2025 жылғы 1 қарашада Шымкент қаласында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында қалалық сенбілік ұйымдастырылды. Бұл акция қала тұрғындарының экологиялық мәдениетін арттыру, қоршаған ортаны таза ұстауға дағдыландыру және жасыл желектердің жайқалуына үлес қосу мақсатында өткізіліп отырды. Сенбілікке түрлі мекемелердің қызметкерлері, білім беру ұйымдарының оқытушылары мен студенттері, ерікті жастар белсенді қатысты.Шымкент қаласының колледждері де бұл акциядан тыс қалмай, өз бастамаларын жүзеге асырды. Колледж оқытушылары мен білім алушылар бірлесіп, колледж аумағында тазарту және абаттандыру жұмыстарын жүргізді. Іс-шара барысында колледждің ауласы, ішкі және сыртқы территориялары, ирригациялық жүйелер, жаяу жүргінші жолдары, газондар, гүлзарлар және басқа да жасыл желекке арналған учаскелер мұқият тазартылды. Қатысушылар қоқыстарды жинап, сұрыптап, арнайы контейнерлерге тастады. Сонымен қатар, жиналған қоқыс өңдеуге немесе қайта пайдалану үшін арнайы орындарға жеткізілді.Сенбілік барысында колледж аумағы ғана емес, оның айналасы да назардан тыс қалмады. Ирригациялық жүйелердің тазалығына ерекше көңіл бөлінді: арналардан қоқыс шығарылды, ағып жатқан су жолдары тазаланып, бөгеттер мен бөгде заттардан арылды. Жаяу жүргіншілер жолдары мен газондар да қоқыстан тазартылып, тұрғындар мен студенттер үшін қауіпсіз және жайлы жағдайда қалпына келтірілді.Іс-шараға қатысушыларға арнайы инвентарь берілді: күректер, грабельдер, шелек, қолғаптар, қоқыс сөмкелері және басқа қажетті құралдар. Бұл жұмыстарды ұйымдастыру барысында қауіпсіздік ережелеріне ерекше көңіл бөлінді. Барлық қатысушылар өз міндеттерін белсенді әрі жауапкершілікпен орындады. Студенттер әр қадам сайын тазалыққа үлес қосу, қоршаған ортаны қорғау және экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәнін түсінді.Сенбіліктің басты мақсаты — тек колледж аумағын тазалау емес, сонымен қатар жастарға қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін сіңіру болды. Студенттер мен оқытушылардың бірлескен іс-әрекеті олардың экологиялық сана-сезімін дамытып, табиғатқа деген қамқорлық сезімін күшейтті. Сонымен қатар, бұл шара студенттерге топпен жұмыс істеуді, ұйымдастырушылық қабілетін дамытуға мүмкіндік берді.Колледж басшылығы сенбілікке қатысушыларға алғысын білдіріп, олардың еңбегін жоғары бағалады. Басқарма өкілдері бұл іс-шараның тек бір күндік жұмыс емес екенін, оның нәтижесінде қалыптасқан тазалық әдеттерінің әрі қарай жалғасатынын атап өтті. Олар студенттерді, оқытушыларды және еріктілерді осындай бастамаларды тұрақты түрде жалғастыруға шақырды.Сенбілік барысында жиналған қоқыс көлемі көз жеткізгендей, қала аумағында көптеген қоқыс пен тұрмыстық қалдықтар жиналып қалған. Осыған байланысты әрбір қатысушы өз үлесін қосып, қаланың көркеюіне және тұрғындардың жайлы өмір сүруіне нақты үлес қосты. Қатысушылардың айтуынша, мұндай сенбілік адамдарды біріктіреді, әртүрлі жас өкілдерін бір мақсатқа жұмылдыруға мүмкіндік береді және қоғамда экологиялық жауапкершілікті қалыптастырады.Колледж аумағында жүргізілген жұмыстардың маңызды бөлігі — жасыл желектерге күтім жасау болды. Газондар мен гүлзарларды тазарту, топырақты өңдеу, өсімдіктерді күтімге алу жастарға табиғатқа қамқорлық жасаудың практикалық үлгісін көрсетті. Бұл әрекеттер студенттердің бойында экологиялық мәдениетті қалыптастырып қана қоймай, олардың болашақта өз ортасын таза ұстауға деген ынтасын арттырды.Сенбілік аяқталған соң колледж ауласы, жаяу жүргіншілер жолдары, ирригациялық жүйелер және газондар таза, реттелген және ыңғайлы жағдайда қалпына келтірілді. Студенттер өз күштерімен жасаған жұмыстардың нәтижесін көріп, үлкен моральдық қанағат сезімін алды. Сонымен қатар, бұл іс-шара олардың бойында жауапкершілік, ұжымдық жұмысқа икемділік және ұйымшылдық қасиеттерін қалыптастырды.«Таза Қазақстан» экологиялық акциясы және қалалық сенбілік студенттерге экологиялық тәрбие беріп қана қоймай, олардың бойында патриоттық сезімді де дамытады. Туған жерді, өз қаласын, өз колледж аумағын қорғау, оны таза ұстау — әрбір азаматтың борышы. Сенбілікке қатысушылар бұл принципті нақты іс-әрекеттер арқылы көрсетті.Алдағы уақытта колледжде осындай сенбіліктер тұрақты түрде өткізіледі. Жас ұрпаққа қоршаған ортаны қорғауды үйрету, экологиялық мәдениетті қалыптастыру, студенттер мен оқытушылардың белсенділігін арттыру мақсатында әр айда немесе маусым сайын акциялар ұйымдастырылатын болады. Бұл жұмыстар қаланың көркеюіне ғана емес, тұрғындардың таза және жайлы ортада өмір сүруіне де септігін тигізеді.Қорытындылай келе, 2025 жылғы 1 қарашада Шымкент қаласында өткен «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы қалалық сенбілік — бұл колледж оқытушылары мен білім алушылардың бірігіп, өз қоршаған ортасына жауапкершілікпен қарағанының нақты көрінісі болды. Колледж ауласында, ирригациялық жүйелерде, жаяу жүргінші жолдарында, газондар мен гүлзарларда жүргізілген тазарту шаралары қаладағы экологиялық жағдайды жақсартуға, жасыл желектің жайқалуына және тұрғындарға жайлы орта қалыптастыруға үлкен үлес қосты.Сенбілік қатысушылары өз тәжірибесімен бөлісіп, бұл бастаманы басқа колледждерге, оқу орындарына жолдауды мақсат етіп отыр. Экологияны қорғау, таза ортаны сақтау — әрбір адамға қатысты міндет, ал әрбір іс-әрекет, тіпті шағын болса да, үлкен өзгеріс әкелуі мүмкін. Студенттер мен оқытушылардың белсенді әрекеті — болашақ ұрпаққа таза, жасыл және көрікті Шымкент қаласын қалдыруға бағытталған нақты қадам.Таза орта — жарқын болашақтың кепілі. Біз әрбір азаматтың өз ортасына қамқорлық жасауын, қоршаған ортаны ластамауды және қаланы көрікті етуге үлес қосуын қалаймыз. «Таза Қазақстан» акциясы — бұл тек тазалық емес, бұл мәдениет, жауапкершілік пен қоғамдағы белсенді азаматтық ұстаным.

Шымкенттегі «Тұран» колледжі «Таза Қазақстан» атты жаңа экологиялық шақырудың басталғанын хабарлайды. Бұл жобаның басты мақсаты – табиғатты қорғау, жастар мен тұрғындардың экологиялық санасын ояту, туған жеріміздің тазалығы мен сұлулығын сақтау. Біз басқа студенттерді, оқушыларды және оқу орындарын қоршаған ортаны сақтауға белсенді қатысуға шабыттандырғымыз келеді. Біздің колледжде аумақтарды тазарту, жасыл алаңдарды күтіп ұстау және кампусты абаттандыру бойынша бірқатар іс-шаралар атқарылды. Студенттер мен оқытушылар бірлесіп қоқыстарды жинап, гүлзарларды күтіп, ағаштарды суарып, қоқыс басқан жерлерді қалпына келтірді. Қоршаған ортаны жақсартуға бағытталған әрбір әрекет жауапкершілікті тәрбиелеу және қоршаған ортаға қамқорлық жасаудың маңыздылығын түсіну үшін өте маңызды. Тұран колледжінде «Таза Қазақстан» челленджінің іске қосылуы қаладағы және еліміздің түкпір-түкпіріндегі барлық колледждер мен оқу орындарын біріктіруге бағытталған ауқымды бастаманың алғашқы қадамы болып табылады. Біз әрбір қатысушыны сенбілік, ағаш отырғызу немесе басқа да табиғатты қорғау шараларының фотолары мен бейнелерін жариялау арқылы жетістіктерімен бөлісуге шақырамыз. Бұл тәсіл басқа білім беру мекемелеріне өздерінің құрдастарынан шабыт алуға және қозғалысқа қосылуға мүмкіндік береді, бұл тұрақты қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етеді. Тапсырманың негізгі принциптері қарапайым, бірақ олардың әсері терең. Әрбір қатысушы міндетті: өз аумағында, сыныптарда, колледж аумағында тазалықты сақтау; қоқысты жинау және оны арнайы бөлінген орындарға тастау; ағаштарды, гүлдер мен жасыл аумақтарды қорғау; қаланың саябақтарында, алаңдарында және аулаларында тәртіпті сақтауға; басқаларды ынталандыру үшін өз әрекеттеріңіздің нәтижелерін белсенді түрде бөлісіңіз. Тұран колледжінің студенттері кампусты, оның маңындағы көшелерді, жасыл желектерді тазалауға қатысты. Олар қоқыстарды тазалап, қалдықтарды сұрыптап, гүлзарларды күтіп, жаңадан отырғызылған ағаштарды суарды. Әрбір студент олардың жеке үлесі қоршаған ортаға, сондай-ақ колледждің және оның айналасының эстетикалық тартымдылығына тікелей әсер ететінін түсінді. Бұл шақыру қоршаған ортаны жақсартуды ғана емес, адамдарды біріктіруді де мақсат етеді. Студенттер достарын, сыныптастарын, көршілерін және мұғалімдерін қатысуға шақырып, әлеуметтік желілерде тәжірибелерімен бөліседі. Тазалық кезіндегі әрбір фото немесе бейне қоршаған ортаға қамқорлық жай ғана жұмыс емес, сонымен бірге көңілді, пайдалы және біріктіретін әрекет екенін көрсететін басқалар үшін мотивация болады. Қатысушылардың айтуынша, ашық ауада жұмыс істеу, аумақты тазалау, ағаш отырғызу физикалық жаттығулармен қатар эмоционалды қанағаттануды да береді. Таза жерді, жақсы күтімді гүлзарларды және жасыл желектерді көру қуаныш әкеледі және өзін-өзі бағалау сезімін арттырады. Сонымен қатар, мұндай іс-шараларға қатысу оқушылардың бойында жауапкершілікті, тәртіпті, ұжымшылдықты, табиғатқа деген құрметті қалыптастырады. Тұран колледжі әрбір бастаманың маңыздылығын атап көрсетеді. Тіпті қоқыс жинайтын немесе ағаш отырғызатын бір адам қоршаған ортаны жақсартуға үлес қосады. Челлендж адамдарды өз әрекеттерін ұйымдастыруға шақырады: аулаларын тазалау, ағаш отырғызу, өсімдіктерді күту және олардың нәтижелерімен бөлісу. Жастар үшін өз іс-әрекеттерін үлкен жүйенің бөлігі ретінде қарастыру маңызды - олардың маңайындағы, қаладағы және елдегі тазалық пен жасыл кеңістікті сақтау. Сонымен қатар, «Таза Қазақстан» челленджі білім беру алаңы болып табылады. Студенттер өсімдіктерге дұрыс күтім жасауды, қалдықтарды сұрыптауды, экожүйені сақтауды және тұрақты экологиялық әдеттерді дамытуды үйренуге мүмкіндік алады. Бұл тәжірибелік тәжірибе жастарға қоршаған ортаны жақсартуға ғана емес, сонымен қатар жауапкершілік, бастамашылық және топта жұмыс істеу сияқты жеке қасиеттерді дамытуға көмектеседі. Тұран колледжі бұл челленджді жыл сайынғы дәстүрге айналдырып, жаңа кампустарды, мектептер мен колледждерді қамтуды жоспарлап отыр. Алдағы уақытта олар еріктілерді көбірек тартуды, бірлескен ағаш көшеттерін отырғызуды, қалалық саябақтар мен скверлерде сенбіліктерді өткізуді, қалдықтарды дұрыс шығару бойынша ағарту жұмыстарын жүргізуді жоспарлап отыр. Әрбір сынаққа қатысушы достары мен әріптестеріне үлгі бола алады. Фотосуреттер мен бейнелерді жариялау және өз тәжірибелерімен бөлісу арқылы адамдар басқаларды табиғатқа қамқорлық жасауға және экологиялық бастамаларға қатысуға шабыттандырады. Бұл тәсіл қала тұрғындарын қоршаған ортаны қорғауда біріктіретін тұрақты қозғалысты құруға көмектеседі. Акцияның негізгі идеясы қарапайым: айналамыздағы тазалық пен тәртіп – болашаққа инвестиция. Таза орта денсаулық, жайлылық және эстетикалық ләззат дегенді білдіреді. Тұран колледжі қаладағы және елдегі барлық оқу орындарын бастамаға қосылуға, өз акцияларын ұйымдастыруға, нәтижелерімен бөлісуге және басқаларды шабыттандыруға шақырады. «Тұран» колледжінің студенттері мен оқытушылары бірлескен күш-жігермен қаланың келбетін өзгертетініне сенімді. Бірлескен сенбілік, ағаш отырғызу және жасыл аумақтарды күтіп-баптау қалаларды әдемі, жасыл және өмір сүруге және демалуға жайлы етеді. Әрбір көшет, тазартылған аумақ алдағы жылдарға жалғасатын болашаққа салынған инвестиция. Осылайша, «Тұран» колледжіндегі «Таза Қазақстан» челленджі экологияны жақсартып қана қоймай, жастардың бойына экологиялық жауапкершілікті сіңіреді. Бұл біріктіруші іс-шара командалық рухты дамытады, экологиялық хабардарлықты арттырады және қала тұрғындарын әрекет етуге ынталандырады. Барлық студенттерді, оқушыларды, мұғалімдерді және қала тұрғындарын акцияға қатысуға шақырамыз! Жеке тазалауды, ағаш отырғызуды немесе саябаққа күтім жасауды ұйымдастырыңыз, нәтижелеріңізбен бөлісіңіз және басқаларды қатысуға шабыттандырыңыз. Ұжымдық іс-әрекет біздің қаланы, колледжді, ауданды және бүкіл елді таза және жасыл ету үшін күш пен әсерге ие. Таза орта – жарқын болашақтың кепілі!

