Enbekshi QazaQ

Әлем

«Фридом Банк Қазақстан» АҚ-қа әмбебап банк лицензиясын беру туралы 15.07.2026
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» 2026 жылғы 16 қаңтардағы Қазақстан Республикасының Заңымен (бұдан әрі – Банктер туралы заң) енгізілген банктерді лицензиялаудың сараланған жаңа жүйесіне сәйкес алғашқы әмбебап банк лицензиясының берілгенін хабарлайды.Банктер туралы заңда банк лицензияларының екі түрі көзделген:әмбебап банк лицензиясы – банкке банк операцияларының тұтастай ауқымын шектеусіз жүзеге асыру құқығын береді;  базалық банк лицензиясы – депозиттер тартуға, кредит беруге және есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетуге мүмкіндік береді, бірақ бейрезиденттерге және байланысты тұлғаларға кредит беруге, туынды қаржы құралдарымен операцияларға, шетелдік активтерге инвестицияларға және өзге де күрделі трансшекаралық операцияларға жол бермейді.Банктер туралы заңның 132-бабына сәйкес банктер Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап алты ай ішінде банк операцияларын  өзге де операцияларды жүргізуге арналған лицензияларды әмбебап банк лицензиясына қайта ресімдеуге міндетті.2026 жылғы 7 шілдеде Агенттік операциялардың мынадай қосымша түрлерін енгізе отырып, «Фридом Банк Қазақстан» АҚ-қа № 1.1.551.129 алғашқы әмбебап банк лицензиясын берді:банк операциялары:жеке және заңды тұлғаларға тиесілі тазартылған бағалы металдардың және бағалы металдардан жасалған монеталардың нақты саны көрсетілетін, осы тұлғалардың металл шоттарын ашу және жүргізу; тұрғын үй құрылысы жинақ ақшасына салымдар (депозиттер) қабылдау, салымшылардың шоттарын ашу және жүргізу; тұрғын үй жағдайын жақсарту жөніндегі іс-шараларды жүргізу үшін салымшыларға тұрғын үй, аралық тұрғын үй және алдын ала тұрғын үй заемдарын беру;өзге де операциялар:банкаралық қарыздар, банкаралық кепілдіктер, банкаралық кепілгерліктер, сондай-ақ өзге де банкаралық операциялар;тазартылған қымбат бағалы металдарды (алтын, күміс, платина, платина тобындағы металдар) құйма күйінде,  қымбат бағалы металдардан жасалған монеталарды сатып алу, кепілге қабылдау, есепке алу, сақтау және сату.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ardfm/press/news/details/1255602?lang=ru
Самар ауданының спортшысы XXIV ШҚО халықтық спорт ойындарының жүлдегері атанды 15.07.2026
Қатонқарағай ауданында халықаралық «Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі» фестивалі аясында өтіп жатқан Шығыс Қазақстан облысының XXIV халықтық спорт ойындары жалғасуда. Дүбірлі додаға облыстың түкпір-түкпірінен келген спортшылар қатысуда. Жарыс бағдарламасына көкпар, аударыспақ (74, 80 және 87 келі салмақ дәрежелері), жамбы ату және теңге ілу спорт түрлері енгізілген.Жарыстың алғашқы күні Самар ауданының спортшысы Қалымбек Нұрасыл жамбы ату сайысында үздік өнер көрсетіп, ІІІ орынды иеленді.XXIV халықтық спорт ойындарында Самар ауданының намысын көкпар командасы да қорғауда. Аталған ауқымды жарыстар ұлттық спорт түрлерін дамытуға, мәдени мұраны дәріптеуге, сондай-ақ спортшылардың шеберлігін шыңдап, салауатты бәсекелестік рухын нығайтуға бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-samar/press/news/details/1255410?lang=ru
«Dombra vibe» мәдени шара 15.07.2026
Ұлттық домбыра күніне орай кітапхана қабырғасында «Dombra vibe» атты ерекше мәдени шара ұйымдастырылды.Кештің басты қонағы – өлкеміздің белгілі домбыра шебері Жанарбек Қазезұлы болды. Сұхбат барысында ол жас оқырмандарға домбыраның қазақ халқы үшін жай ғана музыкалық аспап емес, ұлт рухын, тарихын және ата-баба аманатын сақтаған киелі мұра екенін атап өтті. Сондай-ақ, ұлттық домбыра күнінің маңыздылығы туралы кеңінен әңгімелеп, домбыра жасаудың қыр-сырымен бөлісті. Әр ағаштың ерекшелігі мен әр домбыраның өзіндік үні болатынын түсіндіріп, жас ұрпақты ұлттық өнерді қастерлеуге, күй өнерін дәріптеуге шақырды.Шарада өңіріміздің кәсіби домбырашылары әсерлі сұхбат өрбітіп, ән шырқаса әуесқой домбырашылардың бірі Григорьева Галина күмбірлете күй орындап, көрермен жүрегінде ерекше әсер қалдырды. Қазақ күй өнеріне деген құрметі үшін Галинаға кітапхана әкімшілігі атынан алғыс хат табысталды.Сонымен қатар, іс-шара барысында елдің негізгі рухани және қоғамдық тіректерін сипаттайтын жаңа Конституцияның құндылықтары мен маңызы кеңінен насихатталды. Кеш соңында оқырмандарға рухани ләззат сыйлаған тағылымды сәттер қорытындыланып, мәдени шараға белсене қатысқан қонақтарға ілтипат ретінде арнайы кәдесыйлар табысталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-cultura-arhiv/press/news/details/1255422?lang=ru
ҰЭМ бизнеске арналған жаңа цифрлық сервистерді ұсынды 15.07.2026
ҚР Ұлттық экономика министрлігі бизнес-қоғамдастыққа екі жаңа цифрлық өнімді таныстырды. Әзірлемелер бизнес бастауды жеңілдетіп, мемлекеттік қолдау шараларына қол жеткізуді арттыруға арналған.Прототиптердің тұсаукесері "Атамекен" ҰКП алаңында өткізілді. Кездесудің басты мақсаты - жүйелер ресми іске қосылғанша кәсіпкерлермен бірге интерфейстерді сынақтан өткізіп, нарықтың нақты сұранысына сай болу үшін функционалдылықты жетілдіру.Бірінші цифрлық өнім — кәсіпкердің Бірыңғай жеке кабинетіне біріктірілген Міндетті талаптар тізілімі. Бүгінгі таңда бизнесті жүргізуге қойылатын талаптар көптеген нормативтік құқықтық актілерде бар. Бұл оларды іс жүзінде қолдануды қиындатады. Жаңа сервис оларды бірыңғай цифрлық жүйеге біріктіріп, таңдалған қызмет түріне қарай, кәсіпкерге арналған міндетті талаптардың дербес тізбесін қалыптастырады.Чек парағын алу үшін пайдаланушының қызмет саласын таңдап, бірнеше нақтылайтын сұраққа жауап беруі жеткілікті. Осыдан кейін жүйе рұқсат құжаттарын алу үшін мемлекеттік қызметтерге тікелей сілтемелері бар қажетті талаптардың тізімін автоматты түрде қалыптастырады.