20 тамыз күні Шымкент қаласында тазалық пен қоғамдық тәртіпті сақтау бағытында маңызды шара жүзеге асты. Әл-Фараби көшесінің жалғасында бейберекет қоқыс тастаған және қоқыс төгуге келген бірнеше жүк көліктері ұсталды. Қоршаған ортаны қорғау талаптарын елемей, рұқсат етілмеген орындарға қалдық төккен азаматтар мен кәсіпорын өкілдеріне қатысты тиісті шаралар қабылданды. Тәртіп бұзған көліктер айыптұрағына қойылып, жер учаскесінің иесі де жауапкершілікке тартылды. Ол аудандық ішкі істер бөліміне жеткізіліп, түсініктеме беруге міндеттелді.Бұл оқиға – қаладағы тазалық мәселесінің тек сенбілік шараларымен ғана шектелмейтінін, сонымен қатар заңдық деңгейде де жүйелі бақылауда болатынын айқын көрсетіп отыр. Соңғы жылдары Шымкентте экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытында көптеген іс-шаралар қолға алынуда. Дегенмен, кейбір тұрғындар мен кәсіп иелері заңды елемей, өздерінің әрекеттерімен қала бейнесін бүлдіріп, тұрғындардың денсаулығына да қауіп төндіруде.Мұндай жағдайларды болдырмау үшін қала әкімдігі мен құқық қорғау органдарының бірлескен жұмысы күн тәртібінен түспейді. Арнайы рейдтік шаралардың мақсаты – тек айыппұл салу ғана емес, ең алдымен тұрғындар арасында экологиялық жауапкершілікті арттыру. Әрбір азамат өз қаласының тазалығы үшін жауапты екенін түсінгенде ғана мұндай құқық бұзушылықтар азаяды.Тарихқа көз жүгіртсек, Шымкентте тазалыққа байланысты осындай рейдтер бұрын да жүргізілген. Мысалы, 2018–2019 жылдары қалада бірнеше рет жүк көліктері мен жеке кәсіп иелері қоқыс үйінділерін рұқсат етілмеген жерлерге төккені үшін әкімшілік жазаға тартылған болатын. Ол кезде көбіне айыппұл мөлшері аз болып, бұл тәртіп бұзушыларға елеулі тосқауыл қоя алмады. Алайда соңғы жылдары заңнама қатаңдатылып, айыппұл көлемі артты, ал көлікті айыптұрағына қою тәжірибесі тәртіп бұзушыларға нақты ескерту ретінде қолданылуда.Қазіргі таңда тазалық мәселесі тек көркейту үшін ғана емес, тұрғындардың қауіпсіздігі үшін де аса маңызды. Өйткені бейберекет төгілген қоқыс түрлі инфекцияның таралуына себеп болады, жәндіктер мен кеміргіштердің көбеюіне жағдай жасайды. Ал бұл, әсіресе жаз айларында, санитарлық қауіп төндіреді. Сондықтан, 20 тамызда қолға алынған бұл шара қаланың экологиялық тұрақтылығын сақтауға бағытталған маңызды қадам болды.Сондай-ақ, бұл оқиға жер учаскелерін дұрыс пайдаланбау мәселесіне де назар аудартты. Кейбір жер иелері өз учаскелерін бақылаусыз қалдырып, заңсыз қоқыс төгетін орынға айналдыруда. Мұндай әрекеттерге қатаң тосқауыл қою – қаладағы тәртіп пен мәдениеттің ажырамас бөлігі. Алдағы уақытта бұл бағыттағы тексерулер күшейтіліп, кінәлілердің бәріне заң аясында шара қолданылатыны хабарланды.Қала тұрғындары да мұндай заңсыздықтарға бейжай қарамауы тиіс. Әрбір азамат ашық жатқан немесе рұқсат етілмеген жерге төгілген қоқысты көрген жағдайда тиісті мекемелерге хабарлау арқылы ортақ іске үлес қоса алады. Бұл қоғамда «тазалық – ортақ іс» деген түсінікті қалыптастырады.