Қазақстанда жасанды интеллект бағытындағы құзыреттерді дамытудың ұлттық жүйесі құрылуда. Бұл жүйе мамандарды оқытудың әр алуан деңгейін қамтиды: бастапқы жасанды интеллект сауаттылығы мен ересектердің біліктілігін арттырудан бастап IT-мамандарды, AI-инженерлерді, зерттеушілерді, сондай-ақ мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор басшылары мен сала мамандарын даярлауға дейінгі ауқымды бағыттарды қамтиды. Жүйе азаматтарға, студенттерге, мамандарға, бизнес пен мемлекеттік секторға арналған білім беру бағдарламаларын біріктіреді. Бұл бағдарламалар ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің, Astana Hub хабының, білім беру ұйымдарының, жергілікті атқарушы органдардың және технологиялық серіктестердің қатысуымен жүзеге асырылуда. Қазақстанның бұл бағыттағы тәсілі жасанды интеллект құзыреттерін кезең-кезеңімен дамытуға негізделген. Ол базалық білім мен құралдарға қол жеткізуді, қолданбалы цифрлық дағдыларды меңгеруді, мамандандырылған техникалық дайындықты және жасанды интеллект шешімдерін жасап, өндіріске енгізуге қажетті машықтарды жетілдіруді қамтиды. Бұған қоса, өңір тұрғындары үшін білім алудың қолжетімді болуына, оқуды жұмыспен немесе негізгі оқумен ұштастыруға, сондай-ақ мемлекеттік басқару мен жоғары білім беру жүйесінде жасанды интеллект құзыреттерін дамытуға айрықша назар аударылады. Жаппай оқыту құралдарының бірі — Astana Hub Education онлайн-платформасы. Бұл алаң Alem.ai Foundation корпоративтік қорының қатысуымен Astana Hub экожүйесі аясында дамытылуда. Ол студенттерге, жұмыс істейтін мамандарға, кәсіпкерлерге, мемлекеттік қызметкерлерге және цифрлық технологияларды меңгеруге қызығушылық танытатын барлық азаматқа қолжетімді. Платформада жасанды интеллект негіздері, промпт-инжиниринг, AI-құралдарын қолдану, No-Code/Low-Code әдісімен әзірлеу және цифрлық кәсіпкерлік бойынша курстар ұсынылған. Оқыту қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі. Онлайн-формат елдің барлық өңірінен білім беру ресурстарын еркін пайдалануға мүмкіндік береді. 2026 жылы бұл платформада 70 мыңнан астам адам оқып шықты. Сондай-ақ технологияларды өз бетінше меңгеруге Astana Hub серіктестік білім беру курстары да кең мүмкіндік береді. Олардың қатарында жасанды интеллект негіздері, ChatGPT қолдану, деректерді талдау және Python тілінде бағдарламалау бойынша тегін бағдарламалар бар. Бұл курстар алдын ала техникалық дайындығы жоқ азаматтарға да арналған және оларға оқуда, жұмыста, сондай-ақ күнделікті тірлікте қажетті құралдарды меңгеруге көмектеседі. Бағдарламалардың ерекшелігіне қарай оқыту қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жүргізіледі. Цифрлық экономикаға қажетті кадрларды практиқалық тұрғыдан даярлау Tech Orda бағдарламасы аясында жүзеге асырылады. Бұл бастама аясында 18 бен 45 жас аралығындағы Қазақстан азаматтарына аккредиттелген IT-мектептерде оқу үшін ваучерлер беріледі. Бағдарлама машиналық оқыту, AI Engineering, қолданбалы жасанды интеллект және агенттік қосымшаларды әзірлеу сияқты сұранысқа ие цифрлық бағыттарды қамтиды. Курстар тізімі еңбек нарығының қажеттіліктері мен технологиялардың даму бағытына қарай үнемі жаңартылып отырады. 2022 жылдан бері Tech Orda бағдарламасы бойынша 11,5 мыңға жуық адам оқуды сәтті тәмамдады. Бағдарлама нәтижелерін талдау көрсеткендей, экономикалық белсенді түлектердің жұмысқа орналасу көрсеткіші 90%-ды құрайды — олар 1 287 компанияда еңбек етіп жүр. Түлектердің орташа жалақысы ел бойынша орташа көрсеткіштен 49%-ға жоғары. Бұл көрсеткіштер Tech Orda бағдарламасының барлық оқыту бағыттарын қамтиды. Ваучерлер беру және курс құнын толық немесе ішінара жабу мүмкіндігі IT-білімнің қолжетімділігін арттыра түседі. Сонымен қатар, бұл бағдарлама жекеменшік IT-мектептер мен оқыту орталықтарының желісін дамытуға қолдау көрсетіп, мамандарды даярлау сапасына қатысты талаптарды қалыптастырады. Сондай-ақ әзірлеушілер мен жасанды интеллект мамандарын даярлаумен Tomorrow School мектебі де айналысады. Бұл — өзара оқыту (peer-to-peer) моделіне негізделген тегін мектеп. Жобаны Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, Astana Hub, Alem.ai Foundation және жергілікті атқарушы органдар бірлесіп жүзеге асыруда. Мектептің негізгі алаңы — alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығы. Іріктеу кезеңі логика мен алгоритмдік ойлауды сынауға арналған тапсырмаларды, сондай-ақ 26 күндік қарқынды оқытуды қамтиды. Негізгі бағдарлама 18 айға есептелген және ол AI Imperative Programming, AI Full-Stack және AI Core Tech бағыттары бойынша 50-ден астам практикалық жобаны қамтиды. Қатысушылар машиналық оқытуды, компьютерлік көруді, табиғи тілді өңдеуді, үлкен тілдік модельдерді (LLM) және AI модельдерін өнімдерге енгізуді үйренеді. Кампустың тәулік бойы жұмыс істеуі оқуды жұмыспен немесе негізгі оқумен қатар алып жүруге мүмкіндік береді. Мектеп іске қосылған 2024 жылдың қазан айынан бері Астанада 15 іріктеу кезеңі өткізіліп, негізгі оқуға 493 студент қабылданды. Оқып жатқандардың орташа жасы — 27 жас, олардың 32%-ы — әйелдер. Студенттердің жартысына жуығы (49%-ы) оқуды толық немесе ішінара жұмыспен қатар алып жүр. Тіпті дайындық үдерісінің өзінде 79 студент IT-саласына жұмысқа орналасып үлгерді. 2024 жылдың 24 сәуірінде Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Tomorrow School мектебін өңірлерде кеңейту жұмыстарына ресми түрде старт берді. Бүгінде кампустар жергілікті жоғары оқу орындарының, колледждер мен IT-хабтардың базасында 12 өңірде жұмыс істеп тұр. Өңірлік кампустарға 6 367 өтінім түсіп, оның ішінде 1 954 адам іріктеу сынақтарына қатысты. Бұл желінің кеңеюі еліміз бойынша тегін технологиялық білім алу мүмкіндіктерін айтарлықтай арттыра түсуде. Ұлттық жүйенің маңызды бір бөлігі — студенттер мен жас зерттеушілерді даярлау ісіне жасанды интеллектті енгізу. Осы мақсатта AI-Sana бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бұл бастама студенттерге, магистранттарға, докторанттарға, постдокторанттар мен жас ғалымдарға арналған. Ол жасанды интеллект пен AI-кәсіпкерлікті оқытуды аграрлық сектор, су ресурстары, энергетика және білім беру сияқты салаларда озық технологияларды қолданумен ұштастырады. AI-Sana бағдарламасының бірінші кезеңінде жасанды интеллект курстары бойынша 706 023 студент сертификат алды. Екінші кезеңде 106 ЖОО-дан 104 459 студент оқып шықты, оның ішінде 67 264 қатысушы сертификатқа ие болды. Бағдарлама жасанды интеллект құзыреттерін дамытуды технологияларды тәжірибеде қолданумен ұштастырады. AI-Sana аясында ұлттық компаниялар мен экономиканың басым салаларының қолданбалы міндеттеріне бағытталған 442 жасанды интеллект шешімі сынақтан өткізіліп, іске асырылуда. Осылайша, жасанды интеллект құзыреттері тек арнайы техникалық дайындық бағытында ғана емес, сонымен қатар әр түрлі кәсіби сала мамандарын оқыту үдерісіне де енгізілуде. Бастамалардың жеке бір блогы мемлекеттік басқару жүйесінде жасанды интеллект құзыреттерін дамытуға бағытталған. AI Qyzmet бағдарламасы бойынша 55 мыңға жуық мемлекеттік қызметші оқудан өтті. Бұл бағдарлама қатысушыларды жасанды интеллект негіздерімен және мемлекеттік органдардың күнделікті жұмысында AI құралдарын қолдану мүмкіндіктерімен таныстырады. Басшы кадрларды технологияларды енгізу және кеңейту ісіне дайындау мақсатында AI Governance 500 бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бірінші лектің құрамына вице-министрлер, облыс әкімдерінің орынбасарлары, Президент Әкімшілігінің, Үкімет Аппаратының, орталық және жергілікті атқарушы органдардың, сондай-ақ квазимемлекеттік ұйымдардың өкілдері болып табылатын 99 басшы енді. 2026 жыл бойы бұл бағдарлама бойынша 500 мемлекеттік қызметшіні оқыту жоспарланып отыр.Басқарушылық құзыреттерді дамытуға AI Leaders бағдарламасы да өз үлесін қосуда. Бұл бағдарламада тоғыз елдің 150-ден астам ұйымынан келген 800-ден астам басшы мен маман оқыды. Қатысушылардың қатарында мемлекеттік органдардың, ұлттық холдингтердің, қаржы институттарының, технологиялық компаниялардың, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен білім беру ұйымдарының өкілдері бар. Қызметкерлер мен компаниялар үшін жасанды интеллектті жұмыс барысында тәжірибелік тұрғыдан қолдануды меңгеруге бағытталған AI Corporate бағдарламасы қарастырылған. Курсты іске қосу 2026 жылдың күніне жоспарланған, ал негізгі мақсат — бағдарламаның білім беру платформасына 250 мың қолданушыны тартуу. Мұндай тәсіл жасанды интеллект құзыреттерін тек технологиялық сектордың мамандары арасында ғана емес, сонымен қатар экономиканың әртүрлі салаларындағы компаниялардың қызметкерлері арасында да кеңінен таратуға мүмкіндік береді. Қазақстандағы жасанды интеллект құзыреттерін дамытудың ұлттық жүйесі адами капиталды қалыптастырудың барлық жолын қамтиды — бұған базалық AI сауаттылығы мен кәсіби тұрғыдан қайта даярлаудан бастап, AI-инженерлерді тәрбиелеу, студенттер мен зерттеушілердің біліктілігін арттыру және мемлекеттік басшыларды оқыту кіреді. Бағдарламалардың ауқымы олардың тәжірибелік бағытымен тығыз ұштасқан: мысалы, Tech Orda түлектері 1 287 компанияда еңбек етіп жүр, Tomorrow School мектебінің 79 қатысушысы қазірдің өзінде IT-саласына жұмысқа орналасты, ал AI-Sana аясында 442 қолданбалы жасанды интеллект шешімі сынақтан өтіп, іске асырылуда. Сонымен қатар, Қазақстан жасанды интеллект саласындағы білім алу географиясын да кеңейтіп келеді: оқыту қазақ және орыс тілдерінде онлайн форматта қолжетімді, Tomorrow School мектебі еліміздің 12 өңірінде ашылып, ауқымы кеңейді, ал білім беру бағдарламалары студенттерді, мамандарды, кәсіпкерлерді, мемлекеттік қызметшілер мен басшыларды толықтай қамтып отыр. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1307813?lang=ru