Қазіргі уақытта тізілімге экономиканың түрлі саласын қамтитын 106 мыңға жуық міндетті талап енгізілген. Цифрлық сүзгілеуді қолдану артық талаптарды болдырмай, кәсіпкерлердің нақты қызметіне қатысты нормаларды ғана ұсынуға мүмкіндік береді.Тізілім сонымен қатар бизнеске әкімшілік жүктемені бағалауға мүмкіндік береді. Кіріктірілген есептеу механизмі әрбір міндетті талапты орындау қанша уақыт пен қаржылық шығынды талап ететінін анықтайды. Бұл кәсіпкерлік қызметті реттеуді жетілдірудің қосымша құралы.Ұсынылған екінші сервис Мемлекеттік қолдау шараларының бірыңғай жүйесі. Ол барлық қолданыстағы субсидиялау, жеңілдетілген несиелеу, кепілдік беру және грант бағдарламалары туралы ақпаратты біріктіреді. Кәсіпкерлер қолайлы қолдау құралдарын таңдап, бірыңғай цифрлық сервис арқылы өтініш бере алады.Бизнес өкілдері бастаманы қолдап, сервистерді дамыту жөнінде ұсыныстар енгізді. Атап айтқанда, заңнамадағы өзгерістер туралы проактивті хабарламаларды енгізу, сондай-ақ пайдаланушылардың ыңғайлылығын арттыру үшін жасанды интеллект технологияларын пайдалану ұсынылды."Біз бизнес қоғамдастықтың талап-тілегін дер кезінде білу үшін әдейі прототиптерге дайындық кезеңінде келдік. Кәсіпкерлердің заңнамадағы өзгеріс туралы хабарламаларды енгізу туралы идеясы-бұл керемет кейс. Келіп түскен барлық ұсыныс егжей - тегжейлі талданып, жүйелерді өнеркәсіптік пайдалануға берудің алдындағы пысықтау кезінде ескеріледі",-деп атап өтті Ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков.https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1255423?lang=kkАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-ekonomika-zhosparlau/press/news/details/1255591?lang=ru
Жаслан Мәдиев БҰҰ Халықаралық электр байланысы одағы жанындағы AI for Good жаһандық комиссиясының құрамына кірді 14.07.2026
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Халықаралық электр байланысы одағының (ITU) шақыруымен жасанды интеллектті дамытудың практикалық тәсілдерін қалыптастыру үшін әлемдік көшбасшылардың басын біріктіретін жаңа жоғары деңгейдегі AI for Good Global Commission жаһандық комиссиясының құрылтайшыларының қатарына қосылды.Комиссия ITU эгидасымен құрылған және мемлекет басшыларының, халықаралық ұйымдар мен ірі әлемдік технологиялық компаниялардың 40-тан астам басшысын біріктіреді. Оның тең төрағалары болып Руанда Президенті Поль Кагаме мен Salesforce негізін қалаушы және бас директоры Марк Бениофф, ал төрағаның орынбасары болып ITU Бас хатшысы Дорин Богдан-Мартин сайланды.Комиссия құрамына, сондай-ақ Эстония Президенті Алар Карис, Исландия Президенті Халла Томасдоттир, Microsoft бас директоры Брэд Смит, NVIDIA негізін қалаушы және бас директоры Дженсен Хуанг, Amazon бас директоры Энди Джесси, Google Research & Society бас директоры Джеймс Маника, Qualcomm бас директоры Криштиану Амон, Accenture бас директоры Джули Свит, Anthropic бас директоры Джек Кларк, Pfizer бас директоры Альберт Бурла, ДСҰ бас директоры Нгози Оконджо-Ивеала және басқа да әлемдік көшбасшылар кірді.8 шілдеде Женевада өткен AI for Good Global Summit саммиті аясында комиссияның алғашқы отырысы өтті, онда қатысушылар жасанды интеллект саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын, сенімді ЖИ-ді дамытуды, цифрлық теңсіздікті қысқартуды және заманауи технологияларға қолжетімділікті кеңейту мәселелерін талқылады.Қазақстанның комиссия жұмысына қатысуы еліміздің жасанды интеллект саласындағы халықаралық күн тәртібін қалыптастырудағы рөлінің артып келе жатқанын растайды. Комиссия сенімді жасанды интеллектті дамыту, цифрлық теңсіздікті қысқарту және елдердің заманауи технологияларға қолжетімділігін кеңейту бойынша практикалық шешімдер әзірлейтін алаңға айналады.Жаслан Мәдиевтің AI for Good Global Commission құрамына енуі Қазақстанның жасанды интеллект және цифрлық трансформация саласындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесін мойындау болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1255083?lang=ru
Алматыда Корея Республикасының жетекші сарапшыларының қатысуымен ACT Creative Tech Week 2026 халықаралық форумы өтеді 14.07.2026
2026 жылы 23–26 шілде аралығында Алматыда білім беру, креативті индустрия, жасанды интеллект және цифрлық технология саласының Қазақстан мен Корея Республикасындағы өкілдерін біріктіретін ACT Creative Tech Week 2026 халықаралық форумы өтеді.Форумды өткізу Сеул қаласында «Диалог» аудармашылар одағы» қоғамдық бірлестігі, Academy of Creative Technologies (ACT) және YLAB Academy арасында қол қойылған өзара түсіністік туралы меморандумды іске асырудың алғашқы практикалық қадамы болды.2026 жылы 4 шілдеде Сеул қаласында «Диалог» аудармашылар одағы» қоғамдық бірлестігі, Academy of Creative Technologies (ACT) және YLAB Academy өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.Құжат білім беру, креативті индустрия, жасанды интеллект және цифрлық технология салаларындағы ынтымақтастықты дамытуды көздейді. Тараптар бірлескен білім беру бағдарламаларын әзірлеп, халықаралық іс-шаралар өткізеді және кәсіби тәжірибе алмасады.ACT – ALT University базасында жұмыс істейтін, жасанды интеллект, ақпараттық технология және креативті технология салалары бойынша мамандар даярлайтын халықаралық білім беру платформасы. Ал YLAB Academy – вебтун индустриясы мен зияткерлік меншік (IP) әзірлеу бағытындағы әлемдік көшбасшылардың бірі саналатын YLAB компаниясының білім беру бөлімшесі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almaty/press/news/details/1255114?lang=ru
Орталықазиялық бизнес өкілдері Оңтүстік Африкада іскерлік байланыстарды нығайтуда 14.07.2026
Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африка Республикасындағы Елшісі Еркін Ахинжанов Йоханнесбург қаласында өткен бизнес-форумға қатысты. Форум Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Ресей және Оңтүстік Африка Республикасының іскер топтарының өкілдерін біріктірді.Іс-шара Орталық Азия елдері мен Африка құрлығы мемлекеттері арасындағы сауда-экономикалық, инвестициялық және көлік-логистикалық ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылауға арналды.Форумға өнеркәсіп, телекоммуникация, агроөнеркәсіп кешені, логистика, құрылыс, білім беру, дистрибуция және зергерлік өнеркәсіп салаларында қызмет ететін компаниялардың өкілдері, сондай-ақ Оңтүстік Африканың бизнес қауымдастығы мен сарапшылық ортасының өкілдері қатысты.Өз сөзінде Қазақстан Елшісі Еркін Ахинжанов Африканың оңтүстігіндегі елдермен сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты дамыту бағытында жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат беріп, Орталық Азия мемлекеттері мен Африка құрлығы елдері арасындағы өңіраралық өзара іс-қимыл әлеуетінің артып келе жатқанын атап өтті.Форум барысында өңірлер арасындағы көлік-логистикалық өзара байланыстарды дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылып, жаһандық жеткізу тізбектерінің тұрақтылығын арттыруға, көлік бағыттарын әртараптандыруға және жаңа нарықтарға қолжетімділікті кеңейтуге ықпал ететін негізгі халықаралық бағыттардың бірі ретінде Орта дәліздің әлеуеті талқыланды.Форум аясында Оңтүстік Африка - Қазақстан сауда-мәдени қауымдастығы (SAKTCA) мен Орталық Азия Тобы (CAG) арасында Ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Құжат іскер топтар арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға, сондай-ақ сауда-экономикалық, инвестициялық, мәдени және білім беру салаларындағы байланыстарды дамытуға бағытталған.Оңтүстік Афика Республикасында болған сапары аясында іскер топтардың өкілдері Гаутенг және Батыс Кейп провинцияларындағы тау-кен өнеркәсібі, агроөнеркәсіп кешені және логистика салаларындағы ынтымақтастықты дамыту тұрғысынан қызығушылық тудыратын бірқатар кәсіпорындар мен инфрақұрылым нысандарының қызметімен де танысты.Сондай-ақ Кейптаун Сауда-өнеркәсіп палатасының өкілдерімен кездесу өтіп, оның барысында тікелей іскерлік байланыстарды кеңейту, инвестициялар тарту және іскер топтар арасындағы экономикалық ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелері талқыланды.Оңтүстік Африка-Қазақстан сауда-мәдени қауымдастығы (SAKTCA) 2024 жылы құрылған және Қазақстан Республикасы мен Оңтүстік Африка Республикасы арасындағы сауда, инвестициялар, мәдениет, білім беру, туризм және қоғамдық бастамалар салаларындағы екіжақты ынтымақтастықты дамытуға және нығайтуға бағытталған ұйым болып табылады. Қауымдастық екі елдің бизнес өкілдері, институттары мен сарапшылық қауымдастықтары арасындағы өзара іс-қимылды дамытуға арналған тиімді алаң болып табылады.Орталық Азия Тобы (CAG) 2003 жылы құрылған халықаралық консалтингтік компания болып табылады және Орталық Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия және Африка елдеріндегі нарықтарға шығу, тәуекелдерді талдау және бизнесті стратегиялық сүйемелдеу мәселелеріне маманданған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-pretoria/press/news/details/1255142?lang=ru
2026 жылғы сәуірдағы Республикалық бюджетке өзге экономика бойынша салық төлемдерінің түсімі 14.07.2026
"Өзге экономика" кәсіпорындарына Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2025 жылғы 18 желтоқсандағы №786 бұйрығымен бекітілген Республикалық мониторинг төлеушілерді (Шығыс Қазақстан облысында 12 мониторинг кәсіпорны тіркелген) қоспағанда, салық төлеушілер тізбесі жатады.Өзге экономика кәсіпорындары бойынша 2026 жылғы сәуірда салық төлеушілердің есеп шотына «0» қойылым бойынша ҚҚС қайтару сомасын ескере отырып, республикалық бюджетке 7,6 млрд.теңге түсті.Республикалық бюджеттің жалпы түсіміндегі өзге экономика түсімдерінің үлесі 59,9% - ды құрайды.БСК бөлінісінде түсімдер құрылымы:- БСК 105101 «ҚР аумағында өндiрiлген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге салынатын қосылған құн салығы» түсімдер үлесі 35,1%;- БСК 105115 «ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан импортталған тауарларға ҚҚС» түсімдер үлесі 25,4%;- БСК 105102 «Қазақстан Республикасының аумағына импортталатын тауарларға ҚҚС» түсімдер үлесі 23,2%;- БСК 101110 «Заңды тұлғалардан – ірі кәсіпкерлік субъектілерінен КТС»  түсімдер үлесі 10,6%. 2026 жылғы сәуірдағы өзге экономиканың ірі төлеушілеріне жатады:- " ГРК МЛД " ЖШС – түсімдердің үлесі 4,0%;- " МАЙ" АҚ – түсімдердің үлесі 3,8%;- " AITAS AGRO TRADE " ЖШС – түсімдердің үлесі 2,4%;- " АЭС Усть-Каменогорская ГЭС " ЖШС – түсімдердің үлесі 2,2%;- " Maralicha" Тау-кен компаниясы " ЖШС – түсімдердің үлесі 2,0%.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1255143?lang=ru
Қазақстан Халықаралық су ұйымын құру бастамасы ОАР-ға таныстырылды 14.07.2026
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі, Оңтүстік Африка Республикасының Су ресурстары және санитария министрлігі, сондай-ақ Халықаралық қатынастар және ынтымақтастық министрлігі өкілдерінің Қазақстан Республикасының Оңтүстік Африка Республикасындағы Елшілігінің қатысуымен онлайн-кездесуі өтті. Кездесу Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Біріккен Ұлттар Ұйымының аясында Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасын талқылауға арналды.Кездесу барысында тараптар су ресурстарын басқару саласындағы халықаралық ынтымақтастықты нығайту мәселелері бойынша пікір алмасты, сондай-ақ аталған бастаманы ілгерілету шеңберіндегі өзара іс-қимылдың келешегін қарастырды.Халықаралық су ұйымын құру мемлекеттер, халықаралық құрылымдар және бейінді институттар арасындағы тиімді үйлестіруді дамытуға, су саласындағы өзекті сын-қатерлерді бірлесіп шешуге, су ресурстарын орнықты басқаруды қамтамасыз етуге және озық тәжірибе алмасуға ықпал ететіні атап өтілді.