Алдыңғы жылдармен салыстырғанда, қазіргі рейдтердің ерекшелігі – олардың жиілігінде және нәтижелілігінде. Бұрын мұндай бақылаулар тек белгілі бір кезеңдерде ғана жүргізілсе, бүгінде олар тұрақты сипатқа ие болып отыр. Бұл қадам қала тұрғындарының да жауапкершілігін арттырып, заң бұзушылардың санын азайтуға бағытталған.Шымкент – миллион тұрғыны бар ірі мегаполис. Мұндай қалада тәртіп пен тазалықты сақтау оңай емес. Бірақ, әкімдік пен коммуналдық мекемелердің жүйелі жұмысы, полицияның қатаң бақылауы және ең бастысы, тұрғындардың белсенді ұстанымы арқасында қала келбетін таза әрі жайлы етіп ұстауға толық мүмкіндік бар.20 тамыздағы рейд – тазалық мәселесінде тек сенбілікке қатысу жеткіліксіз екенін, әрбір азаматтың заңға бағынуы мен қоғамдық тәртіпке үлес қосуы қажет екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Бұл шаралар алдағы уақытта да жалғасып, қаладағы бейберекет қоқыс тастаудың тамырына балта шабатынына сенім мол.Қорытындылай келе, Шымкенттегі тазалық жұмыстары тек бір күндік емес, күнделікті өмір салтына айналуы керек. Бүгінгі рейд – осы бағыттағы нақты қадамдардың бірі. Егер біз бәріміз бірге жауапкершілікті сезініп, табиғатқа қамқорлықпен қарасақ, қаламызды шын мәнінде таза, көрікті әрі жайлы етуге толық мүмкіндік бар.

16 тамыз күні Шымкентте «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің ұйымдастыруымен кезекті сенбілік өтті. Дәстүрлі шара қаланың бірнеше жерінде өтті. Бұл жолы тізімге Ақташ ықшам ауданы, 3-ші шағын аудандағы тұрғын үйлер (3, 4а, 4б, 5, 6 нөмірлері), 8-ші шағын аудандағы Мангелдин көшесіндегі көпқабатты үйлер (номерлері 32, 34, 36, 36а, 40, Теміржол тас жолының бойындағы, 42-ші үйлер) кірді. 30) және Пошанова көшесі (28, 30, 32 нөмірлері). Жұмысқа коммуналдық қызметкерлер, жақын маңдағы ғимараттардың тұрғындары және еріктілер қатысты. Сенбілік барысында аталған мекен-жайларда тұрмыстық қалдықтар жиналып, бұтақтар мен құрғақ шөптер тазартылып, ойын алаңдары мен аулалар ретке келтірілді. Сырт келбетін бұзып қана қоймай, нағыз экологиялық қауіп төндіретін жол бойында жиналған қоқыстарға ерекше назар аударылды. Ұйымдастырушылар мұндай шаралардың мақсаты белгілі бір аумақтарды тазалау емес, жалпы қалаға қамқорлық жасау мәдениетін тәрбиелеу екенін атап өтті. Өйткені, тазалық – бір реттік әрекет емес, күнделікті өмірдің бір бөлігі. Биылғы жылдың басты ерекшелігі – сенбіліктердің жүйелі түрде өтуі. Бұрын қалалық сенбілік көктемде және күзде маусымдық немесе бір реттік іс-шаралар болса, қазір олар апта сайын дерлік жаңа аумақтарды қамтитын тұрақты негізде өткізіледі. Бұл қоқыстың жиналуын болдырмауға және ұзақ уақыт тазалықты сақтауға көмектеседі. Өткен жылдармен салыстырғанда, 2020–2022 жылдардағы сенбілік күндері коммуналдық қызметтер тарапынан жиі басталып, белгілі бір аудандармен шектелгенін атап өткен жөн. Көбінесе тиісті ұйымдардың қызметкерлері ғана қатысса, тұрғындар бақылаушы болып қала берді. Жағдай айтарлықтай өзгерді: аудан тұрғындары белсенді түрде волонтерлік қызмет атқаруда, ал жастар мен волонтерлік топтар бұл іс-шараларға көбірек қатысуда. Ағымдағы оқиғалардың