Қазақстандағы стартап қозғалысы жыл сайын серпін алып, аймақтық орталықтар да елордамен иық тіресе дамуда. 2026 жылдың 16 қыркүйегінде Шымкент қаласында өткен SAIGA STARTUP ARENA іс-шарасы осы үрдістің айқын дәлеліне айналды. Республиканың оңтүстік өңіріндегі кәсіпкерлік ортаны жандандырудағы маңызды алаң ретінде бағаланған бұл форумға Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы, Parasat Business Club, GRATA International, 4sell.ai, SMARTEX, Solutions, KazFerroGroup және өзге де ірі ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ жергілікті кәсіпкерлер мен инвесторлар жиналды.

Іс-шара аясында жас стартап-командалар өз жобаларын кең аудиторияға таныстырып, тәжірибелі кәсіпкерлер мен инвесторлардың кәсіби бағалауы мен нақты ұсыныстарын алды. Бұл — жай ғана презентация алаңы емес, нағыз пікірталас пен іскерлік байланыстардың ұйытқысы болды. Форум Шымкенттің цифрлық трансформация бағытындағы стратегиялық даму жоспарына сай ұйымдастырылды. Қалалық Цифрландыру басқармасының бастамасымен өткізілген бұл шара аймақта инновациялық экожүйені қалыптастырудың алғашқы іргелі қадамдарының бірі болып есептеледі.

Қазақстанда стартап мәдениетінің қалыптасуы соңғы бес жыл ішінде айтарлықтай жеделдеді. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтері бойынша, 2021–2025 жылдар аралығында елде тіркелген технологиялық стартаптар саны үш есеге артты. Егер 2021 жылы ресми тіркелген IT-стартаптар саны 400-ден аспаса, 2025 жылдың аяғында бұл көрсеткіш 1200-ден асқан. Алайда бұл стартаптардың басым бөлігі Алматы мен Астана қалаларында шоғырланды. Оңтүстік өңір, оның ішінде Шымкент, осы инновациялық толқыннан сырт қалып отырды. Дәл осы олқылықты жою мақсатында SAIGA STARTUP ARENA сияқты алаңдар аса маңызды рөл атқарады.

Форумның бас ұйымдастырушыларының бірі, Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Бекзат Тілеуов іс-шара мәнін былайша түсіндірді: «Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар мегаполис. Мұнда дарынды жастар, білімді мамандар жетерлік. Бізге инновациялық ортаны алыстан іздемей-ақ, осы жерде, осы қалада өз ішімізде өсіру керек. SAIGA STARTUP ARENA — осы мақсаттың нақты іске асырылуы». Оның сөздері залда отырған жастардың ерекше ынтасын туғызды. Жергілікті технологиялық кәсіпкерлік ортада жиі айтылатын бір дерт — менторлықтың жетіспеушілігі және нарыққа шығудың күрделілігі. Осы мәселені шешуде GRATA International сияқты халықаралық заң фирмасының қатысуы форумға ерекше ауқым берді.

4sell.ai компаниясының өкілі Айдар Сейіткали жас кәсіпкерлермен тәжірибесін бөлісе отырып: «Жоба жасау — бір мәселе, ал оны нарыққа шығару — мүлдем басқа өнер. Мен өз кезімде мұндай менторлық алаңның болмағанына өкінемін. Бүгінгі жастарда бізде болмаған мүмкіндік бар», — деп атап өтті. KazFerroGroup өкілдері де алаңда белсенді болды. Өнеркәсіп саласынан шыққан инвесторлардың стартап форумына қатысуы — технологиялар мен дәстүрлі бизнестің интеграциялануының айқын белгісі. Өнеркәсіп кәсіпорындары цифрлық шешімдерге деген сұранысын арттыруда, ал стартаптар осы бос орынды толтыра алады.

SMARTEX және Solutions ұйымдарының мамандары форум барысында стартаптарға техникалық экспертиза, бизнес-модельдерін жетілдіру және масштабтау стратегиялары бойынша кеңесті. Parasat Business Club өз кезегінде іскерлік желіні кеңейту тұрғысынан қолдау механизмдерін ұсынды. Форумда таныстырылған жобалардың арасында аграрлық сектордың цифрландырылуына, медициналық қызметтерге қол жеткізуге, логистикалық процестерді автоматтандыруға арналған шешімдер болды. Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан аймағының ерекшелігін ескерсек, бұл бағыттардың таңдалуы заңды: ауыл шаруашылығы, медицина және сауда — өңірдің өзекті секторлары.

Форумға қатысқан инвесторлардың қызығушылығы да жоғары болды. Атап айтқанда, бірнеше жоба нақты инвестициялық келіссөздерге ұласты. Бізнес-Angels желісінен келген инвестор Гүлмира Ахметова: «Бүгін мен кемінде екі жобаны мұқият бақылауға аламын. Шымкенттегі потенциал шынымен де зор, тек оны дұрыс арнаға бағыттау керек», — деп ортақтасты. Бұл сөздер форумның нәтижелі өткенін тағы бір мәрте растады.

SAIGA STARTUP ARENA — жеке іс-шара ретінде ғана қарастырылмауы тиіс. Бұл Қазақстандағы аймақтық инновациялық экожүйелерді орталықсыздандыру процесінің бір бөлігі. Елдің цифрлық дамуы тек Алматы мен Астанаға тірелмеу керек — Шымкент, Қарағанды, Ақтөбе сияқты қалалар да өздерінің инновациялық орталықтарына айналуға толық мүмкіндікке ие. Мемлекеттің «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында аймақтық цифрлық трансформация одан әрі жеделдетіледі деп күтілуде. Бұл форум сол стратегиялық бағытқа сай жергілікті бастаманың жемісі болды. SAIGA STARTUP ARENA іс-шарасы — бір күндік шоу емес, ол Шымкенттің инновациялық болашағына деген сенімнің символы. Осы алаңда туған байланыстар, ұсынылған жобалар және орнатылған серіктестіктер аймаққа жаңа экономикалық серпін беруге тиіс. Оңтүстік Қазақстан технологиялық революцияның бөлшегіне айналуға бет бұрды — ал SAIGA STARTUP ARENA сол жолдың маңызды белесі болып тарихта қалмақ.