Кездесуге қатысушылар климаттың өзгеруі жағдайында су күн тәртібінің өсіп келе жатқан маңыздылығын, су ресурстарын тұтынудың өсуін және оларды ұтымды пайдаланудың келісілген тәсілдерін әзірлеу қажеттігін атап өтті.Оңтүстік Африка Су ресурстары және санитария министрлігі Халықаралық қатынастар департаментінің директоры Тшепанг Малакване әртүрлі секторлық бастамалардан жаһандық су күн тәртібін іске асыруда неғұрлым үйлестірілген тәсілге көшу қажеттігін мәлімдеді, сондай-ақ қазақстандық бастаманы одан әрі зерделеуге және талқылауға мүдделілігін растады.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар консультацияларды жалғастыруға және осы мәселе бойынша халықаралық алаңдарда өзара іс-қимылды қолдауға келісті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-pretoria/press/news/details/1255147?lang=ru
Қақтығыс аймақтарынан оралған қазақстандық әйелдердің дауысы БҰҰ мінберінде жаңғырды 14.07.2026
Қазақстан делегациясы 26 маусым мен 2 шілде аралығында Нью-Йоркте өтіп жатқан БҰҰ-ның Терроризмге қарсы апталығының жұмысына белсенді қатысуда. Осы көпжақты алаңда Қазақстан Сирия мен Ирактағы қарулы қақтығыс аймақтарынан өз азаматтарын қайтару жөніндегі тәжірибесін таныстырды.Конференцияға қатысушыларға ерекше әсер қалдырған сәттердің бірі – Қазақстанға репатриацияланған азаматшаның Жоғары деңгейдегі конференцияның арнайы қонағы ретінде БҰҰ мінберінен сөз сөйлеуі болды.Ол өз өміріндегі қиындықтарды еңсеріп, Қазақстанға оралғаннан кейін қоғамға қайта бейімделу мен оңалту тәжірибесі туралы баяндады.«Мемлекеттің қолдауының арқасында өмірім қалыпты арнасына түсті. Балаларым білім алып жатыр, ал өзім шағын кәсіппен айналысуға мүмкіндік алдым», – деді ол.Терроризмге қарсы апта аясында Қазақстан БҰҰ-ға мүше мемлекеттермен бірге Жоғары деңгейдегі конференция қорытындысы бойынша қабылданатын БҰҰ-ның Жаһандық терроризмге қарсы стратегиясына тоғызыншы шолу жасау жөніндегі қорытынды құжаттың мәтінін әзірлеуге қатысуда.Терроризмге қарсы апта алаңында Қазақстан делегациясы Орталық Азия елдерімен бірлесіп «Қақтығыс аймақтарынан оралғандарды қылмыстық жауапкершілікке тарту, оңалту және қоғамға қайта бейімдеу саласындағы Орталық Азияның тәжірибесі» тақырыбында арнайы сайд-ивент өткізеді. Сондай-ақ БҰҰ өкілдерімен және халықаралық сарапшылармен бірқатар екіжақты кездесулер ұйымдастырылады.Қазақстан халықаралық ұйымдар мен серіктес мемлекеттер – Ресей мен Ямайка ұйымдастыратын бірнеше сайд-іс-шараға спикер ретінде қатысуға шақырылды.Анықтама: Репатриацияланған азаматша (қауіпсіздік мақсатында аты-жөні жарияланбайды) және оның төрт баласы 2019 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың шешімімен жүзеге асырылған «Жусан» арнайы гуманитарлық операциясы аясында Қазақстанға қайтарылды.«Жусан» және «Русафа» операцияларының нәтижесінде Қазақстанға 700-ден астам азамат қайтарылды, олардың басым бөлігін әйелдер мен балалар құрады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-pretoria/press/news/details/1255152?lang=ru
Паспорт бюджетных программ Управления физической культуры и спорта города Шымкента на 2026–2028 годы 14.07.2026
Шымкент қаласының дене шынықтыру және спорт басқармасының 2026-2028 жылдарға арналған бюджеттік бағдарламаларының паспорты туралы «Ашық НҚА» интернет-порталында жарияланды.Аталған қаулы жобасы бойынша қоғамдық талқылауға қатысуларыңызды сұраймыз.Толығырақ кіру сілтемесі: https://budget.egov.kz/budgetprogram/budgetprogram?govAgencyId=4379571&budgetId=4335758Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/press/news/details/1255198?lang=ru
Мемлекет басшысы Еуропалық қайта құру және даму банкінің президенті Одиль Рено-Бассоны қабылдады 14.07.2026
Шетелдік инвесторлар кеңесінің 38-ші пленарлық отырысы аясында өткен кездесуде Қазақстан мен қаржы институтының таяу жылдардағы ынтымақтастық перспективасы талқыланды.Президент еліміздің экономикалық дамуына үлес қосқаны үшін ЕҚДБ басшылығына ризашылық білдірді.– Бізді стратегиялық қарым-қатынас байланыстырады. Қазақстан – Банктің негізгі серіктес мемлекеттерінің бірі. Мұндай ынтымақтастық біздің ұзақмерзімді саясатымызға сай. Өзара ықпалдастығымыз көптеген жылдан бері жалғасып келеді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Соңғы отыз жылда Банк Қазақстандағы 354 жобаға 11 миллиард еуродан аса инвестиция құйған. Соның нәтижесінде еліміз ЕҚДБ-ның аймақтағы ірі серіктестерінің біріне айналды.Бүгінде даму институты Қазақстанда жалпы құны 3,1 миллиард еуродан асатын 131 жобаны қаржыландырып отыр.Мемлекет басшысы Қазақстан Үкіметі мен ЕҚДБ арасында Серіктестік туралы негіздемелік келісімге қол қойылғанын құптады. Оның аясында еліміздің орнықты дамуына үлес қосу көзделген.Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, қазіргі уақытта Қазақстан әртараптандырылған, бәсекеге қабілетті және технологиялық тұрғыдан озық экономика құру мақсатында өршіл реформаларды қолға алды.Одиль Рено-Бассо Қазақстандағы стратегиялық мақсаттарды сапалы түрде іске асыруға берік негіз қалайтын жағымды инвестициялық ахуал мен экономикадағы құрылымдық өзгерістерді оң бағалады.– Біз үшін Қазақстан маңызды елдердің бірі саналады. Биыл инвестициялық белсенділік деңгейі өте жоғары. Қазірдің өзінде жалпы сомасы 1 миллиард доллардан асатын келісімдерге қол қойылды. Дайындалып жатқан жобалар бар екенін ескерсек, жыл соңына дейін инвестиция көлемі 1,3 миллиард еуроға дейін ұлғаюы мүмкін. Бұл Қазақстанда жұмыс істегеннен бері қол жеткізген ең жоғары инвестициялық көрсеткішіміз болмақ, – деді ЕҚДБ басшысы.Одиль Рено-Бассо Қазақстанның инфрақұрылым, көлік байланысы, ирригация және энергетика секторларын дамытуға алдағы уақытта да қолдау көрсетуге әзір екенін растады. Банк жеке секторға, шағын және орта бизнеске қолдау көрсетуге, сондай-ақ инвестициялық жобаларды қаржыландыруға ниетті. Банктің инвестициялық қызметінің басым бағыттарының бірі – аса маңызды шикізат материалдары.Әңгімелесу барысында цифрландыру және жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастықты жандандыруға баса мән берілді. Еуропа қайта құру және даму банкі инновациялық экожүйелердің қалыптасуына қолдау білдірді, сондай-ақ Қазақстан экономикасының цифрлық трансформациясына үлес қосуға дайын.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-pretoria/press/news/details/1255217?lang=ru
