Астанада өткен баспасөз турында Қорғаныс министрінің цифрландыру жөніндегі орынбасары Дархан Ахмедиев журналистер мен блогерлерді аталған  жобаның негізгі артықшылықтарымен таныстырды.Жиында әскери есепке алу және мерзімді әскери қызметке шақыру жүйесіне ақпараттық технологияларды енгізу нәтижесінде процестерді оңтайландыру және азаматтарға қызмет көрсету сапасын арттыру мүмкіндігі пайда болғаны айтылды.— "Интеграциялық шлюз автоматтандырылған жұмылдыру ресурстарын есепке алу" ақпараттық жүйесі арқылы жеке әскери есепке алу жүргізіледі және мемлекеттік органдар арасындағы дерек алмасу жеделдетіледі. Бұл ретте «е-Медосмотр» жүйесінің де айтарлықтай артықшылықтары бар. Бұл жүйе медициналық тексеруден өту үдерісін автоматтандырады, яғни азаматтардың әскери қызметке шақырылуына дейінгі кезеңді толық цифрландырылған түрде өткізеді, — деді Қорғаныс министрінің орынбасары.Қалалық жинақтау пунктінде Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаментінің өкілдері журналистерге «Интеграциялық шлюз автоматтандырылған жұмылдыру ресурстарын есепке алу» және «е-Медосмотр» ақпараттық жүйелерінің интерфейстерін көрсетті. Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаменті бастығының орынбасары полковник Арман Сарин «Smart военкомат» жобасы бірнеше жылдық жұмыстың нәтижесі екенін атап өтті.Мемлекеттік деректер базаларымен интеграция арқасында азаматтардың әскери есепке қойылуы автоматтандырылған, ал 17 жасқа толған жасөспірімдер автоматты түрде жергілікті әскери басқару органдарына тіркАстанада өткен баспасөз турында Қорғаныс министрінің цифрландыру жөніндегі орынбасары Дархан Ахмедиев журналистер мен блогерлерді аталған  жобаның негізгі артықшылықтарымен таныстырды.Жиында әскери есепке алу және мерзімді әскери қызметке шақыру жүйесіне ақпараттық технологияларды енгізу нәтижесінде процестерді оңтайландыру және азаматтарға қызмет көрсету сапасын арттыру мүмкіндігі пайда болғаны айтылды.— "Интеграциялық шлюз автоматтандырылған жұмылдыру ресурстарын есепке алу" ақпараттық жүйесі арқылы жеке әскери есепке алу жүргізіледі және мемлекеттік органдар арасындағы дерек алмасу жеделдетіледі. Бұл ретте «е-Медосмотр» жүйесінің де айтарлықтай артықшылықтары бар. Бұл жүйе медициналық тексеруден өту үдерісін автоматтандырады, яғни азаматтардың әскери қызметке шақырылуына дейінгі кезеңді толық цифрландырылған түрде өткізеді, — деді Қорғаныс министрінің орынбасары.Қалалық жинақтау пунктінде Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаментінің өкілдері журналистерге «Интеграциялық шлюз автоматтандырылған жұмылдыру ресурстарын есепке алу» және «е-Медосмотр» ақпараттық жүйелерінің интерфейстерін көрсетті. Ұйымдастыру-жұмылдыру жұмыстары департаменті бастығының орынбасары полковник Арман Сарин «Smart военкомат» жобасы бірнеше жылдық жұмыстың нәтижесі екенін атап өтті.Мемлекеттік деректер базаларымен интеграция арқасында азаматтардың әскери есепке қойылуы автоматтандырылған, ал 17 жасқа толған жасөспірімдер автоматты түрде жергілікті әскери басқару органдарына тіркеледі. Сондай-ақ, азаматтардың әскери қызметке шақырудан босатылуы немесе кейінге қалдырылуы үшін ешқандай анықтама мен құжат жинаудың қажеті жоқ. Электрондық түрде шығарылған шақыру бұйрықтары автоматты түрде қаржы ұйымдарына жіберіледі, бұл өз кезегінде кредиттік демалыстарды рәсімдеуге мүмкіндік береді.Интеграциялық шлюзді модернизациялау биыл әскери-техникалық мектептерде оқуға жіберу бағытындағы кезекті автоматтандыруға мүмкіндік берді. Сондай-ақ азаматтарды келісімшарт бойынша әскери қызметке қабылдауға арналған «Жауынгер» модулі енгізілді. Баспасөз турына қатысушылар дәрігерлер мен Астана қаласының қорғаныс істері жөніндегі департаменті қызметкерлерінің жұмысымен танысты. Бұған қоса, олар «е-Медосмотр» ақпараттық жүйесінің артықшылықтарын да көрді. Денсаулық сақтау министрлігінің деректер базаларымен тікелей интеграция жасау арқылы шақыруға жататын азаматтардың денсаулығы туралы ақпарат жедел түрде алынуы мүмкін. Бұл медициналық тексеруден өту процесін жылдамдатады. «е-Медосмотр» жүйесі шақырылушылардың цифрлық медициналық картасын қалыптастырады, әрі 100-ден астам медициналық параметр бойынша деректерді алуға мүмкіндік береді.Полковник А. Сариннің айтуынша, «е-Медосмотр» жүйесін тестілеу Астана, Шымкент қалаларында және Қарағанды облысындағы Абай қаласында сәтті өткен.Баспасөз турын ұйымдастырушылар «Smart военкомат» жобасын енгізу азаматтарға қызмет көрсету сапасын арттырғанын, әкімшілік жүктемені төмендеткенін және мемлекеттік қызметтерге деген сенімді нығайтқанын атап өтті.еледі. Сондай-ақ, азаматтардың әскери қызметке шақырудан босатылуы немесе кейінге қалдырылуы үшін ешқандай анықтама мен құжат жинаудың қажеті жоқ. Электрондық түрде шығарылған шақыру бұйрықтары автоматты түрде қаржы ұйымдарына жіберіледі, бұл өз кезегінде кредиттік демалыстарды рәсімдеуге мүмкіндік береді.Интеграциялық шлюзді модернизациялау биыл әскери-техникалық мектептерде оқуға жіберу бағытындағы кезекті автоматтандыруға мүмкіндік берді. Сондай-ақ азаматтарды келісімшарт бойынша әскери қызметке қабылдауға арналған «Жауынгер» модулі енгізілді. Баспасөз турына қатысушылар дәрігерлер мен Астана қаласының қорғаныс істері жөніндегі департаменті қызметкерлерінің жұмысымен танысты. Бұған қоса, олар «е-Медосмотр» ақпараттық жүйесінің артықшылықтарын да көрді. Денсаулық сақтау министрлігінің деректер базаларымен тікелей интеграция жасау арқылы шақыруға жататын азаматтардың денсаулығы туралы ақпарат жедел түрде алынуы мүмкін. Бұл медициналық тексеруден өту процесін жылдамдатады. «е-Медосмотр» жүйесі шақырылушылардың цифрлық медициналық картасын қалыптастырады, әрі 100-ден астам медициналық параметр бойынша деректерді алуға мүмкіндік береді.Полковник А. Сариннің айтуынша, «е-Медосмотр» жүйесін тестілеу Астана, Шымкент қалаларында және Қарағанды облысындағы Абай қаласында сәтті өткен.Баспасөз турын ұйымдастырушылар «Smart военкомат» жобасын енгізу азаматтарға қызмет көрсету сапасын арттырғанын, әкімшілік жүктемені төмендеткенін және мемлекеттік қызметтерге деген сенімді нығайтқанын атап өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1109482?lang=kk

ҚР Ұлттық экономика министрлігі Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімі қажетті анықтамаларды онлайн-форматта ресімдеу үшін қолжетімді екенін хабарлайды.Тізілім еgov.kz порталы арқылы, сондай-ақ https://rsp.gov.kz/ru/certificate сілтемесі арқылы жұмыс істейді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1109474?lang=kk

20 қарашада Адам құқықтары жөніндегі комиссар Артур Ластаев Қазақстандағы БҰҰ-ның тұрақты үйлестірушісі ханым Саранго Раднараагчамен жұмыс кездесуін өткізді.Тараптар 2026–2030 жылдарға арналған тұрақты даму саласындағы ынтымақтастық жөніндегі БҰҰ–Қазақстан арасындағы шеңберлік бағдарламаны дайындау аясында басымдықтар мен ықтимал ынтымақтастық бағыттарын талқылады.Іс-шараға Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталықтың басшысы Динара Таженова да қатысып, адам құқықтары саласындағы негізгі тәсілдер мен сәтті жүзеге асырылған бастамалар туралы сөз етті.Кездесу соңында тараптар адам құқықтары саласындағы ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға деген міндеттемесін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1109439?lang=kk

БҰҰ Тұрақты даму мақсаттары қоры (FFUN SDG) – БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік істер жөніндегі департаментінің құрамына кіретін құрылым. Қор Қазақстанмен тығыз ынтымақтастыққа дайындалып жатыр. Осы мақсатта ол инженерлік-консалтингтік ILF Kazakhstan компаниясымен меморандумға қол қоюды жоспарлап отыр. FFUN SDG президенті Маурицио Арониканың айтуынша, қордың қызығушылық танытатын саласы – 2030 жылға дейін Қазақстанда және Еуразия аймағында тұрақты даму жобаларын қолдау және ілгерілету.БҰҰ тұрақты даму, энергетикалық ауысым, инфрақұрылым және білім беру салаларындағы бастамаларды ілгерілету үшін Қазақстанмен бірлесіп жұмыс істеуді қалайды. Назар инновациялық және экологиялық жауапты шешімдерге аударылады, олар климаттың өзгеруі жағдайындағы жасыл өсім мен өмір сүруге арналған Қазақстанның жоспарларына сәйкес келеді. Оған сондай-ақ ғылыми ынтымақтастық, өнеркәсіптік кәсіпорындармен және мемлекеттік органдармен жұмыс істеу кіреді. Бұл FFUN SDG «Жаңа тұрақты Жібек жолы» бастамасын қамтиды, ол жасыл экономика мен инфрақұрылымға бағытталған.Сонымен қатар, осы екіжақты келісімді ратификациялау тұрақты дамуға бағытталған бастамаларды үйлестіру, инновациялар мен білім алмасуға арналған арнайы «жасыл» хаб құруға алып келуі тиіс.Энергия және климат бастамалары ұзақ уақыт бойы БҰҰ-ның назарында болғанын атап өткен жөн. Басты басымдықтардың қатарына зиянды шығарындыларды азайту, жаңартылатын энергия көздеріне көшу және энергия тиімділігін арттыру кіреді. FFUN SDG осы күн тәртібін жергілікті, ұлттық және халықаралық деңгейдегі жобалар арқылы белсенді түрде ілгерілетеді. Қазақстанда қордың идеялары өз күн тәртібіне сай келетін контекстерге бейімделуде. Өз кезегінде, FFUN SDG серіктестер іздеу, халықаралық ұйымдардың қолдауын тарту және гранттар алу міндетін өз мойнына алып отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1109446?lang=kk

 Халық арасындағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары аясында 2025 жылдың 4 желтоқсан күні «БЖЗҚ» АҚ дәстүрлі «Ашық есік күнін» өткізеді.Кездесу барысында БЖЗҚ мамандары зейнетақы шотыңызды мониторингілеу үшін ұсынылатын Қордың онлайн-құралдары мен сервистерін пайдалану мүмкіндіктері, тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) емделуге біржолғы зейнетақы төлемін (БЗТ) алуға өтініш жасау тәртібі, инвестициялық кірістің өзгеру себептері және зейнетақы төлемдеріне құқығы бар тұлғаларға кесте бойынша төлемдерді есептеу әдісі туралы әңгімелеп береді. Бұдан басқа, БЖЗҚ филиалының жауапты қызметкерлері басқа да сұрақтарға жауап беріп, іс-шараға қатысушыларға жеке кеңестерімен көмектеседі.Естеріңізге сала кетейік, «Ашық есік күні» онлайн-форматта 2025 жылдың 4 желтоқсан күні11:00-де – қазақ тілінде;12:00-де – орыс тілінде;15:00-те – қазақ тілінде;16:00-да – орыс тілінде өтеді.Іс-шараға қатысу үшін сілтеме https://enpf.webex.com/enpf/j.php?MTID=m5180c862b78a57e23d3a8d7490e276d5 бойынша өту қажет. Содан кейін event-кеңестің нөмірін 2515 203 9476 және event-кеңестің құпиясөзін 123456 енгізіңіз.«БЖЗҚ» АҚ «Ашық есік күнінде» өз салымшыларын (алушыларын) және барлық ниет білдірушілерді күтеді!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/social-abay/press/news/details/1117696?lang=kk

