Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесіне орай 2026 жылғы 13–20 наурыз аралығында сауда саласын цифрландыру мен жасанды интеллектіні қолдануға арналған «Sauda in Digital Nauryz» байқауы өтеді.Қатысушылар инновациялық шешімдерін, сауда кеңістігін креативті цифрлық безендіру үлгілерін және жасанды интеллектіні қолдана отырып жүзеге асырылған жобаларын ұсынуы тиіс. Байқаудың мақсаты – сауда саласына заманауи технологияларды енгізуді ынталандыру және үздік тәжірибелерді қолдау.Байқауға Қазақстан Республикасының барлық сауда субъектілері қатыса алады.Қалай қатысуға болады?қысқа бейнеролик түсіріңіз;Instagram желісіндегі өз парақшаңызға жариялап, Министрліктің ресми парақшасын (@saudagovkz) белгілеңіз;#saudadigitalnauryz хэштегін көрсетіңіз.Қорытынды шығару20 наурыз күні келесі номинациялар бойынша жеңімпаздар анықталады:Үздік цифрлық безендіру;Үздік цифрлық құттықтау;Жасанды интеллектіні үздік қолдану;Ең креативті Digital-жоба.Бағалау критерийлері (KPI)Байқау жұмыстары келесі негізгі көрсеткіштер бойынша бағаланады (ең жоғары ұпай – 100):жасанды интеллектіні қолдану – 40 ұпай;креативтілік – 20 ұпай;ұлттық нақыш – 20 ұпай;аудиторияның белсенділігі – 20 ұпай;орындалу сапасы – 20 ұпай.23 наурыз күні жеңімпаздарды марапаттау рәсімі өтеді.Байқауға қатысып, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектінің сауда саласын қалайша тиімді әрі қызықты ете алатынын көрсетіңіз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1174703?lang=kk

Жамбыл облысының Төтенше жағдайлар департаментінде биыл 1 қаңтар күні Тараз қаласында болған өрт кезінде батылдық мен жанқиярлық көрсеткен қазақстандықтарды марапаттау рәсімі өтті.Оңтүстік өңірлік қолбасшылығы тау қорықшылары полкінің жауынгері 3-ші сыныпты сержант Ерғали Кенжебаев «Өртте көрсеткен қайсарлығы үшін» медалімен марапатталды. Бұдан өзге адамдарды эвакуациялауға қатысқан Тараз қаласының тұрғыны Таймырза Сейітхан да алғыс хат алды.Жанармай бекетінде болған Ерғали Кенжебаев Жамбыл даңғылы бойындағы «Dr. Watson» мекемесінен шыққан қою түтінді байқайды. Оқиға орнына лезде жеткен әскери қызметші мекеменің жазғы жапсарлас жайынан шыққан өртті көрді. Өрт ғимараттың кіреберісін қалың түтінмен жауып, жағдайды қиындатқан.Төтенше жағдай қызметкерлерін күтпестен және өз өміріне төнген қауіпке қарамастан Ерғали Кенжебаев түтінге оранған жертөледен баланы таза ауаға алып шықты. Қайта оралып қалған адамдарды қауіпсіз жерге шығаруға жәрдемдесті.– Мұндай істер азаматтық жауапкершілік, жанашырлық пен қиын сәтте қол ұшын созуға әзір тұрудың айқын үлгісі, – деді Жамбыл облысы Төтенше жағдайлар департаментінің басшысы полковник Арман Тоқанов. – Марапатталғандардың батылдығы мен жанқиярлығы шынайы құрмет пен бағалауға тұрарлық.Нақты қауіпті жағдайда жастар «Dr. Watson» мекемесіне келгендерді шығарып, орын алуы мүмкін зауалдың алдын алды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1174795?lang=kk

Мәжіліс депутаттары Палата спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен өткізілген жалпы отырыста бірқатар халықаралық құжаттарды, оның ішінде Дүниежүзілік банк тобындағы ұйымдармен ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялады.Мәжіліс бір тараптан Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Халықаралық Қайта Құру және Даму банкі, Халықаралық Қаржы Корпорациясы және екінші тараптан Көпжақты Инвестициялар Кепілдігі агенттігі арасындағы Қазақстанның орнықты дамуы мен өсуіне жәрдемдесу мақсатында ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі әріптестік туралы негіздемелік келісімді ратификациялап, одан әрі қарау үшін Сенатқа жіберді.Премьер-Министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің хабарлауынша, құжат қарыз беру кезінде мемлекеттік кепілдік пен гранттық жобалар арқылы қарыз беру кезінде ұлттық заңнамадан өзгеше нормаларды қолдануды көздейді. Атап айтқанда, тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып алу ережелерін, сыбайлас жемқорлыққа қарсы, экологиялық, әлеуметтік, еңбек, гендерлік стандарттарды және Дүниежүзілік банк тобының ақпаратты ашу нормаларын пайдалану ұсынылады.Келісім жобаларды қаржыландыру құралын кеңейтуге және оларды іске асыру кезінде рәсімді оңтайландыруға, сондай-ақ мемлекет шығыстарын басым жобаларға қайта бөлу есебінен бюджетке түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.—Келісім күшіне енгеннен кейін бірқатар инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру жұмысы басталады. Олардың қатарында "Жезқазған-Қарағанды" және "Бейнеу-Сексеуіл" автомобиль жолдарын қайта жаңарту мен салу, Қазақстандағы теміржол қатынасы мен көлік байланысын трансформациялау жобасы, Қамбар ата 1-ГЭС құрылысы мен басқалары бар, - деді Серік Жұманғарин.Қосымша баяндамада жұмыс тобының жетекшісі, Мәжіліс депутаты Ерлан Стамбеков атап өткендей, ұзақмерзімдік перспективада Дүниежүзілік банкпен жобаларды бірлесіп іске асыру Қазақстанға жаңа жұмыс орындарын құруға, инновацияларды ынталандыруға, жеке сектор мен ШОБ-ты дамытуға, үздік халықаралық тәжірибелерді енгізуге және инвестициялық ахуалды жақсартуға әкеледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1174817?lang=kk

Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексі мемлекеттік қызметті атқару – қоғам мен мемлекеттің ерекше сенімінің көрінісі екенін айқындайды. Мемлекеттік қызметшілер жұмысының сапасына әлеуметтік тұрақтылық, өңірлердің экономикалық дамуы және азаматтардың билікке деген сенім деңгейі тікелей байланысты. Сондықтан олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау – кәсіби әрі тұрақты мемлекеттік аппарат қалыптастырудың маңызды шарттарының бірі.2025 жылы Департамент жүргізген талдау және бақылау іс-шараларының қорытындысы бойынша 350 мемлекеттік қызметшінің құқықтары қалпына келтірілді, атап айтқанда:82 қызметшіге 1 млн теңгеден астам сомаға іссапар шығындары өтелді;5 қызметшіге олардың қызметіне тиісті бағалау жүргізіліп, нәтижесінде әділ түрде бонус алуына мүмкіндік берілді;10 қызметшіге өзге мемлекеттік лауазымның міндеттерін қоса атқарғаны үшін шамамен 300 000 теңге көлемінде төлем жасалды;13 қызметшінің лауазымдық жалақы белгілеуге құқық беретін еңбек өтілі қайта есептелді;218 қызметшіге негізсіз үстеме жұмысқа тартылғаны үшін демалыс күндері (өтемақы демалыс) берілді және т.б.Бұл көрсеткіштер – жай ғана статистика емес, әрбір мемлекеттік қызметшіні қорғауға бағытталған нақты ұстанымның көрінісі. Қабылданған шаралар өңірлердегі мемлекеттік қызметшілердің құқықтарын қалпына келтіруге мүмкіндік берді.Атап айтқанда, Науырзым ауданында басшылық тарапынан жыл сайынғы еңбек демалысының бір бөлігін беруден бас тартылған екі қызметшінің құқығы қорғалды. Облыстық басқармалардың бірінің бас маманына еңбек демалысынан нақты кері шақырылмағанына қарамастан жұмысқа тартылғаны үшін тиісті төлем жүргізілді. Арқалық қаласының 11 қызметшісіне 400 мың теңгеден астам сомаға іссапар шығындарының жетіспейтін бөлігі өтелді.Тәжірибе көрсеткендей, еңбек және қызметтік құқықтардың бұзылуына уақтылы әрекет ету мемлекеттік қызметшілердің жүйеге деген сенімін нығайтып, олардың уәждемесі мен жауапкершілігін арттырады.Түптеп келгенде, бұл мемлекеттік басқару сапасына және халыққа көрсетілетін қызметтердің деңгейіне тікелей әсер етеді.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1174826?lang=kk

2026 жылғы 1 наурызда салық төлеушілер қолданылатын салық салу режимін таңдаудың өтпелі кезеңі аяқталды.Өтпелі  кезеңнің қорытындысы бойынша бизнес субъектілерінің көпшілігі қызметін жүргізудің жеңілдетілген шарттарына бағытталған арнаулы салық режимдерін сақтап қалды немесе таңдады.1,2 миллионнан астам кәсіпкер жеңілдетілген декларациямен арнаулы салық режимін таңдады. Жеңілдетілген декларация шағын және орта бизнес арасында ең танымал режим болып қала береді, себебі ол олар үшін сақталды және жаңартылды.Бұл режим жылдық кірісі 600 000 АЕК-ке дейінгі шамамен 2,6 миллиард теңге) салық төлеушілерге қолжетімді.Режимнің артықшылықтары:Жалдамалы жұмыскерлер санына шектеулер жоқ, бұл еңбек қатынастарын заңдастыруға ықпал етеді;бірыңғай КТС/ЖТС мөлшерлемесі 4%, бұл ретте маслихаттарға мөлшерлемені 50%-ға дейін төмендету немесе жоғарылату құқығы берілген;Қосылған құн салығынан босату.Декларацияларды жыл сайын екі рет тапсыру және салықты төлеу.Бұл шарттар бизнесті жүргізуді қарапайым, ашық және болжамды етеді. Өзін өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін 346 мың жеке  адам, оның 265 мың жаңадан тіркелгендер қолданады. Осылайша, салық реформасы 265 мың жеке адамды «көлеңкелі» экономикадан шығарып, ресми түрде жұмыс істеуге мүмкіндік берді.Бұл режим платформалық сервис арқылы жұмысты қоса алғанда, айына 300 АЕК-ке дейінгі (шамамен 1,3 миллион теңге) төмен табысы бар азаматтарға, сондай-ақ жалдамалы қызметкерсіз, эпизодтық қызметті жүзеге асыратын тұлғаларға арналған.Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режимді ҚР азаматтары және бұрын патент негізінде немесе арнаулы мобильді қосымша арқылы АСР-ді пайдаланған, дара кәсіпкер ретінде тіркелмеген, жалдамалы қызметкерлерді жұмысқа алмайтын және рұқсат етілген қызмет түрлерімен (40 қызмет түрі) айналысатын қандастар қолдануға құқылы екенін атап өтеміз.Режимнің негізгі артықшылықтары – өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін міндеттемелерді орындау барынша оңайлатылды: Дара кәсіпкер ретінде тіркелу талап етілмейді;Жеке табыс салығынан босатылады;Бір ғана міндеттеме –зейнетақы, әлеуметтік және медициналық жарналарды қоса алғанда, кірістен 4% мөлшерінде әлеуметтік төлемдерді төлеу.Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим азаматтарға ресми түрде жұмыс істеуге, зейнетақы жинақтарын қалыптастыруға және әлеуметтік қорғау алуға мүмкіндік береді.Өтпелі кезеңнің аяқталуы қолданыстағы салық режимдері бойынша салық төлеушілердің өзекті және ашық құрылымын қалыптастыруға мүмкіндік берді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zhetysu/press/news/details/1174772?lang=kk