Ұлттық ұлан сарбазы «Калашников» фильміндегі актерге ерекше ұқсастығымен көпшіліктің назарын аударды 14.07.2026
Ақтөбелік Никита Масляник ҚР ІІМ Ұлттық ұланында мерзімді әскери қызметін өткеріп жүр. 5513 әскери бөлімінің қатардағы жауынгері алғашқы күннен-ақ сырт келбетімен қаруластарының назарын аударды. Олар сарбаздың түрі «Калашников» фильмінде басты рөлді сомдаған актер Юрий Борисовқа айрықша ұқсайтынын жиі айтады.Сарбаздың айтуынша, дәл осы салыстырулардан кейін ол «Калашников» көркем фильмін тамашалаған. Картина аты аңызға айналған атыс қаруын құрастырушы Михаил Калашниковтың өмір жолы мен кәсіби қалыптасуы туралы баяндайды. Фильм Никитаға ерекше әсер қалдырған.Әсіресе әйгілі конструктордың өміріндегі маңызды кезеңдердің Қазақстанмен тығыз байланысты болғанын білу жас жауынгер үшін күтпеген жаңалық болды.Қазіргі таңда Никита Масляник Ұлттық ұланның 5513 әскери бөлімінде әскери міндетін абыроймен атқарып, әскери мамандықтың қыр-сырын меңгеріп, кәсіби дағдыларын шыңдап келеді. Оның айтуынша, әскер өмірі тәртіпке баулып, жауапкершілікті арттырып, ер мінезді шыңдауға үлкен ықпал етеді.Белгілі актермен ұқсастығына қарамастан, жас сарбаз үшін ең бастысы – әскери антқа адал болып, Отан алдындағы борышын абыроймен өтеу. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1255219?lang=ru
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық Домбыра күнімен құттықтауы 14.07.2026
Құрметті отандастар!Баршаңызды мерейлі мереке – Ұлттық Домбыра күнімен шын жүректен құттықтаймын!Қос ішекті қастерлі аспап – ұлттық бірегейлігіміздің ажырамас бөлігі, халқымыздың рухын көтеретін баға жетпес мұра.Домбыра арқылы тереңнен тамыр тартқан төл құндылықтарымыз жұрт жадында жаңғырып, төрге озады. Осылайша, дәуірлер мен ұрпақтар арасындағы сабақтастық сақталып келеді.Шын мәнінде, ұлттың үні саналатын қасиетті аспабымыз қуанышты сәттерде де, қиын кездерде де берекелі бірлігімізді нығайтып, елдің рухын асқақтатуға себепкер болды.Домбыраның күмбірі азаматтарымызды жігерлендіреді, алға нық қадам жасауды көздеген рухани бағыт-бағдарымызбен үндеседі. Жаһандық сын-қатерлер күшейіп, дәстүрлі құндылықтар көмескіленген қазіргідей алмағайып заманда Ұлы даланың мол мұрасы, әсіресе, қара Домбырамыз төл мәдениетіміздің мызғымас тұғыры болып қала береді.Халықаралық қауымдастыққа қазақ Домбырасының сазды әуенін таныстыру – біздің жалпыұлттық парызымыз. Аса көрнекті ақын Қадыр Мырза Әлінің «Нағыз қазақ – Домбыра» деген тамаша теңеуі Домбыраны кеңінен дәріптеу ісінде темірқазық іспеттес болуға тиіс деп ойлаймын.1 шілдеде, яғни Домбыра күні қарсаңында мемлекеттілік жылнамасының жаңа парағын ашқан Халық Конституциясы заңды күшіне енді. Мұның символдық мәні айрықша.Тарихи-мәдени мұраны сақтау, төл мәдениетті қолдау алғаш рет шын мәнінде Халық Ата заңының негізгі қағидаты ретінде айқындалды. Бұл өсіп-өркендеуге бет алған халқымыздың бітім-болмысына, мақсат-мүддесіне толық сай келетіні сөзсіз.Домбырашыларға, оқытушыларға және ұлттық өнерімізді Қазақстанда, шет елдерде жоғары деңгейде насихаттауға өнегелі ісімен, салмақты сөзімен атсалысып жүрген барша адамға шынайы ризашылығымды білдіремін.Қазақтың ән-күйі алдағы уақытта да азаматтарымызға шабыт беріп, Әділетті әрі Қуатты Қазақстанды құру жолында жаңа жетістіктерге жетелей береді!Әр шаңыраққа амандық пен бақ-береке тілеймін!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-pretoria/press/news/details/1255239?lang=ru
Әскери дәрігерлер әскери-медициналық қызметті дамытудың өзекті мәселелерін талқылады 14.07.2026
Жыл сайын 8 шілдеде атап өтілетін әскери дәрігерлер күніне орай Астанада «Қазақстан Республикасы Қарулы күштеріндегі әскери медицинаның өзекті мәселелері» атты ғылыми-практикалық конференция өтті.Іс-шараны Қазақстан Республикасы Қарулы күштері Бас әскери-медициналық басқармасы ұйымдастырды. Конференция Астана медицина университетінде өтіп, оған әскери-медициналық қызметтің басшылығы, ғалымдар, жоғары медициналық оқу орындарының оқытушылары, тәжірибелі дәрігерлер, әскери мамандар мен әскери медицина саласының ардагерлері қатысты.Конференцияны ашқан Бас әскери-медициналық басқармасының бастығы медицина қызметінің полковнигі Ержан Смайыл әскери медицина қызметкерлерін кәсіби мерекемен құттықтап, олардың мамандыққа адалдығы, жоғары кәсібилігі және әскери қызметшілердің өмірі мен денсаулығын сақтаудағы жанқиярлық еңбегі үшін алғыс білдірді.– Әскери медицинаны дамыту, заманауи технологияларды енгізу, мамандарды даярлау жүйесін жетілдіру және озық тәжірибе алмасу – әскери-медициналық қызметтің басым бағыттарының бірі болып қала береді, – деді Ержан Смайыл.Пленарлық отырыс барысында қатысушылар әскери медицинаны дамытудың өзекті мәселелерін кеңінен талқылады. Атап айтқанда, вакуумдық терапияны қолдана отырып мина-жарылыс жарақаттарын емдеу, санитариялық-эпидемиологиялық бақылауды жетілдіру, магистральдық қан тамырлары жарақаттарын емдеудің заманауи тәсілдері, әскери қызметшілерге мамандандырылған медициналық көмек көрсету тәжірибесі, медициналық оңалту, тәрбие және идеологиялық жұмыс, сондай-ақ әскери дәрігерлердің кәсіби дамуы мәселелері қарастырылды.