Қазақстан денсаулық сақтау саласында жаңа бір маңызды қадам жасады. Шымкент қаласындағы №2 қалалық ауруханасында жүрек ырғағының бұзылуын емдеудің озық әдісі — наносекундтық абляция технологиясы — алғаш рет енгізілді. 2026 жылдың 24 қыркүйегінде өткен халықаралық конференция мен шебер-сынып шеңберінде бұл инновациялық технология Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және басқа да елдердің мамандарына таныстырылды. Оқиға Орталық Азия медицинасының дамуындағы елеулі оқиғаға айналып, аймақтық медициналық қоғамдастықтың кең назарын аударды.

Аритмия — жүрек ырғағының бұзылуымен сипатталатын ауру — бүгінгі күні жер жүзі бойынша жүрек-қан тамыры аурулары арасында ең жиі кездесетін патологиялардың бірі болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, жүрек-қан тамыры аурулары жыл сайын 17 миллионнан астам адамның өліміне себепші болады, олардың арасында аритмиямен байланысты жағдайлар айтарлықтай үлес алады. Қазақстанда да бұл мәселе өткір тұр: елімізде жыл сайын жүрек ырғағының бұзылуы диагнозы қойылған науқастар саны 200 мың адамнан асады. Шымкент — үш миллионнан асатын халқымен еліміздің ең ірі қалаларының бірі болғандықтан, осындай технологияның дәл осы жерде енгізілуі стратегиялық жағынан сауатты шешім болып табылады.

Наносекундтық абляция — жүрек ырғағының бұзылуын тудыратын патологиялық ұлпаларды өте қысқа мерзімді, бірақ жоғары қарқынды электрлік импульстар арқылы жоятын заманауи медициналық технология. Бұрынғы радиожиілікті абляция әдістерімен салыстырғанда, наносекундтық технология айтарлықтай артықшылықтарға ие. Ең бастысы — ота жалпы наркозсыз жүргізіледі, бұл науқастың денесіне түсетін жүктемені едәуір азайтады. Сондай-ақ рәсімнің ұзақтығы да қысқарады: дәстүрлі абляция 3–5 сағатқа созылса, наносекундтық нұсқасы орташа есеппен 1,5–2 сағат ішінде аяқталады. Осы конференцияға қатысқан жетекші кардиолог, профессор Ли Вэй өзінің ойын ортаға салды: «Наносекундтық абляция — бұл тек технологиялық жаңалық қана емес, ол пациенттің өмір сапасын түбегейлі өзгертетін жаңа тәсіл. Науқас операциядан кейін бірнеше сағат ішінде еркін қозғала алады, ал бұрынғы әдістерде ауруханада ұзақ жатып қалу талап етілетін».

Шебер-сыныптың практикалық бөлігінде шетелдік дәрігерлер технологияны тікелей ота барысында нақты науқасқа қолданып көрсетті. Осы сәтті тікелей бақылаған №2 қалалық ауруханасының аритмолог дәрігері Асқар Нұрланов өз әсерін жасырмады: «Мен бірнеше жыл бұрын Германияда осындай технология туралы оқып білген едім, бірақ ол кезде оны Қазақстанда қолданамыз деп ойлаған жоқ едім. Бүгін біздің операция залымызда осы әдісті өз көзіммен көрдім — бұл ерекше сезім. Енді біз де осы деңгейге жетеміз деп сенемін». Конференцияға қатысқан Өзбекстандық кардиохирург Шерали Рахматуллаев технологияның аймақтық маңыздылығын атап өтті: «Орталық Азия елдері арасындағы медициналық ынтымақтастық жыл санап нығайып келеді. Бүгінгі шебер-сынып — бұл тәжірибе алмасудың тамаша үлгісі. Шымкенттің бұл бастамасы басқа қалаларға да жол ашады».

Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін бұл жаңалықтың маңызы ерекше зор. Бұрын аритмияның күрделі түрлерімен ауыратын науқастар емделу үшін Алматыға немесе Астанаға баруға мәжбүр болатын, кейде шетелге де жол тартатын. Бұл науқас пен оның отбасы үшін үлкен қаржылық және психологиялық жүктеме болатынын жасырудың қажеті жоқ. Шымкент ауруханасының бас дәрігері Мейіржан Әбдіқалықов бұл мәселеге тікелей тоқталды: «Біздің мақсатымыз — Оңтүстік Қазақстан тұрғындарының жүрек ауруларын емдеу үшін елдің басқа аймақтарына немесе шетелге бармай-ақ, жергілікті деңгейде жоғары сапалы медициналық көмек алуы. Наносекундтық абляцияны енгізу — осы мақсатқа жетудегі маңызды қадам». Оның сөзіне қарағанда, аурухана жақын болашақта аритмология мен жүрек хирургиясы бөлімін кеңейтуді, жаңа жабдықтар сатып алуды және отандық мамандарды шетелде оқытуды жоспарлап отыр.

Бұл жобаны жүзеге асыруда халықаралық ынтымақтастықтың рөлі де айрықша. Конференцияға бес елден медицина мамандарының жиналуы — Орталық Азиядағы денсаулық сақтау саласындағы интеграцияның жаңа кезеңінің басталғанының айғағы. Тарихи тұрғыдан алғанда, кеңестік дәуірде орталықтандырылған медициналық жүйе болған аймақта 1991 жылдан кейін елдер арасындағы медициналық байланыс бірте-бірте үзілді. Алайда соңғы он жылда жағдай өзгере бастады: Орталық Азия мемлекеттері арасындағы медициналық конференциялар, бірлескен зерттеулер және тәжірибе алмасу бағдарламалары жыл санап көбеюде. Шымкенттегі бүгінгі шара — осы оң үрдістің жарқын жалғасы.

Сарапшылардың болжамына сай, наносекундтық абляция технологиясының Шымкентте енгізілуі алдағы 3–5 жыл ішінде айтарлықтай нәтиже беруі мүмкін. Біріншіден, аймақтағы аритмиямен ауыратын науқастардың операцияға деген қолжетімділігі артады. Екіншіден, емдеудің нәтижелілігі жоғарылайды, ал ауруханада жатып емделу мерзімі қысқарады. Үшіншіден, жергілікті дәрігерлердің мамандану деңгейі артып, Шымкент аймақтық медициналық орталыққа айналуға мүмкіндік алады. Осының бәрі жиылып, Оңтүстік Қазақстан халқының денсаулық көрсеткіштерін жақсартуға тікелей ықпал етеді. Шымкенттегі бұл бастама — Қазақстан медицинасының жаңа биіктерге ұмтылысының тағы бір дәлелі.