Шымкент қаласының Нұрсәт шағынауданында маңызды кездесу өтті. 16 шілде 2026 жыл күні №198 және №199 тұрғын үйлердің тұрғындарын қала әкімдігі мен Kcell ұялы байланыс операторының өкілдері қабылдады. Кездесудің негізгі тақырыбы — аудандағы жаңа базалық станцияны орнату мәселесі болды. Бұл оқиға Шымкент тұрғындары үшін ғана емес, бүкіл Қазақстандағы цифрлық инфрақұрылым дамуы тұрғысынан да маңызды прецедент болып табылады.

Нұрсәт шағынауданы — Шымкенттің қарқынды дамып келе жатқан тұрғын аудандарының бірі. Соңғы бірнеше жылда мұнда тұрғын үй кешендерінің саны едәуір артты, бұл өз кезегінде халықтың ұялы байланыс пен интернет желілеріне деген сұранысын күрт өсірді. Статистикалық деректерге сүйенсек, Шымкент қаласында соңғы үш жылда тіркелген абоненттер саны 18 пайызға өскен. Ал Нұрсәт шағынауданында ғана тұрғындар саны 12 мыңнан асып отыр. Байланыс сапасының нашарлауы тек жеке пайдаланушыларға ғана емес, шағын бизнеске де, мемлекеттік қызметтерге де тікелей зиян тигізуде. Осы себептен жаңа базалық станция орнату мәселесі күн тәртібіне шұғыл енгізілді.

Кездесуге қатысқан Шымкент қаласының цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ернұр Қырғызбаев диалогтың маңызын ерекше атап өтті. «Бүгінгі кездесу — бұл жай ғана ақпараттық шара емес. Бұл тұрғындармен ашық, тең дәрежелі сөйлесу. Біз кез келген сұраққа жауап беруге, кез келген алаңдаушылықты ескеруге дайынбыз. Қалалық инфрақұрылымды дамытуда тұрғын халықтың пікірі бізге аса маңызды», — деді ол. Бұл сөздер кездесуге жиналған тұрғындар тарапынан оң қабылданды. Өйткені бұрын мұндай шешімдер халықтың пікірін ескермей, тек жоғарыдан бекітілетін.

Kcell операторының техникалық мамандары да кездесу барысында сөз алды. Олар базалық станцияның орнату жоспарын, техникалық сипаттамаларын және қауіпсіздік стандарттарын егжей-тегжейлі түсіндірді. Маман айтуынша, жаңа станция 4G LTE технологиясында жұмыс істейтін болады, бұл деректерді тасымалдау жылдамдығын орташа есеппен 3–4 есеге арттырады. Санитарлық норматив талаптарына сай, электромагниттік сәуленің деңгейі рұқсат етілген шектен 10 есе төмен болатыны дәлелденді. Халықаралық денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен Еуропалық телекоммуникация стандарттары институтының нормаларына сүйенген мамандар станцияның адам денсаулығына қауіп төндірмейтінін растады.

Дегенмен кездесу барысында тұрғындар бірқатар мазасыздандыратын сұрақтар қойды. Негізгі алаңдаушылық — электромагниттік сәуленің балалар мен жасөспірімдерге тигізетін ықтимал зияны. №198 үйдің тұрғыны, зейнеткер Зауреш Мамбетова: «Бізге ресми нормалар туралы айтады. Бірақ нормалар бір нәрсе, ал практика — бөлек. Балаларымыз сол станцияның жанында өсетін болады. Ешкім жүз пайыз кепілдік бере алмайды», — деді. Оның сөзі жиналған топтың жартысынан астамының қолдауын тапты. Осы сияқты пікірлер кездесуде жиі естіліп, тұрғындардың жауапкершілікті сезінуін айқын аңғартты.

Техникалық мамандар мен әкімдік өкілдері бұл алаңдаушылықтарға мұқият жауап берді. Оларның пайымдауынша, базалық станция мектепке, балабақшаға немесе тұрғын үйдің тікелей іргесіне орналастырылмайды. Станция орнату үшін санитарлық аймақ талаптарын сақтайтын арнайы алаң анықталған. Бұған қоса, тұрғындарды жыл сайынғы мониторингтің нәтижелерімен таныстыратыны туралы уәде берілді. Цифрлық инфрақұрылым сарапшысы Дәурен Сейітов: «Қазақстанда мобильді байланыс базалық станцияларының орнатылуы жөнінде өте қатаң нормативтік-құқықтық база бар. Kcell сияқты ірі операторлар осы талаптарды сөзсіз сақтауға міндетті», — деп нақтылады.

Бұл кездесудің тарихи маңызы да жоқ емес. Қазақстанда телекоммуникация инфрақұрылымының дамуы 2010 жылдардың басынан бастап жеделдеді. Алайда сол кезеңде тұрғын халықпен ашық диалог жүргізу практикасы кең таралған жоқ болатын. Станциялар орнатылып, шешімдер қабылданатын, ал халық фактілермен кейін таныстыратын. Бүгінгі Нұрсәт шағынауданындағы үлгі — жаңа саяси мәдениеттің белгісі. Мұнда шешімдер қабылдау процесіне қоғамды тарту, ашықтық пен есеп беру принциптері іс жүзінде қолданылуда.

Кездесудің қорытынды бөлімінде тұрғындар мен мемлекеттік органдар арасында бірнеше уағдаластыққа қол жетті. Біріншіден, Kcell компаниясы станция орнатылғаннан кейін алты ай ішінде тәуелсіз санитарлық сараптама жүргізуге келісті. Екіншіден, тұрғындарға электромагниттік фон деңгейіне қатысты тоқсан сайынғы есептер ашық форматта ұсынылатын болды. Үшіншіден, кез келген сәтте тұрғындар жаңа сұрақтармен цифрландыру басқармасына жүгіне алатыны нақтыланды. Осынша шешімдерді бір кездесуде бекіту — бұл мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара сенімін нығайтатын маңызды қадам деп бағалауға болады.

Жалпы алғанда, Нұрсәт шағынауданындағы бұл кездесу Шымкеттегі цифрлық трансформацияның жаңа беті болып тарихта қалатын шығар. Ұялы байланыстың сапасы мен қолжетімділігін арттыру — бүгінгі заманның талабы. Бірақ оны халықтың сенімімен, ашықтықпен және ортақ жауапкершілікпен жүзеге асыру — міне, мәселенің асыл шешімі осында. Тұрғындардың дауысы естілді, мамандардың дәлелдері тыңдалды, ал ортақ мақсат — барлығына сапалы байланыс қамтамасыз ету — бір мезгілде жалпыға бірдей мүдде болып қалды.