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Қуантыров Қазақстан Республикасындағы Мали Республикасының Елшісі Сейду Камиссоко, Гана Республикасының Елшісі Кома Стим Джеху Аппьях, Гамбия Республикасының Елшісі Алкали Фанка Конте, Шри-Ланка Демократиялық Социалистік Республикасының Елшісі қызметін қоса атқарушы Шобини Гунасекераның және Бангладеш Халық Республикасының Елшісі Мохаммад Назрул Исламның грамоталарының көшірмелерін қабылдады.Сұхбат барысында тараптар саяси, сауда-экономикалық және инвестициялық салалардағы ынтымақтастықты жандандыру мәселелері жөнінде пікір алмасты.Қазақстан аталған мемлекеттермен Біріккен Ұлттар Ұйымы, Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезі және басқа да халықаралық ұйымдар мен алаңдар аясында белсенді өзара іс-қимыл жасап келеді. Бұл байланыстар өзара мүдделерге негізделген орнықты қарым-қатынастарды қалыптастыруға ықпал етуде.Осы тұрғыда екіжақты және көпжақты форматтарда ауыл шаруашылығы, жеңіл өнеркәсіп, білім беру және медицина салаларындағы ынтымақтастық өзара қызығушылық тудырады. Сауданы әртараптандыру, көлік-логистикалық байланыстылықты дамыту, сондай-ақ энергетика, азық-түлік қауіпсіздігі және цифрландыру бағыттарындағы ықпалдастықты кеңейту шаралары талқыланды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар саяси диалогты одан әрі дамыту, сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту және көпжақты форматтағы өзара іс-қимылды нығайту жөніндегі жұмысты жалғастыруға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1174838?lang=kk

Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес, қосылған құн салығын (ҚҚС) төлеушілерге Қазақстан Республикасының аумағына тауарлар импорттайтын тіркелген заңды және жеке тұлғалар жатады. Сонымен қатар, салық салынатын айналымы белгіленген шектен асқан тұлғалар ҚҚС бойынша есепке тұруға міндетті.ҚҚС бойынша тіркеу үшін айналым шегі тиісті қаржы жылының 1 қаңтарындағы жағдай бойынша қолданыстағы айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) 10 000 еселенген мөлшерін құрайды. Белгіленген шектен асқан жағдайда салық төлеуші міндетті түрде ҚҚС төлеуші ретінде тіркелуі тиіс.Қосылған құн салығы салық салынатын айналым және салық салынатын импорт бойынша есептеледі. Яғни, Қазақстан аумағында тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде, сондай-ақ тауарларды импорттау барысында ҚҚС есепке алынады.Жалпы белгіленген ҚҚС мөлшерлемесі 16 пайызды құрайды. Бұл мөлшерлеме салық салынатын айналымға да, салық салынатын импортқа да қолданылады.Сонымен қатар, жекелеген тауарлар мен қызметтерге қатысты төмендетілген мөлшерлемелер қарастырылған. Атап айтқанда, медициналық қызметтерге, дәрілік заттарға және медициналық мақсаттағы бұйымдарға ҚҚС мөлшерлемесі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 5 пайызды, ал 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап 10 пайызды құрайды. Отандық мерзімді басылымдарды сату кезінде ҚҚС мөлшерлемесі 10 пайыз деңгейінде белгіленген.Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясында және міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі шеңберінде көрсетілетін медициналық қызметтер мен берілетін дәрілік заттар ҚҚС-тан босатылады.Қосылған құн салығы бойынша салық кезеңі күнтізбелік тоқсан болып табылады. Салық төлеушілер әр тоқсан сайын есептілікті тапсырып, тиісті соманы бюджетке аударуға міндетті.Осылайша, ҚҚС – мемлекеттік бюджет кірістерінің маңызды көзі болып табылатын жанама салық түрі және оны есептеу мен төлеу тәртібі заңнамада нақты регламенттелген. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zhetysu/press/news/details/1174926?lang=kk