Қазақстанда әлеуметтік кәсіпкерлердің саны артуда. 2026 жылғы III тоқсанда Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімінде 1 973 кәсіпкер тіркелген. II тоқсанмен салыстырғанда тізілімдегі субъекті саны 11,1%-ға өскен.ҚР Ұлттық экономика министрлігі Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің бірыңғай тізілімін қалыптастырып, оны тоқсан сайын жаңартып отырады. Тізілімге ену кәсіпкердің заңнамада қарастырылған мемлекеттік қолдау шараларын алуына және әлеуметтік маңызы бар міндеттерді шешуге арналған жобаларды дамытуына мүмкіндік береді.Әлеуметтік кәсіпкерлік бұл қызметті жүргізіп қана қоймай, сонымен қатар қоғамдық пайда әкелетін бизнесті біріктіреді: мүгедек адамдарды және халықтың әлеуметтік осал тобы өкілдерін жұмыспен қамтып, әлеуметтік маңызды қызмет көрсетеді немесе өзекті әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған жобаларды іске асырады.Тізілім кәсіпкерлердің өтінішін қарап, оның тиісті өлшемге сәйкестігін бағалайтын жергілікті атқарушы органдар жанындағы арнайы комиссия шешімі негізінде қалыптастырылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1307824?lang=ru

2026 жылғы 8 қазан, Аваза, Түрікменстан – Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының VIIІ консультативтік кездесуіне қатысты. Орталық Азия елдері мен Әзербайжан тәуелсіздігінің 35 жылдығымен тұспа-тұс келген мерейтойлық саммит Қазақстанның мемлекетаралық ынтымақтастықтың негізгі бағыттары бойынша бірқатар стратегиялық бастамаларын ұсынуға мүмкіндік берді.Мемлекет басшысы өз сөзінде өңірлік өзара іс-қимылдың басым міндеттерін атап өтті:- Сауда-экономикалық әріптестік: өңірішілік тауар айналымын 20 млрд долларға дейін ұлғайту жөніндегі іс-қимыл жоспарын қабылдау және шекара маңындағы сауда-логистикалық кешендерді интеграциялау жұмыстарын жеделдету ұсынылды. Бұл өңірлік қосылған құн тізбектерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.- Көлік инфрақұрылымы: өңірдің көлік байланысын нығайтуға, Транскаспий халықаралық көлік бағытын (Орта дәліз) және «Солтүстік – Оңтүстік» магистралін дамытуға, сондай-ақ Қытайды Каспий теңізі және Еуропа нарықтарымен байланыстыратын «Арал – Каспий» автомобиль магистралін іске асыруға баса назар аударылды.- Су ресурстарын басқару: Орталық Азияның су пайдалану жөніндегі негіздемелік конвенциясын қабылдау және Қазақстанның БҰҰ қамқорлығымен Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасын бірлесіп ілгерілету ұсынылды.- Цифрландыру және жасанды интеллект: Орталық Азияның жасанды интеллект саласындағы әріптестік бағдарламасын іске қосу және Орталық Азия мемлекеттері мен Әзербайжанның жасанды интеллектіні жауапты пайдалану туралы декларациясын әзірлеу ұсынылды.- Мәдени-гуманитарлық байланыстарды нығайту: қазақстандық Silk Way телеарнасының негізінде бірыңғай өңірлік телеарна құру, сондай-ақ 2027 жылы Жастар волонтерлер форумын өткізу ұсынылды.Орталық Азия және Әзербайжан мемлекеттері басшыларының VIIІ Консультативтік кездесуі нәтижесінде Бірлескен мәлімдеме қабылданды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1307827?lang=ru

