ШЫМКЕНТ ЦИФРЛАНДЫРУДА ҮЗДІК ҮШТІККЕ ЕНДІ: SMART CITY РЕЙТИНГІНДЕГІ ӨСІМНІҢ СЫРЫ НЕДЕ?
31.05.2026 10:48:15 661.png)
2026 жылдың шілде айының қорытындысы бойынша Шымкент цифрландыру қарқыны жоғары қалалардың бірі ретінде өз позициясын тағы бір мәрте нығайтты. Республика көлемінде жарияланған Smart City Ranking 2025 нәтижесіне сәйкес, мегаполис Астана мен Алматыдан кейінгі үшінші орынға көтерілді. Бұл көрсеткіш соңғы бірнеше жыл бойы жүйелі түрде жүргізілген цифрлық трансформацияның нақты нәтижесін көрсетеді.
Соңғы үш айдың қорытындысын саралайтын болсақ, мамыр–шілде аралығында Шымкентте мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, интеллектуалды көлік жүйелерін жетілдіру, қоғамдық қауіпсіздікті арттыру және тұрғындарға арналған электронды сервистерді дамыту бағытында бірқатар маңызды жұмыстар атқарылды. Бұл өзгерістер қала тұрғындарының күнделікті өміріне тікелей әсер етіп, уақытты үнемдеуге, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін арттыруға және қала инфрақұрылымын тиімді басқаруға мүмкіндік беріп отыр.
Бүгінде Шымкенттің халқы 1,3 миллионнан асты. Мұндай қарқынды өсіп келе жатқан мегаполисте цифрлық шешімдерді енгізу тек заманауи үрдіс емес, қала дамуының негізгі қажеттілігіне айналды. Халық саны артқан сайын мемлекеттік қызметтерге, қоғамдық көлікке, денсаулық сақтау жүйесіне және коммуналдық инфрақұрылымға түсетін жүктеме де көбейеді. Сондықтан цифрландыру осы мәселелерді тиімді басқарудың басты құралы ретінде қарастырылып келеді.
Соңғы жылдары қалада мемлекеттік қызметтердің басым бөлігі электронды форматқа көшірілді. Тұрғындар анықтамалар алу, әлеуметтік төлемдер рәсімдеу, тұрғын үй кезегін бақылау, медициналық ұйымдарға жазылу сияқты қызметтерді үйден шықпай-ақ пайдалана алады. Бұрын бірнеше күн немесе апта талап еткен рәсімдердің көпшілігі бүгінде бірнеше минут ішінде орындалады.
Егер 2023 жылы Шымкенттің цифрландыру саясаты негізінен инженерлік және байланыс инфрақұрылымын жаңартуға бағытталса, 2024 жылы басты назар электронды мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыруға аударылды. Ал 2025 жылдан бастап қала цифрлық трансформацияның жаңа кезеңіне өтті. Бұл кезеңде мемлекеттік қызметтерді жай ғана онлайн форматқа көшіру емес, оларды өзара байланыстырып, бірыңғай цифрлық экожүйе қалыптастыруға басымдық берілді.
Smart City рейтингі жаңа технологиялардың санын ғана емес, олардың тиімділігін де бағалайды. Яғни тұрғындардың цифрлық қызметтерді қаншалықты пайдаланып отырғаны, қалалық басқарудың тиімділігі, қауіпсіздік деңгейі, көлік жүйесінің цифрлануы және мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігі ескеріледі.
Шымкенттің үздік үштікке көтерілуіне бірнеше негізгі фактор әсер етті. Біріншіден, мемлекеттік қызметтердің электронды форматқа көшу қарқыны артты. Екіншіден, қоғамдық қауіпсіздік саласында интеллектуалды бақылау жүйелері кеңінен енгізіле бастады. Үшіншіден, көлік саласында цифрлық басқару элементтері кезең-кезеңімен іске асырылуда. Сонымен қатар тұрғындар мен жергілікті атқарушы органдар арасындағы кері байланыс цифрлық платформалар арқылы жедел жүзеге асырылып келеді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл жетістік бір ғана жобаның нәтижесі емес. Ол бірнеше жыл бойы жүзеге асырылған цифрлық реформалардың, мемлекеттік органдардың үйлесімді жұмысының және инновациялық жобалардың заңды қорытындысы болып табылады.
Алдағы кезеңде жасанды интеллектті мемлекеттік басқаруға енгізу, инженерлік инфрақұрылымды цифрлық бақылау, Smart City элементтерін кеңейту және тұрғындарға арналған жаңа электрондық сервистерді дамыту Шымкенттің цифрлық әлеуетін одан әрі арттыра түспек. Сондықтан қаланың Smart City рейтингіндегі жоғары орны алдағы жылдары да сақталуына барлық мүмкіндік бар.