай жеткізу қызметі болса, уақытты үнемдеуге болады», — деп жазады Алматы тұрғыны Айгүл Серікбаева өзінің парақшасында. Регион тұрғындары үшін бұл мүмкіндік ерекше маңызды, өйткені ауыл мен шағын қалалардың тұрғындары СпецЦОНға жету үшін кейде ондаған шақырым жүруге мәжбүр болатын.

Цифрлық мемлекеттік қызметтер аясындағы бұл жаңалыққа БҒЗДИ (Бизнесті және ғылымды дамыту институты) аналитиктері де назар аударуда. Олардың есептеулері бойынша, Қазақстанда жыл сайын жүргізуші куәліктері мен техпаспорттарға байланысты ЦОН және СпецЦОН арқылы миллиондаған өтініш өңделеді. Осы тапсырыстардың тіпті 20–30 пайызы ғана жеткізу қызметіне ауысса да, бекеттердегі жүктеме айтарлықтай азаяды, бұл өз кезегінде қалған азаматтарға жылдамырақ қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Демек, бұл реформаның пайдасы жеткізу қызметін пайдаланушылармен шектелмейді.

Халықаралық тәжірибеге жүгінер болсақ, мемлекеттік құжаттарды жеткізу қызметі Эстония, Сингапур және Оңтүстік Корея сияқты е-үкімет саласындағы көшбасшы елдерде бұрыннан қалыпты тәжірибеге айналған. Қазақстан осы бағытта тұрақты жылжып, цифрлық мемлекеттік басқарудың аймақтық орталығына айналу мақсатын алға қойып отыр. Ақпараттандыру және коммуникациялар министрлігінің деректеріне сүйенсек, соңғы бес жыл ішінде онлайн мемлекеттік қызметтерді пайдаланушылар саны екі есеге өсті, ал мобильді қосымшалар арқылы тапсырылатын өтініштер үлесі жыл сайын 15–20 пайызға артуда.

Алайда сарапшылар бірқатар сұрақтарды да күн тәртібіне шығарып отыр. Жеткізу қызметінің сапасы мен мерзімдерін қатаң бақылау, жеткізуші курьерлердің деңгейі мен жауапкершілігі, сондай-ақ жеткізу кезінде туындауы мүмкін дауларды шешу тетіктері — осының барлығы жүйенің нақты жұмыс тиімділігін анықтайтын факторлар болып табылады. ЦОН желісі осы мәселелерге уақытында жауап бере алса, жаңа қызмет нағыз халықтық формат ретінде бекіп, мемлекеттік қызметтер реформасының табысты мысалына айналуы тіс мүмкін.

Жалпы алғанда, СпецЦОН құжаттарын жеткізу қызметінің іске қосылуы — Қазақстанның мемлекеттік қызметтерді адамға бейімдеу, бюрократиялық кедергілерді барынша азайту жолындағы нақты да практикалық қадамы. «ЦОН» қосымшасын телефонға жүктеп, бірнеше минут уақыт бөлу — міне, азаматтың маңызды құжатын алу үшін енді осы ғана қажет.