5 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының байланыс инфрақұрылымын дамыту бағытындағы жүйелі жұмыс жаңа белеске көтерілді. Бүгінгі таңда Қазақстанның оңтүстік мегаполисінде интернетпен қамту деңгейі 97 пайызға жеткені жария етілді. Бұл көрсеткіш елдің ірі қалалары арасындағы ең жоғары нәтижелердің бірі болып табылады және Шымкенттің цифрлық трансформация жолында жасап отырған ауқымды қадамының айғағы болып саналады. Байланыс секторының мамандары мен тұрғындар бұл жаңалықты зор ықыласпен қабылдады.

Шымкенттің байланыс инфрақұрылымын жаңғырту мәселесі бірнеше жыл бұрын күн тәртібіне өткір мәселе ретінде қойылған болатын. 2019 жылы республикалық маңызы бар қала мәртебесін алған Шымкент халқының саны жыл санап артып, қазіргі кезде 1,3 миллионнан асып отыр. Тұрғын халықтың тез өсуі байланыс қызметтеріне деген сұранысты күрт арттырды. Алайда бұрынғы инфрақұрылым мегаполис талаптарына сай келмей, көптеген аудандарда интернет жылдамдығының жеткіліксіздігі, байланыс үзілістері тұрғындар арасында жиі шағымға айналды. Әсіресе шалғай тұрғын алаңдар мен жаңа салынып жатқан ықшам аудандарда желі сапасы өте нашар болды. Осы мәселелерді шешу мақсатында қала әкімдігі байланыс операторларымен бірлескен жоспарлы жұмысты белсенді жүргізе бастады.

Бүгінгі жетістіктің өзегінде «Кар-Тел» жауапкершілігі шектеулі серіктестігімен бірлесіп жүзеге асырылып жатқан ауқымды жоба жатыр. Жоба аясында Шымкент аумағында жиырма екі екі функциялы антенна-бағандық құрылым орнату жоспарланған. Бұл тіректер жай ғана байланыс мұнараларынан ерекшеленеді: олар бір уақытта мобильді байланыс базалық станциясы мен жоғары жылдамдықтағы интернет желісінің тарату нүктесі қызметін атқарады. Бүгінгі күнге дейін жиырма екі құрылымның тоғызы орнатылып, жаңа базалық станциялар пайдалануға берілді. Қалған он үш нысанда да жұмыстар жедел қарқынмен жүргізілуде және жылдың соңына дейін толық аяқталуы күтілуде. «Бұл жоба — тек техникалық жаңғырту ғана емес, тұрғындардың өмір сапасына тікелей инвестиция. Цифрлық қызметке тең қол жеткізу — қазіргі заманның негізгі талабы», — деді «Кар-Тел» ЖШС-нің өңірлік жобалар жетекшісі Асқар Нұрланов.

Орнатылған тоғыз антенна-бағандық құрылым аз уақыт ішінде нақты нәтижесін көрсетті. Бұрын байланыс сапасы төмен немесе интернет жылдамдығы мүлдем жеткіліксіз болған бірнеше тұрғын ауданда мобильді байланыс сапасы айтарлықтай жақсарды. Тұрғындардың шағымдары талдануда: байланыс операторларына түскен арыздар саны жаңа станциялар іске қосылған аудандарда 40 пайызға азайғаны тіркелді. Шымкент қаласының байланыс және цифрландыру бөлімі басшысы Гүлнар Сейтқалиева: «Тоғыз нысанның іске қосылуы нақты нәтиже берді. Абай ауданының шығыс бөлігі, Әл-Фараби шағын ауданы және Нұрсат тұрғын алаңы тұрғындары интернет жылдамдығының екі-үш есе артқанын байқады», — деп мәлімдеді. Бұл деректер байланыс инфрақұрылымына жасалған салымның дұрыс бағытта жүргізіліп жатқанын дәлелдейді.

Сапалы интернеттің маңыздылығы тек ойын-сауық немесе әлеуметтік желілермен шектелмейтіні бәрімізге белгілі. Коронавирус пандемиясы тұсында дүниежүзі бойынша айқын болғандай, тұрақты байланыс — білім берудің, жұмыспен қамтудың және мемлекеттік қызметтердің тірегі. Шымкентте де осы үрдіс айқын байқалады. Қашықтан оқу режиміне ауысқан кезеңде интернеті нашар аудан тұрғындарының балалары сабақ алудан қиындық шеккені белгілі мәселе болды. Жаңа инфрақұрылым бұл алшақтықты жоюға септігін тигізуде. «Eгov» порталы, электронды денсаулық сақтау қызметтері, онлайн банкинг және қашықтан жұмыс — мұның бәрі тұрақты жоғары жылдамдықты интернетсіз мүмкін емес. Осы мағынада байланыс инфрақұрылымы — тек технология саласының ғана емес, бүкіл экономиканың дамуындағы базалық шарт», — дейді телекоммуникация саласының тәуелсіз сарапшысы Бекзат Дүйсенов.

Шымкент тәжірибесін елдің басқа өңірлерімен салыстырғанда бұл жетістіктің маңыздылығы одан да айқын аңғарылады. Қазақстан бойынша орташа интернет қамту деңгейі 92 пайыз деңгейінде тұрғанда, Шымкенттің 97 пайызға жетуі — аса маңызды жетістік. Алматы мен Астана қалаларымен іс жүзінде иық тіресе отырып, Шымкент цифрлық инфрақұрылым жағынан мегаполис дәрежесін расқа айналдырып отыр. Салыстыру үшін айтар болсақ: 2020 жылы Шымкентте интернет қамту деңгейі 78 пайыз болған. Алты жылда 19 пайыздық өсімге қол жеткізу — бұл жүйелі саясат пен мақсатты инвестицияның жемісі.

Жобаның толық аяқталуымен Шымкент тұрғындары цифрлық қызметтердің толыққанды мүмкіндігіне ие болады деп күтілуде. Болашақта байланыс инфрақұрылымын одан ары жаңғырту жоспарлары да бар: 5G технологиясын енгізу бойынша алғашқы сынақтар 2027 жылы Шымкентте жүргізілетіні жоспарланған. Қала әкімдігі байланыс операторларымен жаңа келісімдер жасасу арқылы жабық аудандарды, өнеркәсіп аймақтарын және қала маңы елді мекендерін де желіге толық қосуды мақсат тұтқан. «Шымкент — дамып келе жатқан мегаполис. Оның тұрғындары сапалы байланысқа тең құқықпен қол жеткізуге лайық. Біз бұл жұмысты аяқталды деп санамаймыз, алдымызда одан да ауқымды міндеттер тұр», — деп атап өтті қала әкімінің цифрландыру мәселелері жөніндегі орынбасары Ерлан Мұсаев. Шымкентте жүргізіліп жатқан байланыс инфрақұрылымын жаңғырту жұмысы — бұл тек техникалық жоба емес, қаланың болашағына деген нақты салым. Сапалы интернет — бүгінгі заманда судай, жарықтай қажетті игілік, ал Шымкент соны өз тұрғындарына қамтамасыз ету жолында сенімді қадам жасауда.