негізгі айырмашылығы - олардың ауқымы. Мысалы, бар болғаны бір күннің ішінде, яғни 16 тамызда біз қаланың жеті түрлі жерін қамтыдық. Мұндай қол жеткізу жүйелі ұйымдастыру мен ойластырылған іс-шаралар жоспарының арқасында мүмкін болды. Қатысушылар нақты орындарға бөлініп, қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді және әр аумақты тазарту үшін күш-жігерді үйлестірді. Жастардың қатысуы да назар аударарлық. Бүгінгі күні іс-шараларға жоғары сынып оқушылары, университет студенттері, еріктілер белсенді қатысуда. Олар үшін сенбіліктер пайдалы тәжірибе ғана емес, сонымен қатар экологиялық жауапкершілік мектебі болып табылады. Өскелең ұрпақ үлгі-өнеге алуда: тазалыққа қамқорлық жасау – бұйыру емес, жақсы күтімді және әдемі ортада өмір сүруге деген жеке қажеттілік. Оның үстіне мұндай оқиғалардың философиясы да өзгеруде. Бұрын олар коммуналдық қызметтердің «демалыс күні» ретінде қабылданса, қазір олар қала тұрғындары арасында қоғам бірлігінің шынайы символына айналды. Көршілер жиналып, аулаларын немесе көшелерін тазаласа, қоғамдастық пен өзара қолдау сезімі қалыптасады. Бұл қаланың тазалығын сақтап қана қоймай, әлеуметтік байланыстарды нығайтады. Қарқынды құрылыс пен халық санының өсуі қаланың инфрақұрылымына міндетті түрде қосымша салмақ түсіретін Шымкент үшін мұндай шаралардың өзектілігі ерекше. Қала дамыған сайын қоқыс, көгалдандыру, көгалдандыру мәселелері де көбейеді. Тұрақты тазалау күндері бұл мәселелерді шешуге көмектеседі, олардың сыни деңгейге жетуін күтпей-ақ. Практикалық тұрғыдан алғанда таза қала қауіпсіздік пен денсаулық кепілі болып табылады. Көшелер мен аулалардағы қоқыс кеміргіштердің көбеюіне, жағымсыз иістерге, ал ыстық күндері тіпті инфекцияның ошағына айналуы мүмкін. Сондықтан жүйелі тазалау сыртқы көріністі жақсартып қана қоймай, ықтимал қауіптердің алдын алады. Бұл ретте ұйымдастырушылар тазалықпен ғана жағдайды шешпейтінін айтады. Тұрғындардың өздері қоқысты орынсыз орындарға тастауды қойып, қоғамдық орындарға ұқыптылықпен қарауды үйренуі маңызды. Өйткені, тазалық тек коммуналдық қызметшілердің міндеті емес, сонымен бірге әрбір адамның азаматтық мәдениетінің көрінісі. 16 тамызда өткен сенбілік халық бір мақсат төңірегінде топтаса, нәтиже көрінетінін тағы бір дәлелдеді. Аулалар тазарып, көшелер жарқырап, қала атмосферасы жайлы болады. Болашақта мұндай іс-шаралар табиғатқа қамқорлық пен тазалық күнделікті өмірдің нормасына айналған толыққанды экологиялық қозғалысқа айналуы мүмкін. Олай болса, бүгінгі сенбілік күндерінің өткеннен айырмашылығы олардың ауқымында ғана емес, философиясында да. Бұрын уақытша оқиға болса, қазір бұл тұрақты тәжірибеге айналып, тұрғындардың өз кеңістігіне деген көзқарасын қалыптастырады. Тұрақты тазалау әдетке айналады, ал әдет бірте-бірте өмір салтына айналады. Сондықтан «Таза Шымкент – біздің ортақ болашағымыз» ұраны бүгінде ерекше өзекті болып отыр. Бірлескен күш-жігер арқылы ғана біз бұл мегаполисті өмір сүруге, жұмыс істеуге және балаларды тәрбиелеуге қолайлы жерге айналдыра аламыз.