Скопье, 2025 жылғы 19 қараша – Қазақстанның Елшісі Сатыбалды Бұршақов Солтүстік Македония Экономикалық палатасының Бас директоры Антони Пешевпен кездесті.Кездесу барысында Елші С.Бұршақов Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан ауқымды саяси және экономикалық реформалар туралы македондық тарапқа жан-жақты ақпарат берді, сондай-ақ шетелдік инвесторлар үшін еліміздің басым экономикалық секторларындағы мүмкіндіктерді таныстырды.Тараптар екіжақты сауда-экономикалық ынтымақтастықтың қазіргі жағдайы мен перспективалары бойынша мазмұнды пікір алмасты. Әңгіме барысында екі ел экономикасының айтарлықтай бірін-бірі толықтыратыны және негізгі салаларда ынтымақтастықты кеңейтуге зор әлеует бар екені атап өтілді.Ерекше назар іскер топтар арасындағы тікелей байланыстарды жандандыру қажеттілігіне аударылды. Осыған орай тараптар Қазақстанның Сыртқы сауда палатасы мен Солтүстік Македония Экономикалық палатасының бизнес-қоғамдастықтарды жақындастырудағы маңызды рөлін атап өтті.Аталған әріптестікті институционализациялаудың нақты қадамы ретінде қазақстандық тарап Қазақстан–Македония Іскерлік кеңесін құру туралы келісім жобасын қарауға ұсынды. Бұл бастама екі ел кәсіпкерлері арасындағы диалог пен практикалық өзара іс-қимылға арналған тұрақты платформа құруды көздейді.А.Пешев Қазақстанның макроэкономикалық дамуының тұрақтылығын жоғары бағалап, одан әрі нәтижелі ынтымақтастыққа мүдделілік білдірді. Анықтама:1922 жылы құрылған және 15 мыңнан астам белсенді мүшесі бар Солтүстік Македонияның Экономикалық палатасы бүгінде елдегі ең көне әрі ең ықпалды бизнес құрылым болып саналады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-skopje/press/news/details/1109462?lang=kk

2025 жылдың 6 қарашасында Шымкенттің Тұран ауданында «Таза бейсенбі» атты соңғы экологиялық акция өтті. Қала тұрғындары өздеріне қарасты аумақтарды, қоғамдық орындарды, саябақтарды, ойын алаңдарын, жаяу жүргіншілер өтетін жолдарды тазалауға атсалысты. Бұл іс-шара қаланың санитарлық жағдайын жақсарту және экологиялық сауаттылықты арттыру жөніндегі ауқымды бағдарламасының жалғасы болды. Қатысушылар мұндай бастамалар тек тәртіпті сақтауға көмектесіп қана қоймай, тұрғындарды өз қаласына қамқорлық жасауға, қоршаған ортаға деген ұқыптылықпен қарауға шақыратынын атап өтті. Туған жерге деген сүйіспеншілік, ортақ үйге деген жауапкершілік және қалалық ортаны жақсартуға үлес қосуға дайын болу – ұйымдастырушылар көпшілікке жеткізуге тырысатын басты құндылықтар. Таңертеңнен бастап көпқабатты үйлердің тұрғындары, тұрғын үй-құрылыс кооперативтерінің өкілдері, белсенді жастар, коммуналдық қызметшілер, алаңдаушылық білдірген азаматтар маңайындағы тазалық пен жайлылық үшін көшеге шықты. Олар тұрмыстық қоқыстарды жинап, қураған бұтақтарды тазалап, жиектерді қоқыстан тазартты, тротуарларды сыпырды, шөп шабады, тегіс емес жерлерге топырақ қосты. Ойын алаңдарының жағдайына да көп көңіл бөлінді. Еріктілер резеңке беттерден құмды сыпырды, бұтақтар мен жапырақтарды алып тастады, қатты ландшафт элементтерін сүртті және кейбір қоршауларды жаңартты. Жұмысқа ата-аналар мен балалар белсене қатысты: көпшілік мұндай іс-шаралар балаларды ерте жастан қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға үйрететініне сенім білдірді. Қала әкімшілігінің мәліметінше, биылғы жылдың басынан бері Шымкентте 45 экологиялық акция өткізіліп, оған төрт мыңнан астам адам қатысқан. Бұл жұмыс жүйелі: әр апта сайын санитарлық тазалық пен көгалдандыруға ерекше назар аударуды қажет ететін жаңа орындар таңдалады. Осы жұмыстардың нәтижесінде аулалардың, көшелердің, саябақтардың жағдайы айтарлықтай жақсарды. Ұйымдастырушылар мұндай бастамаларға неғұрлым көп адам атсалысса, қаланы тазарту соғұрлым тез әрі тиімді болатынын баса айтады. Сонымен қатар, экологиялық қозғалысқа қатысу экологиялық таза мінез-құлық мәдениетін қалыптастыруға көмектеседі, мысалы, қалдықтарды бөлуді таңдау, қоқыс тастамау және ауланы ұқыпты ұстау. «Аманат» партиясы қалалық филиалы жауапты хатшысының орынбасары Ербол Байқонысов әр тұрғынның тек дене тазалығы ғана емес, рухани жауапкершілігі де маңызды екенін атап өтті. « Біздің басты міндетіміз – тазалық қана емес, тұрғындар мен қонақтарды тазалықты сақтауға шақыру. Экология тек қоқыс пен көше емес. Тазалық экологиялық, рухани және жеке болуы керек. Бұл әрбір адам үшін бірінші кезектегі мәселе болуы керек, өйткені таза қала таза ой мен істен басталады », - деді ол. Көптеген қатысушылар тұрақты сенбіліктердің қаланың дамуына қатыстылығын сезінуге көмектесетіндігі туралы пікірімен бөлісті. Бірге адамдар көп нәрсеге қол жеткізе алады - қысқа уақыт ішінде олар бірнеше апта бойы жиналып қалған нәрсені жоя алады. Әсіресе, олардың еңбегінің бірден жемісін көру қуантады: таза аллеялар, абаттандырылған аулалар, ұқыпты көгалдар. Бірлескен жұмыс көршілерді жақындастыратынын да тұрғындар атап өтті. Адамдар бір-бірімен танысады, араласады, инфрақұрылымды дамыту бойынша ойларымен бөліседі: қосымша қоқыс жәшіктерін қайда қою керек, көктемде қандай гүлзарлар отырғызу керек, ауланы балалар үшін қалай ыңғайлы және қауіпсіз ету керек. " Біреу келіп, біз үшін бәрін жасайды деп күтпеуіміз керек. Бұл біздің қала, ал ондағы тәртіпті сақтау - біздің ортақ міндетіміз ", - деді наразылық білдірушілердің бірі. Коммуналдық қызметтер қала тұрғындарына қоқыс шығару үшін қажетті құрал-жабдықтар мен көліктер беру арқылы қолдау көрсетеді. Мамандар тұрғындар тазалықтың қарапайым ережелерін сақтаса, көшелердегі қоқыс көлемі айтарлықтай азаяды деп қадап отыр. Басты мәселе – қоқыстардың лайықсыз жерлерге төгілуі, аулаларды, арықтарды, жол жиектерін бітеп тастау. Экологиялық қозғалыстар қала тұрғындарын бір реттік пластмассадан бас тартуға, қалдықтарды сұрыптап, ресми қоқыс жәшіктерін пайдалануға шақыруда. Қалдықтарды дұрыс басқару уақытша шара емес, қоршаған ортаның әл-ауқатын сақтау үшін маңызды ұзақ мерзімді стратегия болып табылады. Мамандар Шымкенттің нағыз жасыл және тұрақты мегаполиске айналуы үшін барлық тұрғындар тазалық пен жасыл желекті сақтауға белсенді атсалысуы керек деп есептейді. Соңғы жылдары қалада қоғамдық орындар — саябақтар, скверлер және жаяу жүргіншілерге арналған аумақтар саны айтарлықтай өсті. Бірақ инфрақұрылым неғұрлым көп болса, соғұрлым оны ұстауға жауапкершілік артады. «Таза бейсенбілікті» ұйымдастырушылар экологиялық сананың ұранға емес, нақты іс-әрекетке құрылатынын баса айтады. Қоқыс жәшігінің жанына лақтырылған әрбір қоқыс және жиналған әрбір қағаз парағы қарама-қарсы бағыттағы қадамдар. Тазалыққа деген ортақ міндеттеме ғана тұрақты нәтиже береді. Қоршаған ортаны қорғау науқаны аяқталды, бірақ тәртіпті сақтау және қаланы абаттандыру жұмыстары күн сайын жалғасуда. Қатысушылар тағы да осындай іс-шараларға қатысуға дайын екендіктерін білдірді. Жаңа аулалар, жаңа көшелер мен жаңа аумақтар күтіп тұр, олардың барлығын өз қолдарымен әдемі жасауға болады. Ұйымдастырушылар барлық тұрғындарды алдағы іс-шараларға қатысуға және жайлы әрі таза қала құру жолындағы үлкен күш-жігердің бір бөлігі болуға шақырады. Өйткені, Шымкент – барша тұрғындардың үйі, оған қамқорлық жасау әркімнің жеке міндеті болуы керек.

Шымкент қаласында қоршаған ортаны қорғауға бағытталған «Таза бейсенбі» атты экологиялық іс-шара жалғасын табуда. Бұл жолы сенбілік 6 қараша күні Тұран ауданындағы көпқабатты тұрғын үйлердің ауласы мен жаяу жүргіншілер аймағында ұйымдастырылды. Аталған игі шараға 30-дан астам тұрғын, жергілікті ұйымдар мен белсенді жастар қатысып, қаламызды көркейтуге өз үлестерін қосты.Акцияның басты мақсаты — тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыру, қоғамдық орындарды таза ұстауға шақыру және жұртшылықтың назарын қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне аудару. Іс-шара барысында қатысушылар қоқыс жинап қана қоймай, жасыл желектерді күтіп-баптау жұмыстарын да жүргізді.Ұйымдастырушылардың айтуынша, тазалықты сақтау — қала әкімшілігінің ғана емес, әрбір азаматтың борышы. Сондықтан мұндай экологиялық бастамалар қоғамда жауапкершілік сезімін нығайтуға ықпал етеді.Жыл басынан бері Шымкентте 45-тен астам экологиялық акция өткізілген. Бұл шараларға төрт мыңға жуық тұрғын атсалысқан. Қала көшелерінің, аялдамалардың, аулалардың және балалар ойын алаңдарының тазалығын жақсарту бойынша көптеген аумақтарда нақты жұмыстар жасалды.Экологтардың пікірінше, қазір мегаполисте тұрмыстық қалдықтардың көбеюі өзекті мәселеге айналып отыр. Қаланың дамуына байланысты халық саны артқан сайын, коммуналдық қызметтерге түсетін салмақ та ұлғаюда. Сондықтан экосенбіліктер мен экобейсенбілердің ұйымдастырылуы — экологиялық ахуалды жақсарту жолындағы маңызды қадам.Акцияға қатысқан тұрғындардың бірі Әлихан есімді ерікті жастардың белсенділігіне тәнті екенін айтты:«Қала — барлығымыздың ортақ үйіміз. Егер әр адам өз ауласын таза ұстаса, бүкіл Шымкент тазарады. Мұндай игі шаралар адамдарды біріктіреді».Балалар да акциядан тыс қалмай, ересектермен бірге қоқыс жинап, ауланы абаттандыруға көмектесті. Бұл олардың бойында табиғатқа деген құрметті қалыптастыруға бағытталған тәрбиелік маңызы зор іс екені айқын.«AMANAT» партиясының Шымкенттегі филиалы да экологиялық бастамаларды қолдауды жалғастырып келеді. Партия өкілдерінің пікірінше, тазалық тек қана сыртқы ортамен шектелмеуі тиіс, ол адам бойындағы рухани тазалықпен сабақтас болуы керек.Партия филиалының атқарушы хатшысының орынбасары Ербол Байконысов атап өтті:«Біздің негізгі міндетіміз — тек тазалықты қамтамасыз ету ғана емес, сонымен қатар қала тұрғындары мен қонақтарын оны сақтауға шақыру. Экологиялық тазалықпен бірге рухани және жеке тазалық та маңызды. Бұл әр адамның басымдықтарының бірі болуы тиіс».Оның айтуынша, қала тұрғындары тазалықты күнделікті өмір салтына айналдырған жағдайда ғана Шымкент «таза мегаполис» мәртебесіне толықтай сай бола алады.Экологтар тұрғындарды тек акция кезінде ғана емес, күнделікті тұрмыс барысында да тазалык сақтау мәдениетін нығайтуға шақыруда. Мысалы:Қоқысты арнайы орындарға тастауПластик пен қағазды сұрыптауАулаларды абаттандыруға ерікті түрде қатысуБалаларды табиғатты қорғауға баулуОсындай қарапайым ережелерді сақтау арқылы қала экологиясын едәуір жақсартуға болады.Соңғы айларда атқарылған жұмыстардың арқасында бірқатар аумақтарда:қоқыс контейнерлері жаңартылдыжаяу жүргіншілер жолдары тазартылдыағаш көшеттері отырғызылдыбалалар алаңдары ретке келтірілдіБұл — қала тұрғындарының өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін өзгерістер.Тұрғындардың айтуынша, ауланың таза болуы балалардың қауіпсіз ойнауына, адамдардың серуендеуіне, салауатты өмір салтын ұстануына мүмкіндік береді.Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, «Таза бейсенбі» акциясы тұрақты түрде жалғаса береді. Әр аптада Шымкенттің түрлі аудандарында қосымша экосенбіліктер мен санитарлық тазалау жұмыстары өтеді.Болашақта экологиялық мәдениетке арналған семинарлар, мектеп оқушыларына экосабақтар және еріктілер қозғалысын кеңейту де көзделіп отыр.Шымкент әкімдігі мен экологиялық ұйымдар тұрғындарды белсенділік танытып, алдағы шараларға қатысуға шақырады:«Қаланың тазалығы — әр адамның қолында!»Шымкенттегі «Таза бейсенбі» экологиялық акциясы қала тұрғындарын ортақ мақсатқа — туған жерді қорғауға біріктіруде. Тұрғындардың ынтасы мен белсенділігі қала келбетінің жақсаруына тікелей ықпал етіп келеді.Мұндай бастамалар тек қоршаған ортаны қорғап қана қоймай, қоғамда бірлік, жауапкершілік және патриоттық сезімді нығайтады. Тазалыққа бағытталған әрбір қадам — жас ұрпаққа жарқын болашақ қалдыру жолындағы маңызды іс.