Тұран колледжі экология мен қоршаған ортаны қорғауға бағытталған жаңа бастаманы қолға алды. Біздің басты мақсатымыз – туған жерімізді таза, көрікті, жайлы ету, экологиялық мәдениетті насихаттау және әрбір азаматқа өз қоршаған ортасына деген жауапкершілікті сезіндіру. Бұл бағыттағы жұмыстарды біз “Таза Қазақстан” экочелленджі арқылы жалғастырмақпыз.Колледжіміздің студенттері мен оқытушылары бірлесіп, қоршаған ортаны тазалау, ағаш отырғызу, қоқыс жинату және қаланың жасыл желегін күту шараларын ұйымдастырды. Бұл шаралар тек сыртқы көріністі жақсарту ғана емес, сонымен қатар жастардың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға, табиғатты қорғауға деген сүйіспеншілікті арттыруға бағытталған. Біз тазалық акцияларын өткізу арқылы студенттерге өз әрекеттерінің маңыздылығын сезіндіруді мақсат еттік.Біз бұл челенджді өзімізден бастаймыз, бірақ оны жалғастырып, басқа колледждер мен оқу орындарына да жолдаймыз. Әрбір білім ордасы өз бастамасымен қосылып, қаланы, ауданды немесе ауылымызды таза етуге үлес қосуы тиіс. Экочеллендждің мәні – әрбір қатысушы өз ісін фото немесе видео арқылы көрсетіп, басқа адамдарды да табиғатты қорғауға шақыру. Бұл – қоғамдық жауапкершілікті арттыратын, жастарды белсенділікке ынталандыратын нағыз пайдалы әрі қызықты бастама.ТазаҚазақстан акциясының негізгі қағидалары қарапайым, бірақ әсері зор: әркім өз ортасын таза ұстап, қоқысты белгіленген орынға тастауға, табиғатты ластамауға, ағаштар мен гүлдерді қорғауға, аула мен саябақтарды тәртіпте ұстауға атсалысуы қажет. Студенттер бұл әрекеттер арқылы қоршаған ортаны таза ұстау, табиғатты қорғау, болашақ ұрпаққа таза және әдемі орта қалдыру маңызды екенін түсінеді.Тұран колледжінде өткен алғашқы экочеллендж барысында студенттер мен оқытушылар кампустың аумағын, спорт алаңдарын, ішкі аумақтарды, жасыл желекті және гүлзарларды тазалады. Қатысушылар қоқысты жинап, оны сұрыптап, қалдықтарды арнайы орындарға тапсырды. Сонымен қатар, жас ағаштарды отырғызу және гүлзарларды күту жұмыстарына да белсенділік танытты. Бұл шараларға әрбір студенттің жеке қатысуы маңызды болды, себебі әр адамның қосқан үлесі қоршаған ортаның көркеюіне тікелей әсер етеді.Челлендждің тағы бір мақсаты – қоғамның әр түрлі топтарын біріктіру. Біздің студенттер өз бастамасын әлеуметтік желілерде жариялап, әріптестерін, достарын, көршілерін және басқа колледждерді осы акцияға қосылуға шақырды. Бұл экологиялық қозғалысты кеңейтуге, жастардың белсенділігін арттыруға және әрбір азаматты қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеуге мүмкіндік береді.Акцияға қатысушылардың айтуынша, тазалық жұмыстарын жүргізу тек физикалық пайда әкеліп қана қоймай, моральдық қанағат сезімін де арттырады. Қоршаған ортаның таза болуы, гүлзардың әдемілігі, ауаның таза болуы – студенттерге қуаныш сыйлайды, олардың өзіне деген сенімін арттырады және жауапкершілік сезімін күшейтеді. Мұндай бастамалар жастардың бойында экологиялық мәдениет пен патриоттық сезімді дамытады.Тұран колледжінің экочелленджі «Таза Қазақстан» акциясының бір бөлігі ретінде жастардың белсенділігін арттыруға бағытталған. Студенттер өз бастамалары арқылы өзгелерге үлгі болып, әрбір азаматтың қоршаған ортаға үлес қосуға қабілетті екенін көрсетеді. Челлендждің ерекшелігі – оны кез келген адам, кез келген оқу орны, кез келген аудан немесе қала тұрғындары да қабылдай алады. Өзінің іс-әрекетін фото және видео арқылы жариялау арқылы әр адам өз үлесін көрсетеді және басқаларды да шабыттандырады.Біз бәріміз бір мақсатта әрекет етеміз: таза орта, жасыл саябақтар, көрікті көшелер, гүлзарлы аллеялар және қоқыссыз аула. Бастысы – әрбір қадам, әрбір әрекет маңызды. Таза орта – жарқын болашақтың кепілі. Студенттер өздерінің тәжірибесі мен белсенділігін басқа колледждерге жолдап, қоғамның әрбір мүшесін табиғатты қорғауға тартуға шақырады.Челленджге қатысуға шақырамыз! Өз акцияңызды ұйымдастырып, нәтижесін әлеуметтік желіде бөлісіңіз. Суреттер мен бейнежазбалар арқылы басқаларды да осы іс-шараға қатысуға ынталандырыңыз. Әрбір қоқысты жинау, әрбір ағашты отырғызу, әрбір гүлзарға күтім жасау — бұл табиғатты қорғауға, болашақ ұрпаққа таза орта қалдыруға қосқан нақты үлесіңіз.Тұран колледжінің студенттері мен оқытушылары осы челленджді бастау арқылы өздерінің қоршаған ортаға деген жауапкершілігін көрсетті. Біз жастардың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға, қоршаған ортаны қорғау ісінде өз үлесін қосуға мүмкіндік береміз. Акцияның мақсаты – студенттерді, жасөспірімдерді және бүкіл қоғамды белсенді экологиялық әрекет жасауға ынталандыру.Біздің шақыруымыз қарапайым, бірақ әсері зор: кел, бірге ТазаҚазақстан үшін әрекет етейік! Қоршаған ортаны таза ұстап, әр ағашқа, әр гүлге қамқорлық жасап, қала мен елді көріктендіруге үлес қосайық. Бұл – біздің болашағымызға, өзіміздің өмірімізге, балаларымыз бен немерелеріміздің болашағына жасаған нақты қадамыңыз.Челленджді қабыл алыңыз, өзіңіздің тазалық акцияңызды ұйымдастырыңыз және оны басқа колледждер мен оқу орындарына жолдаңыз. Қолымыздан келгенше табиғатты қорғау, қоқысты азайту, гүлзарларды күту — біздің әрқайсымыздың борышымыз. Бірлескен әрекет арқылы біз қаламызды, ауданымызды және елімізді жасыл, таза, әсем, жайлы жерге айналдыра аламыз.Қоршаған ортаға деген қамқорлық, тазалық пен жауапкершілік – бұл жастардың болашағын қалыптастыратын басты факторлардың бірі. Тұран колледжі осы бастаманы жалғастыра отырып, басқа колледждер мен оқу орындарына үлгі көрсетеді және барша жастарды белсенді экологиялық өмірге шақырады.Таза орта – жарқын болашақтың кепілі!

2025 жылдың 1 қарашасында Шымкентте «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында ауқымды ағаш отырғызу шарасы өтті. Шараға «Бейнеу-Шымкент газ құбыры» ЖШС және қаладағы Абай ауданы әкімдігінің қызметкерлері ұйытқы болды. Іс-шара қаланың елді мекендерін көгалдандыру, экологиялық жағдайды жақсарту, тұрғындардың экологиялық санасын арттыру, тазалық пен жасыл аумақтарға қамқорлық жасау әдеттерін қалыптастыруға бағытталған. Көгалдандыруға 100-ге жуық адам қатысты, оның ішінде компания қызметкерлері, аудан әкімшілігінің өкілдері, еріктілер, аудан тұрғындары және студенттер. Әрбір қатысушы тиімді және қауіпсіз ағаш отырғызуға мүмкіндік беретін қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді: күректер, тырмалар, шелектер және қолғаптар. Шара Қорған саябағында өтті, онда жүзге жуық қылқан жапырақты ағаштар, ең алдымен қарағайлар мен шыршалар отырғызылды. Бұл ағаштар топырақтың ерекшеліктерін, жарық жағдайларын және болашақ өсімдіктерді күтіп-баптауды ескере отырып, арнайы дайындалған учаскелерге бөлінді. Бұл тәсіл, сайып келгенде, қаланың жасыл кеңістігінің бір бөлігіне айналатын ағаштардың үйлесімді композициясын жасауға, оның келбетін жақсартуға және тұрғындардың серуендеуіне қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік берді. «Бейнеу-Шымкент газ құбыры» ЖШС қызметкерлері акцияға қатысуы тек әлеуметтік бастама ғана емес, сонымен қатар қаланың экологиялық әл-ауқатына қосқан үлес екенін атап өтті. "Біз "Таза Қазақстан" акциясына қатысқанымызға қуаныштымыз. Ағаш отырғызу - экологиялық жағдайды жақсартуға және жасыл және жайлы қала құруға жасалған нақты қадам. Бұл ағаштар қала тұрғындарын көп жылдар бойы қуанышқа бөледі деп сенеміз", - деді компания өкілдерінің бірі. Шараға Абай ауданының әкімдігі де белсенді түрде қолдау көрсетті. Аудан басшылығының өкілдері ұйымдастырушылық қолдау көрсетіп, көшеттер мен құрал-саймандарды жеткізіп, егіс алаңын дайындады. Олар мұндай шаралар билік пен тұрғындар арасындағы байланысты нығайтып, экологиялық сананы арттырып, қоршаған ортаға жауапкершілік сезімін оятатынын баса айтты. Отырғызу басталар алдында қатысушылар ағаштарды дұрыс отырғызу бойынша нұсқаулар алды. Мамандар көшеттерді қалай терең отырғызу керектігін, тамыр айналасындағы топырақты нығыздап, отырғызғаннан кейінгі алғашқы айларда жас ағаштарды дұрыс суарып, күтіп-баптау жолдарын көрсетті. Бұл тәсіл ағаштардың сәтті қалыптасуына және гүлденуіне мүмкіндік береді және қатысушыларға қалалық табиғатты сақтауға қатыстылық сезімін сезінуге мүмкіндік береді. Іс-шараның тәрбиелік құрамдас бөлігіне ерекше көңіл бөлінді. Ұйымдастырушылар жасыл алқаптардың маңыздылығын атап өтті: ағаштар ауаны тазартады, көлеңке береді, микроклиматты реттейді, құстар мен басқа да жануарлардың мекендейтін ортасын қамтамасыз етеді және қаланың көрнекі тартымдылығын арттырады. Отырғызылған қылқан жапырақты ағаштар Шымкенттің климатына ерекше төзімді, бұл олардың тез қалыптасып, тұрғындарды көп жылдар бойы жасыл желектерімен қуантуға мүмкіндік береді. Көгалдандыруға студенттер мен мектеп оқушылары белсене қатысты. Жастар ересек қатысушылар мен еріктілердің тәжірибесін үйрене отырып, шұңқырларды дайындауға, ағаш отырғызуға және суаруға көмектесті. Көптеген адамдар үшін бұл пайдалы тәжірибе ғана емес, сонымен бірге экологиялық жауапкершілік пен әлеуметтік маңызы бар жобаларға қатысудағы тәжірибелік тәжірибе болды. Қатысушылардың бірлескен күш-жігері командалық рух пен қоғамдастық сезімін нығайтты. Әртүрлі жастағы және әртүрлі жастағы адамдар бірге жұмыс істеді, білімдері мен тәжірибелерімен бөлісті және бір-біріне көмектесті, бұл процесті тиімдірек және қызықты етті. Көптеген қатысушылар бірлескен бастамалар тұрғындарды біріктіретінін, экологиялық сананы арттыратынын және табиғатты аялау әдетіне баулитынын атап өтті. Ағаш отырғызудан кейін әкімдік пен серіктестік өкілдері барлық қатысушыларға белсенді қатысқандары үшін алғыстарын білдіріп, ағаш отырғызу қаланың экологиялық болашағына нақты үлес екенін атап өтті. Жас ағаштарды болашақта күтіп-баптау бойынша ұсыныстар берілді: үнемі суару, топырақты қопсыту, зиянкестермен күресу, саябақ аумағын күтіп ұстау. Акция барысында Қорған саябағының микроклиматы мен эстетикасын жақсартып, көлеңке беретін жасыл алаңға айналатын жүзге жуық ағаш отырғызылды. Жас қылқан жапырақты ағаштар тұрғындарға демалуға және серуендеуге, ауа сапасын жақсартуға және тұрақты қалалық экожүйенің бір бөлігіне айналуға қолайлы жағдай жасайды. Шымкентте өткен «Таза Қазақстан» акциясы мемлекеттік органдардың, компаниялардың, тұрғындардың бірлескен жұмысы нақты нәтиже бере алатынын көрсетті. Мұндай бастамалар экологиялық жағдайды жақсартып қана қоймай, тұрғындардың табиғатқа қамқорлық жасау дағдысын оятып, экологиялық сана мен жауапкершілік сезімін оятады. Ұйымдастырушылар мұндай шаралардың тұрақты түрде өткізілетінін баса айтты. Болашақта олар ағаш отырғызу бағдарламасын қаланың басқа да саябақтары мен алаңдарына кеңейтіп, жұртшылыққа танымдық іс-шаралар өткізіп, балалар мен жасөспірімдерге жасыл желектерді дұрыс күтіп-баптауды үйретуді жоспарлап отыр. Ағаш отырғызу тек экологиялық емес, әлеуметтік бастамаға айналды. Қатысушылардың бірлескен жұмысы қоғамдастық байланыстарын нығайтады, қоғамдастық пен азаматтық жауапкершілік сезімін қалыптастырады. Әрбір көшет қала тұрғындарының денсаулығына септігін тигізеді, қала ортасын жақсартады, демалыс пен өмір сүруге қолайлы жағдай жасайды. Осылайша, 2025 жылдың 1 қарашасында «Таза Қазақстан» акциясы аясында Шымкенттегі Қорған саябағында жүзге жуық қылқан жапырақты ағаш отырғызылды. Қала тұрғындары, студенттер, еріктілер, компания қызметкерлері және қала әкімшілігі өкілдерінің басын қосқан шара сәтті өтті. Отырғызылған ағаштар қаланы жасылдандыруға, экологиялық сананы қалыптастыруға және жайлы қалалық ортаны құруға ұзақ мерзімді үлес қосады. Іс-шара барлық қатысушылардың ұжымдық күш-жігері қаланың келбетін өзгертіп, оны таза, жасыл және жайлы ете алатынын көрсетті. Іс-шара тұрғындарды табиғатты жақсарту және оған қамқорлық жасау бойынша әрі қарай әрекет етуге шабыттандырды, сонымен қатар мемлекеттік органдар, бизнес және қоғам арасындағы тиімді ынтымақтастықтың жарқын үлгісі болды.

2025 жылғы 1 қарашада Шымкент қаласында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында ауқымды ағаш отырғызу жұмыстары жүргізілді. Мерекелік іс-шараны ұйымдастырушы ретінде ТОО «Бейнеу-Шымкент Газопровод» компаниясының қызметкерлері мен Абай ауданы әкімдігі бірігіп ат салысты. Акцияның негізгі мақсаты — қала аумағын жасыл желекпен әсемдеу, экологиялық ахуалды жақсарту, тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттыру және қаланы таза әрі жайлы етуге үлес қосу болды.Іс-шараға шамамен жүзге жуық адам қатысты. Олардың қатарында компания қызметкерлері, аудан әкімдігінің өкілдері, волонтёлер, жергілікті тұрғындар, сондай-ақ мектеп және университет студенттері болды. Барлық қатысушыларға ағаш отырғызу үшін қажетті құрал-жабдықтар берілді: балғалар, шелек, күректер, қаптар мен қолғаптар. Бұл ұйымдастыру жұмыстарын жеңілдетіп, барлық қатысушылар үшін тиімді және қауіпсіз жағдай жасады.Ағаш отырғызу жұмыстары «Қорған» саябағында жүргізілді. Сол күні паркте шамамен жүзге жуық қылқан жапырақты ағаш отырғызылды, олардың ішінде қарағай мен ель түрлері басым болды. Ағаштар алдын ала дайындалған учаскелерге орналастырылып, топырақтың, күн сәулесінің және ағаштарға күтім жасау ерекшеліктері есепке алынды. Бұл тәсіл ағаштардың тез өсуіне, қала экожүйесіне бейімделуіне және эстетикалық көрінісінің үйлесімді болуына септігін тигізді.ТОО «Бейнеу-Шымкент Газопровод» компаниясының өкілдері акцияның тек әлеуметтік бастама емес, сонымен қатар қаланың экологиялық жағдайын жақсартуға нақты үлес екенін атап өтті. «Біз «Таза Қазақстан» акциясына қатысып, қаламыздың жасыл желекке толуына үлес қоса алатынымызға қуаныштымыз. Бұл ағаштар тұрғындарға таза ауа береді, қала көркін жақсартады және табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыруға көмектеседі», — деді компания өкілі.Абай ауданы әкімдігі де акцияға толық қолдау көрсетті. Әкімдік өкілдері посадка жүргізілетін учаскелерді алдын ала дайындап, қажетті материалдар мен саженецтерді жеткізіп, барлық ұйымдастырушылық жұмыстарды қамтамасыз етті. Олар мұндай акциялар тұрғындар мен жергілікті билік арасындағы байланысты нығайтып, тұрғындарда табиғатты қорғауға деген жауапкершілікті қалыптастыратынын айтты.Ағаш отырғызу алдында барлық қатысушыларға арнайы нұсқаулық берілді. Мамандар саженецтерді қалай терең отырғызу, топырақты қалай мықтап толтыру, ағашты қалай суару және алғашқы айларда күтім жасау керектігін көрсетті. Бұл тәсіл ағаштардың сәтті өсуіне мүмкіндік берді, ал қатысушыларға өздерінің қоршаған ортаға тікелей әсер ете алатынын сезуге жағдай жасады.Іс-шара барысында ағаш отырғызудың экологиялық мәні түсіндірілді. Мамандар ағаштардың қаланың экологиясына қалай әсер ететінін айтып берді: олар ауаны тазалайды, шаңды азайтады, климатты реттейді, көлеңке жасайды, сонымен қатар қалаға эстетикалық көрік береді. Ағаштар жасыл желекке толы аймақтар ретінде қаланың табиғи сұлулығын арттырып, тұрғындар үшін жайлы демалыс орны болады.Студенттер мен мектеп оқушылары да белсенділік танытты. Олар топырақ қазып, ағаш отырғызып, суарумен айналысты. Мұндай әрекеттер жас буынға табиғатты қорғауға деген жауапкершілікті үйретіп, тәжірибелік дағдылар берді. Волонтёлер жаңа қатысушыларға ағаштарды дұрыс отырғызуды үйретіп, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға үлес қосты.Қатысушылардың бірлесіп жұмыс істеуі топтық рухты күшейтті және қоғамдағы өзара қолдауды арттырды. Адамдар әртүрлі жаста және кәсіби салада бірігіп жұмыс істеп, бір-біріне көмектесті. Көптеген қатысушылар қаланы таза ұстау және қоршаған ортаны қорғау маңызды екенін атап өтті.Ағаш отырғызу аяқталған соң, әкімдік пен компания өкілдері барлық қатысушыларға алғысын білдірді. Олар жаңа отырғызылған ағаштардың өсуі мен күтімі үшін ұсыныстар берді: тұрақты суару, топырақты өңдеу, зиянкестерден қорғау және саябақ аумағын таза ұстау.Нәтижесінде паркте жүзге жуық жаңа ағаш отырғызылды. Олар уақыт өте келе қалада жасыл белдеу қалыптастырады, тұрғындарға таза ауа, көлеңке, демалыс орнын ұсынады және экологиялық тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Ағаштар қаланың тұрақты экожүйесінің бір бөлігіне айналады.«Таза Қазақстан» акциясы Шымкентте тұрғындар, мемлекеттік органдар, кәсіпорындар және волонтёлердің бірлескен күш-жігерінің нәтижесінде экологиялық ахуалды жақсартуға үлес қосатынын көрсетті. Мұндай шаралар қаланы жасыл, таза, жайлы және әсем етуге ықпал етеді, тұрғындардың экологиялық мәдениетін қалыптастырады, қоғамдық жауапкершілікті арттырады.Алдағы уақытта да осындай акциялар тұрақты түрде өткізілмек. Жоспар бойынша жаңа ағаштарды басқа да саябақтар мен скверлерге отырғызу, тұрғындарға күтім жасау бойынша білім беру және жастарды экологиялық мәдениетке баулу шаралары жүргізілетін болады.Ағаш отырғызу тек экологиялық емес, әлеуметтік мәнге де ие. Қатысушылардың бірлесіп жұмыс істеуі қоғамдағы адамдар арасындағы байланыстарды нығайтады, азаматтық жауапкершілікті дамытады және әрбір адамның қаланың экологиясына қатысуын көрсетеді. Әр отырғызылған ағаш — бұл тұрғындар мен болашақ ұрпаққа арналған ұзақ мерзімді экологиялық және эстетикалық сыйлық.1 қараша 2025 жылы Шымкент қаласында өткізілген «Таза Қазақстан» акциясы сәтті өтті. Паркте жүзге жуық ағаш отырғызылды, жастар мен волонтёлер белсенділік көрсетті, әкімдік пен компания өкілдері өз қолдауын көрсетті. Жасалған ағаштар қаланың көркін жақсартып қана қоймай, тұрғындарға таза ауа, жайлы демалыс ортасы және экологиялық тәрбие береді.Бұл акция қала тұрғындарына үлгі болып, табиғатқа қамқорлық жасаудың маңыздылығын көрсетті. «Таза Қазақстан» жобасы арқылы Шымкент қаласы жасыл, таза және әсем қалаға айналуға бағытталған жүйелі жұмыстарын жалғастыра береді.

