Шымкент қаласының цифрландыру басқармасы азаматтармен тікелей диалог орнату мақсатында жаңа тұрақты қабылдау кестесін енгізді. 16 қыркүйек 2026 жылы ресми түрде жарияланған бұл бастама бойынша басқарма басшысы Кемелов Мұхит Әбутәліпұлы әр аптаның сәрсенбі күні сағат 10:00-ден 11:00-ге дейін азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдайды. Бұл қадам — қазіргі заманғы мемлекеттік басқару жүйесіндегі ашықтық пен есеп беру мәдениетінің нақты көрінісі.

Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі үшінші мегаполисі, халқы 1,2 миллионнан асатын жылдам дамушы қала. Соңғы бес жыл ішінде қалада цифрлық инфрақұрылым дамыту қарқынды жүріп жатыр: смарт-қала жобалары іске асырылып, электрондық мемлекеттік қызметтер кеңейтілуде. Алайда цифрландырудың жылдамдығы кейде қарапайым азаматтардан озып кетеді. Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі, жасы үлкен немесе технологиялық сауаттылығы төмен тұрғындар мемлекеттік цифрлық платформалармен жұмыс жасауда қиындықтарға тап болады. Осы олқылықтың орнын толтыруға бағытталған жеке қабылдау форматы бүгінгі күннің талабына сай шешім болып табылады.

Цифрландыру басқармасы Шымкент қаласы әкімдігінің құрылымдық бөлімшесі ретінде 2019 жылы құрылды. Алғашқы жылдары басқарма негізінен техникалық инфрақұрылым мен ішкі процестерді автоматтандырумен айналысты. 2022 жылдан бастап басқарманың міндеттері кеңейіп, азаматтық цифрлық сауаттылықты арттыру, мемлекеттік қызметтерге қол жетімділікті қамтамасыз ету мәселелері алдыңғы орынға шықты. Кемелов Мұхит Әбутәліпұлы басқарма басшысы қызметіне 2024 жылы тағайындалды. Оның басшылығымен бірнеше маңызды жоба іске қосылды: қалалық транспортты бақылаудың ақылды жүйесі, онлайн шағым берудің жаңартылған платформасы, сондай-ақ цифрлық сауатсыздықты жою бойынша оқыту орталықтарының желісі.

Басқарма басшысының өзі бұл бастаманың маңыздылығын атап өтті: "Цифрландыру — бұл тек технология емес, бұл ең алдымен адамдар үшін ыңғайлылық. Егер азамат ешқандай цифрлық платформа арқылы өз мәселесін шеше алмаса, онда оның соңғы шешімі — маған тікелей келу. Және мен мұны ар-намыспен қабылдауға міндеттімін," — деді ол. Бұл сөздер мемлекеттік қызметкердің жауапкершілік деңгейін айқын көрсетеді. Азаматтармен тікелей байланыстың маңыздылығы сарапшылар тарапынан да жоғары бағаланды. Мемлекеттік басқару саласының сарапшысы, Оңтүстік Қазақстан университетінің доценті Гүлнар Сейтқалиева: "Жеке қабылдау форматы ескірген деп есептейтіндер қателеседі. Керісінше, цифрлық ортада адами байланыс бұрынғыдан да бағалырақ. Азамат экраннан емес, тірі адамнан жауап алғанда сенім де артады," — деп пікір білдірді.

Қазақстан бойынша статистикалық деректер бұл мәселенің жүйелік екенін растайды. Ұлттық статистика бюросының 2025 жылғы зерттеуіне сәйкес, елдің жалпы халқының 34 пайызы мемлекеттік цифрлық қызметтерді пайдалануда қиындық сезінеді. Шымкент қаласында бұл көрсеткіш 28 пайызды құрайды — бұл республикалық орташа деңгейден төмен, бірақ мегаполис үшін мүлдем жеткілікті нәтиже емес. Цифрландыру басқармасына 2025 жылы жасалған жазбаша өтініштердің саны 4 700-ді қамтыды, оның 1 200-і платформалармен жұмыс жасаудағы техникалық қиындықтарға қатысты болды. Бұл сандар жеке кеңес берудің нақты сұранысы бар екенін дәлелдейді.

Қалалық мәслихаттың депутаты Ерлан Досымов жеке қабылдау жүйесін енгізу туралы білгенде ризашылығын жасырмады: "Біз ондаған мәрте сессияларда цифрлық теңсіздік мәселесін көтердік. Мекеме басшылары азаматтарды жеке қабылдаса, бұл — жай ғана кестені өзгерту емес, бұл — басқарудың философиясын өзгерту. Осындай бастаманы барлық қалалық басқармалар қолдануы керек," — деді ол. Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оң болды. Шымкенттің Еңбекші ауданының тұрғыны, зейнеткер Зәуре Мамытова: "Мен телефон арқылы бірнеше рет хабарласып, жауап таба алмадым. Ал енді апта сайын белгілі бір уақытта барып, тікелей сөйлесуге болады екен. Бұл менің жасымдағы адамдар үшін өте ыңғайлы," — деп пікірін жеткізді.

Бұл бастамада тарихи параллельдер де бар. Кеңес дәуірінде мемлекеттік мекемелердің жеке қабылдау сағаттары міндетті норма болды. Тоқсаныншы жылдардың басындағы реформалар кезеңінде бұл дәстүр ұмытылып, бюрократиялық кедергілер өсті. Электрондық үкімет жүйесінің дамуымен бірге тікелей қабылдау форматы қайтадан бағалана бастады. Алайда бұл жолы ол мүлдем басқа мазмұнмен толтырылды — цифрлық дәуірдің аспаптарын игере алмаған азаматтарға нақты көмек ретінде. Перспективалық тұрғыдан алғанда, бұл тәжірибе Шымкентпен шектелмеуі мүмкін. Егер қабылдаулар тиімді өтсе және азаматтардың мәселелері шешілсе, ұқсас форматты Алматы, Астана және облыс орталықтарының цифрлық басқармаларына да тарату ұсынылуы ықтимал. Мемлекеттік басқарудың орталық органдары жергілікті жетістік үлгілерін жинақтап, жалпыұлттық тәжірибеге айналдыру бойынша жұмыс жүргізуде.

Қорытындылай келе, Шымкент цифрландыру басқармасының апта сайынғы жеке қабылдау бастамасы — заманауи мемлекеттік басқарудың адами бетін көрсететін маңызды қадам. Технологиялар адамдарды бір-бірінен алшақтататын дәуірде осындай тікелей диалог форматтары қоғам мен мемлекет арасындағы сенімнің берік іргетасын қалыптастырады. Сәрсенбі күнгі сағат 10:00 — бұл жай ғана қабылдау уақыты емес, бұл ашықтықтың белгілі бір сағаты, мемлекеттің азаматқа "мен сізді естимін" деп айтатын сәті.