22 шілде 2026 жыл күні Шымкент қаласында отандық өнеркәсіптің нағыз мерекесіне айналған іс-шара өз жұмысын аяқтады. «Қазақстанның үздік тауары – 2026» және «Бір ауыл – бір өнім» өңірлік көрме-байқаулары аясында 120-дан астам жергілікті тауар өндіруші өз өнімдерін кең қауымдастық назарына ұсынды. Бұл іс-шара тек сауда-өнеркәсіп ауқымындағы жай ғана шара емес, Оңтүстік Қазақстанның экономикалық потенциалын танытатын маңызды платформаға айналды.

Байқаудың алғашқы өңірлік кезеңі Шымкентте өткізілуі кездейсоқ емес. Қала соңғы жылдары Қазақстанның ірі өнеркәсіп орталықтарының біріне айналып келеді. Шымкент бүгінгі таңда химия, фармацевтика, машина жасау және жеңіл өнеркәсіп салаларында тұрақты өсу қарқынын сақтап отыр. Статистикалық деректерге сүйенсек, соңғы үш жыл ішінде қаладағы шағын және орта кәсіпорындардың саны 18 пайызға артты, ал экспортқа шығарылатын өнімнің жалпы көлемі 2023 жылмен салыстырғанда 24 пайызға өсті. Осындай серпін аясында өткізілген байқау нарықта жаңа орын іздеген кәсіпкерлерге де, өзінің бәсекеге қабілеттілігін сынағысы келген ірі өндірушілерге де тең мүмкіндік берді.

Көрме-байқауды Шымкент қалалық әкімдігі мен Кәсіпкерлер палатасы бірлесіп ұйымдастырды. «Көрме» орталығының кең алаңдарында тамақ өнеркәсібі, фармацевтика, машина жасау, химия, жеңіл өнеркәсіп, құрылыс индустриясы және басқа да салалардың кәсіпорындары өз стендтерін орнатты. Байқау барысында сарапшы комиссия әр қатысушының өнімін бірнеше критерий бойынша бағалады: өнім сапасы, бәсекеге қабілеттілік, орамасының сәйкестігі, экологиялық тазалығы және тұтынушыларға ыңғайлылығы. Өндірісін жаңа бастаған жас кәсіпкерлер үшін арнайы «Стартап» номинациясы ұйымдастырылып, оларға тәжірибелі сарапшылардан бағалы кеңестер мен практикалық нұсқаулар берілді.

Іс-шараны ерекше мәнге ие еткен тағы бір жайт — онда мемлекеттік деңгейдегі жоғары лауазымды тұлғалар мен халықаралық қонақтардың болуы. Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков іс-шараны ресми ашып, Шымкент өндірушілерінің алдыңғы қатарлы республикалық деңгейге шығу мүмкіндігіне жоғары баға берді. «Бізде дүниежүзілік стандарттарға сай өнім шығаратын кәсіпорындар бар. Міне, осы байқау сол шындықты дәлелдейтін алаң. Шымкент кәсіпкерлері Астана байқауында республиканың намысын лайықты қорғайды деп сенемін», — деді қала басшысы. Үндістан Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі Сайлас Тхангал бастаған дипломатиялық делегацияның қатысуы іс-шараға халықаралық сипат берді. Елші Үндістан мен Қазақстан арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың болашағы зор екенін атап өте отырып, Шымкент өнімдерінің деңгейіне ерекше назар аударды.

Байқаудың маңызды бөлігі болып «Бір ауыл – бір өнім» жобасы аясындағы көрме саналды. Бұл жоба ауылдық жерлердегі шағын кәсіпорындарды, қолөнер шеберлерін және отбасылық бизнесті қолдауға бағытталған мемлекеттік бастама. Жобаға қатысушылар өздерінің бірегей, жергілікті шикізатқа негізделген өнімдерін — табиғи ірімшіктер мен сүт өнімдерін, дәстүрлі тоқыма бұйымдарын, емдік шөп жинақтарын, тұздалған және кептірілген жидектерді ұсынды. Мамандардың пікірінше, «Бір ауыл – бір өнім» бағдарламасы ауылдық аймақтардағы жұмысбастылықты арттырып, ішкі туризмнің дамуына да жол ашатын перспективалы жоба болып табылады.

Байқаудың жеңімпаздары жақын арада Астана қаласында өтетін «Қазақстанның үздік тауары – 2026» республикалық кезеңіне қатысу құқығына ие болды. Республикалық байқауда еліміздің барлық өңірлерінен келген үздік өндірушілер бас жүлде үшін күреседі. Бұл Шымкент кәсіпорындары үшін ауқымды нарыққа шығу, жаңа серіктестіктер орнату және бренд атын мемлекеттік деңгейде бекіту мүмкіндігі. Тарихи тұрғыдан алғанда, алдыңғы жылдардағы байқаулардың жеңімпаздары кейін жыл сайынғы сатылым көлемін орта есеппен 30-40 пайызға ұлғайтқан. Демек, байқаудың жеңімпазы атағы — жай ғана диплом мен медаль емес, бизнестің нақты өсуінің кілті.

Іс-шараның қоғамдық маңызы да жоғары болды. Байқаудың қорытынды күнінде «Көрме» орталығына жүздеген шымкенттіктер мен қонақтар ағылып келді. Тұтынушылар жергілікті өнімді таниды, ал өндірушілер тікелей кері байланыс алуға мүмкіндік табады — бұл коммерциялық алаң мен халыққа арналған мерекені бір мезгілде ұштастыратын ерекше формат. Жастар тарапынан да белсенділік байқалды: бірнеше студент стартаптары байқауға қатысып, цифрлық технологияны өнеркәсіппен ұштастырған инновациялық жобаларын таныстырды.

Сарапшылар мен экономистер мұндай өңірлік байқаулардың стратегиялық маңызын баса атап өтеді. Отандық өндірісті қолдау, импортты алмастыру және жергілікті брендтерді нығайту — бүгінгі Қазақстанның негізгі экономикалық басымдықтарының бірі. Шымкенттегі іс-шара осы мақсаттарды жүзеге асырудың нақты, тиімді моделін ұсынды. Байқаудың ашықтығы, бағалау критерийлерінің айқындылығы және бизнес қауымдастығының жоғары белсенділігі — осының бәрі алдағы жылдары мұндай іс-шараларды тағы да кеңейту қажеттігін дәлелдейді. Шымкент кәсіпкерлері Астанадағы республикалық байқауда өз аймағының мақтанышы болатынына барша тұрғындардың сенімі мол.