eGov Mobile-дың жаңартылған мобильді қосымшасы іске қосылғанына жеті жыл толды. Осы уақыт ішінде қосымша жекелеген мемлекеттік қызметтерге мобильді қолжетімділікті ұсынатын сервистен миллиондаған қазақстандықты мемлекеттік қызметтермен, сервистермен және интеллектуалды шешімдермен қамтамасыз ететін толыққанды цифрлық платформаға айналды.Электрондық үкіметтің мобильді қосымшасының алғашқы нұсқасы 2012 жылы іске қосылып, mGov деп аталды. Қосымшаға алғашқы электрондық мемлекеттік қызметтер еңгізілді. Олардың қатарында мекенжай және зейнетақы анықтамаларын, жылжымайтын мүліктің бар-жоғы және оған салынған ауыртпалықтар туралы анықтамаларды алу, сондай-ақ айыппұлдарды, салықтар мен мемлекеттік баждарды төлеу сервистері болды.2019 жылға қарай mGov халыққа шамамен 70 қызмет пен сервисті ұсынды. Сол жылы қосымшаның дизайны жаңартылып, оған жаңа eGov Mobile атауы берілді. Оның дамуындағы маңызды кезеңдердің бірі 2020 жылы биометриялық сәйкестендіруді енгізу болды. Бұл мемлекеттік қызметтерді алу кезіндегі кедергілерді азайтуға, оның ішінде пандемия кезеңінде қызметтерді қашықтан алуға мүмкіндік берді.eGov Mobile-дың ең көп сұранысқа ие сервистерінің бірі «Цифрлық құжаттар» сервисі болды. Оның көмегімен азаматтарға қағаз құжаттарды үнемі өзімен бірге алып жүрудің қажеті жоқ. Сервис жұмыс істей бастағаннан бері пайдаланушылар цифрлық құжаттарды 600 млн-нан астам рет қолданды. Кейін азаматтарға қосымша қолайлылық жасау мақсатында сервис танымал банк қосымшаларына интеграцияланды.eGov Mobile-дың тағы бір маңызды шешімі – электрондық цифрлық қолтаңбаны алу және құжаттарға QR-код арқылы қол қою мүмкіндігі. Бүгінде пайдаланушылар құжаттарға қол қоюдың осы тәсілін шамамен 80 млн рет қолданған және бұл көрсеткіш өсіп келеді.eGov Mobile мемлекеттік қызметтер мен сервистерді біріктіретін бірыңғай цифрлық платформа ретінде дамып келеді. Қосымша App Store, Google Play және HUAWEI AppGallery дүкендерінде қолжетімді және iOS пен Android операциялық жүйелерінде жұмыс істейді. iOS және Android платформаларындағы пайдаланушылардың жалпы саны 13,2 млн-нан асады.«Бүгінде eGov Mobile мемлекеттік қызметтерді алуға арналған жай ғана мобильді қосымша емес, азаматтардың цифрлық мемлекетпен өзара байланыс құратын негізгі нүктелерінің біріне айналды. Қосымша арқылы 1100-ден астам мемлекеттік қызмет пен сервис қолжетімді. Ай сайынғы белсенді пайдаланушылар саны шамамен 7,6 млн адамды құраса, күн сайын қосымшаны 874 мыңнан астам адам пайдаланады. Сонымен қатар бүгінде мемлекеттік онлайн қызметтердің шамамен 60%-ы мобильді құрылғылар арқылы көрсетіледі. Бұл мобильді форматтың азаматтардың электрондық үкіметпен өзара байланысының негізгі тәсіліне айналғанын көрсетеді», – деп «ҰАТ» АҚ Басқарма төрағасының міндетін атқарушы Шыңғыс Оразалимов атап өтті.Мобильді электрондық үкіметтің дамуы кәсіпкерлерге арналған арнайы шешімнің құрылуына да ықпал етті. 2024 жылғы шілдеде мобильді электрондық үкіметтің жаңа компоненті – eGov Business қосымшасы таныстырылды. Оның дамуының арқасында шағын және орта бизнес өкілдері мемлекеттік қызметтер мен цифрлық сервистерді смартфон арқылы пайдалану мүмкіндігіне ие болды. eGov Business пайдаланушылары заңды тұлғаның бірінші басшысын тіркей алады, ЭЦҚ шығаруға өтінім бере алады, QR-код арқылы құжаттарға қол қоя алады және басқа да сұранысқа ие сервистерді пайдалана алады.eGov Mobile дамуының жаңа кезеңі жасанды интеллект технологияларын енгізумен байланысты. Қосымшада пайдаланушыларға сұраныстарын еркін түрде қалыптастырып, мемлекеттік қызметтерді іздеу және алу бойынша eGov GPT интеллектуалды көмекшісі пайда болды. Бұл тәсіл электрондық үкіметпен өзара іс-қимылдың қалыптасқан форматын өзгертеді, пайдаланушыға өзінің жағдайын немесе қажеттілігін сипаттау жеткілікті, жүйе қажетті ақпарат пен көмекті өзі ұсынады. Бүгінде eGov GPT арқылы 50-ден астам мемлекеттік қызмет қолжетімді, ал сервисті пайдалану саны 150 мың реттен асты.2026 жылы eGov GPT халықаралық деңгейде мойындалып, AI & Digital Bridge Awards 2026 марапаттау рәсімінде «GovTech Project of the Year» номинациясының жеңімпазы атанды. Марапат Астанада өткен AI & Digital Bridge 2026 халықаралық технологиялық форумы аясында табысталды. Бұл жеңіс мемлекеттік цифрлық сервистерді дамытуда жасанды интеллект технологияларын қолдануға бағытталған жобаның жоғары бағаланғанын көрсетті.Алда жаңа сервистер мен технологиялық шешімдер тұр. «ҰАТ» АҚ командасы мемлекеттік қызметтерді әрбір қазақстандық үшін одан әрі қолжетімді, түсінікті әрі ыңғайлы ету мақсатында eGov Mobile-ды дамытуды жалғастырады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1307836?lang=ru

Кишинев, 2026 жылғы 8 қазан. Кишинев қаласында Қазақстан Республикасы Елшілігінің ұйымдастыруымен және Кишинев Примариясының қолдауымен «Қазақстанды таны» фотокөрмесінің ресми ашылуы өтті. Көрмені Елші Алмат Айдарбеков пен Бас Примар Ион Чебан ашты. Іс-шараға мемлекеттік органдар мен дипломатиялық миссиялардың өкілдері, сондай-ақ қала тұрғындары шақырылды.Көрме Қазақстан Республикасының күніне және Кишиневтің 590 жылдығына арналған. Оның мақсаты – Молдова астанасының тұрғындары мен қонақтарын еліміздің табиғатымен, тарихи-мәдени мұрасымен және қазіргі дамуымен таныстыру, екі халық арасындағы достық байланыстарды нығайтуға үлес қосу.Көрмеге қойылған 43 фотосурет – Қазақстанға ашылған 43 терезе. Олар келушілерді асқар таулар мен ұлан-ғайыр далалармен, көне ескерткіштер мен киелі орындармен, ұлттық дәстүрлермен және заманауи қалалардың сәулетімен таныстырады. Фотосуреттер өз мұрасын ұқыпты сақтап, дәйекті түрде дамып келе жатқан еліміздің сан қырлы келбетін көрсетеді.Өз сөзінде А.Айдарбеков Қазақстан мен Молдова арасындағы достық қатынастар өзара құрметке негізделгенін атап өтті. Мемлекет басшылары Қ.Тоқаев пен М.Сандудың кездесулері, Молдованың Астанадағы Елшілігінің ашылуы және МР Сыртқы істер министрі М.Попшойдың 2025 ж. Қазақстанға жасаған ресми сапары екіжақты ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға ықпал еткендігін жеткізді.Елші көрменің Кишинев тұрғындары мен қонақтарын Қазақстанның табиғатымен, мәдени мұрасымен және қазіргі келбетімен таныстыруға бағытталғанын айтты. Ол Бас примар И.Чебан мен Примария қызметкерлеріне бастаманы қолдағаны және оны жүзеге асыруға жәрдемдескені үшін алғыс білдірді.Өз кезегінде Бас примар И.Чебан Елшілікке фотокөрмені ұйымдастырғаны үшін алғыс айтып, оның Кишиневтің мәдени өміріндегі маңызын атап өтті. Ол мұндай бастамалар қала тұрғындарына өзге елдердің тарихы мен дәстүрлерін танып-білуге мүмкіндік беретінін, достық байланыстарды нығайтып, одан әрі ынтымақтастыққа жол ашатынын жеткізді.Ашылу рәсімінен кейін қатысушылар фотосуреттерді тамашалап, қазақтың ұлттық тағамдарынан дәм татты. Қонақтар көрме мен ұсынылған тағамдар туралы жағымды әсерлерімен бөлісіп, жылы атмосфераны және Қазақстанның мәдениеті мен дәстүрлерін жақынырақ тану мүмкіндігін атап өтті.«Валя-Морилор» саябағындағы «Қазақстанды таны» фотокөрмесі 2026 ж. 7 қарашаға дейін жалғасады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kishinev/press/news/details/1307843?lang=ru

