26 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының медицина тарихына алтын әріптермен жазылған күндер артта қалды. Өткен айдың 7-сінде Қалалық көпбейінді ауруханасының Онкологиялық орталығы базасында алғаш рет аутологиялық гемопоэтикалық бағаналы жасушаларды трансплантациялау операциясы сәтті өткізілді. Бұл оқиға Оңтүстік Қазақстан өңірінің жоғары технологиялық медицина саласындағы ең маңызды қадамдарының бірі болып, бүкіл елдің назарын аударды. Алғашқы пациент — 56 жастағы Амиржан Амирбекович — операциядан кейін жағдайы тұрақтанып, үйіне шығарылып жіберілді.

Бұл жетістікке жету жолы оңай болмады. Дайындық кезеңі бірнеше айға созылды. Пациенттің өз бағаналы жасушалары биыл 28–29 мамыр күндері Трансфузиология ғылыми-өндірістік орталығында арнайы сепаратор құрылғысының көмегімен жиналды. Алынған биоматериал ультратөмен температурада криоконсервацияланып, арнайы Дьюар ыдысында суық тізбек талаптарын толық сақтай отырып Шымкентке жеткізілді. Ауруханасының директоры Талғат Құрманов бұл процесті «ұзақ және мұқият дайындықтың жемісі» деп бағалады. «Жасушаларды дайындаудан бастап тасымалдауға дейінгі барлық кезеңдер белгіленген стандарттарға сәйкес жүргізілді. Нәтижесінде жасушалардың приживление процесі сәтті өтіп, қан көрсеткіштерінде оң динамика тіркелді», — деді ол.

Операция Қазақстанның бас штаттан тыс гематологы, сүйек кемігін трансплантациялау және онкогематология орталығының жетекшісі, доцент Вадим Кемайкиннің тікелей қатысуымен және бақылауымен жүргізілді. Маман бұл операцияның маңыздылығын атай келе: «Аутологиялық трансплантация — бұл пациенттің өз жасушаларын пайдалану арқылы жүргізілетін ең қауіпсіз және тиімді емдеу әдістерінің бірі. Шымкентте мұндай операцияның алғаш рет сәтті өтуі — өңірлік медицинаның жаңа деңгейге шыққанын білдіреді», — деп атап өтті. Жобаны іске асыруға Шымкент қаласы Денсаулық сақтау басқармасының, Ұлттық ғылыми онкологиялық орталықтың және Қалалық көпбейінді ауруханасының мамандары бірлесе қатысты.

Гемопоэтикалық бағаналы жасушаларды трансплантациялау — бұл ауыр гематологиялық аурулармен — лейкоз, лимфома, миелома және басқа да қан аурулармен — күресудің ең тиімді жолдарының бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, жыл сайын бүкіл әлемде 80 000-нан астам трансплантация жүргізіледі. Қазақстанда гематологиялық аурулардың таралуы жылдан жылға өсіп келеді: соңғы бес жылда жаңа диагноз қойылған науқастар саны шамамен 15–20 пайызға артты. Бұған дейін Шымкент тұрғындары осындай күрделі емдеуді алу үшін Алматыға, Астанаға немесе шетелге — Ресейге, Германияға, Израильге — баруға мәжбүр болды. Бұл ауыр науқастар үшін де, олардың отбасылары үшін де орасан зор қаржылық және психологиялық жүктеме еді.

Шымкент қаласы денсаулық сақтау басқармасының өкілі Айгүл Бекова бұл оқиға туралы пікір білдіре отырып: «Біз бұл жетістікті бүкіл қаламен бірге тойлаймыз. Бұрын науқастарымыз айлап үйден алыс жүріп, емделуге мәжбүр болатын. Енді олар туған қалаларында сапалы жоғары технологиялық көмек ала алады. Бұл — нақты адам тағдырларын өзгертетін жаңалық», — деді. Қаланың тұрғындары да бұл жетістікке оң баға берді. Шымкенттің 62 жастағы тұрғыны Марат Сейтқали: «Менің інімде де қан ауруы бар. Бұрын Алматыға барып емделу мүмкіндігі болмай, жай ғана дәрі ішіп жүрді. Енді мұндай операция Шымкентте жасалатынын білсек, бұл үлкен үміт», — деп бөлісті.

Қалалық көпбейінді ауруханасының Минималды инвазивті хирургия орталығы бүгінде өңірдегі ең озық медициналық мекемелердің біріне айналған. Мұнда Philips Azurion заманауи ангиографиялық аппаратымен жабдықталған орталықта ісікке радиочастотты абляция жасау, эмболизация, химиопрепараттарды артерия ішіне енгізу, холангиостомия, нефростомия және веналық порт жүйелерін орнату сияқты күрделі процедуралар үнемі жүргізіліп тұрады. Мұнда тек Шымкент тұрғындары ғана емес, Қызылорда, Жамбыл, Түркістан, Ақтөбе облыстарынан, сондай-ақ Қырғызстаннан келген науқастар да емдеу алады. Орталықтың мамандары Ресей, Жапония, Оңтүстік Корея, Қырғызстан, Өзбекстан және басқа да елдердің әріптестерімен тәжірибе алмасып, үнемі кәсіби деңгейлерін арттырып отырады.

Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанда бағаналы жасушаларды трансплантациялау бағдарламасы негізінен республикалық орталықтарда — Алматы мен Астанада — шоғырланған болатын. Өңірлерде мұндай операциялар іс жүзінде жүргізілмеді. Шымкенттің бұл бағытты игеруі — елімізде медициналық қызметтің орталықсыздандырылуы жолындағы стратегиялық маңызды қадам. Үш миллионға жуық халқы бар Шымкент қаласының және Оңтүстік өңірінің тұрғындары енді аса күрделі гематологиялық ауруларды туған жерінде емдей алатын болды. Алдағы уақытта орталықтың аллогендік трансплантация, яғни донор жасушаларын пайдалану бағытын да меңгеруі жоспарланып отыр. Бұл қадам аурухананы халықаралық стандарттарға сай трансплантация орталығына айналдырудың маңызды сатысы болмақ. Шымкенттегі бұл тарихи жетістік — қазақстандық медицинаның жаңа биікке өрлеп келе жатқанының айқын дәлелі.