Бас әскери клиникалық госпиталі бастығының міндетін уақытша атқарушы медицина қызметінің подполковнигі Дастан Кенжерахмановтың айтуынша, конференцияның басты мақсаты –мамандардың басын қосып тәжірибе алмасуға және әскери-медициналық қызметті дамытудың заманауи тәсілдерін талқылауға мүмкіндік жасау.– Осындай ғылыми-практикалық конференциялар кәсіби диалогқа арналған тиімді алаң болып табылады. Білім алмасу, қазіргі заманғы сын-қатерлерді талдау және диагностика мен емдеудің озық әдістерін енгізу әскери-медициналық қамтамасыз ету жүйесін одан әрі жетілдіруге және әскери қызметшілерге көрсетілетін медициналық көмектің сапасын арттыруға ықпал етеді, – деп атап өтті Дастан Кенжерахманов.Конференция соңында сұрақ-жауап сессиясы өтіп, үздік мамандар марапатталып, жұмыс қорытындыланды. Осындай ғылыми-практикалық шаралар әскери-медициналық қызметтің ғылыми әлеуетін арттыруға, кәсіби өзара іс-қимылды нығайтуға және медицина ғылымының заманауи жетістіктерін Қарулы күштердің тәжірибесіне енгізуге ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1255249?lang=ru
Өмірін медицинаға арнаған ардагер дәрігер Сергей Хван 80 жасқа толды 14.07.2026
Аппараттық кеңесте өмірінің 56 жылын медицина саласына арнаған дәрігер-анестезиолог-реаниматолог Сергей Федорович Хван 80 жасқа толған мерейтойымен құттықталды. Оның 45 жылы Қостанай қаласының денсаулық сақтау жүйесінде өткен.Сергей Федорович 30 жылдан астам уақыт бойы облыстық онкологиялық диспансерде еңбек етіп, үлкен кәсіби жолдан өтті және бас дәрігердің орынбасары қызметіне дейін көтерілді. Зейнет демалысына шыққаннан кейін де сүйікті мамандығынан қол үзбеген ол, бүгінгі күнде қалалық ауруханада дәрігер-анестезиолог-реаниматолог болып жемісті еңбек етіп келеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1255252?lang=ru
Женевада Қазақстанның «Kazakhstan – AI and Digital Hub of Eurasia» ұлттық павильоны ашылды 14.07.2026
Женева, 2026 жылғы 7 шілде – AI for Good Global Summit 2026 саммиті аясында Қазақстанның «Kazakhstan – AI and Digital Hub of Eurasia» атты ұлттық павильоны ашылды. Ашылу рәсімі Қазақстан Республикасының Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) жанындағы Тұрақты өкілдігінің қолдауымен өтті.Ашылу рәсіміне Қазақстан Республикасының Премьер-Министрінің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, ҚР ДСҰ жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Төребаев, сондай-ақ Халықаралық электр байланысы одағының (ХЭО), ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің, Astana Hub пен KT-TELECOM өкілдері қатысты.Павильон елдің цифрлық экожүйесін таныстырады – 25 жылдан астам уақыт бойы Қазақстанның жүйелі түрде жүргізіп келе жатқан цифрлық трансформациясының нәтижесі. БҰҰ электрондық үкімет дамуы индексі бойынша Қазақстан әлемде 24-орынды иеленеді және онлайн-қызметтер индексі бойынша жетекші он елдің қатарына кіреді. Бүгінгі таңда мемлекеттік қызметтердің шамамен 93%-ы азаматтар мен кәсіпкерлерге бірыңғай мобильді суперқосымша арқылы тегін және ешқандай шектеусіз ұсынылады.Павильон экспозициясы үш тақырыптық аймаққа бөлінген. Innovation Cluster аймағы Қазақстанның ең ірі инновациялық кластері ретіндегі Astana Hub мүмкіндіктерін таныстырады. Резиденттер нөлдік салық режимінен, цифрлық кочевник визасы мен тұрақты жерінен, жеңілдетілген виза және еңбек рәсімдерінен, сондай-ақ экожүйеге қатысушыларға арналған заманауи жұмыс және тұрғын кеңістіктерден пайдалана алады.GovTech аймағын Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Ұлттық суперкомпьютерлік кластермен бірлесіп ұсынады. Аймақта деректерден жасанды интеллектке дейінгі (data-driven GovTech, AI empowered) қағидатына сүйенген мемлекеттік цифрлық қызметтер архитектурасы демонстрацияланады. Дүниежүзілік банктің GovTech жетілу индексінде Қазақстан А тобына енген, ал БҰҰ электрондық үкімет дамуы индексінде 24-орынды иеленеді. Smart Data Ulttyq жобасы үлкен деректер саласындағы үздік аналитикалық шешім ретінде танылған. Елде 1 300-ден астам онлайн-мемлекеттік қызмет, Жасанды интеллекттің ұлттық платформасында 450-ден астам ЖИ-агент жұмыс істейді және 120 мемлекеттік деректер базасы бір жүйеге біріктірілген.Data Center Valley аймағы KT-TELECOM компаниясының жобасына арналған. Жоба Қазақстандағы гипермасштабты жасанды интеллект инфрақұрылымын дамытудың платформасы ретінде елдің ірі энергетикалық торабының бірі жанында қуаттылығы 1 ГВт-қа дейін болатын деректерді өңдеу орталығын салуды көздейді.AI for Good Global Summit 2026 қатысушыларының ресми каталогы бойынша Қазақстанның ұлттық павильоны «Kazakhstan Pavilion» атауымен Astana Hub (Autonomous Cluster Fund) және KT-TELECOM LLP қатысуымен тіркелген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-wto/press/news/details/1255288?lang=ru
Жол қозғалысы қауіпсіздігі саласындағы ынтымақтастық туралы 14.07.2026
Бразилиа, 2026 жылғы 8 шілде – Қазақстан Елшілігінде Қазақстанның Бразилиядағы Елшісі Болат Нүсіповтің Федералдық жол қозғалысы департаментінің (DETRAN) басшылығы – Маркус Минузи мен Жоау Паулу Родригеспен, сондай-ақ Оңтүстік Америка елдеріндегі жол қозғалысы департаменттерінің халықаралық қауымдастығының (IACP) ресми өкілі Вильям Миллермен кездесуі өтті.Кездесу барысында жол қозғалысы қауіпсіздігі саласындағы ынтымақтастық мәселелері талқыланып, Қазақстанның «Sergek» интеллектуалды бақылау жүйесіне арналған таныстырылым өткізіліп, тиісті материалдар ұсынылды. Тараптар қазақстандық «Sergek» компаниясымен бірқатар бағыттар бойынша ынтымақтастық орнатуға қызығушылық білдіріп, онлайн форматта келіссөздер өткізуді ұсынды.Кездесу қорытындысы бойынша Бразилия тарапы Қазақстан Елшілігі мен «Sergek» компаниясын биылғы тамыз айында Сан-Паулу қаласында жол қозғалысы қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік органдар мен компаниялардың қатысуымен өтетін «Cop International» халықаралық көрмесіне қатысуға шақырды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brazil/press/news/details/1255289?lang=ru