4 қарашада әлеуметтік желіде Шымкенттегі дендросаябақта түсірілген видео тарады. Автор толассыз жауған жауын-шашыннан кейін аумақты су басып, сасық иіс бүкіл аумақты басып, антисанитарлық жағдай қалыптасқанын, саябақта жүру іс жүзінде мүмкін болмай қалғанын айтады. Ғаламтор пайдаланушылары қаланың ең сүйікті демалыс орындарының бірінің жағдайына алаңдаушылық білдіріп, кадрларды белсенді түрде талқылады. Көптеген пікір қалдырушылар видеода ақаулы жүйе салдарынан жер бетіне ағып кеткен ағынды сулар түсірілген деп болжады. Бұл көпшіліктің наразылығын тудырды, өйткені дендропарк демалыс аймағы ғана емес, сонымен қатар көптеген сирек кездесетін өсімдіктер, құстар мен ұсақ жануарлардың мекені болып табылатын табиғатты қорғау орны. Сынға орай қала билігі ресми түсініктеме берді. Әкімдіктің мәліметінше, оқиғаға қарашаның 3-інен 4-іне қараған түні жауған толассыз жауын салдарынан Төлебаев (Төлеметова) көшесіндегі диаметрі 500 мм кәріз коллекторының өткізу қабілеті уақытша төмендеген. Кептеліс салдарынан жаңбыр суының бір бөлігі жүйе арқылы ағып кете алмай, жол жиегіне, соның ішінде дендропаркқа қарай шығатын жерге жинала бастады. "Оқиға туралы шамамен сағат 12:25-те хабарланып, "Су құбыры және канализациясы" мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының жедел тобы оқиға орнына таңғы сағат 1:00-де жетті. Осы әрекеттердің нәтижесінде сағат 03:30-да кептеліс толығымен жойылды. Қазіргі уақытта жүйе қалыпты жұмыс істеп тұрған жоқ, деп хабарлады департамент. Әкімдік бұл таза ағынды су емес, жиналған жаңбыр суы екенін баса айтты. Дегенмен, мамандар жағымсыз иіс пен ықтимал санитарлық қауіп-қатердің алдын алу үшін аумақты дезинфекциялауға бірден кірісті. Дегенмен, дауыл суының ағу оқиғасы дендропарк жағдайына қатысты пікірталастың бір бөлігі ғана болды. Бұған дейін әлеуметтік желіде саябақтың жасыл алаңындағы құрылыс жұмыстарына қатысты жергілікті билікке қатысты сын толқыны тараған болатын. Тұрғындар саябақтың қомақты бөлігінің абаттандыруға бөлінгенін, ағаштардың жаппай кесіліп жатқанын айтып, алаңдаушылық білдірді. Кейбір пайдаланушылар инвесторлар жасыл кеңістікті біртіндеп азайта отырып, табиғи аумақты коммерциялық кеңістікке айналдыруды көздеп отыр деп мәлімдеді. Түсініктемелер тіпті құрылыс кеңейсе, болашақта дендропарктың жоғалып кетуі мүмкін екенін болжады. Шиеленісті бәсеңдету және жалған ақпараттың таралуына жол бермеу үшін әкімдік түсініктеме берді. Қала әкімдігі өкілдері құрылыс жұмыстары экологтар мен қоғамдық ұйымдармен келісілген бекітілген жоба аясында қатаң түрде жүргізіліп жатқанына сендірді. "Денедропарк алаңында жеңіл салмақты кітапхана мен шахматшылар клубын салу жоспарлануда. Жобалар жеке инвестиция есебінен жүзеге асырылуда, ал жер муниципалдық меншік болып қалады және инвесторға берілмейді", - деп атап өтті әкімдік. Шенеуніктердің айтуынша, ғимараттар ландшафт пен табиғи ортаға аз әсер етеді. Негізгі тұжырымдама отбасылық демалыс үшін қосымша мәдени және спорттық нысандарды құру. Сондай-ақ, құрылыстың қоғамдық кеңістікті коммерцияландыруға емес, дамытуға бағытталғаны айтылады. Сонымен қатар, ірі құрылыс компаниясы BI Group дендропарк ішінде барлық жастағы балалар үшін қауіпсіз беті және көп функционалды алаңдары бар заманауи ойын алаңын салуға ниет білдірді. Бұл жұмысты да бар өсімдіктерге зақым келтірмей, аумақты кеңейтпей жүргізу жоспарлануда. "Бірде-бір ағаш кесілмейді. Барлық жобалық шешімдерде жасыл желектерді сақтау, сондай-ақ жаңа абаттандыру қарастырылған", - деп түсіндірді ведомстводағылар. Соған қарамастан кейбір тұрғындар сақтық танытып отыр. Жасыл алқаптарды сақтауды жақтайтын белсенділер дендросаябаққа кез келген өзгертулер барынша ашықтықпен, қоғамдық пікірді ескере отырып жүргізілуі керек екенін атап өтеді. Олар орындалу барысы туралы есептерді жүйелі түрде жариялауды және табиғатты қорғау ұйымдарының өкілдерімен және іргелес аумақтардың тұрғындарымен кездесулер өткізуді ұсынады. Экологтар сонымен қатар дендропарктың маңызды экологиялық маңызы бар екенін атап өтеді: ол қаланың «жасыл өкпесі» қызметін атқарып, ластаушы заттарды сіңіріп, қаланың климатын жұмсартады. Сондықтан кез келген құрылыс өзгерістері қатаң шектеліп, мұқият қадағалануы керек. Әкімдік өз тарапынан ашық диалогқа дайын екенін білдіреді. Билік дендропарк инфрақұрылымын жаңғырту жұмыстары жалғасады, бірақ тек барлық экологиялық талаптар мен ережелерді сақтай отырып. Басты мақсат, шенеуніктердің айтуынша, саябақты қайталанбас табиғи сұлулығына нұқсан келтірмей, барлық келушілер үшін ыңғайлы, заманауи және қауіпсіз ету. Жаңбырдан кейінгі уақытша су тасқыны, әсіресе жауын-шашынның көбеюі мен коммуналдық қызметтерге жүктеменің артуын ескере отырып, дренаждық жүйені одан әрі нығайтуды қажет ететінін көрсетті. Әкімдік мұндай оқиғалардың алдағы уақытта алдын алу үшін жан-жақты сарапталатынына сендірді. Осылайша, дендропарк шынымен де қызу талқыланатын тақырып болып табылады, бұл аймақтың қала тұрғындары үшін маңыздылығын көрсетеді. Адамдар қамқорлық жасайды және бұл оң белгі. Қоғамдық кеңістіктерді дамытудың ашық болуы және жақсартулар қоршаған ортаны сақтауға сенімді кепілдіктермен қатар жүруі маңызды. Дендросаябақ Шымкенттің символы болып қала береді және оны жөндеудің әрбір қадамы үлкен жауапкершілікпен қабылдануы керек.

4 қараша күні әлеуметтік желілерде Шымкент дендропаркінде түсірілген видео кең таралды. Автордың айтуынша, жауын-шашыннан кейін парк аумағында су жиналып, жағымсыз иіс тарап, санитарлық жағдай нашарлап, жүру мүмкін болмай қалған. Видео тұрғындар арасында үлкен алаңдаушылық тудырды, себебі дендропарк – қаладағы басты демалыс орындарының бірі, табиғи аймақ және экологиялық маңызы жоғары нысан.Көпшіліктің пікірінше, кадрларда жауын суымен араласқан сарқынды ағындар көрініс тапқан. Кейбір азаматтар бұл мәселе кәріз жүйесінің істен шығуымен байланысты деген болжам айтты. Әлеуметтік желілерде бұл жағдайға байланысты көптеген сын пікірлер жазылып, жауапты органдардан түсініктеме беру талап етілді.Аталған мәселе бойынша қала әкімдігі ресми ақпарат таратты. Акиматтың мәліметінше, 3-нен 4 қарашаға қараған түні Шымкентте нөсер жаңбыр жауған. Соның салдарынан Төлебаев (Төлеметов) көшесінің бойындағы диаметрі 500 мм болатын кәріз коллекторының өткізу қабілеті уақытша төмендеген. Нәтижесінде артық жауын суы тез сіңбей, көше жағында және паркке жақын аумақта жиналып қалған.— «Оқиға туралы алғашқы хабарлама сағат 00:25 шамасында түсті. Сағат 01:00-де “Су құбыры және канализация басқармасы” кәсіпорнының авариялық бригадасы оқиға орнына жетті. Жедел жүргізілген жұмыстар нәтижесінде коллектордағы бітелулер 03:30-да толық тазартылды. Қазіргі уақытта жүйе қалыпты режимде жұмыс істеуде», — делінген ведомство мәлімдемесінде.Әкімдік бұл — жауын-шашын суларының жиналуы екенін, канализацияның таза сарқынды сулары жайлы ақпарат шындыққа жанаспайтынын ерекше атап өтті. Сонымен қатар, жағымсыз иіс пен санитарлық қатердің алдын алу үшін аумаққа арнайы өңдеу жұмыстары жүргізілген.Алайда, дендропаркке қатысты дау тек осы жағдаймен шектелмейді. Бұған дейін әлеуметтік желілерде парк аумағында жүріп жатқан құрылыс жұмыстары да қызу талқыланды. Қала тұрғындары дендропарктің үлкен бөлігі құрылысқа беріліп, жасыл алқап азаяды деген алаңдаушылық білдірді.Кейбір желі қолданушылары жекеменшік компанияларға жер беріліп, онда коммерциялық нысандар салынады деп болжады. Тіпті «ағаштар жаппай кесіліп жатыр» деген болжамдар да айтылды.Бұған жауап ретінде акимат тағы да түсініктеме берді. Ресми мәліметке сәйкес, дендропарк аумағында салынып жатқан нысандар толықтай қоғамдық мақсатқа арналған.— «Дендропаркке жеңіл конструкциялы кітапхана мен Шахматшылар үйі салынуда. Жоба инвестор есебінен жүзеге асырылуда. Жер телімі жеке меншікке берілмейді, парк коммуналдық меншікте қала береді», — делінген әкімдік хабарламасында.Сонымен қатар, BI Group компаниясы демалыс аймағын дамыту мақсатында заманауи балалар ойын алаңын орнатуға ниет білдірген. Барлық жұмыстар экологиялық талаптарды сақтай отырып жүргізілетіні айтылды.— «Жобаларды іске асыру кезінде бірде-бір ағаш кесілуі жоспарланбаған. Қайта көгалдандыру шаралары да қарастырылған», — деп толықтырды мамандар.Жергілікті экобелсенділер мен тұрғындар бұл бағыттағы кез келген өзгеріс ашық түрде жүргізілуі тиіс екенін талап етуде. Олар құрылыс жұмыстарының барысы, пайдаланылатын материалдар, табиғатқа әсері жөнінде тұрақты түрде есеп беруді сұрайды. Себебі дендропарк — шаһардың «жасыл жүрегі», қала экологиясын жақсарту бағытындағы ең маңызды аумақтардың бірі.Дендропарк ауасының тазалығын, өсімдіктердің бірегей түрлерін сақтап қалу — тек әкімдіктің емес, бүкіл қала тұрғындарының ортақ мүддесі. Сондықтан экобелсенділер қоғамдық тыңдаулар өткізуді, сол арқылы барлық өзгерістерді бірге қадағалауды ұсынады.Акимат бұл ұсыныстарға ашық екенін жеткізді. Әкімдік өкілдерінің айтуынша, парк инфрақұрылымын жаңғырту жұмыстары жалғасады, бірақ басты басымдық әрдайым табиғи келбетті сақтау болмақ.Жауыннан кейін пайда болған жағдай кәріз және ливневка жүйелерін одан әрі жетілдіру қажеттігін көрсетті. Қала халқы мен автокөлік саны көбейген сайын, инженерлік желілерге түсетін жүктеме де артып келеді. Әкімдік мұндай мәселелер алдын ала ескерілетінін және бақылауда болатынын айтты.Қорытындылай келе, дендропарк төңірегіндегі пікірталастар қоғамның бейжай еместігін көрсетеді. Шымкент тұрғындары қаланың жасыл аймақтарын қорғауға аса мүдделі. Бұл — қуантатын жағдай. Ал билік пен қоғам арасындағы ашық диалог, нақты жоспар және экологиялық нормаларды сақтау — парк болашағының кепілі.Дендропарк — Шымкенттің символы, рухани тынысы мен табиғи байлығы. Сол себепті оның дамуы әрбір қадамда жауапкершілікпен жүзеге асырылуы тиіс.

