22 қыркүйек 2026 жыл. Алда бар бірнеше күннің ішінде Астана қаласы ерекше бір технологиялық оқиғаның куәсіне айналмақ. 25 қыркүйекте Халықаралық Alem.ai жасанды интеллект орталығында AI Month және Digital Bridge Kazakhstan бағдарламалары аясында мектеп оқушылары арасындағы ірі чемпионат — AI & Digital Bridge Cup 2026 — өз есіктерін айқара ашады. Робототехника, жасанды интеллект және технологиялық кәсіпкерлік бойынша ұйымдастырылған бұл жарыс еліміздің болашақ инженерлері мен инноваторлары үшін нағыз сынақ алаңына айналмақ.

Чемпионатқа елдің түкпір-түкпірінен жиналған 50 команда, жалпы саны шамамен 500 оқушы қатысады. Жарыс сағат 12:00-де басталып, түнгі 22:00-ге дейін созылады. Alem.ai орталығының бірінші қабатында он сағат бойы жүргізілетін бұл марафон — тек жеңімпаз анықтайтын турнир емес, балалардың технологиялық ойлауын, командалық жұмысын және шығармашылық потенциалын барынша ашатын кешенді платформа. «Біз бұл чемпионатты тек жүлде алу үшін ұйымдастырмаймыз. Бұл — жас буынға өз идеясын дүниеге алып шығуға мүмкіндік беретін алаң», — дейді оқиғаның ұйымдастырушыларының бірі.

Чемпионат үш негізгі бағытты қамтиды. Бірінші бағыт — FIRST Tech Challenge, яғни FTC. Бұл форматта қатысушылар толыққанды роботтарды жобалайды, өз қолдарымен жинайды және бағдарламалайды. Орта және жоғары сынып оқушыларына арналған бұл тапсырма техникалық дайындық пен ұжымдық үйлесімді талап етеді. Екінші бағыт — FLL Future Edition. Мұнда жасанды интеллект, робототехника және заманауи технологиялар негізінде нақты өмірлік мәселелерге шешім ұсыну талап етіледі. Үшінші бағыт — FLL Founder Edition — ерекше назар аударарлық. Бұл форматта қатысушылар бір ғана техникалық идеядан бастап прототипке, бизнес-модельге және жобаның толыққанды презентациясына дейінгі жолды өтеді. Яғни бұл — болашақ стартап иелерінің алғашқы қадамы.

Биылғы FIRST сезонының жаһандық тақырыбы ерекше мәнге ие: CANOPY. Бұл тақырып табиғи және адам экожүйелеріндегі өзара байланыстарды зерттеуге арналған. Жасанды интеллект пен робототехника арқылы экологиялық мәселелерге назар аудару — бүгінгі таңдағы ең өзекті бағыттардың бірі. Дүние жүзі бойынша миллиондаған жас зерттеуші осы тақырып аясында жұмыс жасайды, ал Қазақстан командалары да осы жаһандық үдеріске белсене қосылып отыр. «CANOPY тақырыбы — жай ғана ғылыми тақырып емес. Бұл — болашақ ұрпаққа жер шарын сақтап қалу жауапкершілігін сезіндіру», — деп атап өтті педагогика саласының сарапшысы Арман Сейітов.

Қазақстан үшін мұндай іс-шаралардың маңызы орасан зор. Елімізде цифрландыру бағдарламасы жылдан жылға кеңейіп, мектеп оқушыларының STEM — ғылым, технология, инженерия және математика — пәндеріне деген қызығушылығы артып келеді. Алайда тәжірибелік білім мен реалды жобаларды жүзеге асыру мүмкіндігі әлі де жетіспейтін жерлер бар. AI & Digital Bridge Cup сияқты турнирлер осы олқылықты толтыруға септігін тигізеді. Соңғы бірнеше жылдың ішінде еліміздегі FIRST лигасының командалар саны үш есеге артты. 2022 жылы тіркелген командалардың жалпы саны 60-тан аспаса, бүгінде бұл көрсеткіш екі жүзден асып кетті. Бұл статистика — жас қазақстандықтардың технологияға деген ынтасының айқын дәлелі.

Чемпионатқа дайындалған командалардың жаттықтырушылары да оқиғаның маңызын жоғары бағалайды. «Балалар бірнеше ай бойы осы жарысқа дайындалды. Олар кешке дейін мектепте қалып, роботтарын жинайды, кодтайды, бір-бірімен пікірталас жасайды. Мен осы процестің өзінде олардың өсіп жатқанын көріп тұрамын», — дейді Астана мектептерінің бірінде робототехника үйірмесін жүргізетін мұғалім Гүлмира Дүйсенова. Оның сөздері бойынша, мұндай чемпионаттар оқушыларды тек техникалық тұрғыдан емес, мінез-бітімі жағынан да шынықтырады: жауапкершілік, табандылық, командада жұмыс істей білу — бұлардың бәрі тек жарыс алаңында ғана тәрбиеленеді.

Мемлекеттік деңгейде де мұндай бастамаларға көзқарас оң. Қазақстан Цифрлық даму министрлігі соңғы жылдары жасанды интеллект саласына инвестицияны ұлғайтып, оқу орындарындағы цифрлық білімді жетілдіруге бағытталған бірқатар бағдарлама іске қосты. Alem.ai орталығы — осы стратегиялық бағыттың нақты жемісі. Ел ішінде жасанды интеллект бойынша мамандар дайындайтын инфрақұрылымның қалыптасуы — технологиялық тәуелсіздіктің алғышарты. Осындай чемпионаттар арқылы мемлекет болашақ IT-мамандарын мектеп қабырғасынан бастап анықтайды және қолдайды.

AI & Digital Bridge Cup 2026-ның маңызы тек осы бір іс-шарамен шектелмейді. Ол — ауқымды жүйенің бір буыны. Digital Bridge Kazakhstan — Орталық Азиядағы ең ірі технологиялық форумдардың бірі — аясында өтетін бұл чемпионат жас таланттарды халықаралық деңгейге шығаруға жол ашады. Жеңімпаз командалар болашақта әлемдік FIRST турнирлеріне қатысу мүмкіндігін алады. Тарихта бұрын болған жайт: 2023 жылы Алматы командасы FIRST Global Challenge жарысында Азия аймағы бойынша үздік он командасының қатарына кірді. Бүгінгі жас робот жасаушылар — ертеңгі халықаралық чемпиондар. 25 қыркүйек олар үшін тек бастама ғана.