22 шілде 2026 жыл күні Шымкент қаласы екі ірі мемлекет арасындағы экономикалық диалогтың орталығына айналды. Қазақстан мен Үндістан арасындағы сауда-экономикалық қатынастарды тереңдетуге бағытталған бизнес форум оңтүстік өңірдің іскерлік өміріндегі маңызды оқиғаға айналды. Іс-шараға мемлекеттік органдардың, бизнес қауымдастықтарының, инвесторлар мен кәсіпкерлердің ондаған өкілдері жиналып, екі елдің арасындағы ынтымақтастықтың жаңа деңгейін айқындады.

Форумды ұйымдастыруда Шымкент қаласы кездейсоқ таңдалмаған. Бүгінгі таңда Шымкент — халқының саны жағынан Қазақстандағы үшінші ірі қала, бірақ экономикалық әлеуеті жағынан алдыңғы қатарлы орталықтардың бірі. Мұнда «Оңтүстік» индустриалды аймағы, «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағы және «Жұлдыз» индустриалды аймағы сияқты ірі өндірістік кластерлер жұмыс істейді. Осы инфрақұрылымның болуы шетелдік инвесторлар үшін қала тартымдылығын арттырып, Орталық Азия аумағындағы логистикалық торапқа айналдыруда.

Форум барысында Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Арман Сабитұлы мен Үндістан Республикасының Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Сайлас Тангал бастаған делегация шеңберінде екіжақты ынтымақтастықтың нақты бағыттары талқыланды. Арман Сабитұлы сөз сөйлей отырып: «Шымкент — тек Оңтүстік Қазақстанның ғана емес, бүкіл Орталық Азия аймағының өндірістік және логистикалық қақпасы. Үндістанмен серіктестік бізге жаңа нарықтарға шығуға, озық технологияларды меңгеруге мүмкіндік береді», — деп атап өтті. Елші Сайлас Тангал өз кезегінде Үндістанның Қазақстандағы инвестициялық белсенділігін арттыруға деген ынтасын растай отырып, фармацевтика, ақпараттық технологиялар және агроөнеркәсіп салаларындағы ынтымақтастықтың зор мүмкіндіктері барын атап көрсетті.

Тараптар арасындағы сауда-экономикалық қатынастардың тарихы бірнеше онжылдыққа созылады. Соңғы деректерге сәйкес, Қазақстан мен Үндістан арасындағы сауда айналымы соңғы бес жылда екі есеге артып, бүгінгі күні жылына үш миллиард долларға жуықтады. Үндістан Қазақстаннан негізінен мұнай, металдар, химиялық шикізат және астық өнімдерін сатып алады. Өз кезегінде Қазақстанға Үндістаннан фармацевтикалық өнімдер, машина жасау өнімдері, тоқыма бұйымдары мен ақпараттық технологиялар саласындағы қызметтер жеткізіледі. Алайда сарапшылар екі ел арасындағы сауданың әлеуеті осымен шектелмейтінін және бесжылдықта сауда айналымын бес-алты миллиард долларға жеткізу нақты мақсатқа айналуы тиіс екенін алға тартады.

Форумнан кейін үндістандық делегация Шымкенттің өндірістік нысандарымен тікелей танысуға мүмкіндік алды. «Оңтүстік» индустриалды аймағындағы «Qazalpack» зауыты делегацияға қазіргі заманғы орамдық өнімдер өндірісін көрсетті. Кәсіпорын жылына он мыңнан астам тонна өнім шығарып, экспорттың айтарлықтай үлесін Орталық Азия нарықтарына жібереді. «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағындағы «Бал Текстиль» кәсіпорнында делегация тоқыма өндірісінің толық цикліне куә болды. Бұл салада Үндістанның бай тәжірибесі мен технологиялары Қазақстан өндірушілеріне ерекше пайда тигізуі мүмкін. Ал «Жұлдыз» индустриалды аймағындағы «Wan Sheng Ceramic» зауытының кеңейтілген өндіріс қуаттылығы инвесторлар тарапынан ерекше қызығушылық тудырды.

Өндіріс нысандарын аралау тек танысу сапары болып шектелмеді — делегация мүшелері нақты кәсіпкерлермен кездесіп, тікелей диалог форматында ынтымақтастықтың өзара тиімді нүктелерін іздестірді. «Бал Текстиль» кәсіпорнының директоры: «Үндістандық серіктестер жіп технологиялары мен бояу процестері бойынша ерекше тәжірибеге ие. Бізге бірлескен жобалар немесе технологиялар трансфері арқылы осы тәжірибені меңгеру маңызды», — деп мәлімдеді. Мұндай тікелей кәсіпкерлік диалог форматы жоғары деңгейлі дипломатиялық кездесулерден нақты нәтиже алуға ықпал ететін тиімді тәсіл болып табылады.

Сарапшылар форумды Орталық Азия аймағы масштабында қарастырып, оны маңызды геоэкономикалық оқиға деп бағалайды. Бүгінгі таңда Үндістан өзінің «Орталық Азиямен байланыс» стратегиясын белсенді жүзеге асырып, аймақ елдерімен тікелей экономикалық байланыстарды нығайтуға ұмтылып отыр. Бұл стратегияда Қазақстан ерекше орын алады, өйткені ел Жібек жолының қазіргі заманғы нұсқасы болып табылатын транзиттік дәліздердің орталығында орналасқан. Шымкент форумы осы геоэкономикалық стратегияның нақты белгісіне айналды деп айтуға толық негіз бар.

Форумның нәтижелері тек ресми хаттамалармен шектеліп қалмауы тиіс — оңтүстік өңір кәсіпкерлері үшін нақты инвестициялар мен жаңа жұмыс орындары тұрғысында өз жемісін беруі күтілуде. Шымкент қала әкімдігі форум барысында айқындалған ынтымақтастық бағыттарын жүзеге асыру үшін арнайы жұмыс тобын құруды жоспарлап отыр. Бизнес қауымдастықтары да өз кезегінде үндістандық серіктестермен ақпарат алмасуды жалғастыруды және жыл аяғына дейін бірқатар бірлескен пилоттық жобаларды іске қосуды мақсат тұтып отыр. Шымкент — Үндістан бизнес желісінің одан әрі дамуы аймақтағы экономикалық өсімге айтарлықтай серпін береді деп болжауға барлық негіз бар.