21 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Қазақстанның іскер қаласы Шымкентте бүгін ерекше бір оқиға орын алды — ROBOPARK LIGA XIII республикалық робототехника жарысы өзінің салтанатты қорытындысымен аяқталды. Еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған жас инженерлер бірнеше күн бойы өздерінің шеберліктері мен техникалық біліктіліктерін сынап, болашақтың технологиялық Қазақстанын жасайтын буынның толысып келе жатқанын айқын дәлелдеді.

Республикалық робототехника жарысының тарихы онжылдыққа жуық уақытты қамтиды. ROBOPARK LIGA сериясы алғаш рет өткізілгеннен бері Қазақстандағы жас технологтардың ең беделді алаңдарының біріне айналды. Жыл сайын қатысушылар саны артып, географиясы кеңейіп келеді. Биылғы, он үшінші рет өткізілетін жарысқа еліміздің барлық аймақтарынан 60-қа жуық команда қатысты — бұл өткен жылдармен салыстырғанда айтарлықтай өсімді білдіреді. Алматы, Астана, Тараз, Нұр-Сұлтан, Шымкент секілді ірі қалалардан келген командалар бір шаңырақ астында бас қосып, технологиялық ойдың шарықтау шегін көрсетті.

Жарыстың негізгі мақсаты — оқушылардың техникалық ойлау қабілетін, шығармашылығын және инженерлік дағдыларын дамыту. Бүгінгі таңда Қазақстан «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында STEM-білімді кеңінен насихаттап, жас буынның технологияларға деген қызығушылығын арттыруды мемлекеттік деңгейдегі басымдылықтарының бірі ретінде белгілеген. Осы тұрғыдан алғанда, ROBOPARK LIGA сияқты жарыстар жай ғана бәсеке емес, ол — болашақтың IT-мамандарын, инженерлерін және ғалымдарын қалыптастырудың тиімді тетігі. Мамандардың бағалауы бойынша, робототехника жарыстарына қатысқан оқушылардың 70 пайызы кейіннен техникалық жоғары оқу орындарына түсіп, инженерлік мамандықтарды таңдайды.

Биылғы жарыста қатысушылар үш санат бойынша бақ сынады: «Сумо», «Робот құрастыр» және «Кегельринг». Әрбір санат өзіндік ерекшелігімен, қиындық деңгейімен және техникалық талаптарымен ерекшеленеді. «Сумо» санатында роботтар бір-бірімен тікелей күреске түссе, «Робот құрастыр» санатында қатысушылар уақыт тығыздығында механизм жинаудың тиімдірек жолдарын іздестірді. «Кегельринг» санаты болса автономды басқару алгоритмдерін меңгерген командаларға артықшылық берді. Жарыс барысы өте кернеулі өтіп, көрерменнің де, бағалаушы сарапшылардың да назарын толық аударды.

Жарыс нәтижелері мынадай болды. «Сумо» санатында бірінші орынды Alem Line командасы жеңіп алса, Robo Kent екінші, RoboTaraz үшінші орынға ие болды. «Робот құрастыр» санатында Robostars командасы үздік атанып, RoboKids және RoboKids 1 командалары сәйкесінше екінші және үшінші орындарды иеленді. «Кегельринг» санатында Auzhan KTL командасы жеңіске жетіп, RP Nursat — екінші, ал 2 оқушылар сарайының «Тигрёнок» командасы үшінші орынды қамтамасыз етті. Жеңімпаздар мен жүлдегерлерге арнайы сыйлықтар мен грамоталар табысталды.

Жарысты ұйымдастыруға Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы, Қамбар батыр мектебі және Shymkent Hub белсене атсалысты. Сондай-ақ, іс-шараға «Азия Сервис» компаниясының өкілдері арнайы қонақ ретінде қатысты. Шымкент қаласы Цифрландыру басқармасының басшысы: «Бұл жарыс — жас ұрпақтың технологияларға деген ынтасының айқын куәсі. Біз мұндай бастамаларды ілгері дамытуды жалғастыра беретін боламыз, өйткені бүгінгі жас робот инженерлері — ертеңгі Қазақстанның технологиялық тіректері», — деп атап өтті. Ал Shymkent Hub өкілі: «Біз осы жарыс арқылы балаларда логикалық ойлауды, командада жұмыс жасай білуді және техникалық шешім қабылдауды дамытамыз. Нәтижелер өте жоғары деңгейде», — деген пікірін білдірді.

Мұндай жарыстардың маңыздылығын деректер де растайды. Дүниежүзілік экономикалық форумның болжамы бойынша, 2030 жылға дейін жаңа технологияларға байланысты мамандықтардың сұранысы 40 пайызға артады. Қазақстанда жыл сайын 15 мыңнан астам IT-маман жетіспейтіндігі туралы мәліметтер жиі айтылады. Осы олқылықты жабудың бір жолы — мектеп жасынан балаларды техникалық шығармашылыққа баулу. Робототехника жарыстары дәл осы мақсатқа қызмет ете отырып, оқушыларға теориялық білімді іс жүзінде қолдану мүмкіндігін береді. Жарысқа қатысушы оқушы Айдос Серіков: «Роботымды екі ай бойы дайындадым. Жеңілдім, бірақ өте көп нәрсені үйрендім. Келесі жылы міндетті түрде қайта қатысамын», — деп ашық айтты. Бұл сөздер жарыстың нақты нәтижелерінен де маңыздырақ мәнге ие.

Болашақта ROBOPARK LIGA жарыстарының ауқымы одан әрі кеңейе берері күмәнсіз. Ұйымдастырушылар халықаралық деңгейде де ынтымақтастықты арттыруды, шетелдік командаларды жарысқа тартуды жоспарлап отыр. Жарыс форматына жасанды интеллект, дрон бағдарламалау сияқты жаңа санаттарды енгізу де қарастырылуда. Бұл бастама Қазақстанды аймақтық технологиялық білім беру орталығына айналдыру жолындағы маңызды қадам болмақ. ROBOPARK LIGA XIII жарысы Шымкентте жалпыұлттық рух пен жас буынның болашаққа деген сенімін нығайтып, ел ішінде технологиялық мәдениеттің тамырын тереңдете түсті.