Қазақстанның оңтүстік өңірінде инженерлік білім мен технологиялық дамудың жаңа белесі белгіленді. 2026 жылдың 21 қазанында Шымкент қаласында өткен ROLAB Engineers' Cup инженерлік олимпиадасы жалпы жүлде қоры 2 500 000 теңгені құрап, аймақтағы ең ірі техникалық жарыстардың біріне айналды. Бұл оқиға тек жергілікті студенттер үшін ғана емес, бүкіл Қазақстанның инженерлік қауымдастығы үшін маңызды үдеріс ретінде бағаланды.

Жарысқа 8 ұйымнан келген 60 команда қатысты. Мұндай масштабты іс-шара аймақ үшін бірегей платформаға айналып, жас мамандарға өз білімдері мен шығармашылық потенциалдарын кең аудитория алдында көрсетуге мүмкіндік берді. Олимпиада барысында «Хакатон», конструкторлық жобалау, робототехника және IT-шешімдер сынды бірнеше санат бойынша бәсеке өткізілді. Әрбір санат инженерлік ойлаудың түрлі қырларын тексерді: бір жерде логикалық есептер шешілсе, екінші жерде прототиптер жасалды, үшінші жерде нақты уақыт режимінде бағдарламалық өнімдер әзірленді.

«Бұл олимпиада студенттерге тек жүлде алу мүмкіндігін ғана емес, сонымен бірге нақты индустриямен байланыс орнатуға жол ашады», — деді іс-шараны ұйымдастырушылардың бірі, техника ғылымдарының кандидаты Серік Жақсыбеков. — «Жас инженерлер жеке жобаларын тәжірибелі менторлар мен ірі компаниялардың өкілдеріне тікелей таныстыра алады. Мұның өзі карьерлік мүмкіндіктерді арттырудың тиімді жолы». Оның пікірінше, Қазақстандағы инженерлік олимпиада мәдениеті соңғы бірнеше жылда айтарлықтай дамыды, бірақ іс-шараларды жүйелі өткізу әлі де назар талап етеді.

М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің студенттері «Хакатон» санатында ерекше жарқырады. Олар жеңімпаз және жүлдегер атанып, IT-өнімін дамытуға арналған 200 000 теңгелік грантқа ие болды. Университет командасы қысқа мерзім ішінде — тек 36 сағаттың ішінде — нақты бизнес-мәселені шешуге бағытталған бағдарламалық шешім жасап шықты. «Біз ұйықтамадық, бірақ бәрі де лайықты болды», — деп күлімдей айтты команда жетекшісі, бешінші курс студенті Айдана Нұрмаханова. — «Бұл тәжірибе маған бір семестрлік практикаға тең. Тізбектеп отырып проблеманы шешу, командамен жылдам шешім табу — мұнысыз нақты IT-сектордан орын таба алмайсың». Университет ректораты студенттерді жетістіктерімен ресми түрде құттықтап, университеттің инженерлік бөлімдерін техникалық жарыстарға белсенді қатыстыруды одан ары жалғастыруға ниет білдірді.

Бұл жарыс Қазақстандағы инженерлік білімнің кең мәнмәтінінде де маңызды рөл атқарады. Еліміздегі соңғы статистикаға сәйкес, жыл сайын 30 000-нан астам инженерлік мамандық иегері университеттерді тәмамдайды. Алайда жұмыс берушілер арасында жүргізілген зерттеулер жас мамандардың тәжірибелік дағдылары мен теориялық білімдері арасындағы алшақтықты жиі атап өтеді. Дәл осы олқылықты толтыру үшін ROLAB Engineers' Cup сияқты іс-шаралар аса қажет: олар білім беру мен нақты өндіріс арасындағы алтын көпірге айналуда. Сарапшылардың бағалауынша, практикалық олимпиадаларға қатысқан студенттердің жұмысқа орналасу көрсеткіші орташа деңгейден 40 пайызға жоғары болады.

Шымкент қаласының өзі де соңғы жылдары технологиялық хаб ретінде белсенді дамып келеді. Республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері Шымкент IT-парктер, стартап-акселераторлар және инновациялық орталықтар орнату бағытында нақты қадамдар жасады. ROLAB Engineers' Cup осы экожүйенің бір бөлігі ретінде қала жастарын технологиялық кәсіпкерлікке ынталандырудың маңызды тетігіне айналып отыр. «Оңтүстік Қазақстан — бұл тек агроөнеркәсіп емес. Біздің аймақта күшті инженерлік мектеп бар, соны дамыту — міндетіміз», — деді қала әкімдігінің инновациялар жөніндегі кеңесшісі Марат Әбілов.

Жарыс қатысушылары мен бақылаушылар іс-шараның форматын жоғары бағалады. Олимпиаданың ерекшелігі — команда мүшелері тек бір университеттен ғана емес, түрлі мамандықтарды ұштастыра алатын болды. Механика мен бағдарламалаудың, экономика мен дизайнның синтезі нақты индустриялық жобаларға жақын кешенді шешімдер туғызды. Жүлде қорының 2 500 000 теңгені құрауы да жарысты арзан насихаттық іс-шарадан ерекшелендіреді: мұндай сомалар жас мамандардың жобаларын дамытуда нақты қозғаушы күшке айналуы мүмкін. Алдағы жылдары ұйымдастырушылар жүлде қорын одан да арттыруды, сондай-ақ халықаралық командаларды тартуды жоспарлайды.

ROLAB Engineers' Cup бірінші рет өткізілмесе де, биылғы жарыс ауқымы мен қатысушылар саны жағынан жаңа рекорд орнатты. Алдыңғы жылдардың тәжірибесі ұйымдастырушыларға форматты жетілдіруге мүмкіндік берді: бағалау критерийлері нақтыланды, жюри мүшелері ірі технологиялық компаниялардан шақырылды. Болашақта олимпиада аясында стартап-ярмарка да өткізу жоспарланып отыр, бұл жас инженерлерге инвестор тарту мүмкіндігін ашады. Жалпы алғанда, Шымкентте өткен бұл іс-шара — тек жарыс емес, Қазақстанның инженерлік болашағын жасайтын адамдарды бір арнаға жинаған шынайы идеялар кеңістігі. Оңтүстік өңірден шыққан жас инженерлердің жетістігі бүкіл еліміздің технологиялық даму жолында нық қадам басып келе жатқанының айғағы болып табылады.