Шымкентте қаланың индустриалды аймақтарында орналасқан кәсіпорындардың экологиялық талаптарды сақтауын қадағалау күшейтілуде. Тұрғындардың ауа сапасының нашарлауына, өткір иістердің пайда болуына және ластаушы заттар шығарындыларының көбеюіне қатысты көптеген шағымдары билік пен қоршаған ортаны қорғау қызметтерін жоспардан тыс тексерулер жүргізуге итермеледі. Мониторинг нәтижелері барлық кәсіпорындардың қолданыстағы стандарттар мен заң талаптарын сақтамайтынын көрсетті. Кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасының мәліметінше, Шымкентте «Оңтүстік», «Ордабасы», «Тассай», «Жұлдыз», «Қайнар», «Стандарт», «Индустриалды парк» сияқты жеті индустриялық аймақ жұмыс істейді. Олардың жалпы ауданы 1276 гектарды құрайды, ал олардың құрамындағы кәсіпорындардың саны 312-ге жетіп, 8 мыңнан астам адамды жұмыспен қамтамасыз етіп отыр. Бұл аймақтар экономикалық өсудің маңызды орталықтары болып табылады, бірақ олардың қызметі қоршаған ортаға теріс әсер етуіне байланысты қоғамда жиі алаңдаушылық туғызады. Өнеркәсіптік аймақтарға іргелес жатқан аудандардың тұрғындары соңғы айларда экология департаментіне белсенді түрде хабарласып, ауа сапасының нашарлауына, шаң-тозаңға және зауыттардан шығатын зиянды заттарға шағымдануда. Шағымдар әсіресе металлургия, химия және өңдеу өнеркәсібі шоғырланған «Оңтүстік» және «Ордабасы» индустриялық аймақтарында орналасқан зауыттарда жиі тіркелді. " Мониторинг барысында экологиялық нормаларды бұзған кәсіпкерлік субъектілері анықталды. Экология департаментімен бірлесіп тексерулер жүргізіліп, ұйғарым шығарылып, айыппұлдар салынды", - деп хабарлады кәсіпкерлік басқармасынан. Статистика бұл бұзушылықтардың оқшауланбағанын көрсетеді. Ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында 34 әкімшілік іс қозғалса, жалпы сомасы 23,5 миллион теңге айыппұл салынса, қазірдің өзінде 50 әкімшілік іс қозғалды. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 37,6 миллион теңгеден асты , оның 32,6 миллион теңгесі мемлекеттік бюджетке түсті . Экология департаменті басшысының міндетін атқарушы Сабыр Балыбек тексеру нәтижесінде: • бұзушылықтарды жою туралы 29 ұйғарым шығарылды; • 12 ірі кәсіпорын тексерілді, оның ішінде: – Жоғары өнеркәсіптік жағармайлар және сұйықтықтар корпорациясы – Қытай-Қазақстан марганец өнеркәсіптік тобы – ColorLit – 5-элемент – EcoTire – DM санаты - Аламан Береке – ENN – Hermes-B.E. – АЖ «Хабибулла» – TRM – VegaSmelting Берілген ұйғарымдарға қарамастан, төрт кәсіпорын заң бұзушылықты жою туралы талаптарды елеусіз қалдырды . Оларға қатысты ҚР ӘҚБтК-нің 462-бабының 3-бөлігі — «Уәкілетті органдардың бұйрықтарын орындамау» бойынша әкімшілік хаттамалар қозғалды. «Мамандандырылған ауданаралық сот айыппұл салып, компаниялардың жұмысын түрлі мерзімге тоқтатты », - деп түсіндірді департаментте. Сонымен қатар, ҚР ӘҚБтК-нің 328-бабының 4-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық болып табылатын экологиялық рұқсатсыз жұмыс істеу фактілері анықталды. Бұл оқиғалар үшін айыппұлдар мен уақытша тоқтатулар да қолданылды. Экологтар бұл мәселе күрделі және атмосфераға ғана әсер етпейтінін айтады. Шымкенттің су айдындарында бірқатар ластаушы заттардың рұқсат етілген концентрациясынан асуы тіркелді. Төмендегілер ең проблемалы болып саналады: • Қошқарата , Қарасу , Бадам , Сайрамсу өзендері • Қос-диермен , Тоғыс , Текесу , БМК арналары Мерзімді өлшеулер суда мұнай өнімдерінің, ауыр металдардың және жеткіліксіз тазартылған тұрмыстық ағынды сулардың болуын көрсетеді. Сарапшылар жағдайдың одан әрі нашарлауы халықтың денсаулығына қауіп төндіретінін атап өтті. Қошқарата өзенінің жағдайы ерекше алаңдатады. Жылы мезгілде бұл қаладағы ең танымал демалыс орындарының бірі болғанымен, келушілер санының артуы қоқыстардың көбеюіне әкелді. Волонтерлік топтар өзен жағаларында тазалық күндерін жиі ұйымдастырады, бірақ кейбір келушілер қарапайым тазалық ережелерін сақтамағандықтан, мәселе әлі де жалғасуда. Жергілікті тұрғындар айыппұлды ғана емес, сонымен қатар ағынды суларды тазарту құрылыстарын жаңғырту, шығарындыларды бақылауды жақсарту және өнеркәсіптік лицензиялауды күшейту бойынша жүйелі шараларды да талап етуде. Қоршаған ортаны қорғау белсенділері ақпаратты жалпыға қолжетімді ететін ауа сапасын бақылаудың автоматтандырылған станцияларын енгізуді талап етуде. Ал, Экология департаменті тексерулер толық жүргізілмейді деп сендіреді, ал ережелерді бұзған кәсіпорындар қатаң жазаға тартылады, оның ішінде толық жабылады . «Біз табиғатты қорғау заңнамасын дәйекті түрде орындауды көздеп отырмыз. Қаланың экологиясы – тұрғындардың денсаулығы, біз жағдайдың нашарлауына жол бермейміз», - деп атап өтті департаменттегілер. Өнеркәсіптік аймақтардағы жағдай биліктің, қоғам белсенділерінің және тұрғындардың жіті бақылауында. Шымкентте ауа сапасы мен су ресурстарын жақсарту өзекті мәселеге айналып отыр, өйткені қаланың индустриялық дамуы қоршаған ортаға немесе қоғамдық қауіпсіздікке нұқсан келтірмеуі керек.

Шымкент қаласында соңғы жылдары индустриялық аймақтардың қарқынды дамуы байқалады. Қазіргі таңда мегаполисте жалпы аумағы 1276 гектарды құрайтын 7 индустриалды аймақ бар. Бұл аймақтарда 8 мыңнан астам адамды жұмыспен қамтып отырған 312 кәсіпорын жұмыс істейді. Олардың басым бөлігі қала экономикасына серпін беріп, өндіріс көлемін арттыруда. Алайда өнім көлемінің өсуімен қатар, экологиялық мәселелер де жиілеп келеді.Қала тұрғындары соңғы уақытта индустриалды аймақтардың маңында ауа сапасының күрт төмендеуіне шағымдануда. Әсіресе «Оңтүстік» және «Ордабасы» индустриялық аймақтарының тұрғындары түрлі иістің пайда болуы, түтіннің көбеюі және шаң-тозаңның ауаға таралуы сынды проблемаларға назар аударған. Олардың айтуынша, кей кәсіпорындар экологиялық нормаларды сақтамай, қоршаған ортаға залал келтіруде.Осыған байланысты қалалық кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық дамыту басқармасы мен экология департаменті бірлесіп жоспардан тыс тексерулер жүргізді. Тексеру нәтижесінде көптеген заңбұзушылықтар анықталған.Ведомство берген мәліметке сүйенсек, жыл басынан бері 34 әкімшілік іс қозғалып, жалпы сомасы 23,5 миллион теңге айыппұл салынған. Ал қазірдің өзінде қозғалған әкімшілік істер саны 50-ге жетіп, айыппұл көлемі 37,6 миллион теңгеден асқан. Оның ішінде 32,6 миллионы мемлекет кірісіне түскен.Экология департаменті басшысының міндетін уақытша атқарушы Сабыр Балыбектің айтуынша, тексеріс барысында 12 ірі кәсіпорынға қатысты экологиялық талаптарды бұзу фактілері анықталған. Олар — «High Industrial Lubricants & Liquids Corporation», «Қытай–Қазақстан Марганец Индустриялық тобы», «ЦветЛит», «Element 5», «ЭкоШина», «Категория ДМ», «Аламан Береке», «ENN», «Гермес-Б.Е.», жеке кәсіпкер «Хабибулла», «ТРМ», «VegaSmelting» сияқты компаниялар.— «Тексеру нәтижесінде кәсіпорындарға 29 нұсқама берілді. Алайда бірқатар компаниялар нұсқамаларды дер кезінде орындамаған. Соның салдарынан әкімшілік кодекстің 462-бабы 3-бөлігі бойынша 4 кәсіпорынға хаттама толтырылды. Мамандырылған сот олардың жұмысына әртүрлі мерзімге тыйым салды», — деді департамент өкілі.Бұдан бөлек, экологиялық рұқсатсыз әрекет еткені анықталған кәсіпорындарға Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 328-бабы 4-бөлігімен айыппұл салынып, олардың да жұмысы уақытша тоқтатылған.Эколог мамандар тек ауаның ғана емес, қаланың су ресурстарының жағдайына да алаңдаулы. Шымкент арқылы өтетін Қошқарата, Қарасу, Бадам, Сайрамсу өзендерінде, сондай-ақ Кос-Диермен, Төгіс, Текесу және БМК каналдарында ластаушы заттардың шекті мөлшерден асқаны анықталған. Бұл тек өнеркәсіптік кәсіпорындардың ғана емес, тұрмыстық қалдықтардың да ретсіз төгілуінен болып отыр дейді мамандар.Қаланың ең танымал демалыс орындарының бірі — Қошқарата өзені де соңғы уақытта ластанып барады. Жаз маусымында мұнда шомылушылар саны артып, демалушылардан қалған қоқыс жиналмай жатады. Тазалық жұмыстарына экологиялық еріктілердің өздері шықса да, тәртіп бұзушылар азаймай тұр.— «Көптеген тұрғындар өзен жағасында демалғанда тазалық нормаларын сақтамайды. Қоқысты арнайы орынға тастамай, табиғатқа зиян келтіреді. Біз демалыс орындарын үнемі реттеп отырсақ та, мәселе шешілмей келеді», — дейді табиғатты қорғау белсенділері.Сонымен қатар қала аумағында рұқсатсыз қоқыс үйінділері де аз емес. Экологтар олардың санын азайту бағытында жұмыс жүргізіп жатқанымен, кей азаматтардың жауапсыздығы жағдайды қиындатып отыр.Шымкент қаласының әкімдігі мен экология департаменті бұл мәселелерді шешу мақсатында жаңа шараларды қолға алуда. Оның ішінде:Өнеркәсіп орындарын қатаң бақылауға алуЭкологиялық талаптарды жүйелі түсіндіруЛас қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіруЭкологиялық мониторингті күшейтуХалықпен бірлескен сенбіліктер ұйымдастыруМамандардың айтуынша, табиғатты қорғауда тек мемлекеттік органдардың күш-жігері жеткіліксіз. Қоршаған ортаны ластауға жол бермеу — әр азаматтың, әр кәсіпорынның міндеті.Экологтар тұрғындарды белсенді азаматтық ұстаным танытуға шақырады. Егер заңбұзушылық байқалса, арнайы қызметтерге хабарлау ұсынылады.Өндірістің дамуы — экономикалық өсудің басты қозғаушысы. Бірақ сол даму табиғатқа зиян келтірмеуі керек. Шымкенттегі жағдай — экологияны сақтаудың қаншалықты маңызды екенін көрсететін айқын мысал. Қаланың келешегі үшін әркім өз үлесін қосуы қажет. Таза ауа, таза су және қауіпсіз орта — барлық тұрғынға ортақ құндылық.