2025 жылдың 5 қарашасында Шымкентте «Таза Қазақстан» ауқымды экологиялық акциясы өтті. Ол Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының (ҚМДБ) төрағасы, Бас мүфти Наурызбай хазірет Тағанұлының бұйрығымен ұйымдастырылды. Қала мешіттерінде өткізілген шара жалпы тазалық, абаттандыру жұмыстарын жүргізу, тұрғындардың тазалығына жауапкершілікті тәрбиелеу, рухани-экологиялық сананы нығайтуға бағытталған. Науқан барлық жастағы адамдарды біріктірді, бірақ тазалық жұмыстарына белсенді қатысқан әйелдер қауымына ерекше көңіл бөлінді. «Таза Қазақстан» жобасы аясында Шымкент қалалық орталық мешітінде тазалық акциясы өтіп, оған приход әйелдері белсене қатысты. Олар ішін мұқият тазалап, дымқыл тазалау жұмыстарын жүргізді, кілемдерді өңдеп, терезелер мен есіктерді жуып, намазхананың толық жөндеуден өтуіне мүмкіндік берді. Әр қатысушы намазхананың таза, жайлы және үйлесімді болуына өз үлесін қосты. Әйелдер ішкі тазалықпен қатар, сыртқы көріктендіру жұмыстарына да назар аударды: мешіттің айналасын тазартып, қоқыстарды шығарып, жасыл желек пен гүлзарларды ретке келтірді. Бұл мешіттің эстетикалық келбетін жақсартып қана қоймай, шіркеу қызметкерлері үшін жайлы әрі қауіпсіз жағдай туғызды. Әйелдер мұндай шараларға қатысу әртүрлі ұрпақ өкілдерін жақындастырып, жауапкершілік сезімін оятып, қоғамдық орындардың тазалығы мен тәртібіне қамқорлық жасауды әдетке баулитынын атап өтті. Шымкент қаласының бас имамы Бақдулет хазірет Нұрматұлы акцияға атсалысқан қыз-келіншектерге шексіз алғысын білдірді. Мешіттерді тазалаудың физикалық ғана емес, рухани мәні де бар екенін атап өтті. "Мешіт – жай ғана құлшылық ететін орын емес, жамағаттың рухани өмірінің орталығы. Әрбір тазалық, тазалыққа қамқорлық жасау рухани құндылықтарды нығайтады, мейірімділікке, сабырлыққа, өзгені құрметтеуге үйретеді. Осынау қасиетті кеңістіктің жаңаруына үлес қосқан әрбір әйелге алғысымыз шексіз", - деді имам. Қатысушылар ұйымдасқан түрде жұмыс істеді: олар топтарға бөлініп, әрқайсысы белгілі бір аумаққа — намазханаға, дәліздерге, кіреберістерге және ішкі кеңістіктерге жауапты болды. Бұл тәсіл оларға мешіттің барлық аумағын қамтып, тазалықты барынша тиімді өткізуге мүмкіндік берді. Аяқталғаннан кейін кілемдер мұқият тазаланып, терезелер мен есіктер жарқырап, барлық беттер сүртіліп, дезинфекцияланды. Мешіттің іші жарқыраған, таза әрі приходтар үшін жағымды болды. Әйелдер тәжірибе алмасуға және бір-бірін үйретуге де назар аударды. Тәжірибелі приходтар жаңадан келгендерге қалай дұрыс тазалау керектігін, кілем, жиһаз, терезеге қандай бұйымдарды қолдану керектігін және тиімді жұмыс істеу үшін өз ресурстарын қалай тиімді бөлу керектігін көрсетті. Бұл бірлескен жұмыс мешіттің жай-күйін жақсартып қана қоймай, ұжымды құруға, жамағатпен байланысты нығайтуға және экологиялық және әлеуметтік жауапкершілікке ықпал етті. «Таза Қазақстан» акциясы нақты бір мешіт үшін ғана емес, барша жамағат үшін маңызды. Ғибадатханаларды жүйелі түрде тазалау халық арасында тазалық әдеттерін қалыптастырып, экологиялық сауаттылық пен экологиялық мәдениетті арттырады. Жиынға қатысқан қыз-келіншектер тазалықтың сыртқы көрінісі ғана емес, адамның ішкі рухани күйінің де көрінісі екенін баса айтып, жастар мен балаларға үлгі-өнеге көрсетті. Сенбіліктің экологиялық аспектілеріне ерекше назар аударылды. Қатысушылар қалдықтарды дұрыс сұрыптауды қамтамасыз етті, экологиялық таза тазалау құралдарын қолданды және олардың қоршаған ортаға тигізетін кері әсерін барынша азайтуға тырысты. Бұл қоғамдық орындарда тазалықты сақтауға және азаматтардың экологиялық санасын қалыптастыруға бағытталған «Таза Қазақстан» жобасының негізгі мақсаттарына сәйкес келеді. Қаланың бас имамы Бақдәулет хазірет мұндай шаралардың жүйелі түрде өткізіліп тұруы керектігін атап өтті. Мешіттердегі тазалық пен тәртіп намаз оқу үшін физикалық жағдайды жақсартып қана қоймай, азаматтық және рухани жауапкершілікке тәрбиелейді. «Осындай іс-шараларды ұдайы өткізудің қоғамдағы келісімді, тазалықты, рухани салауаттылықты сақтау үшін маңызы зор. Тазалықты бұзу дегеніміз – адамның ішкі дүниесіне, қоршаған әлемге қамқорлық жасау», - деп атап өтті ол. Науқан ұрпақтар арасындағы байланысты нығайтты. Әртүрлі жастағы қыз-келіншектер өзара тәжірибе алмасып, жастарға еңбекті дұрыс ұйымдастыруды, тазалықты сақтауды үйретті. Бұл әртүрлі жастағы топтардың бірлескен күш-жігері нақты нәтижелер беріп, тұтастай алғанда қоғамға қалай оң әсер ететіндігінің жарқын мысалы болды. Ішкі тазалаудан бөлек, айналаны абаттандыруға да назар аударылды: қоқыс шығару, гүлзарларды күтіп ұстау, жолдар мен жасыл аумақтарды тазалау. Осылайша, акция мешіт ішінде де, айналасында да жайлы, қауіпсіз және эстетикалық жағымды ортаның қалыптасуына ықпал етті. Іс-шараның қорытындысы бойынша қатысушылар мұндай іс-шаралардың тек практикалық пайда ғана емес, сонымен бірге рухани қанағаттану да беретінін атап өтті. Олардың күш-жігерінің нәтижесін көру, шіркеу қызметкерлері мен имамның ризашылығын сезіну, ауызбіршілік пен ұжымшылдық сезімі – осының барлығы олардың болашақта осындай бастамаларға қатысуға ынтасын арттырады. Шымкентте өткен «Таза Қазақстан» акциясы қоғамның, діни ұйымдардың, жеке тұлғалардың бірлескен күш-жігері айтарлықтай әрі ұзақ мерзімді нәтижелерге қол жеткізетінін көрсетті. Әйелдер жөндеу жұмыстарын жүргізген мешіт таза намаз оқитын орын ғана емес, рухани-тәндік ортаға деген қамқорлықтың, бірлік пен қоғамдық жауапкершіліктің символына айналды. Осылайша, 2025 жылдың 5 қарашасында Шымкент қаласында әйелдер қауымының белсенді қатысуымен «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы сәтті өтті. Мешіт толығымен тазаланып, абаттандырылып, оның іші де, айналасы да таза әрі абаттандырылды. Қаланың бас имамы Бақдәулет хазірет жиынға қатысушыларға шексіз алғысын білдіріп, рухани-әлеуметтік құндылықтарды нығайтудағы мұндай бастамалардың маңыздылығын атап өтті. Бұл науқан бүкіл қалаға, жалпы қоғамға үлгі болды. Тазалық пен тәртіпті сақтау, діни орындар мен табиғатқа ұқыптылықпен қарау – парыз ғана емес, барлық жастағы және әлеуметтік топтарды біріктіретін тәрбиенің маңызды элементі екенін көрсетті. «Таза Қазақстан» өз жұмысын жалғастыра береді, қатысушыларды көбірек тартады және Шымкент қаласы мен бүкіл республика тұрғындарының экологиялық және рухани санасын қалыптастырудың сенімді құралына айналады.

2025 жылғы 5 қарашада Шымкент қаласында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық жобасы аясында ауқымды тазалық акциясы ұйымдастырылды. Бұл іс-шара ҚМДБ Төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының тапсырмасына сәйкес өткізілді және қаланың мешіттерінде жаппай тазалық жұмыстарын жүргізуге бағытталды. Акцияның басты мақсаты — мешіттердің ішкі және сыртқы аумақтарын ретке келтіру, қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыру, сондай-ақ діни орындарды қастерлеу және әсемдеу арқылы рухани тазалыққа да көңіл аудару болды.Шымкент қаласының орталық мешітінде өткізілген тазалық шарасына әйел-қыздар жамағаты белсенді қатысып, өздерінің қол еңбегімен құлшылық орындарын жаңартты. Қатысушылар мешіттің ішін толығымен тазалап, орындықтарды, кілемдерді, терезелер мен есіктерді сүртіп, барлық құлшылық аймағын жинақтады. Сондай-ақ, әйелдер ауладағы қоқысты жинап, жасыл желектерді ретке келтіріп, гүлзарларды тазалап, мешіттің сыртқы көрінісін де жақсартты.Акция барысында әйел-қыздар жамағаты бір-бірімен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеді. Олар әр топқа бөлініп, әрбір бөлмені, залды және кіреберісті мұқият тазалады. Кілемдер тазаланғаннан кейін құлшылық жасау үшін арнайы орындар қайтадан ашылып, мешіттің ішкі кеңістігі жаңарып, жарықтандыруы мен санитарлық жағдайы жақсарды. Бұл шара мешіттің күнделікті өмірінде де маңызды рөл атқаратыны белгілі: таза ортада адамдардың құлшылыққа деген ниеті күшейіп, рухани көңіл-күйі көтеріліп, дұға мен ибадатқа деген ынта артады.Шараға қатысқан әйелдер қауымы өздерінің тәжірибелерін бөлісіп, бір-біріне кеңестер берді. Мәселен, әрбір әйел мешіт ішін қалай тиімді тазалауға, арнайы құрал-жабдықтарды қалай қолдануға болатынын көрсетті. Сондай-ақ, тазалық кезінде қоршаған ортаға қамқорлық жасау, қоқысты дұрыс бөлу және экологиялық таза материалдарды пайдалану мәселелері де қаралды. Бұл тәжірибе қатысушыларға күнделікті өмірде де тазалыққа және қоршаған ортаны сақтау мәдениетіне бейімделуге септігін тигізді.Шымкент қаласының бас имамы Бақдәулет қажы Нұрматұлы осындай игі іске атсалысқан әйелдер қауымына алғысын айтып, ризашылығын білдірді. Ол мешіттердің тазалығы тек сыртқы көріністі жақсарту емес, сонымен қатар рухани тазалыққа да ықпал ететінін атап өтті. «Мешіт — бұл тек құлшылық орны емес, қоғамның рухани орталығы. Мұнда әрбір тазалық шарасы адамның жүрегіне ізгілік пен адалдық сезімін жеткізеді. Сіздер жасаған бұл еңбектің маңызы орасан», — деді ол.Акция барысында қатысушылардың еңбегі нәтижелі болды. Мешіттің ішкі кеңістігі жаңарып, құлшылық жасайтын орындар таза әрі жайлы күйге келтірілді. Терезелер мен есіктер жылтырап, кілемдер мен орындықтар тазаланды. Сонымен қатар, мешіттің ауласы да жинақы болды: қоқыс жиналып, жасыл желектер күтіп-бапталды, гүлзарлар қалпына келтірілді. Қатысушылардың біріктіруі мен ынтымақтастығы бұл шараның табысты өтуіне үлкен үлес қосты.Бұл шараның мәні тек мешітке ғана қатысты емес. «Таза Қазақстан» жобасы аясында өткізілетін іс-шаралар қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған. Мұндай акциялар адамдардың таза ортаға деген жауапкершілігін арттырады, қоршаған ортаны сақтауға үйретеді және азаматтық белсенділікті дамытады. Әйелдер қауымы осындай шараға қатысу арқылы өз үлесін қосып, қоғамдағы оң имидж қалыптастыруға ықпал етті.Акция барысында әйелдер өздерінің жеке тәжірибелерін де көрсетті. Олар тазалық жұмыстарын қалай тиімді ұйымдастыруға болатынын, әрбір бөлмені, аумақты қалай жүйелі түрде тазалауды үйретті. Қатысушылар арасында тәжірибе алмасу мәдениеті қалыптасып, әрқайсысы өзіне пайдалы да маңызды ақпарат алды. Бұл тәжірибе әйелдерге күнделікті өмірде де тазалыққа және қоршаған ортаны сақтау мәдениетіне бейімделуге септігін тигізді.Тазалық шарасы барысында экологиялық жауапкершілік те ерекше назарға алынды. Қоқысты дұрыс бөліп жинау, арнайы пакеттерді пайдалану, тазалық кезінде экологиялық таза құралдарды қолдану — осылардың бәрі акцияның маңызды аспектілері болды. Қатысушылар экологиялық мәдениетті қалыптастыруға үлес қосып, болашақта таза ортаны сақтауға дайындықтарын көрсетті.Акция соңында мешіттің бас имамы Бақдәулет қажы Нұрматұлы қатысушыларға алғыс айтып, олардың еңбегін жоғары бағалады. Сонымен қатар, ол мұндай іс-шаралардың тұрақты түрде өткізілуі маңызды екенін атап өтті. Мешіттердің тазалығы, қауымның бірлігі және рухани үйлесімділік — осының бәрі қоғам үшін қажетті құндылықтар болып саналады.«Таза Қазақстан» экоакциясы Шымкенттегі мешіттерде тек бір күндік іс-шара емес, қоғамның тұрақты дамуына бағытталған жүйелі бастамалардың бірі. Әйелдер қауымының белсенділігі мен ынтымақтастығы қалалық мешіттердің көрінісін жақсартып қана қоймай, жастарға, балаларға және барлық қоғамға үлгі болды. Олар өз әрекеттерімен тазалықтың тек физикалық емес, рухани мәні бар екенін көрсетті.Акция барысында алынған тәжірибе мен нәтижелер келесі шараларға да негіз болады. Қоғамдағы экологиялық мәдениетті нығайту, мешіттерді таза ұстау, азаматтық жауапкершілікті қалыптастыру — бұлардың бәрі «Таза Қазақстан» жобасының негізгі мақсаттары болып табылады. Әйелдер қауымының белсенді қатысуы бұл бастаманың табысты өтуін қамтамасыз етті.Қорытындылай келе, 5 қараша 2025 жылы Шымкент қаласында өткен «Таза Қазақстан» экоакциясы әйел-қыздар жамағатының белсенді қатысуымен табысты өтті. Мешіттің ішкі кеңістігі жаңарып, құлшылық жасауға ыңғайлы, таза әрі жайлы ортаны қамтамасыз етті. Аула мен сыртқы аумақтар да ретке келтіріліп, гүлзарлар күтіп-бапталды. Шаһардың бас имамы Бақдәулет қажы Нұрматұлы қатысушыларға ризашылығын білдіріп, осындай игі іс-шаралардың қоғамдағы рөлін атап өтті.Бұл акция тек мешіттерге ғана емес, жалпы қоғамға үлгі болды. Қатысушылардың бірлігі, жауапкершілігі және экологиялық мәдениетті қалыптастыруға қосқан үлесі қаладағы тұрақты тазалық пен мәдениетті ортаға ықпал етеді. «Таза Қазақстан» жобасының аясында осындай шаралар алдағы уақытта да жүйелі түрде өткізіліп, Шымкент қаласы таза, көркем әрі жайлы қалаға айналуы үшін тұрғындардың үлесі жалғасады.