16 тамыз күні Шымкент қаласында «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің ұйымдастыруымен кезекті сенбілік өтті. Бұл жолы тазалық шаралары бірнеше мекенжайларды қамтыды: Ақтас шағын ауданы, 3-шағын ауданның №3, 4а, 4б, 5, 6 үйлері, 8-шағын ауданның Мангельдина көшесі бойындағы №32, 34, 36, 36а, 40, 42 үйлері, сондай-ақ Темірлан тас жолы №30 және Пошанов көшесіндегі №28, 30, 32 мекенжайларында ауқымды жұмыстар жүргізілді. Сенбілік барысында аула аумақтары, көшелер мен жаяу жүргінші жолдары қоқыстан тазартылып, қураған шөптер жиналды, балалар алаңқайлары мен ағаштар айналасы ретке келтірілді.Бұл шараның басты мақсаты – тұрғындарға жайлы орта қалыптастыру, қоғамдық кеңістіктердің тазалығын қамтамасыз ету және ең бастысы – жас ұрпаққа үлгі көрсету. Қала аумағы тек қана арнайы мекемелердің жұмысына сүйенбей, тұрғындардың да белсенділігімен көркейетіні белгілі. Сол себепті сенбілікке қатысқан әрбір азаматтың еңбегі зор, ал олардың белсенділігі қаланың шынайы мәдени келбетінің айғағы болып отыр.Ең маңыздысы – тазалық жұмыстары бір күндік акция ретінде ғана емес, тұрақты түрде ұйымдастырылып келе жатыр. «Тұран» мекемесі бұл бағыттағы жұмыстарды әр апта сайын жүйелі түрде жалғастыруда. Алдағы уақытта да қала аумағындағы басқа аудандарды қамту жоспарланып отыр. Мұндай тұрақтылық тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттырып, қаланы көркейтуге бағытталған ортақ іс екенін айқын көрсетеді.Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырар болсақ, 2022–2023 жылдары ұйымдастырылған тазалық акциялары көбіне маусымдық сипатта өткізілетін еді. Әсіресе көктем мен күз айларында қаланың шетіндегі қураған шөпті ору, арық-атыздарды тазалау жұмыстары алға қойылатын. Ал қазіргі шаралардың басты ерекшелігі – олардың күнделікті тұрмысқа етене енгізіліп, тұрақты үрдіске айналуы. Бұрын тазалық шараларына негізінен коммуналдық қызмет өкілдері қатысса, қазір тұрғындардың өздері де белсенді араласып, көрші-қолаң болып жұмылып жұмыс істеуге ынталы болып жүр. Бұл өзгеріс қала мәдениетінің артып келе жатқанын айқын көрсетеді.Сонымен қатар, соңғы жылдары сенбіліктердің ауқымы кеңейіп, бір ғана аумақпен шектелмей, бір мезетте бірнеше шағын аудан мен көше бойын қамту үрдіске айналды. Мысалы, биылғы 16 тамыздағы сенбілікте бірден жеті түрлі мекенжайда жұмыстар жүргізілді. Бұл – ұйымдастырудың жоғары деңгейге көтерілгенін білдіреді.Сенбіліктің тағы бір маңызды қыры – жастардың қатысуы. Бұрынғы жылдарда мұндай шараларға негізінен коммуналдық қызметтің жұмысшылары шықса, қазір ерікті жастар, студенттер мен мектеп оқушылары да атсалысып жүр. Олар үшін бұл – экологиялық мәдениетті қалыптастырудың, туған қаласына жанашырлықпен қараудың алғашқы қадамдары. Осылайша, жас буын табиғатты қорғау мен таза ортаны сақтау идеясын өмір салты ретінде қабылдай бастады.Шымкент қаласы соңғы жылдары қарқынды дамып келе жатқан мегаполис ретінде құрылыс пен көлік қозғалысының артуына байланысты экологиялық мәселелерге жиі тап болып отыр. Сондықтан тазалықты сақтау – күн тәртібіндегі өзекті мәселелердің бірі. Қаланың тазалығы тек көркемдік жағынан ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың денсаулығына да тікелей әсер ететіні белгілі. Ауласы таза, көшесі қоқыссыз орта – балалар үшін қауіпсіз, үлкендер үшін жайлы.