Қазақстан ДЗМҰ Бас Ассамблеясы аясында «Heritage of the Great Steppe» ұлттық көрмесін ұсынуда 14.07.2026
Женева, 2026 жылғы 8 шілде – Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (ДЗМҰ) мүше мемлекеттер Ассамблеяларының 68-сериялы отырыстары аясында Қазақстан Республикасының «Kazakhstan. Heritage of the Great Steppe» ұлттық көрмесі ашылды.Көрмені Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілдігінің қолдауымен ұйымдастырды.Іс-шара ДЗМҰ штаб-пәтерінде өтіп, «Joshy Qazaq National Group» этно-фольклорлық ансамблінің концерттік бағдарламасымен және ұлттық гастрономия элементтері ұсынылған қабылдаумен жалғасты.Экспозиция Қазақстанды Ұлы дала елі – кең көкжиектер, ежелгі білім мен бай мәдени жады мекені ретінде таныстырды. Келушілер тарихи жәдігерлермен, дәстүрлі әшекейлермен, ұлттық киім элементтерімен, визуалды материалдармен және қазақ мәдениетінің әсемдігі мен символизмін ашатын заманауи мультимедиялық форматтармен танысуға мүмкіндік алды.Қонақтардың ерекше назарын Living Canvases жобасы аударды. Бұл – қазақ кескіндеме туындыларын қозғалыс, дыбыс, анимация және цифрлық технологиялар арқылы жандандыратын иммерсивті мультимедиялық формат. Жоба Қазақстанның мәдени мұрасын дәстүр, шығармашылық және инновацияны ұштастыра отырып, заманауи тұрғыда ұсынуға болатынын көрсетті.«Өнер – ұлттың жаны, ал мәдениет – оның рухани болмысы» деген Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың сөздері көрменің мазмұндық негізіне айналды.Салтанатты рәсімнің музыкалық жалғасы ретінде «Joshy Qazaq National Group» ансамблі дәстүрлі қазақ аспаптары мен этникалық музыканың заманауи үнін ұсынды.Қазақстанның ДЗМҰ алаңындағы ұлттық көрмесі жарқын мәдени оқиғаға және қазіргі қоғамның дамуындағы шығармашылықтың, зияткерлік меншіктің және креативті индустриялардың рөлі туралы халықаралық диалогқа маңызды үлес болды. Көрменің өткізілуі Қазақстанның ұлттық мәдениетті жаһандық деңгейде ілгерілетуге ұмтылысын айқындап, тарихи мұраға құрмет инновациялық болашақтың берік негізі екенін көрсетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-wto/press/news/details/1255291?lang=ru
Үкімет, Ұлттық Банк және қаржы реттеушісі макроэкономикалық саясат пен несие нарығын дамытудағы басымдықты талқылады 14.07.2026
Экономиканың өсуі, кредиттік нарықтың дамуы, бизнесті қолдау және экономиканың нақты секторын ынталандыру Үкімет, Ұлттық Банк, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы және сарапшылар қоғамдастығы өкілдерінің бірлескен талқылау тақырыбының негізіне айналды.Мемлекет басшысы алға қойған міндет – орнықты экономикалық өсуді және азаматтардың әл-ауқатын арттыруды қамтамасыз ету экономикалық блоктың жұмысы үшін негізгі бағдар болып қала береді. Осы мақсатқа сүйене отырып, кездесуге қатысушылар ағымдағы макроэкономикалық жағдайды, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы Қазақстанның экономикалық белсенділігінің алдын ала қорытындыларын қарастырып, макроэкономикалық саясаттың одан арғы басымдықтарын талқылады.Сараптамалық кездесу Ұлттық экономика министрлігі жанындағы Экономикалық зерттеулер институтының алаңында өткізілді. Талқылауға Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Тимур Сүлейменов, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары Дәурен Сәлімбаев, «Атамекен» ҰКП басқарма төрағасының орынбасары Тимур Жәркенов, Экономикалық зерттеулер институты төрағасының орынбасары Дастан Әкебаев және институт сарапшылары қатысты.Экономикалық зерттеулер институтының ішкі сұраныс динамикасына, несиелендіруді дамытуға және салалық белсенділікке арналған талдамалық баяндамасы талқылауға негіз болды.Ұсынылған дерекке қарағанда, 2026 жылғы қаңтар–мамыр қорытындылары бойынша Қазақстандағы ЖІӨ нақты өсімі – 3,7%. Экономиканың мұнай емес секторы 5%-ға, құрылыс – 13,4%-ға, өңдеу өнеркәсібі – 9%-ға өсті. Өңдеудің өсуіне негізінен машина жасау, химия өнеркәсібі, металл бұйымдарын өндіру, сондай-ақ азық-түлік өндірісі үлес қосты. 6 айдың қорытындысы бойынша жылдық инфляция 10,3%-ға баяулады. Сондай-ақ талдамалық баяндамада азық-түлік және азық-түлікке жатпайтын тауардың бөлшек сауда динамикасы, іскерлік белсенділіктің түрлі индикаторы, тұтынушылық сұраныстың несиелік арнасы және проблемалық несиелер динамикасы туралы мәлімет ұсынылды.Талқылау барысында Серік Жұманғарин кредиттік нарықтың ағымдағы үрдістеріне егжей-тегжейлі тоқталды.«Бүгін біз экономиканың түрлі секторында көп бағытты процесті көріп отырмыз. Тұтынушылық несиелеу қарқыны 2024 жылы баяулай бастап, кепілсіз қарыздардың динамикасы да біртіндеп төмендеген. Нәтижесінде автомобиль нарығы, тұрмыстық техника, электроника, қызмет көрсету және жөндеу жұмыстары қарқынды өсу кезеңінен кейін объективті тұрақтануға көшуде. Бұл үрдіс тек 2025 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан макропруденциалдық саясатқа ғана емес, сонымен қатар нарықтың табиғи қанықтылығына да байланысты екенін түсіну маңызды. Тұтынушылық несиелеу түбегейлі жаңа сұранысты тудырмайды, тек оның уақытын ғана өзгертеді. Сонымен қатар бүгінгі таңда сараланған тәсілді ұстану өте маңызды: қызып кеткен тұтынушылық сегменттерді шектеу, сонымен бірге ұзақ мерзімді экономикалық өсуді қалыптастыратын салалардың дамуына жағдай жасау. Тұрғын үй, сапалы ипотека және автомобиль өнеркәсібі іргелес өндірістер мен қызметтердің дамуын қамтамасыз ететін маңызды өсу нүктелері болып қала береді. Үкіметтің басты міндеті-еңбек өнімділігін арттыру және экономиканың негізгі секторларында азаматтардың нақты табысын арттыру», — деп атап өтті Серік Жұманғарин.ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Тимур Сүлейменов Ұлттық Банктің бағалауы бойынша ішкі сұраныстың ағымдағы серпіні экономиканың жүйелі салқындауын көрсетпейтінін атап өтіп, монетарлық реттеушінің ұстанымын ұсынды. Бөлшек сауда жыл басынан бері біршама жеделдесе, ал тұтынушылық несиелендірудің баяулауы халықтың кредиттелуін және инфляциялық қысымды төмендету бойынша қабылданған шаралардың нысаналы нәтижесі. Мұндай жағдайларда сұранысты қосымша ынталандыру талап етілмейді. Өйткені ұсыныстың ағымдағы шектеулерінде ол негізінен инфляциялық әсерге ие болуы мүмкін.«ҚНРДА-мен бірлесіп іске асырылған шаралар кешені инфляция драйверінің бірі болған кепілсіз несиелердің нормативтен тыс өсуін тоқтатуға мүмкіндік берді. Бұл ретте біз барынша салмақты әрекет етеміз. Қазіргі уақытта қабылданған шаралардың нәтижесін талдау негізінде біз БЖК және ҚТК бойынша талаптарды қатаңдатудан бас тарту, сондай-ақ ипотека бойынша СЭС төмендетпеу туралы бірлескен шешім қабылдадық. Бұдан басқа, экономикадағы жиынтық сұраныс қазір инвестициялардағы оң үрдіс есебінен қолдау табуда, онда инвестицияның 70%-дан астамы жеке секторға тиесілі», — деп атап өтті ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Тимур Сүлейменов.Кредиттік портфельдер мен қаржы жүйесін қорғау шараларының сапасын талдауды ҚНРДА төрағасының орынбасары Дәурен Сәлімбаев жалғастырды.«NPL 90+ қалдықтарының жалпы көлемінің өсуі өткен кезеңдердің жинақтаушы көрсеткіші және жаңадан берілетін қарыздардың сапасын көрсетпейді. Біз жеке тұлғалардың кепілсіз несиелері бойынша 1,5% бақыланатын деңгейде болатын дефолт-рейтингке назар аударамыз. Корпоративтік секторда және ШОБ-та портфельдердің жүйелі нашарлауы да тіркелмейді. Сонымен бірге Агенттік бизнесті макропруденциалды ынталандырудың белсенді саясатын жүргізуде: ШОБ кредиттері үшін тәуекел-салмақтау коэффициенті 50%-ға дейін (стандартты 100%-ға қарсы және тұтынушылық 350%-ға дейін) төмендетілді. Бұл нақты секторды қаржыландыру үшін банктердің капиталын босатады», — деді Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі төрағасының орынбасары.Кездесуге қатысушылар Қазақстанның жалпы макроэкономикалық бейнесі оң күйінде қалуда, ал тұтынуды тұрақты салқындату бірнеше жыл бойы кредиттеудің аса жоғары (30%+) қарқынынан кейін қалыпқа келтірудің заңды процесі деген пікірге келісті.Кездесуде сауданы трансформациялауға және e-commerce-ке сұраныс ағынына ерекше назар аударылды (ҚР-да электрондық бөлшек сауда көлемі 2025 жылға қарай 3,77 трлн теңгеге дейін ұлғайды). Ірі цифрлық платформалар мен маркетплейстер біртіндеп қаржылық экожүйеге айналып, банктердің белгілерін игеріп жатқан кезде, қатысушылар жедел әрекет ету қажеттілігін мәлімдеді.Ұлттық Банк пен ҚНРДА бірлесіп әзірлеген BNPL (бөліп төлеу) нарығын реттеу жөніндегі заңнамалық түзетулер тұтынушылардың құқықтарын қорғауға қатаң талаптарды енгізеді. Егер сатып алу процесіне үшінші қаржыландырушы тарап тартылса, ол банк болып табылмаса да, оған тиісті міндеттемелер жүктеледі.Қатысушылар атап өткендей, маркетплейстерді реттеу – бұл тұтынушылардың құқықтарын қорғау, жасырын комиссияларды монополиялық белгілеуге жол бермеу және тәуекелдерді бөлуді бақылау мәселесі. Ойынның бірыңғай ережелерін Сауда және интеграция министрлігі, ҚНРДА, БҚДА және «Атамекен» ҰКП әзірлейді.Экономикалық саясатты талқылау шеңберінде Тимур Сүлейменов шағын және орта бизнес елдегі жұмыспен қамтудың шамамен 40% қамтамасыз ететініне және нарықтағы кез келген ауытқулар азаматтардың осы санатының нақты табысына тікелей әсер ететініне назар аударды.Кеңеске қатысушылар банктердің қаржылық белсенділігін тұтыну секторынан нақты экономика мен ШОБ-ты кредиттеуге қайта бағдарлаудың маңыздылығын атап өтті. Осыған байланысты «Бәйтерек» холдингі мен «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ желісі бойынша стратегиялық жобаларды қаржыландыру бағдарламаларын қоса алғанда, ШОБ іскерлік белсенділігін ынталандырудағы мемлекеттік даму институттарының рөлі атап өтілді. Қатысушылар бизнесті қолдау бағдарламалары ең алдымен экономиканың өндірістік әлеуетін кеңейтуге бағытталған, ашық, нүктелі болуы тиіс екенін атап өтті. Ұлттық Банк квази-фискалды қаржыландыру ұсыныстың, өнімділіктің және локализацияның өсуіне әкелген жағдайда ғана дезинфляциялық әсер етуі мүмкін екенін атап өтті. Әйтпесе, мұндай бағдарламалар жиынтық сұранысты күшейтеді және қосымша инфляциялық қысым жасайды.Банк қауымдастығымен бірлесіп жұмыс істеу қажеттілігі, тікелей бәсекелестікке/банктерді нарықтық саладан шығаруға жол бермеу де атап өтілді.Фискалдық саясат туралы айта отырып, тараптар мерзімсіз салықтық жеңілдіктер беру тәжірибесінен бас тарту керектігіне келісті. Мемлекеттік преференциялар инвесторларға қарсы міндеттемелердің орнына ғана бөлінуі керек: ашық есеп беру және өндірісті нақты оқшаулау. Тиімді нарықтық жобаларға қолдау көрсетілуі тиіс, ал тек тиімсіз мемлекеттік субсидиялар есебінен қолдан жасалған экономикалық модельдер жасауға жол берілмейді.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар өзекті деректерді мониторингілеу және талдау негізінде макроэкономикалық, пруденциалдық және квазифискалдық тетіктерді нүктелік баптауды жалғастыруға келісті. Бұл ретте қатысушылар экономикалық саясат шаралары сұранысты жасанды ынталандыруға емес, инфляцияны төмендетуге, өнімділікті арттыруға, ұсынысты кеңейтуге және экономикалық өсу сапасын арттыруға бағытталуы тиіс екенін атап өтті.Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылар экономика салалары бөлінісінде жобаларды қаржыландырудың өзекті мәселелері бойынша «Бәйтерек» холдингімен және екінші деңгейдегі банктермен жеке кездесу өткізуге келісті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1255292?lang=ru