2025 жылдың 6 қарашасында Шымкенттегі Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз суы біржола шешілді. Бұл жағдай бұған дейін қала тұрғындарының үлкен наразылығын тудырып, қалалық қызметтердің назарын аударған болатын, өйткені кәріз сулары жаяу жүргіншілер жолын басып, жағымсыз иіс шығарып, қоршаған ортаны ластады. Жаяу жүргіншілер жолымен жүру ыңғайсызданып, санитарлық жағдай қанағаттанарлықсыз болып, биліктің де, бизнестің де шұғыл араласуын талап етті. Бұл мәселе БАҚ пен кәріз жүйесінің жағдайы туралы сюжет дайындап жатқан түсірілім тобының назарын аударды. Есепті дайындап жатқанда жақсы жаңалық келді: тамақтандыру мекемесінің кәріз жүйесі мамандары ақауларды жоюға кірісті. Олар аз уақыт ішінде ақаулы учаскені анықтап, толығымен бітеліп қалған дренажды қоқыстан тазартып, оның қалыпты жұмысын қалпына келтірді. Жұмыс жүйені мұқият тексеруден басталды. Мамандар бітелудің нақты орнын анықтап, кәріз құбырларының жағдайына баға берді. Бұл өте маңызды болды, өйткені тіпті кішкене қисаю немесе бітелу судың қайтадан көшеге ағып кетуіне әкелуі мүмкін. Тексеруден кейін олар жүйені толық тазалау және қалпына келтіру үшін барлық қажетті құралдар мен материалдарды дайындады. Келесі қадам кәріз құбырларында жиналған барлық қоқыстарды жою болды. Мамандар жүйені тұрмыстық қалдықтардан, азық-түлік қалдықтарынан және судың қалыпты өтуіне бөгет болған басқа да қоқыстардан тазартты. Сонымен бірге олар төгілген судан зардап шеккен тротуарлар мен көше аумақтарын жуды. Осылайша, көшенің санитарлық жағдайы толығымен қалпына келтірілді. Тазалау және жөндеу жұмыстарынан кейін мамандар жағымсыз иістерді жою және ағынды сулардың құрамындағы бактериялар мен микроорганизмдердің таралу қаупін азайту үшін дезинфекциялау жұмыстарын жүргізді. Барлық жұмыстар санитарлық нормалар мен нормаларды сақтай отырып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, көшедегі экологиялық жағдайды жақсарту мақсатында жүргізілді. Тамақтану мекемесінің өкілдері туындаған қолайсыздықтар үшін тұрғындардан кешірім сұрап, алдағы уақытта кәріз жүйесін тұрақты түрде тексеріп, жөндеу жұмыстарын жүргізетіндіктерін жеткізді. Олар алдын алу және уақтылы тексеру ұқсас жағдайларды болдырмаудың негізгі шаралары екенін атап өтті. Сондықтан мәселені шешу ағымдағы мәселені шешіп қана қоймай, болашақта мұндай оқиғалардың алдын алуға қадам жасады. Қалалық қызметтер де жүйенің қалпына келтірілуін бақылап отырды. Мамандар кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеп тұрғанын және су енді көшеге қайта келмейтінін растады. Қаладағы басқа да коммерциялық нысандарға жүйелі түрде техникалық қызмет көрсету және алдын алу шараларын жүргізу бойынша қосымша нұсқаулар берілді. Бұл болашақта кәріздік ақаулардың пайда болу қаупін азайтады. Аудан тұрғындары атқарылған жұмыстарға риза екендіктерін білдірді. Олар жаяу жүргіншілер жолы тағы да көлік қозғалысына қауіпсіз болып, көше тазартылып, жағымсыз иіс жойылғанын атап өтті. Кәріз жүйесін жөндеу және тазалау барлық тұрғындар үшін жайлылық пен қауіпсіздікті арттырып, көшедегі әдеттегі тәртіпті қалпына келтірді. Бұл оқиға кәсіпорындар мен олардың кәріз жүйелеріне жауапты қызмет көрсетудің маңыздылығын көрсетті. Тұрақты тексерулер, уақтылы тазалау және жабдықты бақылау санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және тұрғындар үшін проблемалардың алдын алу үшін өте маңызды. Сюжетті дайындап жатқан түсіру тобы да жұмыс барысын бақылап, тұрғындарды жүйені қалпына келтіру туралы хабардар етіп отырды. Тұрғындар оқиғаның себептері, оны шешу бойынша қабылданған шаралар және алдағы уақытта мұндай жағдайлардың алдын алу жоспарлары туралы толық ақпарат алды. Бұл азаматтар, бизнес және қала қызметтері арасындағы сенімді арттыруға көмектесті. Компания өкілдері үнемі профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізіп, кәріз жүйесін тазалау жұмыстарын жүргізетініне сендірді. Олар мұндай шаралар коммуналдық инфрақұрылымның сенімді жұмысын қамтамасыз етіп, проблемалардың қайталануын болдырмайтынын атап өтті. Қала билігі сондай-ақ кәріз жүйесін тазалауды аяқтап, қалыпты жұмысты қалпына келтіру бір реттік шара емес, қаланың инфрақұрылымын қолдауға бағытталған жүйелі жұмыстың бір бөлігі екенін баса айтты. Тұрақты тексерулер, профилактикалық қызмет көрсету және техникалық қолдау тұрғындардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі кешенді тәсілдің негізгі элементтері болып табылады. Нәтижесінде 2025 жылдың 6 қарашасында Нәзір Төреқұлов көшесіне төгілген кәріз суы толығымен жойылды. Компания мамандары кәріз жүйесін тазалап, бітелуді алып тастап, жүйенің қалыпты жұмысын қалпына келтірді. Көшелер мен тротуарлар жуылып, санитарлық жағдайға келтірілді. Тұрғындар мен қала басшылығы атқарылған жұмыстарға риза екендіктерін білдіріп, алдағы уақытта мұндай келеңсіздіктердің алдын алу үшін алдын алу шаралары жалғасатынын атап өтті. Бұл оқиға билік, бизнес және тұрғындардың бірлескен күш-жігері мәселені тез арада шешуге және қалалық инфрақұрылымды қолдауға мүмкіндік беретінін айқын көрсетті. Төтенше жағдайларды жою және профилактикалық қызмет көрсету барлық қала тұрғындары үшін қауіпсіз және жайлы ортаның кілті болып табылады. Осылайша уәде орындалып, кәріз жүйесі қалпына келтіріліп, тұрғындар тағы да көшені қауіпсіз пайдалана алды. Бұл оқиға инженерлік желілерге тұрақты қызмет көрсетудің, жауапкершілікті іскерлік мінез-құлықтың және қалалық қызметтердің жедел әрекет етуінің маңыздылығын көрсетті. Кәріздегі жағдай барлық тараптардың: қалалық қызметтер, кәсіпорындар және тұрғындар арасындағы табысты ынтымақтастықтың үлгісі болды. Жүйелі профилактикалық қызмет көрсетуді жалғастыру ұқсас мәселелердің қайталану қаупін азайтады және Шымкентте жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етеді.

2025 жылғы 6 қарашада Шымкент қаласында Нәзір Төреқұлов көшесінде орын алған кәріз жүйесінің ағуы мәселесі толық шешімін тапты. Бұған дейін тұрғындар мен қала қызметкерлері тарапынан үлкен назар аударылған бұл жағдай, әсіресе жаяу жүргіншілер мен көшені пайдаланатын тұрғындар үшін қолайсыздық туғызған еді. Кәріз суының көшеге ағуының салдарынан тротуарлар ластанып, жағымсыз иіс тарағандықтан, жергілікті билік пен кәсіпкерлер мәселені дер кезінде шешу қажеттігін түсінді.Түсірілім тобы осы оқиғаға қатысты сюжет дайындап жатқан кезде, мәселенің шешіліп жатқаны туралы жақсы жаңалық жетті. Тамақтану орнының мамандары кінәрат кеткен учаскені анықтап, барлық кәріз жүйесін тазалауға кірісті. Олар толып қалған кәріз жүйесін қоқыстан тазартып, оны ретке келтірді. Бұл жұмыстар барысында барлық ақаулар жойылып, судың еркін ағуы қамтамасыз етілді.Жұмыстардың алғашқы кезеңінде мамандар кәріз жүйесінің нақты қай жерінде бөгет немесе ақау бар екенін анықтау үшін тексеру жүргізді. Бұл кезең өте маңызды болды, себебі жүйедегі кішкене бөгет те судың көшеге ағуына себеп болуы мүмкін еді. Барлық тексеру жұмыстарынан кейін мамандар жүйенің толық функционалдығын қалпына келтіру үшін қажетті құрал-жабдықтарды пайдаланды.Кәріз суының ағуы салдарынан ластанған аумақ тазаланды, шайынды су жуылып, тротуарлар мен көшелердің санитарлық жағдайы қалпына келтірілді. Мамандар арнайы тазалау құралдарын пайдаланып, барлық көрініп тұрған қоқысты, шөптерді және басқа да қалдықтарды алып тастады. Сонымен қатар, жүйенің болашақта бұзылмауы үшін алдын алу шаралары енгізілді.Тамақтану орнының өкілдері тұрғындарға келтірілген қолайсыздық үшін кешірім сұрап, осындай жағдайдың қайталанбауы үшін жүйелі профилактикалық жұмыстар жүргізілетінін хабарлады. Олар жүйені тексеріп, тазалап, кәріз желісін тұрақты түрде бақылауға алатынын айтты. Бұл шаралар тұрғындардың сенімін қалпына келтіруге және болашақта осындай қолайсыздықтардың алдын алуға бағытталған.Қала әкімдігі мен тиісті қызмет органдары бұл оқиғаның дамуын бақылап, кәріз жүйесінің толық ретке келтірілгенін тексерді. Мамандар кәріз жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қосымша нұсқаулар берді. Сонымен қатар, қаладағы басқа кәсіпкерлік нысандарға да жүйелі түрде бақылау жүргізіліп, осындай жағдайлардың алдын алу жоспарлары жасалды.Тұрғындар да бұл шешімді қолдап, кәріз жүйесінің уақытылы тазалануы олардың күнделікті өміріне оң әсер еткенін атап өтті. Енді көшелер таза, тротуарлар қауіпсіз және санитарлық жағдайлар қалпына келтірілді. Кәріз жүйесінің ретке келтірілуі тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға, көшелердің қауіпсіздігі мен санитарлық-гигиеналық жағдайды сақтауға мүмкіндік берді.Бұл оқиға кәсіпкерлердің жауапкершілігі мен тиісті қызметтердің жедел әрекет етуінің маңызды екенін көрсетті. Кәріз жүйесін дер кезінде жөндеудің, тазалаудың және бақылаудың тұрғындар үшін қаншалықты маңызды екені айқын көрінді. Алдағы уақытта осындай профилактикалық шаралар тұрақты түрде жүргізіліп, қаладағы инфрақұрылым жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуі қамтамасыз етіледі.Сонымен қатар, кәріз жүйесін тазалау жұмыстарының сапасы мен тиімділігі түсірілім тобының бақылауында болды. Олар осы оқиғаға қатысты сюжет дайындау барысында жұмыстардың барысын қадағалап, тұрғындар үшін ақпараттық түсіндіру жүргізді. Бұл халыққа кәріз жүйесінің маңыздылығын, оның дұрыс жұмыс істемеуінің қандай қиындықтар тудыруы мүмкін екенін түсіндіруге мүмкіндік берді.Тамақтану орнының мамандары барлық ақауларды жойғаннан кейін, кәріз жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін жүйелі профилактикалық тексерулер мен тазалау жұмыстарын жалғастырады. Бұл шаралар қаладағы инфрақұрылымның сенімділігін арттырып, тұрғындарға қауіпсіз және қолайлы орта қамтамасыз етеді.Қала билігі мен тиісті қызмет органдары тұрғындарды сендірді: кәріз жүйесінің толық тазалануы және ретке келтірілуі — бұл тек уақытша шешім емес, жүйелі жұмыстардың нәтижесі. Алдағы уақытта осындай алдын алу іс-шаралары тұрақты түрде жүргізіліп, тұрғындардың өміріне қолайсыздық келтіретін жағдайлар алдын алынады.Қорытындылай келе, 6 қараша 2025 жылы Шымкент қаласында Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз жүйесінің ағуы мәселесі толық шешімін тапты. Тамақтану орнының мамандары барлық ақауларды анықтап, толып қалған жүйені тазалап, ретке келтірді. Шайынды судың орны жуылып, санитарлық тазалау жұмыстары жүргізілді. Тұрғындар мен қала қызметкерлері бұл жағдайдан қанағаттанушылық білдіріп, болашақта осындай қолайсыздықтардың алдын алу мақсатында жүйелі профилактикалық жұмыстар жүргізілетінін атап өтті.Бұл оқиға тұрғындар мен кәсіпкерлер арасындағы жауапкершілікті, тиісті қызмет органдарының жедел әрекетін және инфрақұрылым жүйелерін уақытылы бақылау қажеттілігін көрсетті. Уәде орындалды, кәріз жүйесі ретке келтірілді, ал тұрғындар енді таза және қауіпсіз ортада өмір сүре алады. Бұл жағдай болашақта қаладағы инженерлік жүйелерді бақылау мен профилактика жұмыстарының маңызды екенін тағы бір мәрте дәлелдеді.

2025 жылдың 6 қарашасында Шымкентте «Таза бейсенбі» ауқымды экологиялық акция өтті. Негізгі сенбілік шаралары қаланың Тұран ауданында ұйымдастырылып, тұрғындар, коммуналдық қызметкерлер, белсенділер, жастар мен зейнеткерлер көшелерді, аулаларды, қоғамдық орындарды ретке келтіруге жұмылдырылды. Шара жалпықалалық сенбілік түрінде өтіп, қала тазалығын сақтау мен санитарлық жағдайды жақсартуға, сонымен қатар тұрғындарды қоршаған ортаға қамқорлық жасау әдетін қалыптастыруға бағытталған. Іс-шараға әртүрлі жас топтары мен әлеуметтік топтардың өкілдері қатысты. Барлығы қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді: қолғаптар, қоқыс дорбалары, сыпырғыштар, тырмалар. Қатысушылар қоқыс жинады, құлаған жапырақтарды жинады, арықтарды тазартты, жасыл алаңдар мен алаңдарды күтті. Көпшілік мұндай шараларға қатысу қоғамдастық рухын нығайтып, түрлі ұрпақ өкілдерін біріктіріп, туған жерге деген жауапкершілік сезімін оятатынын атап өтті. Атап айтқанда, зейнеткерлер өз тәжірибелерімен бөлісті, жастар белсенділік пен ынта танытты, ал балалар мен олардың ата-аналары табиғатты қорғау туралы білді. Ұйымдастырушылар атап өткендей, мұндай шараларға қатысу экологиялық жағдайды жақсартуға көмектесіп қана қоймай, қатысушылардың өз қаласына деген мақтаныш сезімін оятады. Шымкентте «Таза бейсенбі» сенбілік шаралары дәстүрге айналып, жыл өткен сайын еріктілер саны артып келеді. «Аманат» партиясы қалалық филиалы жауапты хатшысының орынбасары Ербол Байқонысовтың айтуынша, мұндай шараларды жүйелі түрде өткізу – қаланың экологиялық саясатының маңызды бөлігі. "Шымкенттіктерді қала тазалығына қамқорлық жасауға шақырамыз. Өйткені, тазалық денсаулық кепілі. Шымкенттің нағыз жасыл желекке айналуы үшін мұндай шараларды жиі өткізіп тұрғанымыз абзал. Айналамыз таза болса, рухани жағынан да, экологиялық жағынан да таза боламыз", - деді ол. Жыл басынан бері Шымкентте «Таза бейсенбі» акциясы 43 рет өткізілді. Осы уақыт ішінде қаладан мыңдаған тонна қоқыс шығарылды, оған 3 мыңнан астам адам қатысты. Бұл нәтижелер азаматтардың белсенділігінің жоғары деңгейін және азаматтар, белсенділер және муниципалдық қызметтер арасындағы бірлескен жұмыстың тиімділігін көрсетеді. Сонымен қатар, тұрақты тазалау аулаларды, көшелерді және қоғамдық орындарды таза ұстау әдетін қалыптастыруға көмектеседі. Акцияда қаладағы су бұру жүйесінде маңызды рөл атқаратын суару арықтарын тазалауға баса назар аударылды. Қоқыс пен құлаған жапырақтармен бітеліп қалған суару арықтары жауын-шашын кезінде көшелерді су басып, аумақтағы санитарлық жағдайды нашарлатуы мүмкін. Сондықтан қатысушылар арықтардағы қоқыстарды белсенді түрде алып тастап, арналарды тазартып, судың еркін ағып кетуін қамтамасыз етті. Сонымен қатар, құлаған жапырақтар жиналып, көгалдар мен тротуарлар тұрмыстық қалдықтардан тазартылды. Күні бойы волонтерлар ұйымдастырушылар алдын ала белгілеген аумақтарда жұмыс істеді. Бұл үлкен аумақты қамтуға және қатысушылардың күш-жігерін барынша тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. Шараны ұйымдастырушылар мұндай шаралар қаланың көркін жақсартып қана қоймай, тұрғындардың экологиялық санасын арттыратынын атап өтті. Қатысушылар өз күштерінің нәтижесін бірден көрді: таза көшелер, ұқыпты аулалар, жасыл желектер, қоқыссыз арықтар. Көптеген адамдар үшін бұл ресми іс-шара аяқталғаннан кейін де өз аудандарын сақтауды жалғастыруға ынталандыру болды. Сондай-ақ волонтерлар топтық жұмыс адамдарды жақындастырып, қоғамдастық сезімін оятатынын атап өтті. Жастар аға буыннан білім алса, зейнеткерлер табиғатты аялап, қала тазалығын сақтау туралы білімдерін ортаға салды. Осылайша, науқан аумақты тазалаудың практикалық міндеттерін шешіп қана қоймайды, сонымен қатар қатысушыларды қоршаған ортаға құрметпен қарауды оятатын тәрбиелік қызмет атқарады. Қаланың коммуналдық қызметтері шараны өткізуге логистикалық қолдау көрсетті, соның ішінде жабдықтарды жеткізу, қалдықтарды шығару және қатысушылардың қауіпсіздігін бақылау. Барлық жұмыстар санитарлық нормаларды сақтай отырып жүргізілді, бұл қаланың көркін жақсартып қана қоймай, қоғамдық орындардың санитарлық-гигиеналық жағдайын жақсартты. Тұран ауданында өткен «Таза бейсенбі» шарасы тұрғындардың, белсенділердің және қалалық қызметтердің бірлескен күш-жігері қысқа мерзімде қаланың жағдайын айтарлықтай жақсартуға болатынын көрсетті. Қатысушылар мұндай іс-шаралар тазалық пен тәртіпке қамқорлық жасау әдетіне тәрбиелейтінін, сонымен қатар қарым-қатынас пен ынтымақтастық үшін қолайлы атмосфераны қалыптастыратынын атап өтті. Науқанға қатысудың практикалық пайдасымен қатар әлеуметтік әсері де бар. Көршілермен байланысу, бірге жұмыс істеу және тазалауға көмектесу қауымдастық сезімін тудырады және қауымдастық байланыстарын нығайтады. Мұндай науқандар қала мәдениетінің маңызды элементіне айналады, адамдарда өз төңірегіне және жалпы қалаға қамқорлық жасау әдетін қалыптастырады. Іс-шараның қорытындысы бойынша барлық қатысушылар ұйымдастырушылардан алғыс сөздер алып, атқарылған жұмыстардан алған әсерлерімен бөлісуге мүмкіндік алды. Көпшілігі акцияға қатысу оларға жеке маңыздылық сезімін, өз қаласына деген мақтаныш сезімін тудырғанын және күнделікті өмірде тазалықты одан әрі насихаттауға деген құлшынысын тудырғанын атап өтті. Науқан көрсеткендей, кішігірім жеке әрекеттердің өзі айтарлықтай нәтижелерге әкеледі. Таза көшелер, ұқыпты аулалар, тазартылған арықтар мен саябақтар қаланың өмір сүруіне қолайлы және қалалық ортаның сапасын жақсартады. Осындай іс-шараларды ұдайы өткізу тұрғындардың экологиялық жауапкершілік сезімін оятып, экологиялық сауаттылықтың жоғары деңгейін сақтайды. Осылайша, 2025 жылдың 6 қарашасында Шымкентте өткен «Таза бейсенбі» акциясы қала тұрғындарының, коммуналдық қызметтердің, белсенділердің бірлескен іс-қимылының сәтті үлгісі болды. Нәтижесі таза көшелер, абаттандырылған аулалар, жаяу жүргіншілер үшін қауіпсіз аумақтар, суару арықтары қалпына келтірілді. Шара қалада тазалық пен тәртіпті сақтау, тұрғындарды туған қаласына ұқыптылықпен қарауды әдетке айналдыру, барлық ұрпақ үшін қолайлы қалалық ортаны қалыптастыру мақсатында экологиялық акцияларды жүйелі түрде өткізудің маңыздылығын растады.

