Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент 2026 жылдың қазан айында ірі технологиялық іс-шараға дайындалуда. 21 қазан 2026 жыл күні Decentrathon 6.0 хакатонына ресми тіркеу ашылғаны мәлім болды. Биылғы жылы алтыншы рет өтетін бұл бәсеке 30–31 қазан аралығында Shymkent Hub алаңында өткізіледі. Жеңімпаз команданы 1,5 миллион теңге көлеміндегі ақшалай сыйлық күтіп тұр. Іс-шараны Astana Hub және Blockchain & AI Technology Center (BAITC) ұйымдастырып, Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі қолдау көрсетуде.

Decentrathon жобасы Қазақстанда бірнеше жыл бұрын іске қосылып, бүгінде елдің ең беделді технологиялық бәсекелерінің біріне айналды. Алғашқы сезондарда хакатон тек Алматы мен Астанада өтіп, негізінен астаналық IT-мамандарды біріктіретін. Бірақ ұйымдастырушылар уақыт өте келе аймақтық теңсіздік мәселесіне назар аударды: талантты бағдарламашылар мен әзірлеушілер елдің барлық бұрышында бар, алайда олардың бәріне бірдей мүмкіндік берілмейтін. Осыны түсінген Astana Hub биылғы алтыншы сезонда хакатонды бір мезгілде Қазақстанның 19 қаласында өткізу шешімін қабылдады. Бұл — жобаның тарихындағы ең ауқымды қадам.

Ұйымдастырушылардың деректері бойынша, Decentrathon-ның алдыңғы бес сезонындағы жеңімпаздардың 39 пайызы — аймақтардан шыққан мамандар. Бұл сан кездейсоқ емес: ол Алматы мен Астанадан тыс жерлерде де күшті IT-потенциал бар екенін айқын дәлелдейді. Astana Hub-тың директоры Алибек Жүнісов өзінің бір сұхбатында: «Біз Қазақстанның цифрлық болашағы тек екі қалада ғана жасала алмайтынын түсіндік. Нағыз революция аймақтардан бастала алады» деген болатын. Shymkent Hub жетекшісі Дина Мұратқызының айтуынша, оңтүстік өңірдің жастары технологиялық бәсекелерге деген ықылас пен ынтаны жыл сайын арттырып келеді: «Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар ірі қала. Мұндағы университеттерде мыңдаған IT-мамандары дайындалуда. Оларға тек өз күшін сынап көрер алаң керек еді».

Биылғы Decentrathon 6.0-дің ерекшелігі — жасанды интеллект пен заманауи цифрлық құралдарды пайдаланып, нақты өмірлік міндеттерге шешім ұсынуға баса назар аударылатынында. Қатысушылар 48 сағат ішінде жұмысшы прототип немесе кешенді жоба дайындап, жюри алдында қорғауы тиіс. Бұл формат ойыншыларды тек теориялық идеямен шектеліп қалмай, шынайы техникалық шешім ұсынуға мәжбүр етеді. Деректер ғылымы, машиналық оқыту, блокчейн технологиялары, мобильді қосымшалар және ақылды қала шешімдері — жобалардың негізгі бағыттары болып табылады. Алматылық бағдарламашы Серік Байжанов алдыңғы сезондарға қатысқан тәжірибесін еске алып: «Хакатон — бұл тек бәсеке емес, бұл өзіңді тануға, командамен жұмыс жасауды үйренуге және нақты тапсырыс берушілердің мәселесін шешуге мүмкіндік. 48 сағат — аз уақыт сияқты, бірақ тура осы қысым астында ең шығармашыл шешімдер туады» деп атап өтті.

Хакатонға қатысу мүлдем тегін, жас шектеуі жоқ. Тәжірибелі IT-мамандары да, студенттер де, тіпті технологияға деген ынтасы бар мектеп оқушылары да тіркеле алады. Командалар бағдарламашылар, дизайнерлер, аналитиктер мен кәсіпкерлерден қалыптасуы мүмкін. Ұйымдастырушылар алдын ала командасы жоқ қатысушыларға хакатон алдында бір-бірімен танысып, топ құруға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл жалғыз қатысқысы келетін, бірақ командалық жобаны жүзеге асырғысы келетін мамандарға да есік ашады. Тіркеу 29 қазанға дейін decentrathon.ai ресми сайты арқылы жүзеге асырылады.

Шымкент әкімдігінің қолдауымен бірінші орын иегерлеріне берілетін 1,5 миллион теңгелік сыйлық — жеткілікті ынталандырушы фактор. Алайда сарапшылардың пікірінше, хакатондардың нақты құндылығы жүлде сомасынан тыс жатыр. Технологиялық компания өкілдері мен инвесторлар жыл сайын мұндай іс-шараларға таланттарды табу мақсатымен келеді. Алдыңғы Decentrathon сезондарының бірнеше командасы хакатон аяқталғаннан кейін венчурлық қаражат тартып, стартап ашқан. Бір жобаның мемлекеттік цифрлық инфрақұрылым жобасының бөлігіне айналғаны да белгілі жайт. Демек, іс-шара жастар үшін тек бәсеке ғана емес, карьераны серпіндірудің нақты баспалдағы болып табылады.

Қазақстан соңғы жылдары цифрлық экономиканы дамытуды мемлекеттік басымдықтардың қатарына қосты. «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында IT-секторды аймақтарда дамытуға миллиардтаған теңге бөлінуде. Decentrathon сияқты хакатондар осы ұлттық стратегияның практикалық тетігіне айналуда — олар бюджет қаражатын емес, жеке сектордың ресурстары мен мемлекет қолдауын ұштастыра отырып, жергілікті IT-экожүйені нығайтады. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің хакатонды ресми қолдауы да бұл іс-шараның мемлекет үшін стратегиялық маңызы бар екенін айқын көрсетеді.

Оңтүстік Қазақстанның IT-қоғамдастығы бұл хакатонды зор үмітпен күтуде. Шымкенттің Нархоз университетінің студенті Айгерім Сейткали: «Бізге бұрын осындай деңгейдегі бәсекеге қатысу үшін Алматыға немесе Астанаға баруға тура келетін. Енді ондай қажеттілік жоқ. Хакатон өзі бізге келді» деп қуанышын жасырмады. 30–31 қазан күндері Терескей шағынауданындағы Shymkent Hub алаңы Қазақстанның болашақ технологиялық жетістіктерінің ошағына айналмақ. Тіркеу — 29 қазанға дейін.