Қазақстанның үшінші мегаполисі Шымкент соңғы жылдары елдің өнеркәсіптік картасында маңызды орын алып келеді. 10 шілде 2026 жыл күні қала тұрғындары мен өңір экономикасы үшін маңызды жаңалық жарияланды: «Wan Sheng Ceramic» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің керамогранит өндіру зауыты толыққанды жұмыс режиміне енді. Бұл жоба тек жергілікті нарықты отандық өніммен қамтамасыз ету ғана емес, сонымен бірге мыңдаған отбасына тұрақты табыс көзі болатын жұмыс орындарын ашу мақсатында іске асырылуда. Экономистер мен салаға жақын сарапшылар бұл жобаны өңірдегі өнеркәсіптік саясаттың нақты жемісі деп бағалап отыр.

Шымкент 2018 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері оның экономикалық дамуы мемлекеттің назарында. Бұдан бұрын қала негізінен химия, мұнай өңдеу және тамақ өнеркәсібімен танымал болатын. Алайда кейінгі жылдары инвестициялық ахуалдың жақсаруы мен мемлекеттің жергілікті өндірісті қолдау саясаты арқасында өңірге жаңа салалар кіре бастады. Құрылыс материалдары өндірісі, атап айтқанда керамикалық бұйымдар сегменті, бұрын Қазақстанда дамымаған бағыт болатын. Отандық нарық импортқа, ең алдымен Ресей мен Қытайдан келетін өнімдерге тәуелді еді. Осы олқылықты толтыру мақсатында «Wan Sheng Ceramic» компаниясы Шымкентте заманауи зауыт салуды жоспарлады.

Жобаның жалпы инвестициялық көлемі 25,5 миллиард теңгені құрайды — бұл өңір тарихындағы ең ірі жеке өнеркәсіптік инвестициялардың бірі. Жоба екі кезеңге бөлінген. Бірінші кезеңге 13 миллиард теңге жұмсалды және ол бүгінде іске қосылып, жұмыс жасап тұр. Екінші кезеңге тағы 12,5 миллиард теңге қарастырылған. Зауыттың қуаттылығы өте жоғары: тәулігіне 25 540 шаршы метр керамогранит өндірілуде. Бұл — Орталық Азия масштабында айтарлықтай елеулі көрсеткіш. Оңтүстік Қазақстан облысының экономика департаменті мамандарының есептеуінше, жылдық өндіріс көлемі 9 миллион шаршы метрден асады, бұл елімізде осы санатта жоқ болып келген нарықтық сұранысты толығымен жабуға мүмкіндік береді.

Зауыттың директоры Ли Хуэй бастапқы кезеңде нарықты бағалаудың оңай болмағанын айтады: «Біз Қазақстан нарығын үш жылдан астам зерттедік. Құрылыс материалдарына деген сұраныс жыл сайын өсіп келеді, бірақ отандық өндіріс жоқтың қасы болатын. Шымкентті таңдауымыздың себебі — оңтайлы географиялық орналасуы, жақын жерде шикізат базасының болуы және жергілікті әкімдіктің жауапты серіктестік позициясы». Шымкент қаласының экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы Арман Досов та жобаны жоғары бағалайды: «Бұл жоба тек өнеркәсіптік маңызы бар жаңа нысан ғана емес. Бұл — жаңа жұмыс орындары, жаңа технологиялар, жаңа салықтық база. Мегаполистің индустриялық жаңғыруының нақты мысалы деп айтуға болады».

Жұмыспен қамту мәселесі де осы жобаның ерекше жағы болып табылады. Бірінші кезеңде 350 тұрақты жұмыс орны ашылды. Жоба толық іске асқан соң бұл сан 700-ге жетеді. Жұмыскерлердің басым бөлігі — жергілікті жастар мен тіркелмеген жұмыссыздар арасынан іріктелді. Кадрларды даярлаудың арнайы бағдарламасы жасалды: кәсіпорын «Жас маман» жобасымен ынтымақтастықта алты айлық мамандандырылған оқу курстарын ұйымдастырды. «Мен бұрын қарапайым жұмыс іздеп жүрдім, ештеңе табамын деп ойламадым. Қазір қондырғы операторымын, айлығым бұрынғы табысымнан екі есе артық», — дейді зауытта жұмыс жасайтын 24 жастағы Нұрлан Серікбаев. Бұл жеке оқиғалар жалпы суреттің тек бір бөлшегі ғана, алайда олар реформаның тиімділігін дәлелдейтін ең сенімді дерек.

Керамогранит өндірісі бастапқыда шетелдік шикізатқа тәуелді болады деп болжанғанымен, компания жергілікті минералдық ресурстарды — атап айтқанда Оңтүстік Қазақстандағы каолин кен орындарын — пайдалануды жоспарлап отыр. Бұл баға бәсекеге қабілеттілігін арттырып қана қоймай, импорттық тәуелділікті едәуір төмендетеді. Сонымен қатар зауытта заманауи су тазарту технологиясы орнатылған, электр энергиясының тиімділігі де жоғарғы деңгейде ұсталады — бұл экологиялық жауапкершілік нормаларына сай келеді. Экономикалық бәсекеге қабілеттілік пен экологиялық таза өндіріс ұстанымдары бір-бірімен үйлескенде ғана тұрақты даму мүмкін болатынын кәсіпорын басшылары нақты мойындайды.

Сарапшылар бұл жобаны аймақтық индустрияландыру стратегиясының нақты нәтижесі ретінде сипаттайды. Қазақстандық өнеркәсіп-экономика институтының зерттеушісі Гүлнар Байжанова: «Шымкенттің мегаполис болып бекінуі тек әкімшілік мәртебені өзгерту емес, ол экономикалық миссияны да қайта анықтауды білдірді. Бүгін «Wan Sheng Ceramic» сияқты жобалар қала экономикасы үшін маңызды мультипликативтік тиімділік береді: субподрядшылар кеңейеді, сервистік инфрақұрылым дамиды, жергілікті бюджет толығады». Шынында да, кәсіпорынның ашылуымен бірге жанама жұмыс орындары санының да артуы байқалуда: логистика, тамақтандыру, кіші бизнес — барлығы жаңа нарықтық қозғалысқа ілесіп жатыр.

«Wan Sheng Ceramic» компаниясы алдағы жылдары өнім номенклатурасын кеңейтуді жоспарлайды. Дизайнерлік тақта, техникалық жабын түрлері, тіпті экспортқа бағытталған өнім желісін дамыту мақсаттары белгіленген. Егер екінші кезең жоспарлы мерзімде іске асса, зауыт 2028 жылға дейін Орталық Азиядағы ірі керамикалық өндіріс орталықтарының бірі болуы мүмкін. Шымкент үшін бұл — тек өнеркәсіп мерекесі емес, бүкіл өңір тарихында бетбұрысты сәттердің бірі. Мегаполистің бизнесті, технологияны және адам капиталын бір жерде шоғырландыру мүмкіндігі бар деген болжам енді нақты дәлелмен расталуда.