Шымкент қаласындағы №12 мектепте жаңа Конституция жобасын түсіндіруге арналған Еңбекші ауданы тұрғындарымен кездесу өтті. Іс-шара барысында арнайы спикердің құжаттың негізгі бағыттары мен оның қоғам дамуына ықпалы жөнінде кеңінен ақпарат берді.Жиында қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Ақсақалдар кеңесінің мүшесі Досыбай Шерімқұлов сөз сөйлеп, Конституцияның қалыптасу кезеңдеріне тоқталды. Ол қолданыстағы Ата заң елдің қалыптасуы мен дамуының маңызды кезеңінде тарихи миссиясын абыроймен атқарғанын атап өтті. Сонымен қатар жаңа кезеңде заман талабына сай жаңартылған құқықтық негіздің қажеттілігі туындап отырғанын жеткізді.– Жаңа трансформациялық қоғамда бізге жаңа мазмұндағы Конституция қажет. Ғылым мен білім беру жүйесіне цифрландыру тетіктері енгізіліп жатқан кезеңде азаматтардың құқықтарын, жеке деректерін цифрлық кеңістікте қорғау айрықша маңызға ие. Жаңа Конституция жобасында адам құқығы ең басты құндылық ретінде айқындалған. Сондықтан жастар білім мен ғылымға ұмтылып, құқықтық сауаттылығын арттыруы тиіс. Адал еңбек етіп, қоғамнан өз орнын табуы маңызды, – деді спикер.Кездесу барысында білім мен ғылымды дамыту елдің бәсекеге қабілеттілігін арттырудың басты шарты екені атап өтілді. Мектеп директорының орынбасары Әйгерім Аманжолова да сөз алып, жаңа Конституция жобасында тәуелсіздік құндылықтарының, ұлттық бірлік пен қоғамдық келісім идеяларының көрініс табуы маңызды екенін айтты. Оның пікірінше, азаматтарды цифрлық тұрғыда қорғауға бағытталған нормалар қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді.Кездесу соңында қатысушылар жаңа Конституцияға қатысты жан-жақты ақпарат алып, оны қолдайтындарын жеткізді.

Шымкент қаласында Бадминтоннан Еуразиялық лиганың халықаралық турнирінің бірінші кезеңінің ашылу рәсімі өтті. Үшінші мегаполиске Қазақстанның өңірлерінен, сондай-ақ Ресей, Қырғызстан, Өзбекстан және Тәжікстан елдерінен келген спортшылар жиналды. Олар жүлделі орындар үшін бақ сынауда.Ауқымды спорттық дода достық пен әділ бәсеке рухында өтуде. Турнир бір алаңда тәжірибелі спортшылар мен болашағынан үміт күттіретін жас ойыншыларды тоғыстырды.Жарыстар заманауи спорт кешенінің базасында ұйымдастырылып, қаланың спорттық өміріндегі маңызды оқиғалардың біріне айналды. Бірінші тур барысында көрермендер жекелей және жұптық разрядтардағы тартысты кездесулерге куә болды. Қатысушылар жоғары дайындық деңгейін және тартымды ойын өрнегін көрсетті.Алаң иелері де лайықты өнер көрсетіп, Шымкенттегі бадминтон мектебінің әлеуеті артып келе жатқанын дәлелдеді.– Шымкентте өтіп жатқан Еуразиялық лиганың бірінші туры тәжірибе алмасуға және спорттық шеберлікті арттыруға үлкен мүмкіндік береді, – деді Шымкент қаласының бадминтоннан аға жаттықтырушысы Артур Ниязов.Ұйымдастырушылар жанкүйерлер тарапынан қызығушылықтың жоғары екенін атап өтіп, Еуразиялық лига турнирі бадминтон спортын кеңінен насихаттауға және елдер арасындағы спорттық байланысты нығайтуға ықпал ететінін жеткізді.Шымкент қаласы халықаралық деңгейдегі жарыстарды өткізуге қабілетті қала екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Алдағы күндері спортшыларды тартысты ойындар мен жүлделі орындар үшін қызу бәсеке күтіп тұр. Жанкүйерлер үшін бұл – ұмытылмас әсер мен жаңа спорттық жаңалықтарға толы күндер болмақ.

Шымкент қаласында мектеп оқушылары арасында дәстүрлі «Анаға хат – 2026» қалалық шығармашылық байқауы өтті.Байқаудың негізгі мақсаты – жас ұрпақтың анаға деген сүйіспеншілігі мен құрметін арттыру, ананың қоғамдағы айрықша рөлін терең сезіндіру және оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту.Биыл байқауға қаладағы 200-ге жуық мектептен оқушылар қатысып, өз шығармаларында аналарға деген шексіз махаббаттарын, ризашылық сезімдерін және жүрекжарды лебіздерін әсерлі жеткізді. Қатысушылардың хаттарында отбасы құндылықтары, ананың мейірімі мен қамқорлығы кеңінен көрініс тапты.Ұсынылған жұмыстарды арнайы комиссия саралап, үздік деп танылған авторларды анықтады. Нәтижесінде Бас жүлдені №57 жалпы орта білім беретін мектептің 9 «В» сынып оқушысы Ихсанова Ирода Исламовна иеленді. І орын №131 жалпы орта білім беретін мектептің оқушысы Сәбит Айаруға бұйырды. ІІ орынды Кенесары Қасымұлы атындағы №33 жалпы орта білім беретін мектептің оқушысы Оралбаева Әсемай Мерханқызы жеңіп алды. ІІІ орын №62 Н.Төреқұлов атындағы жалпы орта білім беретін мектептің оқушысы Күмісбек Сабина Серікқызы мен IT лицейдің оқушысы Нурабдин Аминаға табысталды. Сонымен қатар, бес қатысушы ынталандыру сыйлықтарымен марапатталды.Жеңімпаздарды марапаттау рәсімі салтанатты жағдайда өтіп, қатысушыларға дипломдар мен алғыс хаттар тапсырылды.Ұйымдастырушылардың айтуынша, «Анаға хат – 2026» байқауы – жас буынның жүрегіне ізгілік дәнін сеуіп, анаға деген құрметті арттыруға және отбасы құндылықтарын насихаттауға бағытталған маңызды рухани жоба.