Осы тұрғыда 16 тамызда өткен сенбіліктің маңызы зор. Ол қала тұрғындарына тағы да еске салды: «Тазалық – баршамыздың ортақ ісіміз!» Бұл ұран тек қағазда қалмай, шынайы өмірде жүзеге асуы үшін әрбір азаматтың үлесі қажет. Тұрғындардың белсенділігі – қаланың шын мәнінде өркениетті әрі мәдениетті орталыққа айналуының басты кепілі.Алдағы уақытта мұндай сенбіліктердің жиі ұйымдастырылуы жоспарланып отыр. Қала басшылығы тұрғындармен бірлесе отырып, тазалықты сақтаудың жаңа тәсілдерін қарастыруда. Оның ішінде қоқысты бөлек жинау, қайта өңдеу жүйесін дамыту, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті насихаттау шаралары бар.Бүгінгі сенбіліктің басты ерекшелігі – оның жүйелілікке негізделуі. Егер бұрын мұндай шаралар қысқа мерзімді науқан ретінде қабылданса, қазір бұл – күнделікті өмір салтына айналып келеді. Тазалық – тек коммуналдық қызметтің жұмысы емес, барша қала тұрғындарының ортақ жауапкершілігі екенін осындай сенбіліктер тағы да дәлелдеп отыр.Қорытындылай келе, 16 тамыздағы сенбілік – Шымкент қаласының экологиялық мәдениетін қалыптастыру жолындағы маңызды қадамдардың бірі болды. Бұл бастама болашақта қаланы гүлдендіретін, тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыратын тұрақты үрдіске айналары сөзсіз. Әрбір тұрғын өзінің ауласын таза ұстауға үлес қосса, бүкіл қала көркейіп, жасыл әрі жарық шаһарға айналатыны анық.

2025 жылдың 19 тамызында Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында тағы да ауқымды санитарлық тазалау жұмыстары жүргізілді. Алайда бұл жолы олар бір реттік науқанның бөлігі емес, күнделікті тазалық пен тәртіпті сақтауға бағытталған ұзақ мерзімді бағдарлама болды. Бұл тәсіл ағымдағы жұмысты өткен жылдардан айтарлықтай ерекшелендіреді, бұл кезде тазалау мезгіл-мезгіл және маусымдық болды. Бұл күні аудандық коммуналдық қызметтер көшелерді, жаяу жүргіншілер жолын, аулаларды, қоғамдық орындарды тұрмыстық қалдықтардан тазартып, арықтарды тазартып, ондаған тонна қоқыстарды арнайы полигондарға тасымалдады. Іс-шараларға ондаған техника мен бірнеше жүздеген жұмысшы жұмылдырылды. Мұндай ауқымды жұмыс жүйелі ұйымдастыру мен нақты жоспарлаудың арқасында мүмкін болды. Қазіргі жағдайды өткен жылдармен салыстырсақ, айырмашылық айқын болады. Осыдан бірнеше жыл бұрын санитарлық тазалық науқаны негізінен көктем мен күзде өткізілетін. «Сенбілік» деп аталатындар көшелер мен саябақтарды уақытша тазалауға көмектесті, бірақ аз уақыттан кейін қайтадан қоқыс жиналатын болды. Күнделікті бақылаудың жоқтығы және тиісті жабдықтың болмауы тұрақты тазалықты сақтауды мүмкін етпеді. Кәріз қақпақтары бітеліп қалды, суару арықтары бітеліп қалды, кейбір аулалар айлар бойы тазаланбай жатты. Бүгінде бәрі өзгерді. 