2025 жылдың 6 қарашасында Абай ауданы әкімінің міндетін атқарушы Жандос Садырханов аудан аумағында орналасқан «Северо-Западный» шағын ауданында жұмыс сапарымен болды. Сапар барысында ол нөсер жаңбыр кезінде үнемі көп мөлшерде су жиналып, су басу қаупін тудыратын жол учаскесі Найзалы көшесінің бойында тұрғындармен кездесті. Бұл сапардың мақсаты тұрғындардың қауіпсіздігі мен әл-ауқатына қатысты маңызды мәселелерді жедел шешу болды. Жергілікті тұрғындар жауын-шашын кезінде жаңбыр суы суару арықтары мен құдықтар арқылы ағып кете алмай, соның салдарынан жолдар мен жеке үйлердің аулаларына жиналып қалатынына бірнеше рет шағымданған. Кейбір жағдайларда су іргетас салуға дейін жетіп, алаңдаушылық тудырып, жеке мүлікке зиян келтіру қаупін тудырады. Кездесуде тұрғындар белсенді түрде алаңдаушылық білдірді: су ағызатын арналардың жұмыс істемеуі немесе талапқа сай еместігі, бар бөгетті нығайту және кері ағыстың алдын алу үшін дренаж жүйесін кеңейту қажет. Олар қыс пен көктемнің басталуымен өңірде жауын-шашынның айтарлықтай артып, жедел әрі жүйелі әрекет етудің маңыздылығын атап өтті. Жандос Садырханов қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жергілікті биліктің басты міндеті екенін атап өтті. Ол тұрғындардың арыз-шағымдары қаралып, коммуналдық қызмет мамандары учаскенің жай-күйін сараптап шыққанын баса айтты. Қазір суару арнасының өткізу қабілетін арттырып, қорғаныс құрылымын күшейтетін инженерлік шешімдердің тізімі анықталды. Әкімнің міндетін атқарушы алдағы жауын-шашын маусымы басталмай тұрып бұл салада арнайы техникалар арқылы жұмыстар жүргізілетінін мәлімдеді: • бөгетті эрозияға ұшыратпау үшін нығайту; • суды еркін ағызу үшін арналарды тазалау және тереңдету; • қажет болған жағдайда дренаждық ұңғымаларды қалпына келтіру және кеңейту; • тоқырау аймақтарын жою үшін жаңбыр суының ағынының бағытын реттеу. Оның айтуынша, аудан басшылығы барлық жоспарланған шаралардың орындалуын жіті бақылауда. Алдағы жаңбырлы маусымда проблемалардың қайталанбауы үшін жұмыс мүмкіндігінше тез аяқталады. Сондай-ақ, ол тиісті қызметтерге тұрғындармен тұрақты байланыста болу және жағдай нашарлаған жағдайда өтініштерге дереу жауап беру тапсырылғанын айтты. Сондай-ақ балалардың қауіпсіздігі де басты тақырып болды. Ата-аналар жаңбырдан кейін терең шалшықтардың салдарынан мектеп оқушылары көшеде жүру қиынға соғатынын хабарлады. Сондықтан Садырханов мектеп оқушылары үшін қолайлы және қауіпсіз бағытты қамтамасыз ету үшін қосымша шараларды қарастыруды, оның ішінде негізгі жұмыс аяқталғанша жерсіндірілген топырақ толтыру мен уақытша ерітінділерді қарастыруды тапсырды. Жиын барысында аудан әкімшілігінің өкілдері санитарлық ережелерді сақтау қажеттігі жөнінде түсіндірме жұмыстарын жүргізді. Кейбір тұрғындардың суару арықтарына тастайтын тұрмыстық қалдықтары кептеліп жатқаны айтылды. Жергілікті тұрғындардың қатысуы мен жауапкершілігінсіз коммуналдық қызметтердің тынымсыз жұмысы ұзақ мерзімді нәтиже бермейді. Сондықтан әрбір адам ережелерді сақтап, дренаждық жүйелердің бітелуіне жол бермеуі керек. Тұрғындар өздерін толғандырған мәселелерге ризашылықтарын білдірді. Олар мұндай байланыстың маңыздылығын атап өтті, өйткені аудан басшылығымен тікелей диалог олардың көкейтесті сұрақтарына жауап алуға және инфрақұрылымды жақсарту бойынша нақты қадамдарды көруге көмектеседі. Көпшілік жоспарланған шаралар су басу қаупін толығымен жояды, аумақты өмір сүруге жайлы әрі қауіпсіз етеді деп үміттенеді. Садырханов қорытынды сөзінде: "Біз жұртшылықпен және халық үшін жұмыс жасаймыз. Әрбір мәселе жедел әрі тиімді шешілуі керек. Бүгін біз сіздердің ұсыныстарыңызды тыңдап, өміршең шешімдерді көріп отырмыз. Барлық жоспарланған іс-шаралар тұрғындардың мүддесін ескере отырып жүзеге асырылады. Егер қосымша қиындықтар туындаса, оларды еңсерудің жолын бірлесіп іздейтін боламыз". Мұндай кездесулер қоғам мен мемлекеттік органдар арасындағы сенімді нығайтуға, бар инфрақұрылымдық кемшіліктерді жедел анықтауға және шешім қабылдаудың тиімділігін арттыруға көмектеседі. Бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын тауып, аудан басшылығы шешімін таппаған барлық мәселелерді дәйекті түрде шешуді көздеп отыр. Қорыта айтқанда, «Солтүстік-Батыс» ықшамауданының көшпелі жерлерін аралап, тұрғындармен кездесу тұрғындардың жайлы және қауіпсіз өмір сүру жағдайын қамтамасыз ету жолындағы маңызды қадам болып табылады. Жергілікті билік пен тұрғындардың күш-жігерін біріктіретін ұжымдық жұмыс – ауданның табысты дамуының кепілі. Ағымдағы және жоспарланған барлық іс-шаралар Абай ауданы әкімі аппаратының тұрақты бақылауында болып, оның нәтижелері белгіленген уақытта халыққа жеткізілетін болады.

6 қараша 2025 жылы Абай ауданы әкімінің міндетін атқарушы Жандос Садырханов аудан аумағындағы Солтүстік-Батыс шағын ауданына барып, Найзалы көшесі бойында жауын суы жиі жиналатын аумақта жергілікті тұрғындармен кездесу өткізді. Бұл кездесу — тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және инфрақұрылымдық мәселелерді шешу мақсатында ұйымдастырылған кезекті жұмыс сапарының бір бөлігі.Аталған аумақ соңғы жылдары жауын-шашын кезінде су тасуы жиілеп, тұрғындардың алаңдаушылығын тудырып келген. Әсіресе нөсер жауын жауған кезде су деңгейі күрт көтеріліп, жеке тұрғын үйлердің ауласына дейін жайылып кететін жағдайлар кездескен. Мұндай қауіптің алдын алу мақсатында тиісті шараларды жедел қолға алу қажеттігі баса айтылып келеді.Кездесу барысында тұрғындар өз ұсыныс-пікірлерін ашық жеткізді. Олар жауын суының ағуын реттейтін арық жүйесінің кейбір учаскелерде бітеліп қалуы, су өткізгіш құдықтардың дұрыс жұмыс істемеуі және бөгеттің әлсіздігі жайлы айтты. Тұрғындар тарапынан ең басты мәселе ретінде — жауын суы кері қайтып, көшеге және үйлердің ауласына жиналып қалатын қауіпті аймақтарды күшейту қажеттігі аталды.Ж. Садырханов тұрғындарды мұқият тыңдап, барлық көтерілген мәселелердің назарға алынғанын атап өтті. Оның айтуынша, нөсердің әсерінен су жиналатын аймақтар бойынша арнайы инженерлік зерттеу жүргізілген. Соның нәтижесіне сай, аумақта бөгетті нығайту, арық жүйелерін кеңейту және су ағу бағытын реттеу бойынша жұмыстар жоспарға енгізілген.Ол өз сөзінде:– «Халықтың қауіпсіздігі — біздің басты міндетіміз. Тұрғындар тарапынан көтерілген әрбір мәселе ескерусіз қалмайды. Бұл аумақтағы су өткізу жүйелерін жаңғырту және бөгетті нығайту жұмыстары алдағы жауын-шашын маусымына дейін аяқталады», — деп нақты жеткізді.Тиісті коммуналдық мекемелерге арнайы тапсырмалар берілді. Мердігер ұйымдар техникаларды жұмылдырып, жақын күндері бөгетті нығайту және су ағатын арналарды тереңдету жұмыстарын бастамақ. Бұл жұмыстарды орындау барысында табиғи бедер ерекшеліктері ескеріліп, су жинау аймақтары қайта есептелетін болады.Сондай-ақ, жауын-шашын кезінде жедел әрекет ету мақсатында тәулік бойы кезекшілік ұйымдастыру жоспарланып отыр. Төтенше жағдайлардың алдын алу — кейінгі зардаптарды болдырмау үшін маңызды екені айтылды.Тұрғындар әкімдік тарапынан көрсетіліп жатқан қолдауға ризашылықтарын білдіріп, жұмыстардың уақытылы және сапалы орындалуына үміт білдірді. Олар үшін ең бастысы — өз баспаналары мен балаларының қауіпсіздігі. Сондықтан кездесуде балалардың мектепке бару жолдары кезінде туындайтын қиындықтар да сөз болды. Кей кездері жауыннан кейін көшелерді су алып, балалардың жүруіне қолайсыздық туындайтыны айтылды. Бұл мәселе бойынша да жауапты мамандарға тапсырмалар беріліп, қауіпсіз қозғалысты қамтамасыз ету бағытында шаралар қабылданатыны түсіндірілді.Кездесу барысында ақпараттандыру және түсіндіру жұмыстары да жүргізілді. Жергілікті тұрғындармен санитарлық тазалықты сақтау, арықтарды тұрмыстық қалдықтармен бітемеу, коммуналдық қызметтермен ынтымақтастық орнату маңызды екені айтылды. Әрбір азаматтың қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауы су тасқынының алдын алуға айтарлықтай үлес қосатыны жеткізілді.Аудан басшылығы аталған мәселелердің шешілу мерзімі анық белгіленгенін хабарлады. Барлық жұмыстар Абай ауданы әкімінің аппараты тарапынан тұрақты бақылауда болатыны да ерекше атап өтілді. Жоспарланған шаралар орындалу барысында тұрғындармен кері байланыс үзілмей, әр кезең бойынша ақпарат беріліп отырады.Ж. Садырханов:– «Біз халықпен бірге жұмыс істейміз. Тұрғындардың ұсынысы — біздің жұмысымыздың басты бағыты. Бүгін көтерілген мәселелер нақты шешімін табады. Қандай да бір қиындық туған жағдайда, бірлесіп еңсереміз», — деп қорытындылады.Осындай кездесулер — билік пен халық арасындағы байланысты нығайтуға, өзекті мәселелерді дер кезінде анықтап, тиімді шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Солтүстік-Батыс шағын ауданының тұрғындары бұл сапардың нәтижесінде, қауіпті учаскелердегі жағдай жақын арада жақсаратынына сенімді.Қорытындылай келе, 6 қараша күні өткен бұл кездесу — аудан әкімдігі мен тұрғындар арасындағы сындарлы диалогтың үлгісі. Алдағы уақытта да инфрақұрылымдық қауіпсіздікті арттыру, жауын суының алдын алу жүйелерін жетілдіру бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жалғасын таппақ. Басты мақсат — тұрғындардың жайлы өмір сүруіне қажетті жағдайды жасау және әр адамның алаңсыз күн кешуін қамтамасыз ету.