Жаңа Конституция жобасы еліміздегі саяси жаңғыру үдерісінің өзегіне айналып, азаматтық қоғам институттарын дамытуға бағытталған маңызды қадам ретінде бағалануда. Құжатта мемлекет пен қоғам арасындағы өзара іс-қимылды жаңа деңгейге көтеру, қоғамдық бақылау тетіктерін күшейту және азаматтардың шешім қабылдау процесіне қатысу мүмкіндіктерін кеңейту көзделген.Конституциялық нормалар азаматтардың бірлесу бостандығын, пікір білдіру және қоғамдық бастамаларды іске асыру құқықтарын нақтылай түседі. Бұл азаматтық белсенділікті арттыруға, үкіметтік емес ұйымдардың, қоғамдық бірлестіктердің және өзге де институттардың қызметін жандандыруға құқықтық негіз қалыптастырады.Саяси жаңғырудың маңызды бағыты – мемлекеттік органдардың ашықтығы мен есептілігін қамтамасыз ету. Конституцияда бекітілген қағидаттар билік пен қоғам арасындағы сенімді нығайтып, азаматтардың мемлекеттік басқару ісіне қатысуына нақты мүмкіндіктер береді. Бұл қоғамдық бақылаудың тиімділігін арттырып, жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.Сонымен қатар, Конституцияда көзделген өзгерістер саяси жүйенің теңгерімді дамуына, билік тармақтарының өзара іс-қимылын жетілдіруге және құқық үстемдігін нығайтуға бағытталған. Мұндай тетіктер азаматтық қоғам институттарының тұрақты әрі жүйелі дамуына қолайлы орта қалыптастырады.Осылайша, Жаңа Конституция саяси жаңғырудың мазмұнды негізін айқындап, азаматтық қоғам институттарын дамытуға бағытталған ұзақ мерзімді стратегиялық мақсаттарды жүзеге асыруға берік құқықтық тірек болып табылады.

Қазақстан жаңа Конституция жобасы арқылы қоғамдағы тең мүмкіндіктер мен әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етудің құқықтық платформасын қалыптастыруды көздейді. Жоба азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын нақты бекіту арқылы әрбір адамның мемлекет алдындағы тең мәртебесін қамтамасыз етеді.Жаңа Конституцияның басты ерекшелігі – мемлекет адам үшін жұмыс істейді деген ұстанымды алға тартуы. Жер, су, орман және басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі ретінде белгіленіп, олардың игілігі әр азаматқа қолжетімді болады. Сонымен қатар, Конституцияда азаматтардың әлеуметтік қорғау кепілдіктері, білім алу, медициналық қызметтерге қол жеткізу және еңбек құқықтары айқын көрсетілген.Бұл құжат халық пен мемлекет арасындағы қатынастарды заң жүзінде реттеп, азаматтардың құқықтық қауіпсіздігін нығайтады. Жаңа Конституция – тең мүмкіндіктерге негізделген, әлеуметтік әділетті қоғам құру жолындағы маңызды қадам және еліміздің дамуы үшін берік құқықтық негіз болып табылады.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың заманауи құқықтық механизмін қалыптастырады. Құжат әрбір адамның құқықтық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған, сонымен қатар азамат пен мемлекет арасындағы қатынастарды тең және әділ негізге сүйейді.Жаңа Конституцияның маңызды ерекшелігі – жеке өмірге қол сұғылмаушылық, дербес деректерді қорғау және азаматтардың ақпараттық қауіпсіздігіне кепілдік беру. Сонымен қатар, құжатта азаматтардың сотқа жүгіну, пікір білдіру, жиналыс өткізу, еңбек ету және білім алу құқықтары нақты жазылған. Бұл – қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға, тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге және демократиялық институттарды дамытуға бағытталған маңызды қадам.Жаңа Конституция азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың заманауи, сенімді және ашық механизмін ұсына отырып, Қазақстанның құқықтық және әлеуметтік дамуына тұрақты негіз қалап отыр.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы елді әділетті, тең мүмкіндіктерге негізделген қоғамға айналдыру жолында институционалдық платформаны қалыптастырудың стратегиялық негізін құрайды. Бұл құжат мемлекеттік басқарудың барлық деңгейінде азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге және қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға бағытталған.Жаңа Конституция азаматтар мен мемлекеттің арасындағы қатынастарды нақты реттеп, әрбір адамның тең құқықтарын заң жүзінде бекітеді. Сонымен қатар, құжат мемлекеттің барлық институттарын тиімді әрі ашық жұмыс істеуге бағыттап, азаматтық қоғам мен мемлекеттік құрылым арасындағы сенімділік пен үйлесімділікті қамтамасыз етеді.Осылайша, жаңа Конституция – Қазақстанның тұрақты дамуы мен демократиялық құндылықтарды нығайтуға қызмет ететін стратегиялық құқықтық негіз болып табылады. Ол әділетті, қауіпсіз және мүмкіндіктері тең қоғам құруға ұмтылатын елдің болашағын айқындайды.