2025 жылдан бастап Әл-Фараби ауданында санитарлық тазалау жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Бұл тазалау және дезинфекциялау тұрақты кестенің бір бөлігіне айналғанын білдіреді. Коммуналдық қызметтер күн сайын келесі ірі науқанды күтпестен белгілі бір жұмыс көлемін орындайды. Бұл стратегияның ұзақ мерзімді әсері бар: көшелер таза болып қалады, антисанитариялық жағдайдың қаупі төмендейді, қала жақсы күтілген көрінеді. Ағымдағы шаралардың тағы бір маңызды ерекшелігі – тұрғындардың белсенді қатысуы. Тұрғындар бұрын тазалықты коммуналдық қызметкерлердің міндеті деп есептесе, қазір тазалыққа деген жеке жауапкершілігін сезіне бастағандар көбейді. Тұрғындар сенбіліктерге қатысып, үйлерінің айналасын тазалап, абаттандыру жұмыстарына бастамашылық етеді. Бұл қатысу экологиялық мәдениетті қалыптастырады, бұл соңғы жылдардағы ең маңызды жетістік. Құрал-жабдықтар да маңызды рөл атқарады. Бұрынғы жылдары көп жұмыс қолмен атқарылды, бұл оның тиімділігін айтарлықтай төмендетті. 2025 жылы жағдай өзгерді: аудан қоқыс шығаратын заманауи техникалар, мамандандырылған көше жуу және жапырақ тазалау машиналары, суару арықтарын тазалауға арналған техника алды. Бұл процесті тезірек, тиімдірек және жұмысшылар үшін қауіпсіз етті. Сонымен қатар, қазіргі кезеңде ақпараттық-ағартушылық күш-жігерге үлкен көңіл бөлінуде. Құзырлы органдар мен мамандар халықпен кездесулер өткізіп, санитарлық нормаларды сақтаудың маңыздылығын, тұрмыстық қалдықтарды қалай дұрыс тастау керектігін, қоқыстарды арықтарға, жол жиегіне тастауға болмайтынын түсіндіруде. Бұл шаралар адамдардың тазалыққа деген көзқарасын бірте-бірте өзгертіп жатыр: тұрғындардың кірге шағымданудың орнына, мәселені шешуге атсалысуға деген ынтасы артып келеді. Өткен жылдармен салыстырғанда ағымдағы санитарлық шаралардың бірнеше негізгі айырмашылықтарын анықтауға болады: Жүйелі тәсіл – бір реттік тазалық күндерінің орнына тұрақты тазалау кестесі енгізілді. Масштаб – жеке-жеке емес, күн сайын көбірек адамдар мен жабдықтар тартылады. Ақпараттық қамтамасыз ету – түсіндіру жұмыстары арқылы тұрғындар белсенді түрде тартылуда. Тұрғындардың қатысуы – тәртіпке ортақ жауапкершілік әдеті қалыптасады. Кешенді тәсіл тек көшелер мен аулаларды ғана емес, сонымен қатар арықтарды, саябақтар мен қоғамдық орындарды қамтиды. Бұл санитарлық үлгі өмір сапасына тікелей әсер етеді. Таза көшелер мен аулалар инфекция қаупін азайтады, қаланың көркін жақсартып, өмір сүруге қолайлы етеді. Тұрғындар соңғы айларда жағымсыз иістердің азайғанын, аялдамалар мен жаяу жүргіншілер жолының таза болғанын, саябақтар мен алаңдарда өздерін қараусыз қалдырмай өткізе алатынын айтады. Ұзақ мерзімді перспективада санитарлық тазалық шараларын жүйелі түрде жүргізу коммуналдық қызметке түсетін салмақты азайтады. Күнделікті тазалау жұмыстары жүргізілгенде, жинақталған қалдықтардың мөлшері азаяды, яғни оларды кәдеге жарату үшін азырақ ресурстар қажет. Бұл тиімділікті арттырып қана қоймай, бюджет қаражатын үнемдейді. Осылайша, 2025 жылы Шымкенттегі Әл-Фараби ауданындағы санитарлық тазалық жұмыстары қала өмірін ұйымдастырудың жаңа кезеңін белгіледі. Кездейсоқ және уақытша бастамалардан олар биліктің де, қала тұрғындарының да жауапкершілігіне негізделген тұрақты жүйеге айналды. Бұл тәжірибе тазалық өзекті мәселе болып қала беретін еліміздің басқа аудандары мен қалаларына үлгі бола алады. Басты нәтиже – тазалық енді бір бастаманың уақытша нәтижесі емес. Бұл күн сайын сақталатын өмірлік нормаға айналуда. Бұл заманауи, қауіпсіз және жайлы Шымкенттің жаңа бейнесін қалыптастыруға жасалған маңызды қадам.