2025 жылдың 6 қарашасында қаланың барлық аудандарында суару арық жүйелерін тазарту және қалпына келтіру бойынша ауқымды жұмыстар басталды. Бұл жобаның негізгі мақсаты – жауын-шашынның айтарлықтай артып, көшелер мен аулаларда су жиналу қаупі артқан күз-қыс мезгілінде су тасқынының алдын алу. Қалалық шаруашылық, аудан әкімдіктері, мердігерлер бірлесе отырып, арықты қоқыс пен лайдан тазартып, бұзылған учаскелерді жөндеп, су бұру арналарының толық жұмыс істеуін қамтамасыз етуде. Суару арықтары қаланың коммуналдық инфрақұрылымының маңызды бөлігі болып табылады. Оларды күтіп ұстау көшелердің санитарлық жағдайына, тұрғындардың жайлылығы мен қауіпсіздігіне, жол төсемінің тұрақтылығына тікелей әсер етеді. Судың жиналуы асфальттың тозуына, шұңқырлардың пайда болуына, жаяу жүргіншілер мен көліктердің қиындықтарына, қатты жауын-шашын кезінде тіпті жергілікті су тасқынына әкелуі мүмкін. Сондықтан арықтарды уақытылы тазалау қала ортасының тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етуде басты рөл атқарады. Жұмыс алдын ала бекітілген кесте бойынша жүргізілуде және бірнеше кезеңге бөлінген. Мамандар алдымен қоқыс көп, су өткізу қабілеті нашар жерлерді тазалауға кірісті. Оқиға орнында экскаваторлар, жүк көліктері және бірнеше бригада жұмыс істейді. Жиналған қалдықтар белгіленген қоқыс алаңдарына тасымалдануда, суару арықтары лайдан, бұтақтардан, құлаған жапырақтардан тазартылуда. Коммуналдық сала мамандары кептелудің негізгі себебі тұрмыстық қалдықтар болып қала беретінін, кейбір тұрғындар оны арықтарға тікелей тастайтынын айтады. Сонымен қатар, жөндеу жұмыстарынан қалған құрылыс қалдықтары жиі жүйеге түседі. Сондықтан да тазалықпен қатар тұрғындарға санитарлық нормаларды сақтау мен қала инфрақұрылымына қамқорлық жасаудың маңыздылығын еске салып, профилактикалық түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Жұмыс тек негізгі көшелерді ғана емес, сонымен қатар жаңбырдан кейін су жиі тоқтап қалатын қала ішіндегі жолдарды да қамтиды. Су қабылдайтын торлар тазартылып, бұзылған тетіктер ауыстырылып, каналдардың бетон іргетасы жөнделуде. Арық қабырғалары құлау қаупі бар жерлерде судың кедергісіз ағуын қамтамасыз ету үшін құрылымды нығайту және дұрыс еңісті қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Аудан тұрғындары атқарылып жатқан бастамаларға оң көзқараспен қарайды, өйткені олар өмір сүру сапасын тікелей жақсартады. Соңғы жылдары дренаж мәселесі бірнеше рет көтерілді — қатты жауын-шашын үлкен көлшіктердің пайда болуына әкеліп соқты, бұл саяхатты қиындатады және қолайсыздықты тудырды. Сондықтан тұрғындардың көпшілігі дұрыс ұйымдастырылған жұмысқа қолдау білдіріп, мүмкіндігінше коммуналдық қызметке өз аулаларының айналасын тазарту арқылы көмек көрсетуде. Аудан билігінің мәліметінше, жақын күндері дренаж жүйесі түгелдей тексеріледі. Жөндеу жұмыстары тез арада жақсартуға болатын учаскелерде жүргізілуде. Қайта құру немесе модернизациялау қажет болған жағдайда жобалық шешімдер қазірдің өзінде әзірленуде, қаржыландыру қолжетімді болған кезде ауқымды жобаларды жүзеге асыру жоспарлары бар. Болашақта жаңа техникалық шешімдер жоспарлануда, соның ішінде суару арықтарын цифрлық бақылау және су деңгейінің датчиктерін орнату ықтимал бітелулер мен су басу қаупіне жедел ден қоюға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жоспарларға суару желілерін, әсіресе ұзақ уақыт бойы жөндеу көрмеген аумақтарды кешенді жаңарту кіреді. Муниципалдық билік санитарлық тазалық қауіпсіздіктің кепілі екенін атап көрсетеді. Коммуналдық қызметкерлердің жүйелі және адал жұмысының өзінде көше тазалығы көп жағдайда тұрғындардың өздеріне байланысты. Қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау қала экожүйесінің маңызды элементі болып табылады. Әркім өз бастамасын көтеріп, қоқыс төгетін арықтарға тосқауыл қойса, су басу қаупі айтарлықтай азаяды. Коммуналдық қызметшілер өз кезегінде жүйені қалыпты жағдайда ұстауға, дренаждық арналарды жүйелі түрде тексеруге және кез келген ауа райы жағдайына дайын болуға міндетті. Ерте алдын алу, біз білетініміздей, болашақта төтенше жағдайларды жоюға байланысты елеулі қаржылық шығындарды болдырмауға көмектеседі. Қорыта айтқанда, 6 қарашада басталған суару арықтарынан барлық көшелерді қоқыстан тазарту жұмыстары қаланың жайлы әрі қауіпсіз ортасын қамтамасыз ету жолындағы маңызды қадам болып табылады. Бұл бір реттік шара емес, инфрақұрылымды жақсарту және қаланы табиғи қауіп-қатерден қорғау бойынша ұзақ мерзімді стратегияның бір бөлігі. Таза суару арықтары көшелерде шалшықтар мен судың жиналуын болдырмайтын, демек, тұрғындардың жайлылығы мен жан тыныштығын қамтамасыз ететін дренаж жүйесінің жақсы жұмыс істеуінің кепілі болып табылады. Бұл нәтижелерді қолдау тек бірлескен күш-жігердің арқасында мүмкін: коммуналдық қызметтер техникалық қолдау көрсетеді, ал тұрғындар күн сайын суды ұстауға көмектеседі. Қала – біздің ортақ үйіміз. Біз оны қаншалықты таза ұстасақ, ол бізді табиғаттың қыңырлығынан қорғайды және өмір сүруге жақсы жағдай жасайды.

6 қараша 2025 жылы қаладағы аудан аумағында ирригациялық арық жүйелерін тазарту және жаңарту бойынша ауқымды жұмыс басталды. Бұл бастама ең алдымен күзгі-қысқы маусымдағы жауын-шашын көлемінің артуына байланысты судың көшелерге жайылып кетуінің алдын алуға бағытталған. Осы орайда коммуналдық қызмет мамандары, аудан әкімдігі мен мердігер ұйымдар бірлесіп, барлық көшелерде орналасқан су ағатын арықтарды қоқыстан арылту, лайдан тазалау және жарамсыз бөліктерін жөндеу жұмыстарын жүйелі түрде атқаруда.Аудан аумағындағы ирригациялық жүйелер — тұрғындар қауіпсіздігі мен қала инфрақұрылымының тұрақтылығы үшін аса маңызды инженерлік желілердің бірі. Себебі су тасқынын болдырмау, жер асты суларының деңгейін реттеу, көшелер мен аулалардың батпаққа айналуын алдын алу осы арықтардың дұрыс жұмыс істеуіне тікелей байланысты. Сондықтан атқарылып жатқан жұмыстар — тек маусымдық шара емес, ұзақ мерзімді экологиялық және санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жолындағы маңызды қадам.Коммуналдық сала өкілдерінің айтуынша, тазарту жұмыстары алдын ала жасалған жоспарға сәйкес бірнеше кезеңге бөлінген. Алдымен су өткізуі төмен, лас жиналған қауіпті учаскелер анықталып, сол аумақтарда арнайы техника жұмылдырылды. Экскаваторлар, жүк көліктері және қол еңбегін атқаратын жұмысшылар бір уақытта бірнеше бағытта жұмыс жасауда. Жиналған қоқыс арнайы полигондарға шығарылып, арықтардың кедергісіз су өткізуі қамтамасыз етіледі.Ирригациялық арықтардың бітелуіне көбінесе тұрмыстық қалдықтар, сынған бұтақтар, құлаған жапырақтар және ретсіз шығарылған құрылыс қоқыстары себеп болады. Сол себепті мамандар тұрғындарға қоршаған ортаны ластамау, арықтарды тұрмыстық қалдық тастайтын орын ретінде пайдаланбау жөнінде түсіндірме жұмыстарын да қатар жүргізуде. Аудан әкімдігі бұл бағыттағы қоғамдық жауапкершіліктің жоғары болуы су тасқыны қаупін мейлінше азайтатынын атап өтуде.Тазалау жұмыстары тек орталық көшелермен шектелмей, тұрғындарға қолайсыздық туғызуы мүмкін аулалар мен шағын көшелерді де қамтиды. Арықтардың бойында орналасқан су қабылдайтын торлар ауыстырылып, құдықтар да тазартылады. Қажет болған жағдайда бетон элементтері қайта қалыпқа келтіріліп, жарамсыз тұстар толықтай жаңартылады. Мұның барлығы су ағымын біркелкі бағытта ұстап, судың кері қайтпауы үшін жасалуда.Аудан тұрғындары бұл шараның өз өмір сапасына оң ықпал ететініне сенімді. Соңғы жылдары кейбір аймақтарда нөсер жауын кезінде пайда болатын шалшықтар мен көше бойындағы су жиналу мәселесі бірнеше мәрте көтерілген болатын. Сондықтан тазарту жұмыстарының басталуы қоғамдық қолдау тауып отыр. Тұрғындар коммуналдық қызмет мамандарына көмектесіп, үйлерінің жанындағы арықтарды өздері де қолдарынан келгенше қоқыстан тазартуға атсалысып жатыр.Жауапты органдардың хабарлауынша, су өткізу жүйелерін толық тазарту бірнеше күнге созылмақ. Әрбір көшеге назар аударып, аумақтық ерекшеліктерге қарай жұмыстарды жоспарлы түрде атқару маңызды. Сонымен қатар, шаһардың санитарлық тазалығын сақтау мақсатында тазалау жұмыстары маусым сайын қайталанып отырмақ. Бұл — инфрақұрылымды кешенді түрде тәртіпке келтірудің бір бөлігі ғана. Алдағы уақытта арық жүйелерін цифрландыру, су ағымын қадағалайтын арнайы датчиктер орнату және ирригациялық желілерді кезең-кезеңімен толық жаңарту жобалары да қарастырылып жатыр.Аудан әкімдігі қала тұрғындарын санитарлық мәдениетті сақтауға шақырады. Әр адамның қоршаған ортаға жанашырлығы қала келбетіне тікелей әсер етеді. Егер әр тұрғын өз ауласының және көшесінің тазалығына жауапкершілікпен қараса, табиғи апаттан болатын залал да айтарлықтай азаяды. Сол себепті үй айналасын реттеп, қоқысты арнайы орындарға тастау — ортақ міндет.Коммуналдық қызмет басқармасы болса, арықтардың тазалығын тұрақты бақылап, кез келген ауа райына дайын болуды басты мақсат етеді. Төтенше жағдайлардың алдын алу жұмыстары — қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етудің ажырамас бөлігі. Әсіресе, су тасқыны қаупі жоғары маусымдарда алдын ала атқарылған шаралар кейінгі үлкен шығындарға жол бермейді.Түйіндей келе, 6 қараша күні басталған барлық көшелердегі ирригациялық арық жүйелерін тазарту жұмыстары — қала тұрғындарының жайлы өмірі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған маңызды шара. Бұл — тек коммуналдық қызметтің ғана емес, барша халықтың бірлесе атқаратын ортақ жауапкершілігі. Қаланы таза ұстап, инфрақұрылымды күту — әрбір тұрғын үшін игілікті іс.Алдағы уақытта да осы бағыттағы жұмыстар жалғасып, аудан аумағының санитарлық жағдайы тұрақты түрде жақсара беретіні сөзсіз. Саналы қоғам — таза қала. Ал таза арықтар — қауіпсіз көшелер мен жайлы өмірдің кепілі.