Жаңа Конституция жобасында конституциялық мемлекеттің институционалдық негіздері айқын әрі жүйелі түрде айқындап көрсетілген. Құжатта мемлекеттің демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік сипаты оның қызметінің іргелі қағидаттары ретінде бекітіледі.Демократия қағидаты халық билігінің үстемдігін білдіреді. Мемлекеттік биліктің қайнар көзі – халық екені нақты көрсетіліп, азаматтардың ел басқару ісіне қатысу тетіктері заңнамалық деңгейде бекітіледі. Бұл – мемлекеттік шешімдер қабылдау процесінің ашықтығын арттырып, билік пен қоғам арасындағы байланысты нығайтудың маңызды алғышарты.Зайырлылық қағидаты мемлекет пен діннің арақатынасын құқықтық тұрғыдан айқындайды. Мемлекет діннен бөлінген, діни бірлестіктер заң алдында тең. Бұл норма қоғамдағы тұрақтылықты сақтауға, азаматтардың ар-ождан бостандығын қамтамасыз етуге бағытталған.Құқық үстемдігі қағидаты – конституциялық құрылыстың өзегі. Барлық мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар және азаматтар Конституция мен заңдарға бағынуға міндетті. Заңның үстемдігі құқықтық тәртіпті нығайтып, әділ сот төрелігін қамтамасыз етуге негіз болады.Әлеуметтік саясаттың біртұтастығы да Конституцияда маңызды орын алады. Мемлекет азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз етуге, әл-ауқатын арттыруға және әлеуметтік әділеттілік қағидатын жүзеге асыруға міндеттенеді. Бұл бағытта мемлекеттік саясат жүйелі және кешенді түрде жүргізіледі.Осылайша, Жаңа Конституцияда бекітілген институционалдық негіздер демократиялық құндылықтарды орнықтырып, құқықтық мемлекетті қалыптастыруға және әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған берік құқықтық іргетас болып табылады.

Шымкент қаласында кәсіпорындар мен еңбек ұжымдары арасында жаңа Конституция жобасын түсіндіру жұмыстары жүйелі түрде жалғасуда. Кезекті кездесу «Гаухар» тігін фабрикасы» ЖШС еңбек ұжымымен өтті.Іс-шара барысында спикер Сүндет Сейітов жиналғандарға жаңа редакциядағы Ата заң жобасының негізгі бағыттары мен басымдықтарын жан-жақты түсіндірді. Оның айтуынша, құжат елдің саяси жүйесін заман талабына сай жаңғыртуға, мемлекеттік басқару тиімділігін арттыруға және қоғам мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтуға бағытталған.Спикер жаңа Конституция жобасында азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға баса мән берілгенін атап өтті. Әсіресе, еңбек саласына қатысты нормаларға ерекше назар аударылды. Құжатта еңбекті қорғау тетіктерін жетілдіру, әділ еңбекақы төлеу, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мәселелері нақты көрініс тапқан. Бұл өзгерістердің барлығы қарапайым еңбек адамының құқықтарын қорғауға және әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталғаны айтылды.Кездесу барысында кәсіпорын қызметкерлері әлеуметтік қорғау, жалақыны арттыру және еңбек қатынастарына қатысты өзекті сұрақтарын қойды. Спикер қойылған сауалдарға нақты жауап беріп, әр азаматтың өз құқығын білуі маңызды екенін жеткізді. Сонымен қатар, бәсекеге қабілетті, кәсіби білікті маман болу қазіргі кезеңнің басты талабы екенін атап өтті.Жиын қорытындысында қатысушылар жаңа Конституция жобасының мазмұнына қатысты жан-жақты ақпарат алып, ел болашағына қатысты маңызды құжатты қолдау білдіретіндерін жеткізді.