2025 жылдың 6 қарашасында Шымкент қаласында «Таза бейсенбі» атты ауқымды экологиялық акция өтті. Іс-шара барысында қала тұрғындары, коммуналдық қызметкерлер, белсенді жастар, зейнеткерлер және еріктілер бірігіп, Туран ауданының аумақтарын тазалап, қала ортасын көркейтуге ат салысты. Акцияның басты мақсаты — қаланың санитарлық жағдайын жақсарту, тұрғындардың экологиялық мәдениетін көтеру және қоғамдық кеңістікті таза ұстауға қызығушылықты арттыру болды.Іс-шараға әртүрлі жастағы тұрғындар қатысты. Барлық қатысушыларға қажетті құрал-жабдықтар берілді: қолғаптар, қоқыс пакеттері, тырмалар және сыпырғыштар. Қатысушылар көшелерден және қоғамдық аумақтардан қоқысты жинап, опавшую жапырақтарды тазалап, арықтарды тазартып, жасыл желектер мен саябақтарда тазалық жұмыстарын жүргізді. Көптеген қатысушылар атап өткендей, осындай акцияларға қатысу тек қана қала аумағын тазалау емес, сонымен қатар түрлі ұрпақтарды біріктіретін пайдалы тәжірибе болып табылады.Пенсионерлер өз тәжірибелерімен бөліссе, жастар белсенділік танытып, еріктілер іс-шараның сәтті өтуіне көмектесті. Балалар ата-аналарымен бірге келіп, табиғатқа және қалаға қамқорлық жасауды үйренді. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл іс-шаралар тұрғындардың экологиялық санасын арттыруға және өз ауданындағы таза орта үшін жауапкершілік сезімін қалыптастыруға мүмкіндік береді.Ербол Байконысов, партия «Amanat»-тың қалалық филиалының атқарушы хатшысының орынбасары, акцияның маңыздылығын атап өтті. «Шымкент тұрғындарын қала тазалығына жауапкершілікпен қарауға шақырамыз. Тазалық — денсаулық кепілі. Шымкент шынымен жасыл және жайлы қала болуы үшін осындай акцияларды жүйелі түрде өткізу маңызды. Қоршаған орта таза болғанда, біз өзіміз де рухани және экологиялық тұрғыдан таза боламыз», — деді ол.2025 жылдың басынан бері Шымкент қаласында «Таза бейсенбі» акциясы 43 рет өткізілген. Осы уақыт ішінде қаладан мыңдаған тонна қоқыс шығарылды, ал акцияға қатысқан адамдардың жалпы саны үш мыңнан асты. Бұл көрсеткіштер тұрғындардың белсенділігін, азаматтық жауапкершілігін және коммуналдық қызметтермен бірлесіп жұмыс істеу тиімділігін айқын көрсетеді.Акция барысында ең көп назар арықтарды тазалауға аударылды. Арықтар қаланың су жүйесінің маңызды бөлігі болып табылады және олардағы қоқыс пен жапырақтар көшелердің суға толуына, су ағымының бұзылуына және санитарлық жағдайдың нашарлауына әкелуі мүмкін. Сол себепті еріктілер мен коммуналдық қызметкерлер арықтарды тазалап, қоқысты шығарып, судың еркін ағуын қамтамасыз етті.Сонымен қатар, қатысушылар газондарды, тротуарларды және қоғамдық аумақтарды қоқыстан тазалады. Барлық жұмыс аудандар бойынша алдын ала бөлініп, қатысушылар өз учаскелерін ұйымдастырылған түрде тазалады. Бұл тәсіл акцияны тиімді жүргізуге, әр ауданға уақытылы қол жеткізуге мүмкіндік берді.Ұйымдастырушылар акцияның тек қана көріністі жақсартуға емес, тұрғындардың экологиялық санасын арттыруға да бағытталғанын атап өтті. Қатысушылар өз еңбектерінің нәтижесін дереу көрді: таза көшелер, қоқыссыз аумақтар, жарық және жайлы орта. Көптеген тұрғындар осындай көрініс олардың күнделікті өмірінде таза ортаны сақтауға ынталандырды.Еріктілер жұмыс барысында бір-бірімен ынтымақтасып, командада жұмыс істей білудің артықшылығын бағалады. Жастар қарт адамдардан тәжірибе алып, зейнеткерлер қоршаған орта мен қаланың тазалығын сақтауға қатысты білімдерін бөлісті. Осылайша, акция практикалық жұмыстармен қатар, білім беру функциясын да атқарды.Қалалық коммуналдық қызметтер акцияға логистикалық қолдау көрсетті: құрал-жабдық жеткізу, қоқысты шығару және қатысушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Барлық жұмыстар санитарлық талаптарға сай жүргізілді, бұл қаланың санитарлық-гигиеналық жағдайын жақсартуға мүмкіндік берді.«Таза бейсенбі» акциясы Туран ауданы үшін ғана емес, бүкіл қала үшін үлгі болды. Қатысушылардың бірігуі, қоғамдық кеңістікті тазарту, адамдардың өзара ынтымақтастығы — бәрі қала өміріне оң әсерін тигізді. Бұл іс-шара тұрғындарға таза ортаға жауапкершілікпен қарауды үйретіп, өз ауданын ұстауға, көрші аумақтарды ретке келтіруге ықпал етті.Сонымен қатар, акцияның әлеуметтік мәні де зор. Көршілермен бірге жұмыс істеу, бірлесіп қоршаған ортаны тазалау адамдар арасында қоғамшылдық сезімін қалыптастырады. Мұндай іс-шаралар қалалық мәдениеттің бір бөлігіне айналып, адамдарды өз аумағы мен қала үшін жауапкершілік сезімін дамытуға үйретеді.Іс-шара соңында қатысушыларға ұйымдастырушылар тарапынан алғыс сөздері айтылды, тәжірибелерімен бөлісуге мүмкіндік берілді. Көптеген тұрғындар өздерінің еңбегінің нәтижесін көріп, қалаларына деген мақтанышын арттырғанын, болашақта да тазалықты сақтауға дайын екенін атап өтті.«Таза бейсенбі» акциясы көрсеткендей, жеке адамдардың кішкене күш-жігері бірігіп үлкен нәтижелер береді. Тазаланған көшелер, жинақталған қоқыс, арықтар мен саябақтардың тазалығы қала өмірінің сапасын арттырады. Жүйелі түрде өткізілетін акциялар тұрғындардың экологиялық мәдениетін қалыптастырып, қаланы таза ұстауға тұрақты қызығушылық туғызады.Осылайша, 2025 жылдың 6 қарашасында Шымкент қаласында өткен «Таза бейсенбі» акциясы қала тұрғындары, коммуналдық қызметтер мен еріктілердің бірлескен әрекетімен табысты өтті. Нәтижесінде көшелер, саябақтар, тротуарлар мен арықтар таза, қауіпсіз және жайлы күйге келтірілді. Акция қаладағы экологиялық мәдениетті арттыру, тұрғындарды таза ортаға үйрету және қоғамдық кеңістікті дамытуға бағытталған тұрақты іс-шаралардың маңыздылығын көрсетті.

2025 жылы Шымкентте суару желісін қалпына келтіруге шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл қаражат мегаполистің барлық аудандарында жаңа суару жүйесін салуға, сондай-ақ қолданыстағы арналар мен өзен арналарын тазартуға және нығайтуға жұмсалды. Жобаның басты мақсаты – қала инфрақұрылымын жақсарту, тұрғындарды таза сумен қамтамасыз ету және ықтимал су тасқынының алдын алу. Қаланың барлық аудандарында жаңа суару жүйесі салынды. 60 көшеде сумен жабдықтауды жақсарту, суару желісінің тиімділігін арттыру, тұрғындардың су тапшылығы қаупін азайту жұмыстары жүргізілді. Жаңа суару арық жүйесі суды тиімдірек бөлуді қамтамасыз етеді және су ресурстарын барынша тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Барлығы 28 шақырым жаңа суару арықтары төселді. Бұл арықтар тұрғын үйлерді, жеке үйлерді, ауыл шаруашылығы жерлерін сумен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар ескі арналар мен өзен арналарын тазарту және нығайту жұмыстары жүргізілді. Арықтарды мұқият тазалап, жағаларын нығайту судың еркін ағуын қамтамасыз етіп, су тасқынының алдын алып, тұрғындарға қауіпсіз жағдай туғызуда. Шымкент жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Ролан Ибрагимов жаңа жобаның маңыздылығын атап өтті: "Біздің ендігі міндетіміз - осы суару жүйелерін қоршау немесе арнайы кессондарды орнату. Бұл болашақта аудан әкімдіктеріне суды танкерлер арқылы тиімді ағызуға мүмкіндік береді. Кейбір аудандарда суды басқа жаққа бағыттау мүмкін емес, өйткені барлық аумақтар салынып біткен", - деді ол. Ибрагимовтың айтуынша, жаңа суару жүйесі су тасқынын жоюға және қала тұрғындарын тиімді сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Жаңа арналарды пайдалану ирригациялық жүйені басқаруға ыңғайлы етеді және су ресурстарын тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жаңа каналдар ауылшаруашылық жерлерін суарумен қамтамасыз етіп, қалалық инфрақұрылымның дамуына жағдай жасайды. Суару арықтарын қалпына келтіру жұмыстары тек жаңа каналдар салуды ғана емес, сонымен қатар бар арналарды мұқият тазартуды және нығайтуды да қамтыды. Арықтар қоқыстан, өсімдіктерден тазартылып, өткізу қабілеті артып, су басу қаупін азайтты. Арналардың жағалары мен төсеніштерін нығайту суару желісінің ұзақ қызмет ету мерзімін қамтамасыз етеді және инфрақұрылымды зақымдауы және тұрғын үйлерді су басып кетуі мүмкін эрозияның алдын алады. Жаңа жүйені жобалау мен салуда заманауи технологиялар қолданылды. Бұл арықтардың беріктігін арттырып, жүйенің тиімділігін арттырып, оның ұзақ мерзімді жұмысын қамтамасыз етті. Жаңа арықтар суды тиімдірек басқаруға, суды қажетті аумақтарға бағыттауға және тасымалдау кезінде су шығынын азайтуға мүмкіндік береді. Жаңа суару жүйесі қала тұрғындарына көптеген жеңілдіктер береді. Біріншіден, су басу қаупін азайтады; екіншіден, сумен жабдықтау жүйесін тиімдірек етеді; үшіншіден, ауыл шаруашылығы жерлерін суаруды жеңілдетеді, бұл әсіресе диқандар мен бағбандар үшін маңызды. Сонымен қатар, жаңа каналдар қалалық инфрақұрылымды жақсартуға және тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етеді. Ролан Ибрагимов кессондарды орнату және жабық суару арықтарын құру аудан әкімдіктеріне болашақта су жеткізу үшін су цистерналарын тиімді пайдалануға мүмкіндік беретінін атап өтті. Бұл әсіресе тығыз дамуға байланысты суды басқа жаққа бұру мүмкін емес жерлерде өте маңызды. Ибрагимов жаңа суару арықтары суды қала бойынша біркелкі бөлуді қамтамасыз етіп, суды тиімді пайдалануға мүмкіндік беретінін атап өтті. Бұл әсіресе суды тиімді басқару маңызды болған құрғақ кезеңдерде маңызды. Жаңа жүйе су шығынын барынша азайтып, барлық қала тұрғындарының қажеттіліктерін қанағаттандыруды қамтамасыз етеді. Жаңа суару арықтары тұрғындарды сумен қамтамасыз етумен қатар, қаланың инфрақұрылымын нығайтуға септігін тигізеді. Күшейтілген арналар мен тазартылған өзен арналары тұрғындардың қауіпсіздігін жақсартады, су басу қаупін азайтады және қаланың экологиялық жағдайын жақсартады. Сонымен қатар, жаңа суару арықтар ауылшаруашылық алқаптарын тиімді суаруды қамтамасыз етіп, жергілікті ауыл шаруашылығын дамытуға үлес қосуда. Жүйе су ресурстарын тиімді пайдалануға, суды қажетті жерлерге бағыттауға және үздіксіз сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл әсіресе қаланың өмірлік маңызды функцияларын қамтамасыз ету және ауыл шаруашылығы өндірісін қолдау үшін маңызды. Жаңа суару арықтары су тапшылығы қаупін азайтып, сумен жабдықтау жүйесі басқарылатын және сенімді бола түседі. Қорыта айтқанда, Шымкентте суару желісін қалпына келтіруге және жаңа суару жүйесін салуға шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл жобалар тұрғындардың суға деген сұранысын қанағаттандыруға, су тасқынының алдын алуға, ауыл шаруашылығы жерлерін тиімді суаруға бағытталған. Жаңа суару арықтары мен күшейтілген арналар қаланың инфрақұрылымын жақсартуға, экологиялық жағдайды тұрақтандыруға және өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал етеді. Алдағы уақытта Шымкент әкімшілігі мен жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі суару жүйесін дамыту, арналарды тазарту, өзен арналарын нығайту жұмыстарын жалғастырады. Бұл шаралар қала инфрақұрылымының маңызды міндеттерінің бірі болып табылатын қауіпсіз және тиімді сумен жабдықтау жүйесін құруға бағытталған. Осылайша, су ресурстарын басқаруды жақсарту, тұрғындардың қауіпсіздігін арттыру, қалалық және ауылшаруашылық инфрақұрылымының тұрақты дамуын қамтамасыз ету арқылы ирригациялық желілерді қалпына келтіру және жаңғырту жобасы қала үшін маңызды болды.