Рим, 2026 жылдың 7 қазаны – Италия Республикасына жұмыс сапарымен барған Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Өнеркәсіптік және экономикалық ынтымақтастық пен алмасу жөніндегі қазақстан-итальян үкіметаралық жұмыс тобының 10-отырысын өткізді. Сондай-ақ итальяндық компаниялар мен іскерлік бірлестіктердің басшыларымен бірқатар кездесу өтті.Жұмыс тобының отырысында итальяндық тарапты Италия Республикасы Сыртқы істер және халықаралық ынтымақтастық министрінің орынбасары Эдмондо Чириелли басқарды. Тараптар бұрын қол жеткізілген келісімдердің орындалу барысына шолу жасап, сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты одан әрі кеңейту мәселелерін талқылады. Басты назар өзара саудамызды әртараптандыруға, өнеркәсіптік кооперацияны дамытуға, бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыруға, сондай-ақ энергетика, көлік пен логистика, агроөнеркәсіп кешені және басқа да болашағы зор салалардағы өзара іс-қимылға аударылды.2025 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы сауданың жалпы көлемі шамамен 16,9 млрд АҚШ долларын құрады. 2026 жылдың қаңтар–шілде айларында тауар айналымы 9,79 млрд долларға жетті. Оның ішінде Қазақстанның экспорты шамамен 9 млрд доллар, Италиядан импорт 789,6 млн доллар болды. Сонымен қатар итальяндық өнімнің Қазақстанға жеткізілімі 13,5%-ға өсті.Тараптар басты міндеттердің бірі ретінде өзара саудаға одан әрі әртараптандыруды және қосылған құны жоғары өнімнің жеткізілімін арттыруды атап өтті. Қазақстан тарапының бағалауынша, отандық өнімнің Италия нарығына қосымша экспорттау әлеуеті шамамен 307,5 млн АҚШ долларын құрайды. Ең мол мүмкіндік металлургия, мұнай-химия, тамақ және химия өнеркәсібінде, машина жасауда және басқа да салаларда бар.Іскерлік байланысты дамытудың маңызды практикалық құралы ретінде 2026 жылдың ақпанында Алматыда ашылған Қазақстан-Италия сауда үйі атап өтілді. Бұл алаң экспортты ілгерілетуге, инвестициялық жобаларды сүйемелдеуге, өнеркәсіптік кооперацияны дамытуға және екі елдің бизнесі арасында тікелей байланыс орнатуға бағытталған.Инвестициялық ынтымақтастыққа бөлек екпін жасалды. Бірлескен жобаларды ілгерілету үшін тараптар «Астана» халықаралық қаржы орталығының мүмкіндіктерін пайдалануға, сондай-ақ екі елдің қаржы институттары мен іскер топтарының арасындағы өзара іс-қимылды кеңейтуге мүдделі екенін білдірді.Орта Азия мен Еуропаны жалғайтын сенімді әрі тиімді мультимодальды дәліз ретінде Транскаспий халықаралық көлік бағытын (Орта дәліз) дамытуға да көп көңіл бөлінді. Қазақстан итальяндық теміржол және логистикалық компанияларды Ақтау мен Құрық порттарының мүмкіндіктерін пайдалана отырып, бірлескен жобаларға қатысуға шақырды. Энергетика саласында тараптар дәстүрлі бағыттар бойынша ынтымақтастықты одан әрі дамытуға мүдделі екенін растады.Агроөнеркәсіп кешенінде өсімдік шаруашылығы, астық өңдеу және мал шаруашылығы салаларындағы өзара іс-қимылдың болашағы талқыланды. Тараптар локализация деңгейін арттыру және құрамдас бөлшектер базасын дамыту бойынша жұмысты жалғастыруға келісті. Мақсат – қазақстандық құрамдас бөлшектерді жаһандық жеткізу тізбегіне кіргізу.Сонымен қатар тараптар экология мен су ресурстарын орнықты басқару, туризм мен спорт, мәдениет пен білім салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуге келісті. Климаттық бастамаларға, энергия тиімділігіне, декарбонизацияға, су ресурстары саласына заманауи инженерлік және цифрлық шешімдерді енгізуге, сондай-ақ кәсіби және білім беру алмасуларын дамытуға ерекше назар аударылатын болады.Үкіметаралық жұмыс тобының күн тәртібін практикалық тұрғыда жалғастырған сапардың іскерлік бағдарламасы болды. Итальяндық компаниялармен келіссөздердің басты тақырыбы – Қазақстан мен Италия бизнесінің практикалық өзара іс-қимылын кеңейту болды. Бұған қазақстандық өнімді ілгерілетуден және тікелей коммерциялық байланыс орнатудан бастап, инвестиция мен технология тартуға, бірлескен жобаларды іске асыруға дейінгі мәселелер кірді.Келіссөздердің едәуір бөлігі итальяндық және еуропалық бизнесті Қазақстандағы инвестициялық және өнеркәсіптік жобаларды іске асыруға тартуға арналды. Blacktrace және Value Partners өкілдерімен нақты жобалар пулын қалыптастыру, оларға инвесторларды, технологиялық және инжиниринг серіктестерін тарту мүмкіндіктері қаралды. Перспективалы бағыттар қатарында сын материалдар мен сирек жер металдарын терең өңдеу, Орта дәліздің логистикалық инфрақұрылымын дамыту, су үнемдеу технологиялары, деректерді өңдеу орталықтары және жасанды интеллект инфрақұрылымы аталды.Сонымен бірге қазақстандық тарап инвестиция мен мердігер ұйымдарды тартуға ғана емес, сондай-ақ өндірістік кооперацияны тереңдетуге де мүдделі екенін жеткізді. Атап айтқанда, инженерлік құзыреттер мен технологияларды локализациялауға, отандық мердігерлердің қатысуына, кадр даярлауға және қазақстандық үлесті бірте-бірте арттыруға мән берілді. Келесі практикалық қадам ретінде бірнеше пилоттық жобаны анықтап, олар бойынша ынтымақтастықтың нақты модельдерін қалыптастыру ұсынылды.Іскерлік бағдарламаның тағы бір маңызды бағыты – қазақстандық өндірушілердің Италия нарығына шығуының жаңа арналарын құру болды. Crai Mediterranea компаниясымен келіссөз барысында қазақстандық азық-түлік өнімін итальяндық бөлшек сауда желілеріне тікелей жеткізу мүмкіндігі қаралды.Перспективалы санаттар қатарында өсімдік майлары, бал, кондитерлік, дәнді және ұн өнімдері, бұршақ тұқымдастар мен органикалық тауарлар аталды. Практикалық тетік ретінде жекелеген дүкендерде қазақстандық өнімнің пилоттық сөресін іске қосып, кейін Gruppo CRAI желісі арқылы жеткізілімді кеңейту ұсынылды. Сондай-ақ қазақстандық кәсіпорындардың итальяндық топтың өзінің сауда белгілерімен өнім шығару мүмкіндігі де талқыланды.Экспорт тақырыбы ASSOEBIOS ұйымымен келіссөзде жалғасты. Ұйым орнықты биосұйықтықтар саласындағы итальяндық электр энергетикасы операторларының мүддесін білдіреді. Итальян тарапы қазақстандық ауыл шаруашылығы шикізатын кейіннен өңдеп, биоэнергетикада пайдалану үшін сатып алуға қызығушылық танытты. Күнбағыс, рапс және олардың өңдеу өнімдерін, оның ішінде өсімдік майларын қоса алғанда, майлы дақылдарды жеткізуге мүмкіндік бар.Ірі инвестициялық және экспорттық бастамалармен қатар, Қазақстан нарығына жаңа технологиялық бизнес-модельдерді шығару мүмкіндіктері де талқыланды. CoolXp компаниясымен Қазақстанды компанияның Орталық Азиядағы бизнесін кейіннен ауқымдау үшін пилоттық нарық ретінде пайдалану перспективасы қаралды. Бірінші кезеңде жабдықты Астана мен Алматыда сынақтан өткізу, одан әрі қажетті көлемге жеткенде сервистік қызмет көрсетуді, шығыс материалдарын және жекелеген құрамдас бөлшектерді кезең-кезеңімен локализациялауды қарастыру ұсынылды.Екі елдің кәсіпкерлері арасындағы жүйелі өзара іс-қимыл мәселелері Италия-Қазақстан сауда палатасының басшылығымен де талқыланды. Тараптар тікелей іскерлік байланысты кеңейтудің, қазақстандық компанияларға Италия нарығына шығуға жәрдемдесудің және Қазақстан мен Италияның бизнес қауымдастықтары арасындағы байланысты нығайтудың маңыздылығын атап өтті.Кездесулер қорытындысы бойынша тараптар аталған бастамаларды практикалық арнаға көшіруге келісті. Атап айтқанда, нақты жобалар мен әлеуетті серіктестерді айқындау, компаниялар арасында тікелей келіссөз ұйымдастыру және ынтымақтастықтың мүмкін форматтарын пысықтауды жалғастыру көзделіп отыр. Сауда және интеграция министрлігі QazTrade-пен бірлесіп, қол жеткізілген келісімдерді одан әрі жүзеге асыру үшін мемлекеттік органдармен, даму институттарымен және қазақстандық бизнеспен қажетті байланыс орнатуға жәрдемдесуге дайын.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1307855?lang=ru