2025 жылдың 5 қарашасында «Таза бейсенбі» («Таза бейсенбі») экологиялық акциясы Шымкент қаласының Тұран ауданында жалғасын тапты. Шара тұрғындардың назарын қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне аудару, экологиялық сауаттылықты арттыру, өз маңайындағы тазалықты сақтау және қоғамдық орындарды жақсартуға бағытталған. Науқан қаланың экологиялық жағдайын жақсарту және тұрғындардың тазалыққа деген жауапкершілік сезімін ояту бойынша жүйелі жұмысының тағы бір қадамы болды. Сенбілік Адырбекова көшесіндегі көпқабатты үйдің ауласында өтті. Оған студенттер, мұғалімдер, белсенділер және жергілікті тұрғындарды қосқанда 30-дан астам адам қатысты. Ұйымдастырушылар барлық қатысушыларды тырмалар, күректер, сыпырғыштар, қоқыс жинағыштар және қолғаптармен қамтамасыз етті. Жұмыс жүйелі жүргізілді: бір топ аумақты тазартса, бірі арықтар мен каналдарды тазартса, үшіншісі қоқыстарды жинап, сұрыптады. Қатысушылар арықтар мен арықтарды қоқыстан, шөгінділерден және бөгде заттардан тазартып, судың еркін ағуын қамтамасыз етіп, ықтимал су тасқынының алдын алды. Көгалдар мен гүлзарлар ретке келтіріліп, құрғақ шөптер, қоқыс, өсімдік қалдықтары жойылды. Бұл ауланың эстетикасын жақсартып қана қоймай, тұрғындарға, әсіресе балалар мен қарттарға жайлы және қауіпсіз жағдай туғызды. Жастар мен студенттер акцияға қатысу олардың қаланы көркейтуге нақты үлес қосуға мүмкіндік беріп қана қоймай, ұжымдық жауапкершілік сезімін қалыптастырғанын атап өтті. Ашық ауада бірге жұмыс істеу топтық жұмыс дағдыларын дамытады, оларға жауапкершіліктерді беруге, әрекеттерді жоспарлауға және олардың күш-жігерінің нәтижесін көруге үйретеді. Әрбір көзге көрінетін нәтиже — таза аула, жақсы күтілген көгалдар, тазартылған арықтар — әрі қарайғы іс-әрекеттерге мотивация болады. Шараға «Аманат» партиясы қалалық филиалы жауапты хатшысының орынбасары Ербол Байқонысов қатысып, қала тұрғындарына арнаған сөзінде: "Шымкенттіктерді қала тазалығына қамқорлықпен қарауға шақырамыз. Өйткені, тазалық денсаулық кепілі. Сондықтан Шымкентті нағыз жасыл қалаға айналдыру үшін осындай шараларды жүйелі түрде жүзеге асыруымыз керек. Айналамыз таза болса, рухани да, экологиялық жағынан да таза боламыз, сонда ғана нағыз ұлт құру туралы сөз қозғауға болады", - деп баса айтты ол. Айта кетейік, бұл сенбілік Шымкентте 2025 жылдың басынан бері тұрақты өткізіліп келеді. Қараша айының басына дейін мұндай 43 іс-шара ұйымдастырылған. Осы шаралардың нәтижесінде қала аулаларынан, көшелер мен арықтардан 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылды. 3000-нан астам қала тұрғындары қатысып, өз күш-жігерлерімен қала экологиясын жақсартуға елеулі үлес қосты. Іс-шараның тәрбиелік жағына ерекше көңіл бөлінді. Сенбілікке қатысу арқылы студенттер мен жастар қалдықтарды сұрыптап, дұрыс кәдеге жарату дағдыларын меңгереді, жасыл желектерді күтіп-баптауды үйренеді, экологияға жауапкершілікпен қарайды. Мұндай іс-шаралар жастарды күнделікті өмірде тәртіпті сақтауға, экологиялық жауапкершілікке дағдыландыруға баулиды. Қатысушылар сенбілік күнінде жұмыс істеу моральдық қанағат әкелетінін атап өтті. Олардың еңбектерінің көрінетін нәтижелері — таза аулалар, өңделген көгалдар, тазартылған арықтар — жаңа күш-жігерді шабыттандырады және қаланы көркейтуге жеке үлес қосу сезімін тудырады. Маңыздысы, іс-шара әртүрлі жастағы және түрлі деңгейдегі адамдарды біріктіреді: студенттер, мектеп оқушылары, зейнеткерлер, белсенділер және жергілікті тұрғындар бірлесіп жұмыс істейді, тәжірибе алмасады, ынтымақтастықты үйренеді және бір-біріне көмектеседі. Шараны ұйымдастырушылар ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын да жүргізді. Қатысушылар қалдықтарды сұрыптау, кәдеге жарату және жасыл кеңістікті күтіп ұстау туралы білді. Студенттер бұл білімдерін арықтарды тазалау, қоқыстарды шығару және көгалдарға күтім жасау арқылы тәжірибеде қолдануға мүмкіндік алды. Бұл жастар арасында тұрақты экологиялық мәдениетті және қоршаған ортаға саналы көзқарасты қалыптастыруға көмектеседі. Сенбілікке қатысушылардың бірінің айтуынша, колледж студенті: "Біз ауламызды және оның маңындағы аумақтарды тазаладық. Айналамызды таза ұстау - қаланың болашағына қосар үлесіміз. Әркім тәртіпті сақтаса, қаламыз әдемі, жайлы және қауіпсіз болады. Жұмысымыздың нәтижесін көріп, барлық тұрғындар үшін маңызды іс жасап жатқанымызды білу қуантады", - деді ол. Шымкенттегі «Таза бейсенбі» акциясы әрбір адамның аз ғана күш-жігері айтарлықтай нәтижеге әкелетінін көрсетті. Ұжымдық жұмыс, тазалыққа көңіл бөлу, жасыл желекке қамқорлық қаланы барлық тұрғындар үшін жайлы, тартымды және жайлы етеді. Осылайша, 2025 жылдың 5 қарашасында «Таза Бейсенбі» акциясы аясында Шымкент қаласы Тұран ауданында 30-дан астам аумақ тазаланып, қоқыс қоқыстары қомақты көлемде жиналып, көгалдар, арықтар, гүлзарлар ретке келтірілді. Мұндай іс-шаралар қала тұрғындарының экологиялық сана-сезімін арттырады, қалаға қамқорлық жасау әдетін қалыптастырады, әртүрлі ұрпақ тұрғындарын біріктіреді, азаматтық жауапкершілікті арттырады. Ұйымдастырушылар қала тазалығы мен ұқыпты болуы үшін мұндай шараларды жүйелі түрде өткізу қажеттігін атап өтті. Тұрақты түрде өтетін сенбіліктер тұрғындардың тазалық әдетін қалыптастырады, сонымен қатар жастардың қоғамдық орындарға деген жауапкершілік сезімін оятады. Іс-шара аула мен көшелердің сыртқы келбетін жақсартып қана қоймай, қатысушылардың қоғамдастық сезімін нығайтты, экологиялық сананы дамытты, табиғи және қалалық кеңістікті сақтауға азаматтардың қызығушылығын арттырды. Осылайша, 2025 жылдың 5 қарашасындағы іс-шара тұрғындардың, студенттердің, белсенділердің және биліктің бірлескен күш-жігері қаланы көркейтуге, экологиялық мәдениетті дамытуға және жасыл аумақтарды күтуге қалай үлес қосып жатқанының тағы бір сәтті үлгісі болды. Жыл бойына осындай іс-шаралар 43 рет ұйымдастырылып, қаладан 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылды, 3 мыңнан астам адам қатысты. Бұл қала тұрғындарының бірлескен күш-жігері Шымкентті таза, жайлы және жасыл қалаға айналдыра алатынын растайды.

2025 жылғы 5 қарашада Шымкент қаласының Тұран ауданында «Таза бейсенбі» экологиялық акциясы жалғасын тапты. Бұл іс-шара қаланың тұрғындарын экологиялық мәдениетке үйрету, қоршаған ортаны таза ұстау және жасыл желектерді сақтау мақсатында ұйымдастырылды. Сенбілік Адырбеков көшесінің бойындағы көпқабатты тұрғын үй ауласында өтті. Іс-шараға 30-дан астам азамат қатысты. Оларға арнайы құрал-жабдықтар беріліп, әр қатысушы өз үлесін қосып, аула мен айналасын тазалап, ретке келтірді.Қатысушылар арық-атыздарды қалдықтан тазартып, шөп шауып, ауланы сыпырып, жалпы аумақты ретке келтірді. Сондай-ақ қоқыстарды жинап, арнайы мешкілерге салды. Тазалау барысында жасыл желектерге, гүлзарларға, ағаштарға ерекше көңіл бөлінді. Осындай жұмыстар жасыл желектердің дұрыс өсуіне ықпал етіп, ауаны таза ұстауға көмектеседі. Қатысушылардың айтуынша, әр тазаланған аумақ — бұл тұрғындардың жайлы өмір сүруі үшін жасалған нақты қадам.Мұндай тазалық жұмыстары жыл басынан бері 43 рет ұйымдастырылып келеді. Осы уақыт аралығында қала аумағынан 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылған. Бұл үлкен көрсеткіш тұрғындардың экологиялық мәдениетке бейімділігін, қаланы таза және көрікті етуге қосқан үлесін көрсетеді. Жалпы атаулы акцияларға 3 мыңнан астам азамат қатысып, өз еркімен қоршаған ортаға қамқорлық жасаған.Сенбілік барысында колледж студенттері, мектеп оқушылары, еріктілер және аудан тұрғындары бірлесіп жұмыс істеді. Олар аулада, арықтарда, газондар мен гүлзарларда тазалау жұмыстарын жүргізді. Сонымен қатар, ирригациялық жүйелер мен арықтарды қалдықтан тазартып, су жолдарының бөгелуіне жол бермеді. Бұл шаралар су ағысын реттеп, жасыл желектердің өсіп-өнуіне жағдай жасады.Ербол Байқонысов, «Amanat» партиясы Шымкент қалалық филиалы атқарушы хатшысының орынбасары, акцияға қатысып, тұрғындарға үндеу жасады. Ол: «Шымкент қаласының тұрғындарын тазалықты сақтауға шақырамыз. Өйткені тазалық — денсаулық кепілі. Сондықтан біз Шымкентті жасыл қалаға айналдыру мақсатында осыны жүйелі түрде жасауымыз керек. Барлығы таза болса, біз әрқашан рухани да, экологиялық та таза боламыз. Сол кезде ғана нағыз ұлт боламыз», — деді.Қатысушылардың айтуынша, сенбілікке қатысу тек аула мен көшені тазалаумен шектеліп қалмайды. Бұл — адамдардың бір-бірімен араласуы, қоғамдағы өз рөлін түсіну, жас ұрпаққа үлгі көрсету мүмкіндігі. Студенттер мен жастар өз қолымен жасалған нәтижені көріп, қала тазалығын сақтау жауапкершілігін бойына сіңіреді. Мұндай іс-шаралар адамдардың өз аймағына деген сүйіспеншілігін арттырады.Сенбілікке қатысушылардың еңбегі нәтижесінде аула мен көшелер таза болып қана қоймай, қоршаған орта да көрікті әрі жайлы күйге келтірілді. Газондар мен гүлзарлар қалдықтардан тазартылды, арықтар мен су жолдары ретке келтірілді. Бұл жұмыстар қала тұрғындарының жайлы өмір сүруіне мүмкіндік береді, әсіресе балалар мен қарттар үшін қауіпсіздік пен тазалықты қамтамасыз етеді.Акция барысында ұйымдастырушылар экологиялық тәрбие мен білім беру шараларын да өткізді. Тазалыққа қатысушыларға қоқысты дұрыс сұрыптау, қалдықтарды қайта өңдеу және жасыл желектерге күтім жасау жөнінде кеңестер берілді. Студенттер тәжірибелік түрде осы дағдыларды үйренді. Олар қоқыс шығару, арықтарды тазалау және жасыл аймақтарды күту жұмыстарына қатысып, табиғатты қорғау мәдениетін бойына сіңірді.Сенбілікке қатысушылардың бірі, студент қыз: «Мен өз ауламды тазалауға қатысып, өз қолыммен қала тазалығына үлес қостым. Бұл керемет сезім. Әрбір адамның өз әрекеті қала үшін маңызды. Егер бәріміз өз ауласын, көшесін таза ұстасақ, Шымкент нағыз жасыл қалаға айналады», — деп пікір білдірді.Сенбіліктің тағы бір маңызды нәтижесі — тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті арттыру. Жастар мен ересектер бірлесіп жұмыс істеген кезде ынтымақтастық, жауапкершілік, қоғамға деген сүйіспеншілік сезімі қалыптасады. Бұл іс-шаралар экологиялық жауапкершілікті арттырып қана қоймай, қаланың көркеюіне де үлес қосады.Шымкент қаласы әкімдігі мен Тұран аудандық басқармасы акцияға қолдау көрсетіп, қатысушыларға алғысын білдірді. Олар тұрғындарды белсенділік танытуға, қоршаған ортаны қорғауға, қаланы таза және көрікті етуге шақырды. Сонымен қатар, әкімдік экологиялық сенбіліктерді тұрақты түрде өткізу арқылы қала тазалығын сақтау керектігін атап өтті.Қорытындылай келе, 5 қарашадағы «Таза бейсенбі» экологиялық акциясы — бұл Шымкент тұрғындарының қоршаған ортаны қорғауға деген белсенділігінің нақты көрінісі. Сенбілікке қатысушылар өз ауласын, арықтарды, газондарды тазалап, қалдықтарды жинап, аумақты ретке келтірді. Жыл басынан бері 43 рет ұйымдастырылған мұндай шаралар нәтижесінде 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылып, 3 мыңнан астам адам ат салысты.Бұл акция тек қоқыс жинау ісі емес, ол жастар мен ересектерге экологиялық мәдениетті қалыптастыруға, қаланы көрікті етуге, табиғатты қорғауға бағытталған маңызды іс-шара болып табылады. Болашақта да осындай сенбіліктер тұрақты түрде өткізіліп, қала аумағы таза, жасыл және жайлы болып қалады деп күтілуде.

