Шымкент зауыттары: алюминий саласындағы жаңа серпін өңір экономикасын өзгертеді

Шымкент зауыттары: алюминий саласындағы жаңа серпін өңір экономикасын өзгертеді

10.07.2026 18:00:18 642

Шымкент қаласы соңғы жылдары елдің өнеркәсіптік картасында ерекше орын алып келеді. Мегаполис тек оңтүстіктің сауда орталығы ғана емес, енді нағыз өндірістік хабқа айналып барады. 10 шілде 2026 жыл — «Himmel Aluminium» зауытының толық жобалық қуатына шығуына байланысты жаңа кезеңнің басталуын белгілейтін символдық күн болды. Бұл оқиға Шымкенттің өнеркәсіптік даму жолындағы маңызды межеге айналды және бүкіл Оңтүстік Қазақстан өңірі үшін жаңа мүмкіндіктердің есігін ашты.

«Himmel Aluminium» зауытының жалпы инвестициялық көлемі 3,5 миллиард теңгені құрайды. Бұл — жергілікті экономика үшін айтарлықтай ауқымды қаражат. Зауыт жылына 3,8 мың тоннаға дейін алюминий профильдерін өндіруге қабілетті болып, 80 тұрақты жұмыс орнын қамтамасыз етеді. Бұл сандар бірінші қарағанда қарапайым болып көрінуі мүмкін, бірақ олардың артында ондаған отбасының тұрақты табысы, жергілікті бюджетке түсетін салық түсімдері және өңдеу өнеркәсібінің тізбектік дамуы жатыр. Алюминий профильдеріне деген сұраныс Қазақстанда жыл сайын өсіп келеді, өйткені қала инфрақұрылымының жаңаруы, тұрғын үй және коммерциялық құрылыс секторларының белсенділігі бұл өнімді тұтынуды арттыруда.

Зауыттың маңыздылығын толық бағалау үшін Шымкенттің соңғы бес жыл ішіндегі дамуын шолу қажет. 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналғаннан бері Шымкент инвестициялық белсенділіктің жаңа толқынын бастан кешіруде. Халықтың жедел өсуі, жыл сайын 50–60 мыңға жуық адамды қамтитын ішкі миграция, жергілікті нарыққа деген сұранысты айтарлықтай арттырды. Қаланың халқы қазіргі уақытта 1,2 миллионнан асып кетті, бұл оны Алматы мен Астанадан кейінгі үшінші ірі қала ретінде бекітті. Нарықтың кеңеюі инвесторлар үшін тартымды жағдай туғызады, ал жергілікті билік инвестиция тарту мен кәсіпкерлерге жеңілдік беру бойынша мақсатты саясатты жүргізіп келеді.

Қаланың инвестициялық климатын жақсартуда арнайы экономикалық аймақтардың, индустриялық аймақтардың рөлі ерекше. Шымкенттегі «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы өнеркәсіп кәсіпорындары үшін жеңілдікті салықтық және кедендік режим ұсынады. Осы мүмкіндіктерді пайдаланып, соңғы үш жылда өңірде 40-тан астам жаңа өндіріс орны іске қосылды. Олардың арасында тамақ өнеркәсібі, химия саласы, жеңіл өнеркәсіп және машина жасау бар. «Himmel Aluminium» зауыты осы үдерістің табиғи жалғасы болып табылады. Зауыт директоры Асқар Бекенов бұл жайлы: «Шымкентте бизнес жүргізу үшін барлық жағдай жасалған. Жергілікті билік инвесторлармен тығыз байланыста жұмыс істейді, логистикалық инфрақұрылым жетілдірілуде, ал маман кадрлар базасы жылдан жылға күшейіп келеді», — деді.

Алюминий профильдері Қазақстанның импортқа тәуелділігін азайту тұрғысынан да стратегиялық маңызы бар өнім болып саналады. Бүгінге дейін елде тұтынылатын алюминий профильдерінің едәуір бөлігі шетелден, атап айтқанда Ресей мен Қытайдан әкелінген. Жергілікті өндірістің дамуы бұл тәуелділікті азайтады, валюталық шығынды үнемдейді және отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттырады. Экономист Нұрлан Сейітов пікірінше: «Алюминий профильдерін жергілікті деңгейде өндіру — бұл тек экономикалық тиімділік қана емес, бұл технологиялық тәуелсіздікке қарай жасалған маңызды қадам. Бұл жобаны маңызды стратегиялық инвестиция деп бағалауымыз керек».

Жаңа жұмыс орындарының ашылуы Шымкент тұрғындары үшін де жақсы жаңалық болып саналады. Қалада жастар жұмыссыздығы мәселесі өткір тұр, өйткені оқу орнын бітіруші жастардың саны жыл сайын артып келеді. «Himmel Aluminium» ашқан 80 жұмыс орнының ішінде инженерлік-техникалық мамандықтар, өндіріс операторлары, логистика мамандары бар. Кәсіпорын басшылығы жергілікті жастарды жұмысқа орналастыруды басымдық ретінде қарайтынын атап өтті. Болашақта өндірістің кеңейтілуі жағдайында жұмыс орны саны 150-ге дейін өсуі мүмкін екені де алдын ала жоспарланған.

Зауыттың іске қосылуы Шымкент халқының арасында жағымды қарсылыққа ие болды. Жергілікті тұрғындар өндірістің дамуын шаршандықтан емес, нағыз мақтанышпен қарсы алуда. Қала маңындағы ауылдардан келген жастар «Himmel Aluminium» зауытында жұмысқа орналасу үшін тіркеліп жатыр. Жергілікті өкіліетті орган депутаты Майра Жолдасова бұл жайлы: «Мұндай зауыттар тек жұмыс орны ғана ашпайды. Олар ауылдан қалаға еңбек миграциясын реттеуге де көмектеседі. Адамдар өз жеріне жақын жерде жұмыс табатын болса, ол бүкіл өңір үшін оң нәтиже береді», — деп атап өтті.

Алға қарай болашаққа үңілсек, Шымкенттің өнеркәсіптік дамуы тек жеке зауыттармен шектелмейді. Қала әкімдігі 2030 жылға дейінгі стратегиялық жоспарда жаңа индустриялық аймақтарды құру, технологиялық парктер мен инновациялық орталықтар ашу жоспарланған. Алюминий, химия, фармацевтика, тамақ өнеркәсібі — осы бағыттарда жергілікті өндірісті дамыту басты мақсат болып қалады. «Himmel Aluminium» сияқты жобалар бұл амбициялы жоспарлардың нақты жүзеге асырылуының дәлелі болып табылады. Шымкент мегаполис ретінде экономикалық мүмкіндіктерін толық ашуға, Орталық Азия аймағындағы маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналуға барлық алғышарт жасалған.