Шымкент, 8 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік мегаполисі Шымкентте жедел жәрдем қызметіне жаңа цифрлық сервис енгізілді — енді қала тұрғындары жедел жәрдем машинасының қозғалысын SMS-хабарлама арқылы нақты уақытта бақылай алады. Бұл жаңалық тек техникалық жаңашылдық ретінде ғана емес, сонымен қатар Қазақстандағы медициналық қызметтің сапасын арттыруға бағытталған кешенді реформаның бір бөлігі ретінде де маңызды.Жаңа жүйе мынадай принцип бойынша жұмыс істейді: тұрғын жедел жәрдемге қоңырау шалып, шақыртуды рәсімдегеннен кейін оның телефонына арнайы сілтемесі бар SMS-хабарлама жіберіледі. Осы сілтемені ашқанда, пайдаланушы интерактивті картада жедел жәрдем бригадасының нақты орналасқан жерін көре алады және оның қозғалысын үздіксіз бақылай алады. Технологиялық жағынан алғанда, бұл GPS-навигация мен мобильді байланыс мүмкіндіктерін біріктірген қарапайым, бірақ тиімді шешім.Осыған дейін қалада жиі кездесетін мәселе — диспетчерлік желінің шамадан тыс жүктелуі болатын. Науқастар мен олардың туыстары бригада қай жерде екенін, неше минуттан кейін жететінін білу үшін диспетчерлікке қайта-қайта қоңырау шалатын. Бұл жағдай диспетчерлердің жұмысын қиындатып, желінің бос болуын азайтып, шынайы төтенше жағдайларда байланыс орнатуды кешіктіруі мүмкін еді. Шымкент жедел медициналық жәрдем станциясының фельдшері Малика Оралбекованың айтуынша, бұрын диспетчерлікке қайта қоңыраулар өте көп болатын: «Бізге үнемі қоңырау шалып, бригада жүр ме, жоқ па, неше минут күтеміз деп сұрайтын. Бұл желіні өте тығырыққа тіреді. Қазір мұндай қоңыраулар айтарлықтай азайды». Сарапшылардың бағалауынша, қайталама қоңыраулар диспетчерлік желінің жалпы жүктемесінің 30-40 пайызын алатын болған. Жаңа жүйенің іске қосылуынан кейін төрт айлық сынақ кезеңінде бұл көрсеткіш едәуір төмендеді.Тұрғындардың да реакциясы оң. Шымкент тұрғыны, үш баланың анасы Гүлнар Сейтқалиева жаңа сервисті өз тәжірибесінен бағалады: «Балам жоғары қызу болды, жедел жәрдем шақырдым. Бұрын терезе жанында тұрып, машина келеді ме, жоқ па деп алаңдайтынмын. Ал енді телефонда нақты көрдім — бригада бес минутта жетеді екен. Жүрегім орнына түсті, балама дұрыс назар аудардым». Бұл мысал жаңа технологияның тек техникалық ыңғайлылық ретінде ғана емес, нақты адамдар үшін психологиялық тыныштық береді деген маңызды тұсын айқын көрсетеді.Жүйенің тағы бір маңызды компоненті — жедел жәрдем көліктерінің бір бөлігінің қаланың интеллектуалды көліктік жүйесімен байланыстырылуы. GPS-сигнал арқылы жүйе арнайы көліктің қиылысқа жақындағанын анықтайды және белгілі бір жағдайларда жасыл шамды автоматты түрде қосады. Қазіргі уақытта бұл жүйе бірінші санаттағы шақыртуларға қызмет ететін бес реанимациялық машинада қолданылады. Шымкент цифрландыру басқармасының жетекшісі Мұхит Кемеловтың мәліметтері бойынша, бұл шешім жедел жәрдем бригадасының шақыртуға жету уақытын орташа екі-үш минутқа қысқартуға мүмкіндік берді. Медицина саласында бұл уақыт өлшеуінің маңызы зор, өйткені инсульт немесе жүрек талмасы жағдайында науқастың өміріне әсер ететін «алтын сағат» ұғымы — клиникалық дәлелденген факт.Бұл бастаманы Қазақстанның «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясындағы денсаулық сақтаудың цифрлануы деген кеңірек контексте қарастыру маңызды. Соңғы бес жылда ел бойынша электрондық медициналық карталар жүйесін енгізу, телемедицина қызметтерін дамыту, дәріхана желілерін цифрландыру бойынша елеулі жұмыстар атқарылды. Алматы мен Нұр-Сұлтанда медициналық жасанды интеллект жобалары сыналып жатыр. Дегенмен Шымкент тәжірибесі жедел жәрдем қызметін цифрландыру саласында Қазақстан үшін алғашқы жүйелі қадам болып табылады.Халықаралық тәжірибені алатын болсақ, ұқсас жүйелер Эстония, Финляндия сияқты Еуропа елдерінде және Сингапурда жылдар бұрын енгізілген. Мысалы, Эстонияда жедел жәрдем бақылау жүйесі 2018 жылдан бері жұмыс істеп, шақыртуға жету орташа уақыты 12 пайызға қысқарған. Қазақстан бұл бағытта кейінірек бастаса да, технологиялық инфрақұрылымды тез меңгеру қабілетін танытып отыр. Денсаулық сақтау саласы сарапшысы Ерлан Жақсыбековтың пікірінше, Шымкент тәжірибесі дұрыс бағытта жасалған қадам: «Бұл технология шаршы дөңгелек өнертаппайды — дүниежүзінде бар нәрсені бізге бейімдеп отыр. Маңыздысы — іске асырылу жылдамдығы мен сервис сапасы. Алғашқы нәтижелер серпінді».Болашақта жедел жәрдемді бақылау сервисін бүкіл Қазақстан бойынша енгізу жоспарланған. Бұл оңай міндет емес: еліміздің ауылдық аймақтарында мобильді интернет жабындысы жеткіліксіз, бюджет мүмкіндіктері де әртүрлі. Дегенмен Шымкент үлгісі іс жүзінде жұмыс істейтіндігін дәлелдеді. Ендігі міндет — бұл тәжірибені ірі қалалардан бастап, кезең-кезеңімен барлық өңірге тарату. Өйткені жедел медициналық жәрдемге тең қол жеткізу — бұл технологиялық мәселе ғана емес, азаматтардың өмір сүру сапасы мен конституциялық денсаулық құқығы туралы ең маңызды принциптердің бірі.

8 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының диагностикалық орталығында ортопедиялық хирургия, сүйек-буын радиологиясы және нейрорадиология саласына арналған халықаралық мастер-класс өтті. Екі күнге созылған бұл іс-шара отандық медицина үшін маңызды оқиғаға айналды: Оңтүстік Кәрея клиникаларының жетекші мамандары Қазақстанның дәрігерлерімен бетпе-бет отырып, ең заманауи хирургиялық және диагностикалық тәсілдерді тікелей практикада үйретті.Іс-шараны ұйымдастырушылар ретінде Шымкент қаласының денсаулық сақтау басқармасы, «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясы» АҚ және Қазақстанның онкорадиологтар қоғамы бірлесе шықты. Семинарға Шымкент пен Қазақстанның өзге өңірлерінен келген шамамен 70 травматолог-ортопед, радиолог және онколог қатысты. Барлық қатысушыларға аяқталуы бойынша сертификаттар табысталды. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл бастаманың ауқымы жыл сайын кеңейіп келеді және халықаралық ынтымақтастықтың жаңа деңгейіне шығуды мақсат тұтады.Мастер-класстың мақсаты — клиникалық тәжірибе алмасу, заманауи аз инвазиялы технологияларды меңгеру және оңтүстік кәрейлік клиникалардың озық әдістерін отандық медициналық практикаға енгізу. Бұл бағыт кездейсоқ таңдалмаған: Оңтүстік Кәрея соңғы он жыл ішінде ортопедия мен диагностикалық радиология саласында әлемдік деңгейде танылған держава болып қалыптасты. Сеул университетінің клиникалары жыл сайын мыңдаған шетелдік науқасты қабылдап, Азия, Еуропа және Таяу Шығыс елдерінің дәрігерлерін даярлауда. Осы тәжірибені тікелей Қазақстанға алып келу — отандық денсаулық сақтау жүйесі үшін баға жетпес мүмкіндік.Мастер-класстың бірінші күнінің негізгі спикері Сеул ұлттық университетінің Бундан ауруханасының профессоры Чанг Чонг Бум болды. Ол тізе буынын эндопротездеу алдында жүргізілетін рентгенологиялық жоспарлау, операциядан кейінгі оңалту және байламдардың күрделі зақымдануын хирургиялық емдеу тақырыптарында егжей-тегжейлі баяндамалар жасады. «Тізе буынының эндопротездеуі — бұл тек операция емес, бұл науқастың өміріне оралу жолы. Дұрыс жоспарлау мен оңалту сапасы операцияның өзінен кем емес маңызды», — деп атап өтті профессор Чанг Чонг Бум өз баяндамасында. Қатысушы дәрігерлер бұл ақпаратты аса жоғары бағалады, өйткені эндопротездеу операциялары Қазақстанда соңғы жылдары күрт өсуде: ресми статистика бойынша тек 2025 жылы елімізде 12 мыңнан астам тізе буынын алмастыру операциясы жасалған.Семинардың екінші күні сүйек-буын радиологиясы мен нейрорадиологияға арналды. Мамандар МР-артрография, компьютерлік томография және ультрадыбыстық зерттеу бақылауымен диагностикалық және емдеу араласуларын жүргізу тәжірибесімен алмасты. Бұл тәсілдер аурудың ерте сатысында анықталуына мүмкіндік беріп, операциялық емнің үлесін едәуір қысқартады. Шымкент диагностикалық орталығының бас дәрігері Ғалымжан Сейітов: «Бізде жабдықтар бар, бірақ жабдықты ең тиімді пайдалану — бұл мамандардың шеберлігіне байланысты. Осы мастер-класс арқылы біздің дәрігерлер жаңа деңгейге шықты деп толық сенемін», — деп пікір білдірді.Профессор Джа-Янг Чойдың жетекшілігімен өткен практикалық сабақтарда дәрігерлер ультрадыбыстық навигация дағдыларын жетілдіріп, сүйек түзілімдерінің биопсиясын жүргізу техникасын меңгерді. Биопсия — онкологиялық диагностиканың алтын стандарты саналады. Дұрыс жасалған биопсия дер кезінде қатерлі ісікті анықтауға мүмкіндік береді, бұл науқастың тіршілік ету ұзақтығын айтарлықтай арттырады. Қазақстанда онкологиялық ауруларға шалдыққандардың саны соңғы бес жылда 18 пайызға өскені тіркелген, сондықтан диагностика деңгейін арттыру — мемлекеттік денсаулық сақтау саясатының басым бағыты болып табылады.Ұйымдастырушылар мен қатысушылардың реакциясы бірауыздан оң болды. «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясының» ректоры Дина Ахметова іс-шараны жоғары бағалай отырып: «Мұндай мастер-класстар — бұл тек оқу емес, бұл болашаққа инвестиция. Бізде дарынды, білімге ұмтылған дәрігерлер бар. Оларға тек жаңа білімнің қақпасын ашу керек», — деді. Шымкент денсаулық сақтау басқармасының өкілдері мұндай ынтымақтастықты жыл сайынғы дәстүрге айналдыру туралы ниет білдіріп отыр. Ресми келіссөздер Сеул университетінің клиникасымен де жалғасып жатыр.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстан медицинасының шетелдік серіктестермен ынтымақтастығы жаңа құбылыс емес. Алайда бұрынғы ынтымақтастықтың басым бөлігі орыс немесе еуропалық клиникалармен жүргізілсе, соңғы жылдары Азия, атап айтқанда Оңтүстік Кәрея мен Жапония бағыты белсенді дамыған. Бұл — дұрыс стратегиялық таңдау, себебі кәрейлік медицина Батыс стандарттарымен сапаласа отырып, мәдени және географиялық жақындығы жағынан Қазақстанға ыңғайлырақ. Маман дайындауда, технологиялар трансферінде және науқасты емдеуде бұл серіктестік тек ұтысты перспектива ұсынады. Болашақта мұндай мастер-класстардың жиілігі артып, Шымкент өңіраралық медицина білімінің орталығына айналса, бұл Оңтүстік Қазақстанның бүкіл халқының денсаулығына тікелей оң әсер ететіні анық.

