10 тамыз 2026 жыл. Бүгін Қазақстанның барлық өңірлерінде, оның ішінде Шымкент қаласында да, өкпе обыры туралы хабардарлықты арттыру аптасы ресми түрде өз жұмысын бастады. 10-нан 15 тамызға дейін созылатын бұл науқан аясында қатерлі ісіктің алдын алу мен ерте диагностикалау саласында елеулі қадам жасалмақ. Тексерулерді ерте жүргізудің маңыздылығы туралы дәрігерлер бірнеше жылдан бері айтып келеді, алайда бүгін бұл мүмкіндік жалпы қолжетімді болып, халыққа тегін ұсынылуда.

Өкпе обыры — онкологиялық аурулар арасындағы ең кең тараған және ең қауіпті түрлерінің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, өкпе рагы дүние жүзі бойынша онкологиялық өлім-жітімнің басты себептерінің қатарында тұрады. Қазақстанда да жағдай алаңдатарлық: соңғы статистикаға сүйенсек, республикада жыл сайын өкпе обырының жаңа жағдайлары айтарлықтай санда тіркеледі, ал аурулардың едәуір бөлігі соңғы, яғни емдеу нәтижесі күмәнді сатыда ғана анықталады. Ауруды үшінші немесе төртінші сатыда емдеудің тиімділігі бірінші сатыға қарағанда бірнеше есе төмен болатыны медициналық қоғамдастыққа жақсы мәлім. Сол себепті ерте диагностика — бұл жай ғана алдын алу шарасы емес, адам өмірін сақтаудың тікелей жолы.

Шымкентте тексерулер Облыстық клиникалық ауруханада, Құрманбеков көшесі 2/6 мекенжайында жүргізіледі. Қабылдау уақыты — сағат 09:00-ден 12:00-ге дейін, анықтамалық телефон нөмірі: 8 (7252) 40-20-11. Науқан аясында жоғары қауіп тобына жататын азаматтар төменгі дозалы компьютерлік томография (ТДКТ) арқылы тегін тексеруден өте алады, онкологтың кеңесін алады және аурудың ерте диагностикасының заманауи әдістері туралы толық ақпарат алуға мүмкіндік табады. Төменгі дозалы компьютерлік томография — бүгінгі таңда өкпе обырын ерте сатыда анықтаудың ең тиімді, ғылыми тұрғыдан дәлелденген әдісі. Бұл зерттеу симптомдар пайда болғанға дейін, аурудың алғашқы кезеңінде-ақ ісікті анықтауға мүмкіндік береді.

Шымкент қалалық онкологиялық диспансерінің дәрігері Айгүл Серіковананың пікірінше, мұндай акциялар халықтың онкологиялық сауаттылығын арттыруда үлкен рөл атқарады. «Науқастарымыздың басым бөлігі ауруды кеш сатыда байқайды. Өкпе обыры ерте кезеңде сыртқы белгілер бермейді — жөтел, тыныс тарлығы сияқты симптомдар кейін ғана пайда болады. Сол үшін тексеруді кезеңді түрде, мүмкіндігінше ертерек жүргізу өте маңызды», — деді ол. Маман сондай-ақ темекі шегушілер, 45 жастан асқан ересектер, зиянды өндірісте жұмыс істейтіндер мен тұқым қуалаушылық бейімділігі барлар аса назар аударуы тиіс топтарға жататынын атап өтті.

Науқанның символдық маңызы да бар: 15 тамызда, аптаның соңғы күні, елдің барлық онкологиялық ұйымдарында Бірыңғай есік ашық күні өтеді. Бұл күні жасына қарамастан кез келген азамат онкологтың тегін кеңесін ала алады, ал дәрігерлік көрсетімдер болған жағдайда қажетті тексерулер де жүргізіледі. Бұл шара — адамдарға медициналық мекемелердің табалдырығын аттауды жеңілдету, онкологиядан қорқуды азайту және профилактикалық тексеруге деген мәдениетті қалыптастыру мақсатында ұйымдастырылған кешенді жобаның бір бөлігі.

Денсаулық сақтау министрлігінің өкілдері де осы науқанның мемлекеттік онкологияға қарсы стратегиямен тікелей байланысты екенін атап өтті. Соңғы жылдары Қазақстан онкологиялық скринингті кеңейтуге, қазіргі заманғы диагностикалық жабдықтарды аудандық аурухана деңгейіне дейін жеткізуге және халықтың профилактикалық тексерулерге деген белсенділігін арттыруға бірнеше ірі бағдарламаны іске асыруда. Осы саясаттың нәтижелері жыл өткен сайын айқын байқала бастады: алғашқы және екінші сатыдағы онкологиялық диагноздар үлесі жоғарылауда, бұл ауруды ерте анықтаудың жиілігін тікелей көрсетеді.

Шымкент — Қазақстанның үшінші республикалық маңызы бар қаласы, халқы үш миллионнан асатын ірі қала болғандықтан, осы аймақта науқанның нәтижелілігі ерекше мәнге ие. Шымкент тұрғыны, екі баланың анасы Гүлнар Ахметова бүгін таңертең ауруханаға алғашқы болып келгендердің бірі болды. «Бұрын тексеруге бармаған едім, уақытым жоқ деп ойлайтынмын. Ал бүгін тегін мүмкіндік бар екенін білгеннен кейін үй ішімізбен келдік. Нәтижесі жақсы болды — дәрігер алаңдатарлық ештеңе жоқ деді. Ендігі жерде жыл сайын тексеруден өтпекпін», — деп бөлісті ол.

Онкологтар мен денсаулық сақтау саласы мамандарының бірауыздан атап өтетін бір жайты бар: обырды жеңудің ең тиімді қаруы — уақтылы диагностика. Ауруды емдеуге кеткен шығын мен адам қайғысының ауыртпалығымен салыстырғанда профилактикалық тексеру — баға жетпес инвестиция. Қазақстандағы осы апталық науқан — халықтың денсаулыққа деген жауапкершілік сезімін оятуға бағытталған мемлекеттік күш-жігердің нақты көрінісі. Мүмкіндікті жіберіп алмаңыз: 15 тамызға дейін тексеруден өтіп, онкологтың кеңесін алуға болады — тегін, жылдам және өміріңіз үшін маңызды.