2025 жылы Шымкент қаласында ирригациялық желіні қалпына келтіруге шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл қаржы мегаполистің барлық аудандарында жаңа арық жүйесін салуға, ескі каналдарды тазалау және нығайту жұмыстарын жүргізуге бағытталды. Қаланың инфрақұрылымын жақсарту және тұрғындарды таза суға қамтамасыз ету мақсатында жүргізілген бұл жобалар үлкен көлемде жоспарлы түрде жүзеге асырылды.Жаңа арық жүйесі қаладағы барлық аудандарда салынды. Жұмыстар 60 көшеде жүргізілді, бұл қала аумағында су тасқынын болдырмауға, суару жүйесінің тиімділігін арттыруға және жергілікті тұрғындар үшін су тапшылығын төмендетуге бағытталған. Жаңа арықтар арқылы сумен қамтамасыз ету жүйесі оңтайландырылып, суды тиімді пайдалану мүмкіндігі артты.Барлығы 28 километр арық жасалды. Бұл арықтар қаланың әртүрлі аудандарында орналасқан тұрғын үйлер мен жеке секторларға сумен қамтамасыз етуді жақсартуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ескі каналдар мен өзен арналарын тазалау және нығайту жұмыстары жүргізілді. Каналдардың және өзен арналарының тазалығы мен беріктігі тұрғындарға қауіпсіз су жеткізуді қамтамасыз етеді, су тасқыны мен бөгеттердің алдын алады.Ролан Ибрагимов, Шымкент қаласы Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы, жаңа арық жүйесінің маңыздылығын атап өтті:«Біздің міндетіміз – осы арық жүйелерін шеңберлеу немесе арнайы кессондар орнату. Бұл арқылы болашақта аудан әкімдіктері су тасымалдаушы машиналармен қажетті жерлерге су жеткізе алады. Кейбір жерлерде суды басқа жерге бағыттау мүмкін емес, себебі барлық учаскелерде үйлер салынған», – деді ол.Ибрагимовтың сөзінше, жаңа арық жүйесі тұрғындар үшін су тасқыны мен су тапшылығы мәселелерін шешуге мүмкіндік береді. Бұл жүйе арқылы суару жұмыстары тиімді жүргізіліп, қала аумағындағы ирригациялық желінің жұмыс сапасы айтарлықтай жақсарады. Сонымен қатар, жаңа арықтар су ресурстарын үнемдеуге, жергілікті ауылшаруашылық учаскелерін сумен қамтамасыз етуге және қалалық инфрақұрылымды дамытуға септігін тигізеді.Арықтарды қалпына келтіру жұмыстары тек жаңа каналдарды салумен шектелмеді. Барлық каналдар мен өзен арналарын тазалау жүргізіліп, олардың түбі мен жағалаулары нығайтылды. Бұл судың еркін ағуын қамтамасыз етеді және бөгеттердің алдын алады. Сонымен қатар, каналдардағы қоқыс пен шөптер алынып, су тасқыны қаупі төмендетілді. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігін арттыруға және қаладағы экологиялық жағдайды жақсартуға бағытталған.Шымкент қаласы әкімдігі мен Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы жаңа арық жүйесін жобалау және салу кезінде заманауи технологияларды пайдаланды. Бұл арықтардың беріктігі мен тиімділігін арттыруға, сондай-ақ болашақта қаланың әртүрлі аудандарында сумен қамтамасыз ету жүйесін оңтайландыруға мүмкіндік берді. Жаңа арықтар арқылы суды тиімді басқаруға, қажет жерлерге жылдам жеткізуге және су тапшылығын азайтуға болады.Жаңа арықтар қала тұрғындары үшін көптеген артықшылықтар береді. Біріншіден, бұл жүйе су тасқынын болдырмауға көмектеседі, екіншіден, сумен қамтамасыз ету жүйесін тиімді етеді. Үшіншіден, арықтар арқылы ауылшаруашылық жерлерді суару оңайырақ болады, бұл жергілікті фермерлер мен тұрғындарға пайда әкеледі. Сонымен қатар, жаңа жүйе қаладағы инфрақұрылымды жақсартуға және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға септігін тигізеді.Ролан Ибрагимов арық жүйесінің артықшылықтарын тағы бір рет атап өтті: «Біз арықтарды шеңберлеу немесе арнайы кессондар орнату арқылы аудан әкімдіктеріне су тасымалдаушы машиналармен қажетті жерлерге су жеткізу мүмкіндігін береміз. Бұл шара тұрғындар үшін су тапшылығын болдырмауға көмектеседі».Ибрагимовтың айтуынша, кейбір жерлерде суды басқа жерге бағыттау мүмкін емес, себебі барлық учаскелерде үйлер салынған. Сондықтан жаңа арық жүйесін дұрыс жоспарлау және орнату маңызды. Жаңа каналдар арқылы сумен қамтамасыз ету жүйесі тиімді болады және тұрғындардың суға деген қажеттіліктері қанағаттандырылады.Жаңа арықтар мен каналдар қаланың барлық аудандарында құрылысты және инженерлік инфрақұрылымды жақсартуға септігін тигізеді. Бұл шаралар тұрғындарға қауіпсіз су жеткізуді қамтамасыз етеді, су тасқынын азайтады және экологиялық жағдайды жақсартады. Сонымен қатар, арықтар арқылы жергілікті ауылшаруашылық жерлерді тиімді суару мүмкіндігі пайда болады.Қорытындылай келе, Шымкент қаласында ирригациялық желіні қалпына келтіруге және жаңа арық жүйесін салуға 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл жұмыстар қала тұрғындарының суға деген қажеттіліктерін қанағаттандыруға, су тасқынын болдырмауға және ауылшаруашылық жерлерді тиімді суаруға бағытталған. Жаңа арықтар мен каналдар қала инфрақұрылымын жақсартуға, экологиялық жағдайды тұрақтандыруға және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға үлес қосады.Болашақта да Шымкент қаласы әкімдігі мен Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы арық жүйесін дамыту, каналдарды тазалау және нығайту жұмыстарын жалғастырып, қаладағы сумен қамтамасыз ету жүйесін жақсартуға күш салады. Бұл шаралар қала тұрғындары үшін қауіпсіз және тиімді инфрақұрылым құруға бағытталған маңызды жобалардың бірі болып табылады.

2025 жылдың 5 қарашасында Шымкентте кәріз суларының көшеге төгілуіне қатысты оқиға болды. Нәзір Төреқұлов көшесінің бойындағы жаяу жүргіншілер жолында кәріз сулары тротуарға төгіліп, аумақты ластап, жағымсыз иіс пайда болды. Жағдай тұрғындардың алаңдаушылығын тудырды, себебі тротуарлар мен көшелерге қатынауды қиындатып, санитарлық жағдайды қанағаттандырмайды. Оқиға орнына дереу жеткен тиісті қызметтер оқиғаның себебін анықтап, кінәлі тарапты анықтады. Тексеру барысында кәріз жүйесі коммерциялық нысанға, бұл жағдайда тамақтандыру мекемесіне тиесілі екені анықталды. Яғни, бұл мәселеге кәріз жүйесін жүргізетін кәсіп иелері кінәлі. Судың ағып кетуіне кәсіпкерлердің кәріз жүйесін пайдалану және техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтамауы себеп болған. Ағып жатқан ағынды сулар бірқатар келеңсіз зардаптарды туғызды. Біріншіден, жаяу жүргіншілерге арналған аймақ ластанғандықтан, адамдардың жаяу жүргіншілер жолымен жүруі қиындады. Екіншіден, жағымсыз иіс тұрғындарға, әсіресе балаларға, қарттарға және өтіп бара жатқан жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызды. Үшіншіден, ағынды сулар көшені ластап, аумақтың санитарлық жағдайын нашарлатты. Мұның бәрі тұрғындардың күнделікті өміріне айтарлықтай әсер етті және қалалық қызметтердің шұғыл араласуын талап етті. Тиісті қызметтердің қызметкерлері кәсіпорынның жауапты қызметкерлерімен тілдесті. Оларға кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істемеуі тұрғындарға қолайсыздықтар туғызып, санитарлық ережелерді бұзып жатқаны айтылды. Нәтижесінде мекеме иелеріне бірнеше күн ішінде мәселені шешуді талап ететін ресми ескерту жасалды. Бұл шаралар қала тұрғындарының құқықтары мен мүдделерін қорғауға, санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, келеңсіз оқиғалардың алдын алуға бағытталған. Тексеру барысында кәріз жүйесіне уақытылы жөндеу жұмыстары жүргізілмейтіні, ағымдағы жөндеу жұмыстарының кешіктірілгені анықталды. Болашақта осындай оқиғалардың алдын алу үшін кәсіпкерлерге кәрізді алдын алу жұмыстарын жүйелі түрде жүргізу ұсынылды. Сондай-ақ қала басшылығы кәріз жүйелерін жедел тазалау, олардың қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету және тұрғындарға қолайсыздық тудырмау жөнінде ұсыныстар берді. Бұл оқиғаға аудан тұрғындары алаңдаушылық білдірді. Олар кәріз суларының көшеге төгілуі санитарлық мәселе ғана емес, сонымен қатар қауіпсіздік мәселесі екенін атап өтті. Су тротуарларды тайғақ етіп, жарақат алу қаупін арттырады, әсіресе балалардың, қарттардың және мүмкіндігі шектеулі адамдардың. Бұл бизнес пен қалалық қызметтердің дереу және тиімді араласуы қажет екенін атап өтті. Ағынды сулардың ластануы және оның қала көшелеріне төгілуі қалалық инфрақұрылымның өзекті мәселесі болып табылады. Мұндай оқиғалар тұрғындардың тұрмыс жағдайын нашарлатып қана қоймай, қаланың санитарлық-гигиеналық жағдайын нашарлатады. Сондықтан қалалық қызметтер кәсіпорындармен бірлесе отырып, кәріз жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуін қадағалап, туындаған мәселелерді жедел шешуге міндетті. Қала әкімдігі мен тиісті қызметтер тұрғындардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, осындай мәселелерді шешу жолында тұрақты жұмыс жүргізуде. Дұрыс жұмыс істейтін кәріз жүйесі, кәріздерді уақтылы тазалау және жөндеумен қатар, қаланың санитарлық және экологиялық қауіпсіздігінің негізгі факторлары болып табылады. Осыған ұқсас оқиғалардың қайталанбауы үшін барлық коммерциялық нысандардың кәріз жүйелерін тексеру жоспарлануда. Проблемалық аймақтар анықталып, кәсіпкерлермен түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл шаралардың мақсаты – кәріз суларының кері ағуы мен көшелердің ластануына жол бермеу, кәсіпорындардың инженерлік желілерінің жұмысына жауапкершілік деңгейін арттыру. Қоғамдық тамақтандыру мекемесінің иелеріне кәріз жүйесін бірнеше күн ішінде жөндеп, тазалап, қалпына келтіру керектігі жөнінде нақты тапсырмалар берілді. Бұл тұрғындарға қолайсыздықты жойып, осындай жағдайлардың қайталануын болдырмауы керек. Оқиға сонымен қатар техникалық стандарттарды сақтау және коммуналдық жүйелердің қалыпты жұмыс істеуі үшін коммерциялық құрылымдардың жауапкершілік деңгейін арттыру қажеттілігін көрсетті. Қаланың санитарлық-құқықтық қызметі бақылауға және мәселені шешуге белсене кірісті. Олар кәріз жүйесін тексеріп, анықталған кемшіліктерді жою бойынша кәсіпорындарға ұсыныстар берді. Алдын алу шаралары мен кәрізді уақтылы бақылау қайталанатын оқиғалардың қаупін азайтады және тұрғындардың құқықтары мен денсаулығын қорғайды. Сайып келгенде, Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз суының ағып кетуі тұрғындарға біраз қолайсыздық тудырғанымен, қалалық қызметтердің жедел әрекет етуі мен кәсіпкерлердің жауапкершілікпен қарауы мәселені жақын күндері шешуге мүмкіндік береді. Оқиға қаланың инфрақұрылымын қадағалаудың, кәріз жүйелерін жүйелі түрде күтіп ұстаудың және осындай оқиғалардың алдын алу үшін алдын алу шараларын жүзеге асырудың маңыздылығын айқын көрсетті. Кәріз жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуі санитарлық қауіпсіздік пен халық денсаулығының негіздерінің бірі болып табылады. Сондықтан қала билігі мен кәсіпорындар кәріз жүйесінің техникалық жағдайына үнемі назар аударып, барлық қажетті жөндеу жұмыстарын дер кезінде атқаруы қажет. Мұндай шаралар санитарлық-гигиеналық жағдайды жақсартуға, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға және жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етуге ықпал етеді. Бұл оқиға сонымен қатар қала қызметтері, кәсіпорындар және тұрғындар арасындағы тұрақты ынтымақтастықтың қажеттілігін көрсетті. Тұрақты тексерулер, алдын алу шаралары және халықты хабардар ету болашақта осындай проблемалардың қаупін барынша азайтуға көмектеседі. Бұл тұрғындар өздерін қорғалған және көрсетілетін қызметтердің сапасына сенімді сезінетін қауіпсіз және жайлы қалалық ортаны құруға ықпал етеді. Осылайша, Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз суларының төгілуі қалалық қызметтер мен кәсіпорындардың біріккен күш-жігері туындаған мәселелерді тез шешуге және қала тұрғындарына қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік беретініне мысал бола алады. Оқиғалардың қайталануына жол бермей, Шымкентте қауіпсіз және жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ететін мұндай шаралардың жүйелі түрде жалғасын табуы маңызды.

2025 жылғы 5 қарашада Шымкент қаласында кәріз суының көшеге ағуы оқиғасы тіркелді. Нәзіp Төреқұлов көшесінің бойында жаяу жүргіншілер жолына аққан кәріз суы айналаны ластап, жағымсыз иіс таратқан. Бұл жағдай тұрғындардың наразылығын туғызды, өйткені көшені пайдаланушылар үшін бұл үлкен қолайсыздықтар мен қауіп-қатер тудыруда.Кәріз жүйесінің ағуының себебін анықтау үшін оқиға орнына тиісті қызмет өкілдері жіберілді. Тексеру барысында кәріз жүйесінің кәсіпкерлік нысанға тиесілі екені анықталды. Яғни, бұл жағдай жеке кәсіпкерлік объектісінің, атап айтқанда тамақтану орнының жауапкершілігіне жататыны белгілі болды. Кәсіпкерлер өз кезегінде кәріз жүйесін дұрыс қызмет көрсетпегені немесе уақытылы тексеруден өткізбегені салдарынан мұндай қолайсыздық туындаған.Кәріз суының көшеге ағып кетуі бірнеше жағымсыз салдарға әкелді. Біріншіден, жаяу жүргіншілер жолы пайдалану мүмкіндігінен айырылды, адамдарға қозғалыс шектелді. Екіншіден, айналадағы ауаның жағымсыз иісі тұрғындардың көңіл-күйін бұзды, әсіресе көшедегі балалар мен қарт адамдар үшін бұл проблема ерекше қолайсыздық тудырды. Үшіншіден, кәріз суы көше мен тротуарларды ластап, санитарлық-гигиеналық жағдайды нашарлатты. Бұл жағдай тұрғындардың күнделікті өміріне кері әсерін тигізді және жергілікті билік пен қызметкерлерге тез арада әрекет ету қажеттігін көрсетті.Оқиға орнына келген қызмет өкілдері кәсіпкерлік нысанның жауаптыларымен сөйлесіп, жағдайды түсіндірді. Оларға кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істемеуі тұрғындарға қолайсыздық тудырып, санитарлық нормаларды бұзатыны жеткізілді. Осыған байланысты тамақтану орнының жауаптыларына ескерту беріліп, мәселені бірнеше күн ішінде шешуге міндеттеді. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігі мен қоғамдық гигиенаны қамтамасыз етуге бағытталған.Тексеру нәтижесінде анықталғандай, кәріз жүйесінің техникалық жағдайы уақытылы тексерілмеген және ағымдағы жөндеу жұмыстары кешіктірілген. Мұндай жағдайлар болашақта қайталанбауы үшін кәсіпкерлерге жүйелі профилактикалық тексерулер жүргізу ұсынылды. Сонымен қатар, қаладағы тиісті қызмет органдары кәсіпкерлерге кәріз жүйесін уақытылы тексеру, жөндеу жұмыстарын жүргізу және тұрғындарға қолайсыздық туғызбау жөнінде қосымша нұсқаулар берді.Тұрғындар бұл жағдайға қатысты өз алаңдаушылықтарын білдірді. Олар кәріз суының көшеге ағып кетуі тек санитарлық емес, сонымен бірге қауіпсіздік мәселесі екенін атап өтті. Өйткені, суға тап болған тротуар мен жол тайғақ болып, адамдарға жарақат алу қаупін тудырады. Кәсіпкерлер мен қала қызметкерлері бұл мәселені тез арада шешуге міндеттенді.Кәріз жүйесінің ластануы және оның көше мен айналаны ластауы қазіргі кезде қалалық инфрақұрылымның маңызды мәселелерінің бірі болып отыр. Мұндай жағдайлар тұрғындардың өмір сүру сапасына кері әсер етіп қана қоймай, қаланың санитарлық жағдайын да нашарлатады. Сондықтан, тиісті қызмет органдары мен кәсіпкерлер бірлесіп, кәріз жүйесінің жұмысын тұрақты түрде бақылап, кез келген ақауларды дер кезінде жоюы қажет.Шымкент қаласы әкімдігі мен тиісті қызмет өкілдері тұрғындарға қолайсыздық тудыратын мәселелерді шешу үшін тұрақты жұмыс жүргізіп отырады. Кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі, канализациялық ағындардың уақытылы тазалануы және жөнделуі — қала тұрғындарының денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды факторы.Оқиғаның алдын алу мақсатында қаладағы барлық кәсіпкерлік нысандардың кәріз жүйесі тексеріледі, проблемалы учаскелер анықталады. Тұрғындар мен кәсіпкерлер арасындағы коммуникация нығайтылады, ақпараттық түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Бұл шаралар болашақта кәріз суының көшеге ағуы мен ластанудың алдын алу үшін маңызды.Тамақтану орындарының жауаптылары кәріз жүйесін жөндеуге, ағызылған суды тазалауға және тұрғындарға қолайсыздық тудырмау үшін барлық қажетті шараларды бірер күн ішінде жүзеге асыруға міндеттелді. Сонымен қатар, бұл іс-шара кәсіпкерлерге өз қызметтерінің сапасын арттыру, техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтау және тұрғындармен дұрыс қарым-қатынас жасау қажеттілігін көрсетті.Жағдайды бақылау және мәселені шешу үшін қаладағы санитарлық-құқықтық қызметтер де ат салысты. Олар кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуін тексеріп, кәсіпкерлік нысандардың қызметін реттеуге бағытталған ұсыныстар жасады. Бұл жүйелі профилактикалық жұмыстар болашақта тұрғындарға қолайсыздық тудыратын жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.Қорытындылай келе, Нәзір Төреқұлов көшесінде кәріз суының ағуы тұрғындардың күнделікті өміріне кері әсер етті, бірақ тиісті қызмет өкілдерінің жедел әрекеті мен кәсіпкерлердің жауапкершілігі арқасында мәселе бірер күнде шешімін табатын болды. Бұл оқиға қаладағы инфрақұрылымды бақылаудың, кәріз жүйесін техникалық қызмет көрсету мен профилактика жұмыстарының маңыздылығын көрсетті.Кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі — тұрғындардың денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі шарты. Сондықтан қала билігі мен кәсіпкерлер бұл мәселеге тұрақты түрде көңіл бөліп, барлық қажет шараларды уақытылы орындауы қажет. Бұл әрекеттер қаладағы санитарлық-гигиеналық жағдайды жақсартып, тұрғындардың өмір сапасын арттыруға бағытталған.