2026 жылдың 3 қазанында Шымкент қаласында өткен «Даму» қорының Ашық есіктер күні іскерлік қоғамдастық арасында үлкен қызығушылық тудырды. Бұл шара тек ақпараттық кездесу ғана емес, сонымен бірге мемлекеттік қолдау жүйесі мен жеке бизнестің тікелей диалог алаңына айналды. Қалада белсенді дамып келе жатқан кәсіпкерлік ортаны ескерсек, мұндай іс-шаралардың маңыздылығы күн сайын артып барады. Ашық есіктер күнінің мақсаты — субсидиялар, мемлекеттік кепілдіктер және жеңілдетілген несиелеу мүмкіндіктері туралы толық, дұрыс ақпарат жеткізу болды.«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Қазақстан экономикасындағы орны ерекше. Қор 2001 жылы құрылып, сол кезден бастап шағын және орта бизнесті (ШОБ) қолдаудың негізгі тетіктерінің біріне айналды. Жылдар бойы қор жүздеген мың кәсіпкерге несиелеу, лизинг, субсидиялау және бизнесті жүргізу бойынша білім беру бағдарламалары арқылы қолдау көрсетті. Бүгінгі таңда «Даму» тек қаржылық делдал ғана емес, кәсіпкерлерді мемлекетпен байланыстыратын стратегиялық институт ретінде танылады. Дәл осындай Ашық есіктер күндері бүкіл ел бойынша үнемі өткізіліп, жергілікті бизнес иелерін ресми бюрократиялық кедергілерсіз маманнан тікелей ақпарат алуға мүмкіндік береді.Шымкенттегі кездесуге жүзден астам кәсіпкер қатысты. Олар қор мамандарымен тікелей сөйлесіп, жобаларына қаржылық қолдау алудың нақты жолдарын білді. Маман Айгүл Бекова кездесу барысында атап өткендей: «Бізге жиі қателесіп айтылады — «Дамуға» барып несие алу өте қиын деп. Шындығында, егер кәсіпкер өз ісін нақты жоспарласа, тиісті құжаттарды дайындаса, процесс жеткілікті түрде анық және мөлдір». Субсидиялау механизмі несие бойынша пайыздық мөлшерлемені едәуір төмендетуге мүмкіндік береді, ал мемлекеттік кепілдіктер кепілдік мүлкі жеткіліксіз кәсіпкерлерге де қаржыландыру алуға жол ашады — бұл шағын бизнес өкілдері үшін бұрын жабық тұрған есікті айқарасын ашып береді.Кездесу қатысушыларының бірі, темір жол логистикасы саласында жеті жыл жұмыс істеп келе жатқан Қырбаш Есенғали мұндай шараның практикалық пайдасын жеке бастан сезінгенін айтты. «Мен бүгін өзіме қажетті ақпаратты алдым және енді «Даму» қоры арқылы субсидиялауды пайдаланғым келеді. Бизнесімді кеңейтіп, вагон санын арттырмақшымын — ал бұл үшін мемлекеттік қолдаусыз жеткілікті қаражат жинау өте қиын болар еді», — деді ол. Бұл сөздер кейінге қалдырылған мақсаттар туралы емес, нақты жоспарлар туралы. Логистика секторы Қазақстан үшін стратегиялық маңызды сала болып табылады, сондықтан мұндай кәсіпкерлерді қолдау жүйенің дұрыс жұмыс істегенінің белгісі.«Даму» қорының басқарма төрағасы Фархат Сарсекеев өтінімдерді қарау барысында бірнеше негізгі факторға назар аударылатынын түсіндірді. Оның айтуынша, кәсіпкердің меншікті қаражаты, несиелік тарихы және кепілге берілуі мүмкін мүлкінің болуы — бас критерийлер. «Біз тәуекелді бірге бөлісуге дайынбыз, бірақ кәсіпкер де өз жауапкершілігін сезінуі тиіс. Мемлекеттік қолдау — сыйлық емес, серіктестік», — деп атап өтті ол. Осы жылы бүкіл Қазақстан бойынша «Даму» қорының қолдауымен шамамен 2500 кәсіпкер қаржыландыру алды, берілген несиелердің жалпы сомасы 1 триллион теңгеден асты. Бұл — мемлекеттің ШОБ дамытуға деген нақты ниетінің сандық дәлелі.Шымкент контексінде бұл цифрлар ерекше мәнге ие. Биылғы жылдың алғашқы сегіз айында қалада жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 132 мыңнан асты. Бұл — елдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Экономист Дінмұхамед Садықов бұл тенденцияға берген бағасында: «Шымкент — Орта Азия мен Ресейді жалғастыратын логистикалық тораптың орталығы. Сондықтан мұнда бизнес белсенділігі жоғары болуы заңды. «Даму» сияқты институттардың осы қалада белсенді жұмыс жасауы аймақтық экономиканы нығайтудың маңызды алғышарты», — деді ол. Кейінгі жылдары Шымкент жеке қала мәртебесін алып, экономикалық тәуелсіздікті нығайту бағытында белсенді саясат жүргізіп келеді.Қоғамдық реакция да бірмағыналы болмады. Бір жағынан, кәсіпкерлер мұндай ашық диалог форматын жоғары бағалайды. Бизнес-клуб «Атамекен» өкілі Сандуғаш Нұрланова: «Бізге тек ақша емес, ақпарат та керек. Жиі кәсіпкерлер мүмкіндіктері бар екенін білмегендіктен пайдаланбай қалады. Мұндай кездесулер осы білім алшақтығын жоюға көмектеседі», — деп пікір білдірді. Екінші жағынан, кейбір сарапшылар қолдау шараларының іс жүзінде жүзеге асырылу жылдамдығы мен бюрократиялық рәсімдердің күрделілігі туралы алаңдаушылықтарын жасырмайды.Болашаққа қарағанда, «Даму» қорының мұндай ашық іс-шараларды жүйелі түрде өткізуі бизнес-ортаның сенімін нығайтып, инвестициялық климатты жақсартуға оң ықпал ететіні күмәнсіз. Мемлекет пен кәсіпкер арасындағы осы үздіксіз диалог Қазақстанның 2030 жылға дейінгі ШОБ дамыту стратегиясының маңызды бөлігі болып табылады. Шымкент мысалы бүкіл ел үшін өнегелі: жеңілдетілген қаржыландыру тек кіріс көзі емес — ол бизнестің тұрақты дамуының, жаңа жұмыс орындарының және өңірлік экономиканың нығаюының кілті. Мемлекеттік қолдауды дұрыс пайдаланатын кәсіпкер — ертеңгі гүлденген Қазақстанның негізі.