2025 жылдың 1 қарашасында «Таза бейсенбі» (Таза Бейсенбі) экологиялық акциясы Шымкент қаласының Тұран ауданында жалғасын тапты. Бұл ауқымды сенбілік қала тазалығын сақтауға, тұрғындардың, әсіресе, жастардың экологиялық сана-сезімін арттыруға, елді мекендер мен қоғамдық орындарды абаттандыруға бағытталған. Сенбілік Адырбекова көшесіндегі көпқабатты үйдің ауласында өтті. Іс-шараға колледж студенттері, оқытушылар, белсенділер және жергілікті тұрғындардан тұратын 30-дан астам адам қатысты. Барлығы жиналып, аумақты ретке келтіріп, арықтар мен каналдарды тазалап, шөп шабу, қоқыстарды шығару, ауланы, айналаны ұқыпты әрі ұқыпты етіп көрсетуге кірісті. Шараны ұйымдастырушылар мұндай сенбіліктердің тек практикалық пайдасы ғана емес, тәрбиелік мәні де бар екенін баса айтты. Олар тұрғындар мен жастар арасында қоршаған ортаның тазалығына деген жауапкершілік сезімін, туған қаласына деген сүйіспеншілікті қалыптастырады. Әрбір қатысушы өз күш-жігерінің тікелей нәтижесін – таза аулаларды, ұқыпты көгалдарды және қоқыссыз арықтарды көреді. Бұл азаматтардың бірлескен күш-жігері қала кеңістігін қалай өзгерте алатынының айқын мысалы. Барлық қатысушылар сенбілікке қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді: тырмалар, күректер, сыпырғыштар, қоқыс жәшіктері, қолғаптар. Жұмыс алдын ала белгіленген учаскелерге бөлініп ұйымдастырылды: бір топ арықтарды тазартуға, екіншісі аула мен көгалдарды тазалауға, үшіншісі қоқыстарды сұрыптап, жинауға жауапты болды. Бұл тәсіл жұмыстың тиімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Арықтар мен арықтарды тазалауға ерекше көңіл бөлінді. Бұл жүйелердегі тоқырау суы мен қоқыс су тасқыны және қоқыс төгу сияқты жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Қатысушылар судың еркін ағуы үшін арналарды қоқыстан, шөгінділерден және бөгде заттардан тазартты. Бұл сонымен қатар жасыл аумақтарды сақтауға және аймақтағы экологиялық жағдайды жақсартуға көмектеседі. Қатысушылардың айтуынша, ашық ауада жұмыс істеу және аумақты бірге тазалау физикалық жаттығулармен қатар эмоционалды қанағаттануды да қамтамасыз етті. Әрбір көзге көрінетін нәтиже — таза аула, өңделген көгалдар, тазартылған арықтар — әрі қарай әрекет етуге шабыттандырды және қоршаған ортаға жауапкершілік сезімін оятты. Жастар топта жұмыс істеуді, жауапкершілікті тапсыруды және процесті бақылауды үйренді, бұл сонымен қатар ұйымдастырушылық қабілеттері мен бірлесіп жұмыс істеу қабілетін дамытты. 2025 жылдың басынан бері Шымкентте осындай 43 сенбілік өтті. Осы іс-шаралардың нәтижесінде шамамен 40 тонна қалдық жиналып, шығарылды. 3000-нан астам азамат қатысып, өз күштерімен қала экологиясын жақсартуға елеулі үлес қосты. Бұл көрсеткіштер тұрғындардың тазалық пен қаланы көркейтуге деген ұмтылысын айқын көрсетеді. Тазалық күндерінің практикалық пайдасымен қатар тәрбиелік мәні де бар. Студенттер мен басқа да қатысушылар өздерінің бірлескен күш-жігері қаланың көркін қалай жақсартып, жайлы өмір сүру ортасын қалай жасайтынын көреді. Олар айналаның тазалығы әр адамның өзіне байланысты екенін түсініп, тәртіпті жүйелі түрде сақтауды әдетке айналдырады. Жасыл аумақтарды күтіп ұстауға ерекше көңіл бөлінді. Көгалдар мен гүлзарлар құрғақ шөптен, қоқыстан және қураған өсімдіктерден тазартылды. Ағаштар мен бұталарға күтім жасалды, жас өсімдіктер суарылды. Бұл іс-шаралар аулалар мен көшелерді эстетикалық көркейтуге ықпал етіп қана қоймайды, сонымен қатар табиғатты аялауға, экологиялық сананы арттыруға, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеудің практикалық дағдыларын қалыптастырады. Ұйымдастырушылар сенбіліктерді тұрақты тәжірибеге айналдыру керектігін атап өтті. Қатысушылар, жас та, үлкен де, жасалған тәртіптің сақталуын қамтамасыз ету үшін айналасын үнемі тазалап отыруы керек. Тұрақты тазарту тұрақты экологиялық әдеттерді қалыптастырады және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттырады. Сенбілікте қалдықтарды сұрыптау да болды. Пластикалық бөтелкелер, қағаз, органикалық қалдықтар және басқа да материалдар бөлініп, қайта өңдеуге жіберілді. Бұл аумақты тазалауға көмектесіп қана қоймай, сонымен қатар полигондарға түсетін салмақты азайтады, қайта өңдеуді дамытады және азаматтардың экологиялық білімін арттырады. Шараның әлеуметтік мәні де ерекше. Бірлескен іс-шаралар барлық жастағы адамдарды біріктіреді, командалық рух пен аудан мен қаланың өміріне қатыстылық сезімін қалыптастырады. Жастар мен үлкендер бірлесе жұмыс жасап, тәжірибе алмасып, тазалық пен көріктендірудің маңыздылығын ортаға салды. Мұндай шаралар әлеуметтік жауапкершілік пен белсенді азаматтықты қалыптастырады. Сенбілікке қатысушылардың бірі, колледж студентінің айтуынша, "Біз ауламызды және оның маңындағы көшелерді тазаладық. Айналамызды таза ұстау - қаланың болашағына қосқан үлесіміз. Әркім тәртіпті сақтаса, қаламыз көріктеніп, өмір сүруге жайлы болады". Сенбілік соңында көпқабатты тұрғын үйдің ауласы, көгалдар, гүлзарлар, арықтар, жаяу жүргіншілер жолы толығымен тазартылып, ретке келтірілді. Қатысушылар ұйымшылдықтың жоғары деңгейін және олардың күш-жігерінің нақты нәтижелерін көру мүмкіндігін атап өтті. Осылайша, 2025 жылдың 1 қарашасында Шымкент қаласының Тұран ауданында «Таза бейсенбі» акциясы аясында өткен сенбілік тұрғындардың, оқушылар мен ұстаздардың бірлескен күші экологиялық ахуалды жақсартуға қалай үлес қосып жатқанының жарқын мысалы болды. 30-дан астам қатысушы ауланы, арықтарды, көгалдарды тазалап, қоқыстарды шығарып, аумақты ретке келтірді. Жыл басынан бері мұндай іс-шаралар 43 рет өткізіліп, 40 тоннаға жуық қалдық жиналып, 3 мыңнан астам адам қамтылды. Бұл іс-шаралар тұрғындардың экологиялық хабардарлығын арттыруға, өз қаласын таза ұстауға және қоғамға қамқорлық жасауға дағдыландыруға және қоршаған ортаға жауапкершілік сезімін тәрбиелеуге көмектеседі. "Қала тазалығы әрқайсымызға байланысты. Бірлескен іс-шаралар халықты жақындастырады, жастарды экологиялық жауапкершілікке баулиды, табиғатты аялай білуге дағдыландырады", - дейді ұйымдастырушылар. Шымкенттегі табиғатты қорғау науқаны әрбір адамның аз ғана күш-жігері айтарлықтай нәтижеге әкелетінін көрсетті. Ұжымдық жұмыс, тазалыққа көңіл бөлу және жасыл аумақтарға қамқорлық қаланы барлық тұрғындар үшін қонақжай, қауіпсіз және тартымды орынға айналдырады.

2025 жылғы 1 қарашада Шымкент қаласының Тұран ауданында «Таза бейсенбі» экологиялық акциясы жалғасын тапты. Бұл акция қала тұрғындары арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қоршаған ортаны таза ұстау және жасыл желектерді сақтау мақсатында ұйымдастырылған. Сенбілікке аудан тұрғындары, еріктілер, студенттер және колледж оқушылары белсенді қатысты.Сенбілік Адырбеков көшесінің бойындағы көпқабатты тұрғын үй ауласында өтті. Жиналғандарға арнайы құрал-жабдықтар беріліп, жұмыстар жүйелі түрде ұйымдастырылды. Қатысушылар арық-атыздарды қалдықтан тазартып, шөп шауып, ауланы сыпырып, ретке келтірді. Әр адам өз үлесін қосып, аула мен жолдарды, жасыл желектер мен қоғамдық кеңістіктерді тазалауға ат салысты.Мұндай экологиялық шаралардың маңызы өте зор. Олар тек ауаны, топырақты және су жолдарын ластанудан сақтап қана қоймай, тұрғындарға экологиялық тәрбие беруге, жастардың табиғатқа жауапкершілік сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Әрбір тазаланған аумақ — бұл тұрғындардың жайлы өмір сүруі үшін жасалған нақты қадам.Сенбілікке қатысушылардың айтуынша, тазалық жұмыстарын ұйымдастырып, бірігіп атқару үлкен моральдық қанағат әкеледі. Көшелер мен аула тазаланған соң, адамдардың көңіл-күйі көтеріліп, жалпы қаладағы тазалыққа өз үлесін қосқанын сезінеді. Жастар мен студенттер өз әрекеттерінің нәтижесін көріп, экологиялық жауапкершілікті бойына сіңіреді.Бұл акциялар жыл басынан бері жүйелі түрде өткізілуде. 2025 жылдың басынан бері осындай тазалау жұмыстары 43 рет ұйымдастырылған. Сол уақыт аралығында Тұран ауданында және қала аумағында 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылған. Бұл үлкен көрсеткіш — тұрғындардың экологиялық мәдениетке бейімділігін және қаланың таза әрі көрікті болуына ат салысуын айқын дәлелдейді.Жалпы, осындай атаулы акцияларға 3 мыңнан астам азамат қатысып, өз еркімен қоршаған ортаға қамқорлық жасаған. Олар тек аула тазалау мен қоқыс жинаумен шектеліп қалмай, жасыл желектерді күтіп, гүлзарларды тазалап, ирригациялық жүйелер мен арықтарды тазарту жұмыстарын да жүргізген. Бұл белсенділік жастарды топпен жұмыс істеуге үйретіп, олардың экологиялық санасын арттырады.Сенбіліктің тағы бір маңызды бөлігі — тұрғындардың өз белсенділігін арттыру. Көптеген қатысушылар бұл акцияның тек бір күндік іс-шара емес екенін, тазалықты сақтау үшін әр адам өз үлесін қоса беруге тиіс екенін атап өтті. Олар әр аула, әр жол және әр жасыл алқап тазаланған сайын қала әдемірек, жайлы әрі қауіпсіз болатынын түсінді.Тазалық шараларының практикалық мәні де зор. Қоқыс шығарылған жерлерден зиянды қалдықтар, құрылыс материалдары, пластик, қағаз, тамақ қалдықтары жиналып, арнайы орындарға жеткізілді. Бұл қалдықтардың дұрыс жолмен өңделуі қоршаған ортаны қорғауға қосымша үлес қосады және адамдарды қайта өңдеу мен экологиялық мәдениетті сақтауға үйретеді.Акцияға қатысушылар әсіресе ирригациялық жүйелерді тазартудың маңыздылығын атап өтті. Қаладағы арықтар мен су арналарын тазалау арқылы су тасқынын болдырмауға, су жолдарының бөгелуінен болатын зиянды әсерлерді азайтуға болады. Сонымен қатар, бұл шаралар жасыл желектердің жайқалуына және тұрғындардың жайлы өмір сүруіне ықпал етеді.Сенбіліктің әлеуметтік мәні де зор. Жастар мен ересектер бірлесіп, қоғамдық кеңістікті жақсарту үшін жұмыс атқарған кезде, олар арасында ынтымақтастық, жауапкершілік және қоғамға деген сүйіспеншілік сезімі қалыптасады. Бұл экологиялық акциялар тек қоқыс жинаумен шектелмей, адамдардың қоғамдағы өз орны мен өз жауапкершілігін түсінуіне ықпал етеді.Шымкент қалалық әкімдігі мен Тұран аудандық басқармасы бұл іс-шараны қолдап, барлық қатысушыларға алғысын білдірді. Олар экологиялық мәдениетті қалыптастыру және қаланы таза ұстау үшін тұрақты түрде осындай сенбіліктер ұйымдастыру қажет екенін атап өтті. Сонымен қатар, әкімдік тұрғындарды белсенділік танытуға, қоршаған ортаға қамқорлық жасауға және қаланы көрікті етуге шақырды.Қатысушылардың бірі, колледж студенті Айдана: «Біз өз ауламызды тазалап, қоқысты шығардық. Бұл тек біздің колледж ауласын ғана емес, қала аумағын да таза етуге үлесіміз. Әр адамның өз үлесін қосуы маңызды. Егер бәріміз бірге болса, қала көрікті әрі жайлы болады», — деді.Жалпы, 2025 жылғы 1 қарашадағы «Таза бейсенбі» сенбілігі — бұл Шымкент қаласының тұрғындары мен жастардың қоршаған ортаны қорғауға деген белсенділігінің көрінісі. Сенбілікке қатысқан адамдар қоқыс жинап, арықтарды тазалап, газондарды ретке келтіріп, өз үлестерін қосқан. Мұндай шаралар тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастырып қана қоймай, олардың қоғамдағы белсенділігін, жауапкершілік сезімін арттырады.Болашақта да осындай сенбіліктер тұрақты түрде өткізіліп, қала аумағы таза, жасыл және жайлы болып қалады деп күтілуде. Бұл шаралар жастарға экологиялық жауапкершілікті үйретіп қана қоймай, қаланың көркеюіне, тұрғындардың жайлы өмір сүруіне және қоршаған ортаны сақтау мәдениетінің қалыптасуына зор үлес қосады.Қорытындылай келе, 1 қарашадағы «Таза бейсенбі» сенбілігі аясында 30-дан астам адам қатысып, көпқабатты тұрғын үй ауласын, арықтарды, газондарды тазалап, ретке келтірді. Жыл басынан бері 43 рет ұйымдастырылған мұндай шаралар нәтижесінде 40 тоннаға жуық қоқыс шығарылған және 3 мыңнан астам азамат белсенділік танытқан. Бұл қала тұрғындарының экологиялық мәдениетін арттыруға, таза ортаны қалыптастыруға, жасыл желектерді қорғауға бағытталған маңызды іс-шара болып табылады.