Шымкентте қала әкімдігінің жауапты бөлімшелерінің қызметкерлері тұрғындардың арызы бойынша заңсыз құрылысты анықтады. Бұл шара қала құрылысы саласындағы заңнаманың орындалуын қамтамасыз етуге, қала инфрақұрылымының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және азаматтардың құқықтарын қорғауға бағытталған. Соңғы кездері тұрғындардың арыз-шағымдары мен әлеуметтік желідегі құрылыс және жөндеу жұмыстары кезіндегі заңбұзушылықтарды әшкерелеген жазбалар биліктің назарына ілікті. Жақында қалалық қоршаған ортаның сапасы және бақылау басқармасының қызметкерлері Ж. Адырбеков көшесі. Тұрғындар үйлерінің маңындағы жылу құбырын көшіру кезінде орын алуы мүмкін заң бұзушылықтарды алға тартып, әлеуметтік желі арқылы алаңдаушылықтарын білдірген болатын. Бірінші кезекте құрылыс жұмыстарының заң талаптарынсыз жүргізілгені инженерлік желілерге зақым келтіруі және жергілікті тұрғындардың қауіпсіздігіне әсер етуі болды. Тексеру барысында 70-үйдегі мүліктің иесі Ж. Алдияров көшесі тұрғын үй құрылысын жүргізіп жатқанда, рұқсат құжаттарынсыз үйге ұзындығы шамамен 100 метр жылу құбырын заңсыз орнатқан. Сонымен қатар, жобалық, техникалық және құрылысты қадағалау талаптары орындалмаған, тиісті органға хабарланбаған. Бұл әрекеттер инженерлік желілердің тұтастығына тікелей қауіп төндіріп, аудан тұрғындарының қауіпсіздігіне қауіп төндірді. Нәтижесінде құрылыс заңнамасын бұзушы әкімшілік жазаға тартылды. Қазақстан Республикасының қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес жалпы айыппұл сомасы 511 000 теңгені құрады. Жауапты мамандарға айыппұлдан бөлек, заңсыз құбырдағы жұмыстарды дереу тоқтатып, оны бастапқы қалпына келтіруге міндеттелді. Бұл шаралар алдағы уақытта заң бұзушылықтардың алдын алуға және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған. Қалалық ортаның сапасы және бақылау департаменті тұрғындарға кез келген құрылысты бастамас бұрын барлық қажетті рұқсаттарды алу қажеттігін атап өтеді. Құрылыс нормалары мен ережелерін сақтау тек заңдық міндеттеме ғана емес, сонымен қатар көршілер мен жалпы қоғам алдындағы әлеуметтік жауапкершіліктің элементі болып табылады. Бұл талаптарды орындамау әкімшілік және қаржылық жазаға, кейбір жағдайларда заңсыз құрылыстарды мәжбүрлеп бұзуға әкелуі мүмкін. Құрылыс кезіндегі бұзушылықтар бірнеше қауіп тудырады. Біріншіден, олар коммуналдық желілерді зақымдайды, бұл жылу, су және электр қуатын беруде үзілістерге әкелуі мүмкін. Екіншіден, олар тұрғындардың өмірі мен денсаулығына тікелей қауіп төндіреді. Үшіншіден, заңсыз әрекеттер халық пен жергілікті өзін-өзі басқару органдары арасындағы сенімді азайтады. Сондықтан, заңдар мен құрылыс ережелерін сақтау қалалық инфрақұрылымның қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін өте маңызды. Қалалық қызметтердің тәжірибесі көрсеткендей, құрылыс ережелерін сақтамау ауыр зардаптарға әкеп соғады: үлкен айыппұлдар, инженерлік желілерді қалпына келтіру міндеттемесі, жұмыстарды тоқтату, тіпті заңсыз салынған құрылыстарды мәжбүрлеп бұзу. Бұл шаралар азаматтар мен кәсіпкерлерді заң аясында әрекет етуге, заң бұзушылықтардың алдын алуға және қаладағы тәртіпті сақтауға шақырады. Кез келген құрылыс салушы үшін келесі талаптар өте маңызды: жобалық құжаттаманың болуы, техникалық және құрылысты қадағалау және тиісті органдарды хабардар ету. Бұл стандарттарды сақтау айыппұлдардан құтылып қана қоймай, құрылыс жұмыстарының сапасына, тұрғындардың қауіпсіздігіне және қала инфрақұрылымының сақталуына кепілдік береді. Бұзушылықтар құрылыс салушыға, тұрғындарға, инфрақұрылымға және қаланың беделіне теріс салдары болуы мүмкін. Қала билігі құрылысты қадағалауды күшейтіп, азаматтардың арыз-шағымдарына жауап беріп, жүйелі түрде тексеру жұмыстарын жүргізуде. Бұл тәсіл бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, болашақта олардың алдын алады, әзірлеушілердің жауапкершілігін арттырады. Алдын алу шаралары мен бұзушылықтарды бақылау проблемаларды жедел анықтауға, тәуекелдерді азайтуға және заңсыз әрекеттің салдарын азайтуға көмектеседі. Тұрғындарға құрылысты бастамас бұрын жер телімдерінің жай-күйін мұқият тексеріп, қажетті рұқсаттарды алу, құрылыс нормаларын қатаң сақтау, құрылыстың барлық кезеңдерінде техникалық қадағалауды қамтамасыз ету ұсынылады. Осы ережелерді сақтау ықтимал қақтығыстарды, әкімшілік жазаларды және инженерлік желілердің зақымдануын болдырмауға көмектеседі. Сонымен қатар, тұрғындар мен құрылыс салушылар үшін білім беру іс-шаралары өткізіледі. Бұл кездесулердің мақсаты – құқықтық сауаттылықты арттыру, құрылыс нормаларын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру, заң бұзушылықтардың салдары, мемлекеттік органдарды хабардар ету тәртібі туралы ақпараттандыру. Аталған іс-шаралар барысында мамандар заңсыз құрылыс салудың құқықтық салдары, қаржылық айыппұлдар, мүлікті қалпына келтіру, айыппұлдар туралы толық ақпарат береді. Тәжірибе көрсеткендей, заңсыз құрылыстың басым бөлігі рұқсат құжаттарының болмауынан, жобалық талаптарға сай келмеуден, мемлекеттік органдарды хабардар етпеуден, құрылыс нормаларын ескермеуден туындайды. Сондықтан әрбір құрылысшы үшін жобалық құжаттаманы алдын ала дайындап, техникалық және сәулеттік қадағалауды орындап, заң талаптарын қатаң сақтай отырып жұмыс істеу маңызды. Қорыта айтқанда, заңсыз құрылыстың алдын алу – қала қауіпсіздігінің, тұрғындардың құқықтарын қорғаудың және коммуналдық инфрақұрылымның сақталуының негізгі элементі. Қалалық ортаның сапасы және бақылау департаменті барлық тұрғындар мен құрылыс салушыларды құрылыс нормаларын қатаң сақтауға, барлық қажетті құжаттарды алдын ала дайындап, тиісті органдарға хабарлауға шақырады. Кез келген заң бұзушылықтар анықталып, заңға сәйкес жауапкершілікке тартылады. Бұл жағдай шымкенттіктер үшін құрылыс заңнамасын сақтау міндет қана емес, сонымен қатар қала ортасының қауіпсіздігі мен жайлылығына қосқан үлес екендігінің айқын мысалы. Заңсыз құрылыс барлығына қауіп төндіреді: қалаға, оның инфрақұрылымына, тұрғындарға және қоршаған ортаға. Құрылыс нормаларын, рұқсаттарды және техникалық тексерулерді сақтау мемлекеттің, құрылыс салушылар мен азаматтардың ортақ жауапкершілігі болып табылады.

Шымкент қаласында тұрғындардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қала әкімдігінің жауапты мамандары заңсыз құрылыс фактілерін анықтап, тексеріс жүргізді. Бұл шаралар қала аумағында құрылыс нормалары мен заң талаптарының сақталуын бақылау үшін жүргізіліп отыр. Әсіресе, тұрғындардың шағымдары мен әлеуметтік желілерде көтерілген мәселелер тиісті органдардың назарын аударуда.Жуырда Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы Ж.Адырбеков көшесінің тұрғындары көтерген мәселені қарастырды. Тұрғындар әлеуметтік желі арқылы өздерінің алаңдаушылығын білдіріп, жылу құбырына қатысты заңсыз құрылыс жүргізіліп жатқанын мәлімдеген. Әрбір тұрғын үшін негізгі алаңдаушылық — құрылыс жүргізушінің өз жер телімін пайдалану кезінде коммуналдық желілерге зиян келтіру қаупі. Тексеру нәтижесінде нақты деректер анықталды.Еңбекші ауданы, Ж.Алдияров көшесі №70 мекенжайында құрылыс жүргізіп жатқан азамат өз жер телімінің шекарасымен өткен жылу құбырының 100 метрін тиісті рұқсат құжатсыз ауыстырғаны анықталды. Құрылыс жұмыстары кезінде жобалау құжаттары мен техникалық бақылау талаптары сақталмаған, авторлық қадағалау жүргізілмеген және тиісті мемлекеттік органға хабарлама жолданбаған. Бұл әрекет қаланың инженерлік желілеріне, тұрғындардың қауіпсіздігіне және коммуналдық қызметтердің тұрақтылығына тікелей қауіп төндірген.Жауапты мамандар аталған факт бойынша құрылыс жүргізушіге ҚР Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заң талаптарын бұзғаны үшін айыппұл салды. Қалалық басқарманың мәліметінше, жалпы көлемі 511 мың теңге көлеміндегі айыппұл төлеуге міндеттелген. Сонымен қатар, заңсыз ауыстырылған жылу құбырын бастапқы қалпына келтіруге және құрылыс жұмыстарын тоқтатуға ресми нұсқаулық берілді. Бұл шаралар заңды бұзушылықтардың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қолға алынған.Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы тұрғындарға кез келген құрылыс бастамас бұрын, қолданыстағы заң талаптарына сәйкес рұқсат алу қажеттігін ескертеді. Құрылыс нормаларын сақтау – бұл тек заңдық міндет қана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздігін, инженерлік желілердің тұтастығын қамтамасыз етудің басты шарты.Заңсыз құрылыс көптеген тәуекелдерді тудырады. Біріншіден, инженерлік желілерге зақым келуі мүмкін, бұл жылу, су және электрмен жабдықтауды бұзуы ықтимал. Екіншіден, тұрғындардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнуі мүмкін. Үшіншіден, мұндай әрекеттер қала әкімдігі мен тұрғындардың арасындағы сенімге кері әсер етеді. Сондықтан кез келген құрылыс кезінде заң талаптарын сақтау тек міндетті шара ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік жауапкершіліктің көрінісі болып табылады.Қалалық басқарманың тәжірибесі көрсеткендей, рұқсатсыз жүргізілген құрылыс ірі көлемдегі айыппұл салуға және заңсыз құрылысты мәжбүрлеп бұзуға әкеледі. Бұл әрекеттер заңды бұзғандардың экономикалық жауапкершілігін де арттырады. Сонымен қатар, заңсыз құрылыс қаланың инфрақұрылымдық жоспарлауына кедергі келтіріп, болашақтағы дамуға теріс әсер етуі мүмкін.Құрылыс жүргізушілер үшін басты ереже – жобалау құжаттарын рәсімдеу, техникалық бақылауды қамтамасыз ету және тиісті мемлекеттік органдарға хабарлау. Бұл талаптар тек заңды сақтау үшін ғана емес, сонымен қатар құрылыс сапасын, тұрғындардың қауіпсіздігін және қала инфрақұрылымының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қажет. Әрбір құрылыс субъектісі бұл нормаларды сақтауға міндетті, себебі бұзушылықтар тек жеке тұлғаға емес, сонымен қатар қала мен оның тұрғындарына да қауіп төндіреді.Қала әкімдігі құрылыс саласындағы заңдылықты қадағалауды күшейтіп, тұрғындардың шағымдарына жедел түрде жауап береді. Бұл тәсіл тұрғындардың құқықтарын қорғауға, заңсыз құрылысқа жол бермеуге және қаладағы инженерлік желілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Сонымен қатар, алдын алу шаралары арқылы заңсыз құрылыс фактілерінің алдын алу мүмкіндігі артады.Тұрғындарға арналған кеңестердің бірі – құрылыс бастамас бұрын жер учаскесінің мәртебесін тексеру, рұқсат құжаттарын рәсімдеу және құрылыс нормаларын сақтау. Құрылыс барысында техникалық және авторлық қадағалауды қамтамасыз ету міндетті. Осы талаптарды сақтау заңды бұзушылықтардың алдын алады, болашақта айыппұл немесе құрылыс жұмысының тоқтатылуына жол бермейді.Сонымен қатар, қала тұрғындары мен құрылысшылар арасында түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Бұл іс-шаралар заң талаптарын сақтау, инженерлік желілерді қорғау және қауіпсіз қалалық инфрақұрылымды сақтау мақсатында ұйымдастырылады. Жауапты мамандар тұрғындарды құқықтық сауаттылыққа шақырып, кез келген құрылыс жұмыстарының заңға сай жүргізілуінің маңыздылығын түсіндіреді.Қалалық басқарманың тәжірибесі көрсеткендей, заңсыз құрылыс фактілері көбіне рұқсат құжаттарының болмауы, техникалық бақылаудың жүргізілмеуі және тиісті органдарға хабарланбауы салдарынан туындайды. Сондықтан әрбір құрылыс бастамас бұрын қажетті құжаттарды рәсімдеу және заңға сәйкес әрекет ету басты міндет болып табылады.Қорытындылай келе, заңсыз құрылысқа жол бермеу – бұл қала қауіпсіздігін қамтамасыз етудің, тұрғындардың құқықтарын қорғаудың және инженерлік инфрақұрылымды сақтау жолындағы маңызды шара. Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы тұрғындарды құрылыс нормаларын қатаң сақтауға шақырады және кез келген заң бұзушылық фактілеріне дер кезінде шара қолданады.Шымкент тұрғындары үшін бұл тәжірибе маңызды сабақ болып табылады. Құрылыс жұмыстарын заңға сәйкес жүргізу ғана емес, сонымен қатар қала инфрақұрылымын қорғау, тұрғындардың өмірі мен денсаулығын сақтау – әрбір азаматтың ортақ міндеті. Заңсыз құрылысқа жол бермеу – қоғамның, қала билігінің және тұрғындардың бірлескен жауапкершілігі.