Сатушының (дайындаушының, орындаушының) сатушы туралы, уәкілетті орган және тұтынушылық дауларды сотқа дейінгі реттеу субъектілері туралы, сондай-ақ өзінің бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерін қалпына келтіру үшін тұтынушының оларға жүгіну құқығы туралы ақпараттарды қазақ және орыс тілдерінде орналастыру жөніндегі міндеттеріӨткен жылы тұтынушылардың құқықтарын қорғау заңнамасына өзгерістер мен толықтырулар енгізілген болатын. Бұл ретте Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заңына сәйкесСатушы өзінің байланыс деректерін (мекенжайы мен телефон нөмірін) және уәкілетті органның байланыс деректерін (мекенжайы мен телефон нөмірін), тауарларды өткізу (жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету) шарттарын, сондай-ақ сатушының тауарды сату (жұмысты орындау, қызметті көрсету) кезінде тауарды сатып алу (жұмысты орындау, қызметті көрсету) фактісін растайтын құжатты немесе тауарды сатып алу (жұмысты орындау, қызметті көрсету) кезінде жасалған шартты беру міндеті туралы ақпаратты тауарды өткізу (жұмысты орындау, қызметті көрсету) орнында қазақ және орыс тілдерінде орналастыра отырып, көрсетілген ақпаратты тұтынушының назарына жеткізуге міндетті. Сонымен қатар, Сатушы (дайындаушы, орындаушы) тауарды өткізу (жұмысты орындау, қызметті көрсету) орнында уәкілетті органның және тұтынушылық дауларды сотқа дейінгі реттеу субъектілерінің байланыс деректерін (мекенжайы мен телефон нөмірін), сондай-ақ тұтынушының өзінің бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін оларға немесе сотқа жүгіну құқығы туралы ақпаратты орналастыруға міндетті. Осыған байланысты тұтынушы өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сатушыдан аталған ақпараттарды сұратуға толық құқығы бар. Өз құқықтарыңызды қорғап, сауатты тұтынушы болыңыз! ҚР Сауда және интеграция министрлігінің Қызылорда облысы бойынша Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті, Қызылорда облысы, Қызылорда қ., И.Журба көшесі №12 ғимарат, 3-қабат, жедел желі телефоны: 8(7242)71-15-30. Инстаграмм: dzppkyzylorda Фейсбук: ДзппКызылордаАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-kazaly-maidakol/press/news/details/1307234?lang=ru

«Magnum E-commerce» компаниясы Қостанай қаласында MagnumGo индустриялық-логистикалық хабын салу жобасын іске асыруды жоспарлап отыр. Жоба компанияның бас директорының орынбасары Эльнар Алтаевтың облыс әкімі Құмар Ақсақаловпен кездесуінде таныстырылды.Жоба аясында жалпы ауданы 7,7 мың шаршы метр болатын «А» санатты жаңа буындағы индустриялық хаб қойма кешенін салу көзделген. Жобаға 5 млрд теңгеден астам инвестиция тарту жоспарланып отыр.Индустриялық-логистикалық хаб Kaspi.kz қосымшасындағы Magnum онлайн-супермаркетінің жұмыс істеу қағидаты бойынша қызмет көрсетеді. Қазіргі таңда онлайн-супермаркетте 10 мыңнан астам тауар түрі ұсынылады. Оның жартысына жуығы – Қазақстанда өндірілген өнімдер.Жобаны іске асыру нәтижесінде 300-ден астам тұрақты жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Жаңа хаб онлайн-супермаркет арқылы тәулігіне 6 мыңға дейін тапсырысты өңдеуге мүмкіндік береді.Сатып алушылар үшін тауарларды қоймадан тікелей үйге дейін жеткізу қызметі тегін жүзеге асырылады.Жаңа индустриялық-логистикалық хабтың іске қосылуы Қостанай қаласында заманауи логистикалық инфрақұрылымды дамытуға, электрондық сауда көлемін арттыруға және жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1307248?lang=ru

Нұрмолда Алдабергеновтің 120 жылдығына арналған «Елге қызмет-ерге мұра»ғылыми-мерейтойлық конференциясы Өтетін жері: Жетісу облысы, Ескелді  ауданы, Нұрмолда Алдабергенов атындағы ауылдық мәдениет үйіӨтетін уақыты: 2026 жылғы,  9 қазан  cағат 10:00  Байланыс телефондары:8 (7282) 24-34-07; Электронды пошта: 7su.ocnt@mail.ru                                  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-archive/press/news/details/1307277?lang=ru

Камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама алған кезде салық төлеуші анықталған алшақтықтарды жоюы немесе түсініктеме ұсынуы қажет. Егер салық төлеуші анықталған алшақтықтармен келіссе, хабарлама анықталған бұзушылықтарды жою жолымен, оның ішінде: анықталған алшақтықтар қатысты салықтық кезең үшін салықтық есептілікті ұсыну; бюджеттен ҚҚС-ты қайтару туралы талап бойынша бюджеттен бұрын қайтарылған қосылған құн салығының сомасын, сондай-ақ тиісті кезең үшін өсімпұлды бюджетке төлеу; арнайы мобильді қосымшада деректерді көрсету және (немесе) салық пен әлеуметтік төлемдерді төлеу – өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер үшін; тиісті салық режиміне көшу мақсатында Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 716-бабында көзделген іс-әрекеттерді жасау арқылы орындалады. Егер салық төлеуші анықталған алшақтықтармен келіспесе, хабарламаны ұсынған салық органына заңнамада белгіленген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының салық заңнамасын бұзуға әкеп соқпайтын алшақтықтардың себептері туралы түсініктеме ұсынылады. Түсініктемеде мыналар қамтылуға тиіс:  салық төлеушінің және салық органының сәйкестендіру деректері;  хабарламаның нөмірі мен күні; хабарламада көрсетілген алшақтықтармен келіспеу себептері;  күні мен қолы;  болған жағдайда растайтын құжаттардың тізбесі. Хабарламаны орындау үшін салық органдарының құжаттарды талап етуіне тыйым салынады. Түсініктемені ұсынуға салық заңнамасында белгіленген жағдайларда, оның ішінде корпоративтік табыс салығын есептеу кезінде шығыстарды шегерімге жатқызуға және ҚҚС-ты есепке жатқызуға байланысты заңсыз жатқызумен байланысты жекелеген мәмілелер мен операциялар бойынша жол берілмейді. Бұл ретте көрсетілген шектеу салық төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді іс жүзінде сатып алуын (алуын) сот белгілеген мәмілелерге (операцияларға) қолданылмайды. Хабарламаны орындау мерзімі салық заңнамасында көзделген жағдайларда тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді іс жүзінде сатып алуды (алуды) растау бойынша сотқа шағым берілген кезде тоқтатыла тұруы мүмкін. Шағымды өндіріске қабылдау туралы сот актісінің көшірмесі хабарламаны ұсынған салық органына ұсынылады. Тоқтата тұру аталған сот актісі шығарылған күннен бастап ол заңды күшіне енген күнге дейін қолданылады. #Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядокАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1307299?lang=ru

Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құны, егер әкелу кезінде тауарлар ЕАЭО кедендік шекарасын кесіп өтсе және осындай тауарларға қатысты кедендік рәсім алғаш рет мәлімделсе, айқындалады.Әкелінетін тауарлардың кедендік құны сондай-ақ тауарларды алдын ала, толық емес, мерзімдік, сондай-ақ уақытша кедендік декларациялау жағдайында айқындалады.Тауарларды кедендік транзит кедендік рәсімімен, кеден қоймасы кедендік рәсімімен, жою кедендік рәсімімен, мемлекет пайдасына бас тарту кедендік рәсімімен немесе арнайы кедендік рәсіммен орналастыру кезінде тауарлардың кедендік құны айқындалмайды.ЕАЭО кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құны мынадай әдістерге сәйкес айқындалады:Әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіс (1-әдіс);Бірдей тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіс (2-әдіс);Біртекті тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіс (3-әдіс);Шегеру әдісі (4-әдіс);Қосу әдісі (5-әдіс);Резервтік әдіс (6-әдіс).Әкелінетін тауарлардың кедендік құнының негізі барынша мүмкін болатын дәрежеде 1-әдісте айқындалған мәндегі осы тауарлармен жасалған мәміленің құны болуға тиіс.Әкелінетін тауарлардың кедендік құнын олармен жасалған мәміленің құны бойынша айқындау мүмкін болмаған жағдайда, тауарлардың кедендік құны тізбектеле қолданылатын 2 және 3-әдістерге сәйкес айқындалады. Бұл ретте әкелінетін тауарлардың 2 және 3-әдістерге жауап беретін кедендік құнын айқындау үшін құндық негізді негіздеп таңдау мақсатында кеден органы мен декларанттың арасында консультациялар жүргізілуі мүмкін. Консультациялар процесінде кеден органы мен декларант, коммерциялық құпияны сақтау шартымен, өздерінің қолда бар ақпаратымен алмаса алады.Консультациялар уәкілетті орган айқындаған тәртіппен және мерзімдерде жүргізіледі.Әкелінетін тауарлардың кедендік құнын 2 және 3-әдістерге сәйкес айқындау мүмкін болмаған кезде, кедендік құнды айқындау үшін негіз ретінде 4-әдіске сәйкес бағаланатын, бірдей немесе біртекті тауарлар ЕАЭО кедендік аумағында сатылған баға не 5-әдіске сәйкес тауарлардың есеп айырысу құны пайдаланылуы мүмкін. Декларанттың көрсетілген әдістерді қолдану кезектілігін таңдауға құқығы барЕгер әкелінетін тауарлардың кедендік құнын айқындау үшін 1-5-әдістерді қолдану мүмкін болмаса, тауарлардың кедендік құнын айқындау 6-әдіске сәйкес жүзеге асырылады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1307309?lang=ru

