1 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында күзгі шақыру науқаны ресми түрде басталды. Алғашқы 23 жаңа сарбаз Отан алдындағы азаматтық борышын өтеуге аттанды. Биыл бұл науқан тек жас жігіттердің қызметке аттануымен ғана емес, сонымен қатар цифрлық технологиялардың — атап айтқанда Face ID жүйесінің — шақыру процесіне толыққанды енгізілуімен де ерекшеленді. Қазіргі заман талаптарына сай жаңартылған тәртіп шақырушылар департаментінің жұмысын айтарлықтай жеңілдетіп, бүкіл рәсімді мөлдір әрі бақылауға қолайлы етті.
Шымкент — Қазақстанның үш мегаполисінің бірі ретінде елдің оңтүстігіндегі демографиялық тұрғыдан ең жас және ең қарқынды өсіп келе жатқан қала болып табылады. Халық саны бойынша 1,2 миллионнан асқан бұл мегаполис жыл сайын армияға ең көп шақырылушы беретін өңірлердің қатарына кіреді. Соңғы жылдары Шымкент бойынша шақырылушылар саны жыл сайын өсіп келеді. 2024 жылы бір жыл ішінде қаладан 2 600-ден астам азамат қызметке жіберілсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 2 800-ге жеткен. 2026 жылы тек күзгі науқанның өзінде 1 400 адамды қызметке жіберу жоспарланып отыр. Бұл сандар оңтүстік өңірдегі жастар потенциалының қаншалықты жоғары екенін айқын дәлелдейді.
Шымкент қорғаныс істері департаментінің бастығы Әбдіғабит Шегебаев биылғы науқанның ерекшеліктеріне тоқтала отырып, барлығы 2026 жылдың соңына дейін қаладан шамамен 1 400 адамды Қарулы Күштерге жіберуді жоспарлап отырғандарын айтты: «Бүгін біз 23 шақырылушыны қызметке жіберіп отырмыз. Күзгі науқан аясында біздің негізгі міндетіміз — 31 желтоқсанға дейін жасақтарға шамамен 1 400 адамды жіберу. Жастар дайындықпен және жақсы көңіл-күймен келуде, шақырылушылар арасында әртүрлі ұлт өкілдері бар». Шегебаевтың сөзінше, соңғы жылдары жастардың әскери қызметке деген саналы, мақсатты көзқарасы едәуір өзгерген: бұрын жалтарушылар санының жоғарылығы мәселе туғызса, бүгін ерікті келушілер үлесі артып келеді.
Биылғы шақыру науқанының басты жаңалығы — Face ID биометриялық идентификация жүйесінің қолданысқа енгізілуі. Бұрын медициналық комиссиядан өту кезінде қолмен жүргізілетін тіркеу нәтижесінде бірқатар ұйымдастырушылық кемшіліктер орын алатын еді: шақырылушылардың кешігуі, тіркеу деректеріндегі қателер, тіпті алмасып кетушілік жағдайлары да болатын. Face ID жүйесі мұның бәріне нүкте қойды. Жүйе медициналық сараптамадан өту уақытын автоматты түрде тіркейді, бүкіл тексеру процесін бақылауға мүмкіндік береді және деректерді орталық дерекқорға шексіз уақытта сақтайды. Цифрлық трансформация саласындағы сарапшы Дәурен Сейтқали бұл қадамды оң бағалайды: «Face ID технологиясының шақыру науқанына енгізілуі — ол жай ғана жаңашылдық емес, бұл мемлекеттік қызметтегі ашықтық пен жауапкершілікті арттырудың нақты қадамы. Азамат кім, қашан, қандай комиссиядан өткені бір рет басу арқылы белгілі болады».
Алғашқы аттанушылардың арасындағы жаңа сарбаз Нұргелді Адамбек өз ойын ашық жеткізді: «Біз шекара әскерлеріне қызметке аттап отырмыз. Өз елің мен жерінді қорғау — әрбір еркектің борышы. Мен өз еркіммен барамын, ешкім мәжбүрлеген жоқ». Оның бұл сөздері ғана емес, барлық 23 жас жігіттің атаналарымен, жарларымен жылы қоштасып, мақтанышпен аттануы — бұл тек жеке патриотизм ғана емес, сонымен бірге жас ұрпақтың Қазақстанның болашағына деген сенімі мен жауапкершілігінің айғағы болды.
Шекара қызметінің ардагері Сапарғали Түймебеков жаңа сарбаздардың алдындағы жолды нақты суреттеді: «Мерзімді қызметке келген болашақ шекарашылар үш ай бойы оқу жиындарынан және дайындықтан өтеді. Содан кейін оларды бөлімшелерге бөледі, онда олар қарумен қызмет атқарады, кезекшілікке шығады және қойылған міндеттерді орындайды. Ауа-райына қарамастан олар тәулік бойы мемлекеттік шекараны күзетіп, бұзушылықтарға жол бермеуге тиіс». Мұндай қызмет ауыр екені сөзсіз. Алайда Қазақстанның 7 591 километрлік мемлекеттік шекарасын қорғау — бұл елдің тәуелсіздігі мен бүтіндігін сақтаудың кепілі.
Шара соңында әскери қызметкерлер өздерінің кәсіби және жауынгерлік дайындығын көрсетті. Олар қолма-қол күрес дағдыларын демонстрациялап, түрлі амалдарды орындады. Сонымен қатар кинологтармен бірге қызметтік иттер де арнайы дайындық деңгейі мен дағдыларын көрсетті. Бұл сахна тек салтанатты шара элементі ғана болып қоймай, жастарды шабыттандырған, ата-аналарға ұрпақтарының сенімді қолда екеніне сендірген нақты дәлел болды.
Биылғы шақыру науқаны Қазақстан армиясының жаңа кезеңге — цифрлық, ашық және жауапты жүйеге — өтіп жатқанының белгісі. Face ID технологиясы жекелеген қаланың ғана емес, ел бойынша барлық шақыру пункттерінде қолданылатын болса, бюрократиялық тосқауылдар азаяды, уақыт үнемделеді және шақырылушылар мен олардың отбасылары үшін ыңғайлы жүйе қалыптасады. Шымкент бұл тәжірибені ел алдынан бастап көрсетті. Бұл — жай ғана технологиялық жаңашылдық емес, бұл мемлекеттің азаматы алдындағы жауапкершілігінің жаңа деңгейі.