15–21 тамыз аптасында Шымкенттің цифрлық күн тәртібіндегі тағы бір маңызды бағыт — интернет-алаяқтықтың алдын алу және азаматтардың киберсауаттылығын арттыру болды.

18 тамызда Тұран ауданында интернет-алаяқтық пен киберқылмыстың алдын алуға арналған кең ауқымды профилактикалық іс-шара өтті. Оған полиция қызметкерлері, қоғамдық белсенділер және өнер саласының өкілдері қатысты.

Іс-шара барысында тұрғындарға банк карталары мен шоттарын қорғау, электрондық әмияндарды қауіпсіз пайдалану, телефон арқылы жасалатын психологиялық манипуляцияларға қарсы тұру мәселелері түсіндірілді. Құжаттағы мәлімет бойынша, Тұран ауданында 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында интернет-алаяқтыққа байланысты 47 қылмыстық іс тіркеліп, келтірілген материалдық зиян 12 млн теңгеден асқан.

Бұл цифрлар киберқауіпсіздік мәселесінің тек техникалық сипатта емес екенін көрсетеді. Алаяқтардың басты құралы көбіне күрделі бағдарламалық шабуыл емес, адамның сеніміне кіру, асықтыру немесе қорқыту болып отыр.

19 тамызда жастар арасында интернеттегі қауіпсіздік ережелері, дропперліктің құқықтық салдары және күмәнді қаржылық операцияларға қатысудың қаупі туралы ақпараттық материалдар таратылды. Құжатта 2025 жылы Қазақстанда тіркелген киберқылмыс фактілерінің саны бір жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда 34 пайызға өскені келтірілген.

Аптадағы киберқауіпсіздік тақырыбы қаржылық пирамидалар мәселесімен де ұштасып отыр. Цифрлық платформалар, әлеуметтік желілер, криптовалюта және жалған инвестициялық жобалар алаяқтардың жаңа құралдарына айналуда. Құжаттағы сараптамалық материалдарда жасанды интеллект пен дипфейктердің де жалған инвестициялық жобалардың сенімді көрінуіне ықпал етіп отырғаны атап өтіледі.

Осыған байланысты Шымкент үшін киберқауіпсіздіктің негізгі бағыты тек техникалық қорғаныс жүйелерін күшейту емес, цифрлық сауаттылықты тұрақты түрде арттыру болып қала береді.

Бұл бағытта профилактикалық акциялардың ерекшелігі де өзгеріп келеді: халыққа жалпы ескерту жасаумен қатар, нақты алаяқтық сценарийлері, дропперлік, фишинг, жалған банк қызметкерлері және күмәнді инвестициялық ұсыныстар түсіндірілуде.

Апта қорытындысы көрсеткендей, цифрлық қауіпсіздік технологиялық дамудың қосымша бөлігі емес, оның міндетті шартына айналды. Шымкентте цифрлық сервистер көбейген сайын оларды қауіпсіз пайдалану мәдениетін қалыптастыру да қатар жүруі қажет.