Камералдық бақылау нәтижелері бойынша хабарлама орындалмаған кезде салық заңнамасында көзделген қамтамасыз ету шаралары қолданылады. Атап айтқанда:  Қазақстан Республикасының аумағында интернет-алаң арқылы қызметін жүзеге асыратын шетелдік компанияның интернет-ресурстарына және (немесе) интернет-алаңына қолжетімділік шектеледі; алдыңғы абзацта көрсетілмеген салық төлеушінің (салық агентінің) банктік шоттары бойынша шығыс операциялары хабарламаны орындау мерзімі өткен күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде тоқтатыла тұрады; салық төлеушінің электрондық шот-фактураларды жазып беруі хабарламаны орындау мерзімі өткен күннен кейінгі бір жұмыс күні ішінде тоқтатыла тұрады. Аталған шаралар Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде қолданылады. Сонымен қатар, салық органы камералық бақылау нәтижелері бойынша анықталған алшақтықтар бойынша салықтық тексеру жүргізуге құқылы: түсініктемеде баяндалған себептердің дұрыстығын растау үшін; хабарлама белгіленген мерзімде орындалмаған кезде. Маңызды: салықтық тексеру жүргізу кезеңінде тексерілетін кезең үшін салық төлеушіге (салық агентіне) хабарлама ұсынылмайды. Камералдық бақылау нәтижелері жүргізілетін салықтық тексеру барысында пайдаланылады. #Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядокАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1307330?lang=ru

«Заң мен Тәртіп» тұжырымдамасын іске асыру аясында «Құқықтық көмек керуені» өз жұмысын жалғастырады!Бұл жолы көшпелі акция Боровское ауылында өтеді.Ауыл тұрғындары прокуратура және мемлекеттік органдар өкілдерінен құқықтық мәселелер бойынша кеңес алып, өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, қажетті жауаптар мен түсіндірмелер ала алады. 🤝Акция тұрғындарға білікті мамандарға тікелей жүгініп, өзекті мәселелер бойынша қажетті құқықтық көмек алуға мүмкіндік береді.📅 9 қазан  🕓 16:00  📍 Мәдениет үйі, Королев көшесі, 4📌 Ұйымдастырушылар: «Sanaly Urpaq – 2050» қоғамдық қоры «Қостанай облысы әкімдігінің Қоғамдық даму басқармасы» ММ мемлекеттік әлеуметтік тапсырысы аясында, сондай-ақ Қостанай облысының прокуратурасы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1307230?lang=ru

2026 жылғы 7 қазанда «Абай атындағы Шығыс Қазақстан жоғары педагогикалық колледжі» КМҚК-да «Қоғамның әлеуметтік және отбасылық негіздерін нығайтуға және әйелдер көшбасшылығын дамытуға бағытталған кешенді гендерлік саясатты іске асыру» жобасы аясында табысты әйелдермен кездесу өтті. Іс-шара Өңірлік коммуникациялар қызметінің спикерлерінің қатысуымен ұйымдастырылды.Тренерлер ретінде психология ғылымдарының докторлары Алина Куралай Жумкеновна және Фесенко Наталья Федоровна жұмыс жүргізді.Кездесу барысында қатысушылар әйелдер көшбасшылығы, тұлғалық және кәсіби даму, табысты мансап құру, кәсіби қызмет пен отбасылық міндеттерді үйлестіру мәселелерін талқылады. Әйелдердің көшбасшылық қасиеттерін, өзіне деген сенімділігін дамытуға, жеке әлеуетін ашуға және қоғамдық өмірге белсенді қатысуына ерекше назар аударылды.Спикерлер практикалық кеңестерімен және жеке тәжірибелерімен бөлісіп, студенттердің сұрақтарына жауап берді. Сондай-ақ коммуникативтік және көшбасшылық дағдыларды дамытуға бағытталған интерактивті жаттығулар өткізілді.Іс-шараға қала колледждерінің 90 студенті қатысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-bilim/press/news/details/1307214?lang=ru

«Заң және тәртіп» тұжырымдамасы мен «Адал қоғам» жобасы аясында Жаңаөзен қаласында құқықтық-профилактикалық керуен өтті. Кездесуді Маңғыстау облысы Ақпарат және қоғамдық даму басқармасының мемлекеттік әлеуметтік тапсырысы бойынша «Эко Маңғыстау» қоғамдық бірлестігі ұйымдастырды.Алаңға құқық қорғау және мемлекеттік органдардың өкілдері жиналды. Олардың қатарында Жаңаөзен қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасының қызметкерлері болды. Олар тұрғындарға салықтық міндеттемелерді орындау тәртібін, есептілікті тапсыру мерзімдерін, бақылау-касса машиналарын қолдануды және салықты төлемеудің салдарларын түсіндірді.Тұрғындар жеңілдіктер, берешек және салық органдарына жүгіну тәртібі туралы сұрақтар қойды. Мамандар оларға сол жерде жауап беріп, ресми консультация алу үшін қайда жүгіну керектігін айтты.Жаңаөзендегі керуен тұрғындар салық, құқық бұзушылықтың алдын алу және заңды мүдделерін қорғау туралы тікелей сұрай алатын тағы бір кездесу болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1307197?lang=ru

Алматыдағы Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтында кітап оқу клубы ашылды. Оған 200-ден астам екінші және үшінші курс курсанты өз еркімен қосылды. Жоба оқу мәдениетін дамытуға, дүниетанымды кеңейтуге және болашақ офицерлердің көшбасшылық қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған.Клуб Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың оқу мәдениетін дамыту жөніндегі бастамасы мен «Оқитын ұлт» жобасын қолдау мақсатында құрылып отыр. Жоба жұмысы блогер әрі кітап оқуды насихаттаушы Данияр Жігітбектің қатысуымен ұйымдастырылды.Апта сайынғы кездесулер институтта ашық пікірталас форматында өтеді. Талқылау үшін классикалық әдебиет туындылары мен қалың оқырманға қызықты заманауи кітаптарды таңдау жоспарланған. Курсанттар оқыған шығармаларын талдап, өз пікірлерін ортаға салып, жылдам оқу әдістерін меңгереді. Әсіресе патриотизм, жауапкершілік, көшбасшылық және адамгершілік таңдау тақырыптарына ерекше назар аударылады.Әдеби шығарма кейіпкерлерінің іс-әрекеті мен шешім қабылдау себептерін талқылау клуб мүшелеріне жағдайды әр қырынан қарастыруға, өз көзқарасын дәлелдеуге және әңгімелесушінің пікірін ескеруге мүмкіндік береді. Болашақ командирлер үшін мұндай дағдылар жеке құраммен жұмыс істеу және салмақты шешімдер қабылдау барысында аса маңызды.– Мен кітап оқығанды өте жақсы көремін, әсіресе тарихи шығармалар мен фэнтези жанры қызықтырады. Осы уақытқа дейін елуден астам кітап оқыдым. Атап айтсам, олардың қатарында Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы», Әзілхан Нұршайықовтың «Ақиқат пен аңыз» және Бауыржан Момышұлының барлық шығармалары бар.  Сондықтан кітап оқу клубына қуана жазылдым. Институтымызда кәсіби дайындыққа ғана емес, біздің қызығушылықтарымызға да көңіл бөлініп, дүниетанымымызды кеңейтуге және жан-жақты дамуға мүмкіндік беріліп жатқаны қуантады, – деді 3-курс курсанты Мирас Бисембаев.Жоба ұзақ мерзімге жоспарланған. Тұрақты кездесулер мен әдеби шығармаларды талқылау болашақ офицерлерді даярлау мен тәрбиелеу үдерісінің тұрақты бөлігіне айналады деп жоспарланып отыр. Бұл кәсіби білім берумен қатар, курсанттардың қарым-қатынас мәдениетін және өз бетінше ойлау қабілетін дамытуға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1307160?lang=ru

Этика жөніндегі уәкіл — Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары Өтегенов Ертұған Кенесұлы «Құрық» кеден бекетінің ұжымымен кездесу өткізіп, сондай-ақ қызметкерлер мен сыртқы экономикалық қызметке қатысушыларды жеке қабылдады.Кездесуде қызметтік этика нормаларын сақтау, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін алдын алу және сыртқы экономикалық қызметке қатысушылармен ашық өзара іс-қимыл мәселелері талқыланды. Жеке қабылдау барысында қызметкерлер мен бизнес өкілдерінің өтініштері қаралды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1307142?lang=ru