Шымкент қаласының онкологиялық орталығында тарихи оқиға орын алды: дәрігерлер алғаш рет ұйқы безіндегі қатерлі ісікті лапароскопиялық әдіспен, яғни кішкентай тесіктер арқылы жасалған минималды инвазивті операция жолымен алып тастады. 1 шілде 2026 жыл күні жарияланған бұл жаңалық медицина саласындағы маңызды жетістік болып, бүкіл елдің назарын аударды. Операцияны жергілікті мамандар астаналық хирургтармен бірлесе отырып жүргізді.

Ұйқы безі — адам ағзасындағы ең қиын қолжетімді мүшелердің бірі. Ол асқазан мен ішектің артына жасырынып орналасқандықтан, кез келген хирургиялық араласу аса жоғары дәлдікті және тәжірибені талап етеді. Дәстүрлі ашық операциялар кезінде хирург кең тілік жасауға мәжбүр болады, бұл болса науқасқа айтарлықтай ауыртпалық туғызады, сауығу мерзімін ұзартады және асқыну қаупін арттырады. Осы себепті лапароскопиялық технологияның онкологиялық тәжірибеге енгізілуі — жай ғана жаңалық емес, ол нағыз серпіліс болып табылады.

Науқас әйелдің ісігі ерте сатыда анықталды, бұл емдеудің табысты болуына деген мүмкіндікті айтарлықтай арттырды. Медицинада ұйқы безі обырының ерте диагностикасы өте сирек кездесетін жағдай болып саналады, өйткені аурудың алғашқы белгілері жиі байқалмай қалады немесе басқа аурулармен шатастырылады. Осы жолы науқасқа дер кезінде хирургиялық көмек көрсетілді, ал минималды инвазивті операция арқылы ол аз ғана уақыт ішінде денсаулығын қалпына келтіре алды.

Шымкенттің Көпбейінді онкологиялық орталығының директоры Талғат Құрманов операция алдында ұзақ дайындық жұмысы жүргізілгенін айтты. Оның сөзінше, астаналық мамандардың бірі — тәжірибелі профессор — арнайы шақырылып, жергілікті хирургтарға мастер-класс өткізді. «Мастер-класс кәсіби деңгейде өтті. Ең бастысы — оқытты. Біз операцияның барлық техникалық аспектілерін талдадық. Сол талдау нәтижесінде біздің хирургтар бұл операцияларды дербес жүргізуге дайын», — деді Талғат Құрманов. Мұндай тәжірибе алмасу регионаралық медициналық ынтымақтастықтың үлгісі болып табылады және болашақта мұндай бірлескен жұмыстар жалғасады деп күтілуде.

Шымкент онкологиялық орталығы жыл сайын онкологияның түрлі бағыттары бойынша екі мыңнан астам операция жасайды. Бұл сан орталықтың ауқымды жүктеме астында жұмыс істейтінін, сонымен бірге тұрғындардың онкологиялық көмекке деген сұранысының жоғары екенін айқын көрсетеді. Алайда ұйқы безі ісігін лапароскопия арқылы алып тастау бұл мекемеде бірінші рет жасалды, бұл орталықтың технологиялық және кәсіби деңгейінің жаңа биікке шыққанын білдіреді. Орталық дәрігерлері мұны өзінің даму жолындағы маңызды кезең ретінде бағалайды.

Лапароскопиялық хирургия дүниежүзілік медицинада бірнеше онжылдық тарихы бар. Бірақ Қазақстанда, әсіресе өңірлерде, бұл технологияны онкологиялық операцияларда қолдану барлық жерде бірдей дамыған жоқ. Мамандардың пікірінше, минималды инвазивті хирургияға өту — бұл ең алдымен, науқастың мүддесіндегі шешім. Мұндай операциялардан кейін ауырсыну азаяды, жарақат кішірейеді, инфекция мен басқа асқынулар қаупі азаяды, ал ауруханада жатқан мерзім айтарлықтай қысқарады. Науқас организмі жаңадан тезірек жаңарады, химиотерапия немесе сәулелік терапия жоспарланған жағдайда оларды ертерек бастауға мүмкіндік туады.

Денсаулық сақтау саласының сарапшылары бұл жетістіктің Шымкент пен оны қоршаған аймақтар үшін зор маңызы бар деп санайды. Оңтүстік Қазақстан халқы бұрын күрделі онкологиялық операциялар үшін Алматыға немесе Астанаға баруға мәжбүр болатын. Лапароскопиялық панкреатэктомия жергілікті деңгейде орындалатын болса, бұл емделушілер мен олардың отбасылары үшін үлкен жеңілдік болмақ. Жергілікті мамандар өз деңгейлерін арттырған сайын, аймақтық медицина бүкіл елмен қатар дамиды. Бұл — ұлттық денсаулық сақтау жүйесін теңестіру бағытындағы маңызды қадам.

Операция өткеннен кейін науқас жақсы жағдайда. Дәрігерлер оның одан әрі ем қабылдауын бақылауда ұстауды жалғастыруда. Орталық басшылығы жаңа технологияны іс жүзінде қолдану бойынша жоспарлардың бар екенін растады: жақын арада жергілікті хирургтар аналогтық операцияларды өз беттерінше орындауды бастайды. Сонымен қатар орталық жас мамандарды даярлауға, жаңа хирургиялық жабдықтар мен технологияларды меңгеруге баса назар аудару мақсатын алдына қойып отыр. Шымкент онкологтарының бұл жетістігі — тек бір ғана операция емес, бүкіл өңірдің медицина мүмкіндіктерін кеңейтетін жаңа бастаманың символы. Бұл жаңалық Қазақстандағы онкологиялық хирургияның даму тарихына алтын әріппен жазылды десек, артық айтпаған боламыз.