Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент қаласы 2026 жылдың 9 тамызында елдің цифрлық болашағы туралы ауқымды диалогқа арналған алаңға айналды. Shymkent IT City Forum 2026 атты іс-шара технология саласының жетекші сарапшыларын, бизнес өкілдерін, халықаралық ұйымдардың мамандарын және мемлекеттік басқару органдарының қызметкерлерін бір шаңырақ астына жинады. Бұл форум жай ғана конференция емес — ол Қазақстанның IT-экожүйесін дамытудағы жаңа бетбұрыс нүктесі болды.

Форумның маңыздылығын түсіну үшін оның тарихи аясына үңілу қажет. Соңғы бес жылда Қазақстан цифрлы экономиканы дамытуға ерекше назар аударып келеді. Үкімет 2025 жылға дейінгі "Цифрлы Қазақстан" бағдарламасын жүзеге асырып, еліміздің IT-секторы жыл сайын орта есеппен 15-20 пайызға өсіп отырғаны белгілі. Дегенмен, технологиялық тәуелсіздікке қол жеткізу, жергілікті мамандарды даярлау және халықаралық серіктестікті тереңдету мәселелері әлі де шешімін күтетін стратегиялық міндеттер ретінде күн тәртібінде тұр. Дәл осы олқылықтарды жою мақсатында Shymkent IT City Forum 2026 ұйымдастырылды.

Іс-шараның тиімді платформаға айналуына А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің ректоры Рабига Әбдімұсаева Қуатбекова мен Parasat бизнес клубының негізін қалаушы Еліқбай Тоқбергеновтың сіңірген еңбегі зор. "Біз бұл форумды тек сөз сайысы ретінде емес, нақты ынтымақтастық пен тәжірибе алмасудың тірегі ретінде ұйымдастырдық. Шымкент — бұл тек оңтүстіктің ғана емес, бүкіл Орта Азияның цифрлық хабына айналуға толық мүмкіндігі бар қала," — деді Еліқбай Тоқбергенов өз сөзінде. Университет ректоры Рабига Қуатбекова болса, жас мамандарды дайындаудың стратегиялық маңызын ерекше атап өтіп: "Біздің міндетіміз — болашақ IT-маман​дарына академиялық білім мен өнеркәсіптік тәжірибенің тоғысын ұсыну" деген пікірін білдірді.

Форумда сөз алған сарапшылар мен практиктердің қатарында Болгариядан арнайы келген Веселин Бойчев пен Панчо Панев ерекше орын алды. Еуропалық IT-индустриясының озық тәжірибесін таныстырған бұл мамандар Қазақстан мен Болгария арасындағы технологиялық ынтымақтастықты кеңейту перспективаларын ортаға салды. "Қазақстан — бұл дамып келе жатқан цифрлық нарық. Мұнда адами капитал мол, инфрақұрылым жедел өсуде. Тек дұрыс бағытта қадамдар жасалса, ел он жыл ішінде аймақтың технологиялық лидеріне айнала алады," — деп атап өтті Веселин Бойчев өзінің панельдік сессиясында. Қазақстандық сарапшылар — Қанат Балтабаевич Сүлейменов, Алтай Шүкімбаевич Алімғазин, Данияр Қайыржанович Қасенов, Тимур Нұржанұлы Қозықеев және Лаура Асылбек та өздерінің саладағы тәжірибелерін, кейстерін және болашаққа арналған көзқарастарын аудиториямен бөлісті. Дерекқорларды жергілікті дамыту, жасанды интеллектті мемлекеттік басқаруға ендіру, стартап экожүйесін нығайту сияқты өзекті тақырыптар жан-жақты талқыланды.

Форумның негізгі күн тәртібінде үш басымдық айқын байқалды: технологиялық егемендік, IT-экожүйені дамыту және халықаралық серіктестік. Технологиялық егемендік мәселесі бүгінгі таңда Қазақстан үшін айрықша өзекті. Мамандардың деректеріне сүйенсек, ел IT-инфрақұрылымының 70 пайыздан астамы әлі де шетелдік бағдарламалық қамтамасыз етуге тәуелді. Бұл жағдай ұлттық деректер қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіреді. Форумда осы мәселені шешу жолдары — жергілікті бағдарламалық өнімдерді дамыту, отандық бұлттық инфрақұрылым құру және IT-маман​дарының санын арттыру — кеңінен талқыланды. Қазіргі кезде Қазақстанда 60 мыңнан астам IT-маман жұмыс істейді, бірақ сарапшылардың бағалауы бойынша 2030 жылға қарай бұл саннан кем дегенде екі есе өсу қажеттілігі бар.

Шымкент акиматының өкілдері де форумда белсенді қатысқан болса, олар қала аумағында арнайы IT-кластер құру жоспарларын жария етті. Акимат өкілінің айтуынша, бұл кластер аясында жеңілдетілген салық режимі, жеделдетілген рұқсаттар беру тәртібі және жаңа технологиялық компанияларға арналған инкубаторлық орталықтар іске қосылмақ. "Шымкент — 1,3 миллионнан астам тұрғыны бар, жас және белсенді халқы мол қала. Бізде IT-индустрия үшін орасан зор адами ресурс бар. Енді инфрақұрылымды және ынталандыру механизмдерін дамытуға кезек келді," — деді қалалық цифрлық даму жөніндегі жауапты лауазымды тұлға.

Форум қорытындысы бойынша қатысушылар арасында бірнеше меморандумға қол қойылды. Болгариялық компаниялармен технологиялық алмасу туралы келісімдер, аймақтық IT-университеттерімен ынтымақтастық шарттары және бизнес-қоғамдастықтарды біріктіретін цифрлық платформа құру туралы хаттамалар — осының бәрі форумның тек сөзден іске жылжитындығын дәлелдеді. Parasat бизнес клубы болашақ жылы осыған ұқсас іс-шараны одан да ірі ауқымда өткізуді жоспарлап отыр.

Shymkent IT City Forum 2026 Қазақстанның цифрлық дамуындағы маңызды оқиға ретінде тарихқа енеді. Форум тек идея алмасу алаңы ғана болып қоймай, нақты серіктестіктер мен жобалардың іргетасын қалады. Технологиялық тәуелсіздікке ұмтылу, жергілікті экожүйені нығайту және халықаралық ынтымақтастықты тереңдету — осы үш бағыттың тоғысында Қазақстанның цифрлық болашағы жасалып жатыр. Шымкент бұл процестің маңызды катализаторына айналды, ал форум сол болашаққа жасалған нақты да мағыналы қадам болды.