Жасанды интеллект (ЖИ) бүгінде қоғам өмірінің барлық саласына қарқынды еніп келеді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы жылды «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялауы да осы бағыттағы стратегиялық басымдықты айқындайды. Президенттің «Қазақстан цифрлық мемлекетке айналуы керек. Бұл – айқын әрі өзгермейтін мақсат» деген тапсырмасы білім беру саласында нақты іс-шаралар арқылы жүзеге асуда.Осы бағыттағы жұмыстардың бір көрінісі – Ораз Жандосов атындағы №30 мектеп базасында өткен қалалық тәжірибелік семинар. «Білім алушыларды жекелендіре оқытуда жасанды интеллект құралдарын қолдану мүмкіндіктері» тақырыбындағы жиынға Шымкент қаласындағы түрлі пән мұғалімдері қатысты.Бүгінде бір сыныптағы оқушылардың білімді қабылдау деңгейі әртүрлі. Бірі ақпаратты тез меңгерсе, енді бірі көрнекілік немесе қосымша әдістемелік құралдар арқылы жақсы түсінеді. Сонымен қатар инклюзивті білім беру аясында әр сыныпта ерекше білім беруді қажет ететін балалар да бар. Мұндай жағдайда мұғалімге әр оқушыға жеке тәсіл қолдану оңай емес.Мектеп директоры Жансұлу Сиқамбекованың айтуынша, ЖИ құралдары осы мәселені шешуде нақты көмекшіге айналған.– Қазір жасанды интеллект бастауыш сынып мұғалімінен бастап, барлық пән ұстаздары үшін сенімді серіктес болып отыр. Сабақты жоспарлау кезінде әр баланың қабылдау ерекшелігіне қарай тапсырмаларды саралауға мүмкіндік бар. Біздің мектеп ұжымы соңғы екі жылда осы бағытта арнайы бағдарлама әзірлеп, жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Нәтижесі жаман емес. Бүгін сол тәжірибені әріптестерімізбен бөлісуді жөн көрдік, – дейді мектеп басшысы.Семинар Шымкент қалалық білім басқармасының Әдістемелік орталығы жоспарына сәйкес ұйымдастырылған. Іс-шара барысында қатысушылар ЖИ-дің білім беру процесіндегі рөліне қатысты пікір білдіріп, сауалнама сұрақтарына жауап берді. Атап айтқанда, «ЖИ оқуға кедергі келтіреді», «ЖИ мұғалімге көмекші», «10 жылдан соң мұғалімнің орнын ЖИ басады» деген тұжырымдарға қатысты көзқарастарын ашық жеткізді.Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Нұркен Тоқаев жекелендіре оқытудың негізгі аспектілері туралы баяндама жасап, ЖИ құралдарын тиімді пайдаланудың жолдарын түсіндірді. Оның айтуынша, дұрыс бағытталған цифрлық құралдар оқушының ынтасын арттырып, сабаққа қызығушылығын күшейтеді.Семинар барысында мұғалімдер алты секцияға бөлініп, жиынтық бағалауда ЖИ қолдану, теория мен практиканы ұштастыру, оқу процесін дербестендіру секілді бағыттар бойынша тәжірибе алмасты.Мамандардың пікірінше, 45 минут бойы оқушы зейінін тұрақты ұстап тұру – бүгінгі мұғалім үшін үлкен сын. Осы тұрғыда жасанды интеллект сабақты түрлендіріп, оқыту үдерісін жандандыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы – оқушылар ЖИ-ді тек ойын-сауық құралы емес, білім мен тұрмыста тиімді пайдалануға болатын заманауи ресурс ретінде қабылдауы тиіс.Еліміздің цифрлық даму стратегиясын жүзеге асыруда осындай тәжірибелік семинарлардың маңызы зор. Цифрлық саясатты табысты іске асыру, жасанды интеллектіні білім беру жүйесіне сауатты енгізу – бүгінгі ұстаздардың кәсіби біліктілігіне тікелей байланысты.

Шымкент қаласында жаңа Конституцияның ережелерін түсіндіруге арналған ашық кездесулер жалғасуда. Осындай кездесулердің бірі қалалық кардиологиялық орталықта ұйымдастырылып, денсаулық сақтау саласының өкілдеріне жаңа Конституция мен алдағы референдумның негізгі қағидаттары мен маңызы түсіндірілді.Кардиоорталық ұжымы алдында А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің профессоры Еркінбек Жалбұров сөз сөйледі. Ол осыдан отыз жыл бұрын қабылданған қолданыстағы заң қазіргі қоғамның сұранысына толық жауап бере алмайтынын, сондықтан жаңа Конституция қабылдау қажеттілігі туындағанын атап өтті.«Негізгі идея қарапайым: мемлекет азаматқа қызмет етеді. Адам мемлекет үшін емес, мемлекет адам үшін. Сондықтан 15 наурызда өтетін жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдум Қазақстанды ауқымды жаңғыртудың бастамасы болмақ. Бұл жай ғана рәсім емес, әрбір адамның қоғамдағы орны айқындалған жаңа жүйені қалыптастыру», — деді Еркінбек Жалбұров.Спикер құжаттың мазмұнына жан-жақты тоқталды. Оның айтуынша, арнайы комиссияның жұмысы және азаматтардан түскен ұсыныстарды талдау нәтижесінде мәтіннің 84 пайызы жаңартылған. Бұл әділеттілік пен әлеуметтік жауапкершілік қағидаттарын толық енгізуге мүмкіндік берген.«Бастапқыда жекелеген толықтырулар енгізу жоспарланған еді. Алайда халықтан түскен ұсыныстар легі өте ауқымды болғандықтан, комиссия елге жаңа Конституция қажет деген қорытындыға келді. Жаңа мәтінде 11 бөлім және 96 бап бар. Құжаттың преамбуласы да толықтай қайта қаралып, онда Әділетті Қазақстан идеясы, шекаралардың мызғымастығы және инновациялар мен ғылымға бейілділік бекітілген», — деп түсіндірді Еркінбек Жалбұров.Профессор әрбір азаматтың келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілігіне ерекше назар аударды.«Біз — Қазақстанның біртұтас халқымыз. Байырғы қазақ жеріндегі мыңжылдық тарихымыздың сабақтастығын сақтай отырып, болашақ ұрпақ алдында үлкен жауапкершілік жүктейміз. Әрқайсымыз түсінуіміз керек: біз жай ғана құжатты емес, елдің алдағы ондаған жылдарға арналған даму жолын таңдаймыз», — деп түйіндеді спикер.Қазіргі таңда Шымкенттің барлық ұйымдары мен аудандарында өтіп жатқан осындай ашық талқылаулар тұрғындарға маңызды сұрақтарға сарапшылардан тікелей жауап алуға мүмкіндік беруде. Ашық диалог — әрбір қызметкердің үні ескерілетін, халықтың пікіріне құлақ асатын мемлекетті қалыптастырудың нақты тетігіне айналуда.Жиын қорытындысы бойынша қатысушылар өздерін толғандырған барлық сұрақтарға жан-жақты жауап алып, жаңа Конституцияны қолдайтындықтарын білдірді.

Шымкент қаласында №24 Саттар Ерубаев атындағы орта мектепте Қазақстан Республикасының жаңартылған Конституциясының негізгі ережелерін түсіндіруге арналған кездесу өтті. Іс-шараға Әл-Фараби ауданының тұрғындары, педагогтер, ата-аналар және ардагерлер қатысты. Кездесу барысында негізгі заңға енгізілген өзгерістердің мазмұны мен маңызы кеңінен талқыланды.Жиында сөз алғандар Конституциядағы тұжырымдамалық жаңашылдықтардың мемлекеттің адамға бағдарланған моделін нығайтуға бағытталғанын атап өтті. Атап айтқанда, адам құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің басты басымдығы ретінде айқындалып, бірлік пен ынтымақ, ұлтаралық және конфессияаралық келісім Қазақстан мемлекеттілігінің іргетасы ретінде бекітілгені айтылды.Сондай-ақ егемендік, тәуелсіздік, унитарлық құрылым және аумақтық тұтастық өзгермейтін құндылықтар санатына жатқызылған. Әділеттілік, Заң және Тәртіп, табиғатқа жауапкершілікпен қарау қағидаттары алғаш рет Конституция деңгейінде нақты көрсетілген.Қоғам белсендісі Өркен Әбдреев өз сөзінде Негізгі заңның басты идеясы ретінде білім, ғылым, мәдениет және инновациялардың айқындалуын тарихи маңызы бар қадам ретінде бағалады. Оның айтуынша, бұл ұстаным ел дамуының жаңа кезеңін білдіреді. Мемлекеттің болашағы табиғи ресурстармен емес, адами капиталмен, азаматтардың білім-білігімен және шығармашылық әлеуетімен өлшенеді.Жаңартылған Конституция елдің тұрақты дамуының негізі ретінде сапалы білім мен қуатты ғылымды, мәдени өрлеу мен инновациялық серпінді белгілейді. Құжатта ғылыми және шығармашылық қызмет еркіндігіне құқықтық кепілдік беріліп, зияткерлік меншікті қорғау тетіктері күшейтілген. Бұл өз кезегінде креативті индустриялар мен жаңа технологиялардың дамуына жол ашады.Білім беру жүйесі ұлттық дамудың стратегиялық бағыты ретінде айқындалған. Бастауыш және орта білімнің міндетті әрі қолжетімділігі, жоғары білімді конкурстық негізде алу құқығы және білім беру үдерісінің зайырлы сипаты конституциялық деңгейде бекітілген. Бұл академиялық еркіндік пен тең мүмкіндіктер қағидатын қамтамасыз етеді.Сонымен қатар мәдениет қоғамды жаңғыртудың маңызды ресурсы ретінде қарастырылады. Азаматтарға тарихи-мәдени мұраны сақтау жауапкершілігі жүктелсе, мемлекет оны қорғау мен дамытуға қажетті жағдай жасауға міндеттенеді.Кездесу барысында қатысушылар Конституция нормаларын кеңінен насихаттаудың маңызын атап өтіп, жаңа құжатқа қолдау білдірді және негізгі заңда бекітілген құндылықтар елдің болашақ даму бағдарын айқындайтынын жеткізді.

    Бүгінде елімізде республикалық референдумды өткізу бойынша негізгі іс-шаралардың күнтізбелік жоспары бекітілген. Бұл орайда Шымкент қаласында дайындық жұмыстары өз деңгейінде атқарылуда.Шымкент қалалық аумақтық референдум комиссиясының төрағасы Қайырбек Құнанбаев бұл жұмыстардың барысын БАҚ өкілдеріне баяндап берді. Оның айтуынша, Шымкент қаласында 695 мыңнан астам дауыс беруші бар.– 15 наурызға тағайындалған республикалық референдумда Шымкент қаласынан 369 референдум комиссиясы жұмыс атқарады. Оның ішінде, 6-ы аумақтық, 360-ы учаскелік комиссия. Қазіргі таңдағы мәлімет бойынша қалада 695 145 дауыс беруші азамат бар. Осыған байланысты біз әрбір дауыс берушіге шақыру қағаздарын таратып жатырмыз. Қазіргі уақытта барлық референдум учаскелері толығымен дайындыққа келтірілді. Мүгедектігі бар азаматтарға да қолайлы жағдайлар жасалды, – деді Қайырбек Көбекұлы.     Айта кетсек, қалада референдум өткізуге дайындық бойынша жергілікті штаб құрылып, жұмыс жүргізуде. Ақпараттық түсіндірме жұмыстарын жүргізу, қоғамдық тәртіпті, қауіпсіздікті қамтамасыз етуде де тиісті мекемелермен бірлескен іс-қимыл жоспары бекітілген.27 ақпаннан бастап азаматтарды референдумға шақыру, жалпы ақпараттандыру іс-шаралары қолға алынған. Барлық үйлер, пәтерлерге шақырулар таратылады. Одан кейін мобильді оператор желілері арқылы тұрғындарға SMS хабарландырулар жіберіледі.«Шымкент келбеті»