Шымкентте қаланың негізгі су жолдарының бірі – Бадам өзенінің бөгетін және жағалауын нығайту жұмыстары жалғасуда. Өзен мегаполистің бірнеше аудандарын басып өтеді, оның бағыты су басу мен көшкінге бейім аймақтарды қамтиды. Тұрғындардың қауіпсіздігін арттыру және төтенше жағдайлардың алдын алу үшін қала билігі бөгетті кешенді түрде қалпына келтіріп, жағалауды нығайтуды қолға алды. Бадам өзені көп жылдан бері тұрғындарды алаңдатып келеді. Көктемде су тасқыны мен қатты жауын-шашын кезінде өзен суының деңгейі айтарлықтай көтеріледі. Бұл жағдайлар тұрғын үйлерді, қосалқы құрылыстарды және инфрақұрылымды су басу қаупін арттырады. Бөгет пен жағалауларды нығайту шараларын дер кезінде қолға алудың маңыздылығын айғақтайтын мұндай оқиғалар бұрын да орын алған. Мамандардың айтуынша, бөгетті қайта құру оның беріктігін және үлкен көлемдегі суға төзімділігін айтарлықтай арттырады. Құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін инженерлік құрылымдар төтенше гидрологиялық жүктемелерге төтеп бере алады, тіпті су тасқыны деңгейі жоғары болған кезде де эрозия мен жағалау сызығын бұзу қаупін азайтады. Бұдан басқа, күшейтілген бөгеттер қаланың табиғи апаттардан, соның ішінде көшкін мен селден қорғаныс жүйесінің маңызды элементіне айналады. Жұмыс жүргізіліп жатқан учаске бес шақырымнан асады. Келесі жылы осындай жұмыстар Еңбекші ауданында орналасқан өзеннің басқа учаскесінде де жоспарлануда. Осылайша, бөгет пен жағалауды нығайту шаралары қаланың ең қауіпті аймақтарын қамтиды. Қаланың жайлы ортасын дамыту басқармасының басшысы Мұхамеджан Сейітжанов Бадам өзенінің қала шегіндегі жалпы ұзындығы 49 шақырымды құрайтынын атап өтті. 2013-2017 жылдар аралығында жоспарлы жөндеу жұмыстары аясында Әл-Фараби ауданындағы бөгеттің 9,7 шақырымы жөнделді. Қала әкімінің тапсырмасына сәйкес, Жол картасы аясында 2021-2024 жылдар аралығында өзен арнасының қосымша тоғыз шақырымы абаттандырылады. Абай ауданындағы өзен бойындағы жұмыстар 2025 жылы басталады. Қаланың жаңа бас жоспарына сел және көшкін қаупі бар барлық аумақтарды енгізуге ерекше көңіл бөлінуде. Бұл аймақтарда 1500-ден астам адам тұрады. Бұл аумақтарды жоспарға енгізу дамуды бақылауға және ықтимал қауіпті учаскелерде жаңа тұрғын үйлердің құрылысын болдырмауға мүмкіндік береді. Бұл қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің кешенді жүйесіндегі маңызды қадам. Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек қалада жалпы аумағы 497 мың шаршы метрді құрайтын 13 көшкін қаупі бар аймақ анықталғанын атап өтті. Бұл аймақтарға 433 адам тұратын 109 нысан кіреді. Сонымен қатар, 933 мың шаршы метр аумақты қамтитын, 328 нысанды қамтитын және 1129 адам тұратын 29 сел қаупі бар аумақтар анықталды. Сондықтан қала билігі қалалық инфрақұрылымды жоспарлауда табиғи апаттарға байланысты барлық тәуекелдерді ескеруге ерекше көңіл бөлуде. Бөгет пен жағалауды нығайту инженерлік шешімдердің кешенді кешенін қамтиды. Топырақты тұрақтандырудың заманауи технологиялары, судың төтенше жүктемелеріне төтеп бере алатын қорғаныс құрылымдары мен гидротехникалық құрылыстарды орнатумен қатар қолданылады. Бұдан басқа, жұмыс нәтижесінде алынған жүйенің беріктігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін қатаң сапа мен қауіпсіздік бақылаулары жүреді. Бағдарламада бөгетті тікелей нығайтудан бөлек, қаланың ирригациялық желісін қалпына келтіру жұмыстары да бар. Бұған 2025 жылы шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Негізгі мақсат – жабық сумен жабдықтау және су бұру жүйесін құру, өйткені қолданыстағы суару арықтар жауын-шашын мен су тасқыны кезінде су көлемін көтере алмайды. Суару желісін қалпына келтіру суды тиімді бөлуге, Бадам өзеніндегі жүктемені азайтуға, су басу қаупін барынша азайтуға мүмкіндік береді. Бөгетті қалпына келтіру және нығайту табиғи апаттардың жағымсыз салдарын болдырмауға ғана емес, сонымен қатар қалалық экологияны жақсартуға ықпал етеді. Сенімді бөгет пен күшейтілген жағалаулар тұрғын үйлерді, жолдарды, әлеуметтік және коммерциялық нысандарды қосымша қорғауды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, бұл шаралар қауіпсіздікті қамтамасыз ету және төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша жүйелі көзқарасты көрсете отырып, халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін арттырады. Жұмыс қала құрылысы жоспарлары мен табиғатты қорғау ережелеріне сәйкес жүргізілуде. Мамандар құрылыс жұмыстарының өзеннің экожүйесіне, жағалауларына, іргелес аумақтарына әсерін бақылайды. Өсімдіктер мен жануарлар дүниесін қорғау, су мен топырақтың ластануына жол бермеу шаралары жүргізілуде. Бұл кешенді тәсіл инженерлік шешімдерді қоршаған ортаны қорғаумен біріктіруге мүмкіндік береді. Бадам өзенінің бөгені мен жағалауы нығайтылғаннан кейін су басу, су басу және жағалау эрозиясының қаупі айтарлықтай төмендейді деп күтілуде. Тұрғындар өздерін қауіпсіз сезінеді, ал қаланың инфрақұрылымы табиғи қауіп-қатерге төзімді болады. Сонымен қатар, суару жүйесін қалпына келтіру суды тиімді пайдалануды жеңілдетеді, бұл әсіресе құрғақ климатта маңызды. Шымкент қаласын ұзақ мерзімді жоспарлау аясында Бадам өзені мен оның маңындағы аумақтар тұрақты бақылауда. Бұл қауіпті аймақтарды дер кезінде анықтауға, профилактикалық жөндеу жұмыстарын жоспарлауға және төтенше жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді. Бөгетті нығайту және суару желісін қалпына келтіру осы кешенді қорғау жүйесінің маңызды элементтері болып табылады. Осылайша, 2025 жылы Шымкентте жүргізілетін бөгет пен жағалауды нығайту жұмыстары қауіпсіз, тұрақты және заманауи қалалық ортаны құруға бағытталған. Бұл жұмыс тұрғындарды және инфрақұрылымды қорғауды қамтамасыз етеді, қауіпті аймақтардағы дамуды бақылауға көмектеседі және су ресурстарын ұтымды пайдалануға ықпал етеді. Гидротехникалық құрылыстарды қайта құру мен нығайтуға кешенді көзқарас қаланы табиғи апаттарға төзімді етеді және оның тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартады.

Шымкент қаласында гидротехникалық инфрақұрылымды дамыту және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы шаралардың бірі — Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту. Бұл өзен қаланың негізгі су артерияларының бірі болып табылады және оның бойында паводкоқауіпті аймақтар орналасқан. Қалалық билік пен инженерлік қызметтер қазіргі уақытта өзен бойында қауіпсіздік шараларын күшейту мақсатында кешенді жұмыстар атқарып жатыр.Бадам өзені қала тұрғындары үшін көп жылдан бері алаңдаушылық тудыруда. Көктем мезгілінде, қар еруі мен жауын-шашынның көптігі кезінде өзендегі су деңгейі күрт көтеріледі. Нәтижесінде кейбір тұрғын үйлер мен шаруашылық құрылыстарының суға бату қаупі туындайды. Мұндай жағдайлардың алдын алу үшін дамба мен жағалауларды нығайту — ең тиімді жолдардың бірі болып саналады.Жобаны жүзеге асыру барысында инженерлер дамбаның беріктігін арттыруға және оны үлкен су көлемдерін қабылдауға дайындауға ерекше мән беруде. Реконструкциядан кейін дамба экстремалды гидрологиялық жағдайларға төтеп бере алатын болады. Бұл өзен бойындағы жерді эрозиядан және су тасқындарынан қорғауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл шаралар қауіпті аймақтарда жаңа құрылыс орындарының болдырмауына ықпал етеді, тұрғындардың қауіпсіздігін арттырады.Қазіргі уақытта жұмыстар 5 километрден астам учаскеде жүргізілуде. Келесі жылы осындай жұмыстар Енбекші ауданындағы өзеннің тағы бір бөлігінде жоспарланып отыр. Бұл шаралар қала аумағындағы паводкоқауіпті аймақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.Шымкент қаласының қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасының бөлім басшысы Мухамеджан Сейтжанов атап өткендей, Бадам өзенінің жалпы ұзындығы Шымкент қаласы бойынша 49 километрді құрайды. 2013–2017 жылдары Аль-Фарабий ауданында 9,7 километр дамба жөнделген. Акимнің тапсырмасы бойынша 2021–2024 жылдары Дорожная карта аясында өзеннің тағы 9 километр бөлігі жөндеуден өткен. Ал 2025 жылы жұмыстар Абай ауданында жүргізілуде.Жаңа генеральдық жоспарға өзен бойында сел және опырылуға қауіпті барлық жерлер енгізілмек. Бұл аймақтарда шамамен 1500 адам тұрады. Генпланға енгізу арқылы қауіпті жерлерде құрылыс жүргізуге тыйым салынады, жаңа тұрғын үйлердің салынуы алдын алынады. Бұл қадам тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және табиғи апаттардың алдын алу үшін маңызды болып отыр.Шымкент қаласының әкімінің орынбасары Сарсен Куранбек хабарлағандай, қала аумағында 13 опырылуға қауіпті аймақ анықталған, олардың жалпы аумағы 497 мың шаршы метрді құрайды, бұл жерде 109 нысан орналасқан, 433 адам тұрады. Сонымен қатар, сел қауіпті 29 аймақ анықталған, олардың жалпы аумағы 933 мың шаршы метрді құрайды, онда 328 нысан орналасқан және 1129 адам тұрады. Осылайша, қалалық билік табиғи апаттарға байланысты барлық тәуекелдерді ескеретінін жеткізеді.Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту барысында заманауи инженерлік шешімдер қолданылады. Топырақты бекіту, гидротехникалық құрылымдарды орнату және су көлемін сіңіру қабілеті жоғары конструкцияларды қолдану арқылы өзен бойындағы қауіпсіздік күшейтіледі. Жұмыс сапасы мен қауіпсіздік стандарттары қатаң бақыланады, бұл инженерлік шешімдердің ұзақ мерзімділігі мен тиімділігін қамтамасыз етеді.Сонымен қатар, жобаны жүзеге асыру аясында қаланың ирригациялық желісін қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. 2025 жылы осы мақсатқа шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Негізгі міндет — су айналымын толық қамтамасыз ету, өйткені қазіргі арықтар жауын-шашын мен су тасқындарының көлемін көтере алмай отыр. Ирригациялық жүйені қалпына келтіру судың тиімді таралуына, өзен бойындағы жүктемені азайтуға және су тасқындары қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.Дамба мен жағалаулардың нығайтуы тек қауіпсіздікті қамтамасыз етумен шектелмейді. Бұл шаралар қаланың инфрақұрылымын жақсартуға, тұрғындардың сенімін арттыруға және тұрғын үйлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Заманауи инженерлік шешімдер, дамбаларды нығайту және құрылысқа қатаң бақылау — қала тұрғындарын паводоктардан қорғаудың маңызды факторы болып табылады.Жұмыстар экологиялық нормаларға сәйкес жүргізіледі. Құрылыс процесінде өзеннің экожүйесі, жағалаулар және көрші аймақтар бақылауда болады. Қалдықтар мен топырақтың ластануына жол берілмейді, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлардың тіршілік ету ортасына зиян келтірмеу үшін арнайы шаралар қолданылады. Осылайша, инженерлік және экологиялық шешімдер үйлестіріледі.Жобаның нәтижесінде Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауының беріктігі арттырылып, паводоктар мен селдер қаупі төмендейді. Жауапты мамандар мен қала тұрғындары өзен бойындағы қауіпсіздік шараларының тиімділігін атап өтіп, қаланың экологиялық және инженерлік инфрақұрылымының дамуына оң баға беруде.Су тасқыны, опырылу және эрозия қаупін азайту — қала үшін стратегиялық маңызды шара. Сонымен қатар, қаланың ирригациялық жүйесінің қалпына келтірілуі су ресурстарын тиімді пайдалануға, су тасқындары кезіндегі жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.Қорытындылай келе, Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту, ирригациялық желіні қалпына келтіру және қауіп-қатер аймақтарын генералдық жоспарға енгізу Шымкент қаласын паводоктардан, опырылулардан және табиғи апаттардан қорғаудың кешенді жүйесін құруға бағытталған. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігін арттыруға, қаланың инфрақұрылымын нығайтуға және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Шымкентте жасыл желектерді сақтауға, қаланың экологиялық инфрақұрылымын дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Бұл саладағы маңызды жобалардың бірі – А.Асқарова атындағы Шымкент мемлекеттік дендросаябағының толық сумен қамтамасыз етілуі. Осы жоба аясында 2025 жылдың 5 қарашасында саябақтың барлық аумағын суаруға қажетті сумен қамтамасыз ететін 4000 метрлік жаңа су құбырын тарту жұмыстары басталды. А.Асқаров Дендросаяғы қаланың экожүйесінің маңызды бөлігі болып табылады. Ол әртүрлі ағаштардың, бұталардың және сәндік өсімдіктердің бірегей коллекциясымен мақтана алады, сонымен қатар қала тұрғындары үшін демалыс және экологиялық білім беру кеңістігі ретінде қызмет етеді. Паркті сақтау, салауатты экожүйені сақтау және келушілер үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету үшін жеткілікті сумен қамтамасыз ету өте маңызды. Су құбыры жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкес жүргізілуде. Жаңа сумен жабдықтау жүйесі саябақтың барлық негізгі аймақтарын қамтып, әр учаскеде суды біркелкі бөлуді қамтамасыз етеді. Бұл өсімдіктердің қажетті ылғалдылығын қамтамасыз етеді, олардың дұрыс өсуі мен дамуына ықпал етеді. Сонымен қатар, жоба заманауи экологиялық стандарттарға сәйкес суды тиімді пайдалану және судың жоғалуын болдырмау шараларын қамтиды. Саябақ су құбырын тартумен қатар, суару арықтарын да қалпына келтіруде. Бұл арналар бұрын жартылай бітеліп, судың дұрыс айналымына және өсімдіктерді суаруға кедергі келтірген. Қалпына келтірілген арықтар судың біркелкі таралуын қамтамасыз етіп, тоқырау мен ылғалдың артық жиналуын болдырмайды, қолда бар ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Су айналымын орнату саябақта тұрақты экожүйені сақтаудың кілті болып табылады. Жобаның тағы бір маңызды тұсы – ирригациялық жүйені жаңғырту. Бұл жұмыс өсімдіктердің жеке қажеттіліктеріне бейімделген суаруды қамтамасыз ететін автоматтандырылған жүйені енгізуді қамтиды. Автоматтандыру әрбір ағашқа немесе бұтаға жеткізілетін судың мөлшерін дәл реттеуге мүмкіндік береді, бұл әсіресе өсімдіктер құрғақшылыққа бейім ыстық маусымда маңызды. Бұл жүйе сонымен қатар суды тиімді пайдалануға және ысырапты барынша азайтуға мүмкіндік береді, айтарлықтай экологиялық және экономикалық пайда әкеледі. Саябақты сумен қамтамасыз етудің практикалық ғана емес, тәрбиелік мәні де бар. Дендросаябақ жастар мен қала тұрғындарына экологиялық білім беретін орын болып табылады. Мұнда экскурсиялар, білім беру бағдарламалары және өсімдіктерді бақылау жүргізіледі. Дұрыс басқарылатын сумен жабдықтау жүйесі саябақтың экожүйесін сақтайды, табиғатты зерттеуге және қала тұрғындарының экологиялық санасын арттыруға мүмкіндік береді. Барлық жұмыстар техникалық және экологиялық нормаларды сақтай отырып жүргізіледі. Су құбырларын монтаждау және суару арықтарын қалпына келтіру жұмыстарын барлық қауіпсіздік пен сапа талаптарының сақталуын қамтамасыз ететін кәсіби мамандар қадағалайды. Бұл сумен жабдықтау жүйелерінің ұзақ мерзімділігін және саябақ инфрақұрылымының тұрақты жұмысын қамтамасыз етеді. Су құбыры мен суару арықтарын қалпына келтіру саябақтың барлық өсімдіктерін жүйелі түрде суаруды қамтамасыз етеді, олардың қалыпты өсуіне, гүлденуіне және жеміс беруіне ықпал етеді. Бұл шаралар экожүйенің тұрақтылығына және экологиялық тепе-теңдікті сақтауға оң әсер етеді. Сонымен қатар, жоба шымкенттіктердің өмір сүру сапасын және қала ортасын жақсартуға, оларды демалуға және табиғатпен араласуға қолайлы орынмен қамтамасыз етуге ықпал етеді. Жергілікті мамандар су құбырлары мен арықтардың жағдайын қадағалап, жүйелі түрде тексеру жұмыстарын жүргізіп, қажет болған жағдайда жөндеу жұмыстарын жүргізеді. Бұл сумен қамтамасыз ету проблемаларын болдырмайды және су ресурстарын тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді. Ұзақ мерзімді перспективада мұндай шаралар парктің экожүйесінің тұрақты жұмыс істеуіне кепілдік береді. Саябақты сумен қамтамасыз ету техникалық мәселе ғана емес, сонымен қатар қала тұрғындары үшін қауіпсіздік пен демалыстың маңызды аспектісі болып табылады. Жасыл кеңістіктер, соның ішінде дендропарк ауаның сапасын жақсартады, ластануды азайтады, серуендеуге және демалуға қолайлы жағдай жасайды. Жақсы жолға қойылған су жүйесі саябақтың экологиялық құндылығын арттырып, келушілерге тартымды етеді. Сумен қамту жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізілуде. Бірінші кезеңде су құбырын тарту және суару арықтарын қалпына келтіру болса, екінші кезеңде суаруды автоматтандыру және су айналымын реттеу. Бұл шаралардың барлығы саябақтың ұзақ мерзімді дамуын және оның өсімдіктерін сақтауды қамтамасыз ететін тұрақты және тиімді сумен жабдықтау жүйесін құруға бағытталған. Жобаға техникалық аспектілерден бөлек, жергілікті тұрғындардың пікірлері мен ұсыныстары енгізілген. Бұл жобаға қоғамдастықтың қажеттіліктерін шешуге, әлеуметтік инфрақұрылымды жақсартуға және халықтың экологиялық хабардарлығын арттыруға мүмкіндік береді. Жобаны жүзеге асыру халықтың мемлекеттік органдарға сенімін нығайтуға және экологиялық қызметтердің ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде 2025 жылдың 5 қарашасынан бастап 4000 метр су құбырын тарту және суару жүйесін қалпына келтіру Ә.Асқарова атындағы Шымкент мемлекеттік дендросаябағының тұрақты сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етудегі маңызды қадам болды. Бұл шаралар өсімдіктердің алуан түрлілігін сақтауға, экожүйені қолдауға, экологиялық білім беруді дамытуға және тұрғындар үшін қолайлы демалыс жағдайларын жасауға бағытталған. Суды тиімді пайдалану, автоматтандырылған суару және су айналымын қалпына келтіру жобаның негізгі басымдықтары болып табылады. Бұл саладағы жүйелі жұмыс саябақтың экожүйесінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз етеді, жасыл аумақтарды сақтайды және келушілердің жоғары сапалы тәжірибесін жасайды. Жалпы, жоба қаланың экологиялық әл-ауқатын нығайтады, жасыл аумақтарды дамытуға ықпал етеді және шымкенттіктердің өмір сүру сапасын жақсартады. Осылайша, А.Асхарова атындағы саябақты сумен қамтамасыз ету жобасы инженерлік сынақ қана емес, сонымен қатар қалалық экологияны сақтау, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және халықты экологиялық мәселелерге үйрету бойынша стратегиялық бастама болып табылады. Саябақтың барлық аумағын сумен толық қамтамасыз ету, тұрақты суару жүйесін құру және осы бірегей нысанның экологиялық құндылығын арттыру мақсатындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасады.