Сеул, 2026 жылғы 16 қыркүйек – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бірінші «Орталық Азия – Корея Республикасы» саммитіне қатысты. Мемлекет басшысы өз сөзінде көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамытудың стратегиялық бағыттарын айқындады.

Сауда және инвестициялар

2025 жылы Орталық Азия елдері мен Корея Республикасы арасындағы өзара сауда көлемі алғаш рет 10 миллиард доллардан асты. Бұл ретте өңірдің Корея Республикасымен жалпы тауар айналымының шамамен жартысы Қазақстанның үлесіне тиесілі.

Корея Республикасы Қазақстанның жетекші он сауда серіктесінің қатарына кіреді. Елге тартылған кореялық инвестициялардың жалпы көлемі 12 миллиард доллардан асып, Корея Республикасы Қазақстанның ірі инвесторлары арасында 9-орынға ие болып отыр. Бүгінде Қазақстанда кореялық капиталдың қатысуымен мыңнан астам бірлескен кәсіпорын жұмыс істейді.

Екіжақты ынтымақтастық сапалы жаңа деңгейге көтерілуде. Мемлекет басшысының осы мемлекеттік сапары аясында жалпы құны шамамен 19 миллиард доллар болатын коммерциялық келісімдерге қол қойылды.

Мемлекет басшысы «Орталық Азия – Корея» өнеркәсіптік және технологиялық даму серіктестігін іске қосуды ұсынды. Бұл тетік үкіметтерге мынадай бағыттарға басымдық бере отырып, бірлескен ірі жобалар портфелін қалыптастыруға мүмкіндік береді:

• өндірісті оқшаулау және технологиялар трансферті;
• өңірлік кооперацияны нығайту;
• дайын өнімді үшінші елдердің нарықтарына экспорттау.

Сондай-ақ Орталық Азия елдері мен Корея Республикасы өнеркәсіп министрлерінің алғашқы кездесуін өткізу бастамасы қолдау тапты.

Көлік және логистика

Жаһандық жеткізу тізбектерінің қайта құрылымдауы жағдайында Орталық Азияның Шығыс пен Батысты байланыстыратын негізгі буын ретіндегі рөлі артып келеді.

Транскаспий халықаралық көлік маршрутын (Орталық дәліз) Корея Республикасының TRIPP көлік бастамасымен ықпалдастырудың жоғары әлеуеті атап өтілді. Осы тұжырымдама аясында Корея Республикасы Ляньюньган портындағы қазақ-қытай логистикалық терминалы арқылы Орталық Азияға мультимодальды тасымалдарды жүзеге асыра алады. Президенттің пікірінше, бұл екі бағыттың әлеуетін біріктіріп, Корея Республикасынан Орталық Азия арқылы Еуропаға дейінгі үздіксіз көлік-логистикалық тізбекті қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Энергетика

Қазақстан жылына шамамен 100 миллион тонна мұнай өндіретін әлемдегі жетекші көмірсутек өндіруші елдердің бірі болып қала береді. Мемлекет басшысы Қазақстанның ынтымақтастықты кеңейтуге, соның ішінде Корея Республикасына энергия ресурстарын жеткізуді қайта бастауға, сондай-ақ бірлескен геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуге және жер қойнауының жаңа учаскелерін игеруге дайын екенін мәлімдеді.

«Таза сутек», «таза көмір» және ядролық технологияларды дамыту бойынша бірлескен жобаларды жүзеге асыру мүмкіндігіне ерекше назар аударылды.

Цифрландыру, жасанды интеллект (ЖИ) және сындарлы шикізат

Корея Республикасы жаһандық технологиялық бәсекелестіктің көшбасшыларының бірі болса, Қазақстан да цифрлық трансформацияны белсенді жүргізіп келеді. Осы бағыттардың тоғысында бірқатар ірі бастамалар іске асырылуда:

• Түркістанда Woosong университеті ашылды;
• Қызылордада SeoulTech-пен бірлесіп Жасанды интеллект институты құрылды;
• Alatau City-де әлемдегі жетекші ғылыми-технологиялық жоғары оқу орындарының бірі – KAIST (Кореяның озық технологиялар институты) филиалын ашу жоспарлануда;
• Корея ғылыми-техникалық ақпарат институтымен бірлесіп құрылған AI SilkNet болжамды аналитика және форсайт орталығы жұмысын бастады.

Президент Астанадағы Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығының әлеуетін пайдалана отырып, AI SilkNet орталығы аясында Орталық Азия елдерінің ғылыми мекемелерін, университеттері мен IT-компанияларын біріктіруді ұсынды. Сонымен қатар Орталық Азия елдері үшін жасанды интеллект саласында білікті мамандар даярлау мақсатында бірлескен өңірлік AI Talent бағдарламасын іске қосу ұсынылды.

Сындарлы материалдар саласы

Қазақстан мол ресурс базасына ие және сирек кездесетін металдар қоры бойынша әлемдегі көшбасшы елдердің қатарына кіреді. Қазақстанның ресурс әлеуеті мен Кореяның технологиялық мүмкіндіктерінің синергиясы бизнес үшін кең мүмкіндіктерге жол ашады.

Мемлекет басшысы Корея технологияларды ілгерілету институтының (KIAT) қатысуымен Алматыда бірлескен Сирек және сирек кездесетін металдарды зерттеу орталығын құру туралы қол жеткізілген уағдаластықты құптады.

Жобаның басты мақсаты – ғылыми зерттеулер мен маңызды шикізатты өндіруден бастап, оны терең өңдеуге және жоғары технологиялық өнімдерді (жартылай өткізгіштер, микроэлектроника, аккумуляторлар, электромобильдер мен робототехника компоненттері) шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді қалыптастыру. Осы міндеттерді жүзеге асыру үшін бірлескен қазақ-корей компаниясын құру ұсынылды.

Су және экология

Қазақстан су үнемдеу саласына озық кореялық технологияларды тарту, су ресурстарын цифрлық есепке алуды енгізу және Орталық Азия өңірінде заманауи су үнемдеу инфрақұрылымын дамыту жөніндегі бірлескен бағдарлама әзірлеуді ұсынды.

Гуманитарлық өлшем

Адамдар арасындағы байланыстарды нығайту мақсатында жастар арасындағы байланыстарды, білім беру бағдарламалары мен мәдени алмасуларды кеңейтуге бағытталған ұзақ мерзімді «Central Asia – Korea Future Generation» бағдарламасын іске қосу ұсынылды.

https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-birinshi-ortalyk-aziya-koreya-respublikasy-sammitine-katysty-1683016 

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1293006?lang=ru