2025 жылғы 19 тамыз күні Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында санитарлық іс-шаралар тұрақты негізде жүзеге асырылып жатқандығы тағы бір рет дәлелденді. Бұл күні аудан әкімі бастаған мамандар мен коммуналдық қызмет өкілдері кең көлемде жұмыс атқарып, қаланың тазалығына ерекше көңіл бөлді. Негізгі мақсат – тек бір реттік қоқыс жинаумен шектелмей, жүйелі әрі тұрақты жұмыстарды жолға қою. Бұл бағыттағы жаңа тәсіл қала тұрғындарының тұрмыс сапасын арттырумен қатар, қоршаған ортаға деген жауапкершілікті күшейтуді көздейді.Осы іс-шара аясында аудан аумағындағы көшелер, тротуарлар, саябақтар мен ирригациялық арналар тазартылып, тұрмыстық қалдықтар шығарылды. Жұмысқа жүздеген маман мен ондаған техника жұмылдырылды. Бір күн ішінде 27 тоннадан астам қоқыс қала аумағынан шығарылды. Бұған қоса, ағынды сулардың еркін өтуін қамтамасыз ету үшін арықтар мен каналдар аршылды, жол бойлары ретке келтірілді. Бұл жұмыстар тек белгілі бір мерзімдік акция ретінде емес, күнделікті жоспарға енгізіліп, жүйелі түрде жалғасуда.Өткен жылдармен салыстырғанда биылғы санитарлық науқанның ерекшелігі айқын сезіледі. Мәселен, 2023 және 2024 жылдары санитарлық тазалау шаралары көбіне маусымдық сипатқа ие болатын. Көктемде және күзде өтетін сенбіліктерде тұрғындар мен қызметкерлер бірігіп қоқыс жинап, ағаштарды әктеп, белгілі бір уақытқа ғана тазалық орнататын. Бірақ мұндай шаралардың нәтижесі ұзаққа бармайтын. Бірнеше аптадан соң қоқыс қайта жиналып, арықтар қайтадан бітеліп қалатын. Яғни тазалық уақытша ғана қамтамасыз етілетін.Ал 2025 жылы қолға алынған жұмыстардың негізгі артықшылығы – оның тұрақтылығы. Енді санитарлық тазалау бір реттік іс-шара емес, тұрақты түрде орындалатын міндетке айналды. Бұл өзгеріс қала әкімдігінің тұрғындардың өмір сапасын арттыруға, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған стратегиялық шешімінің нәтижесі болып отыр. Бұған қоса, тұрғындардың өзі де тазалық мәселесіне бейжай қарамай, белсенділік таныта бастағаны байқалады.Соңғы жылдары экологиялық мәдениет мәселесі күн тәртібіне жиі қойылып жүр. Тазалық тек коммуналдық қызметтердің ғана емес, әрбір азаматтың ортақ ісі екені түсіндіріле бастады. Биылғы науқан осы бағытта нақты қадамға айналды. Аудан тұрғындары сенбіліктерге қатысып қана қоймай, өз ауласын таза ұстауға, қоқысты арнайы орындарға шығаруға, арықтарды өз бетінше тазалауға атсалысуда. Бұл да қоғамдық санадағы өзгерістің айқын көрінісі.Әл-Фараби ауданындағы санитарлық жұмыстардың тағы бір ерекшелігі – техниканың заманауи әрі жеткілікті қолданылуы. Бұрын қоқыс қол еңбегі арқылы жиналып, арнайы техниканың тапшылығы сезілетін. Қазір бұл мәселе шешімін тауып, жүк көліктері, арнайы қоқыс жинағыштар, су шашатын машиналар тұрақты жұмыс істеуде. Соның арқасында тазалық жұмыстарының сапасы мен тиімділігі артты.Сонымен қатар, биылғы жұмыстарға байланысты тұрғындар арасында ақпараттық түсіндіру шаралары да жүйелі жүргізілуде. Әкімдік өкілдері мен мамандар халықпен кездесіп, қоқысты кез келген жерге тастамау, тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау, көше тазалығына ортақ жауапкершілікпен қарау жөнінде кеңестер беруде. Мұндай түсіндіру жұмыстары өткен жылдары аз жүргізілетін, ал қазір бұл бағыт тұрақты сипат алған.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, 2025 жылғы санитарлық шаралардың басты артықшылығы – жүйелілік пен кешенділік. Қала аумағы бір реттік сенбілікпен ғана емес, күн сайынғы жоспар бойынша тазартылып жатыр. Бұл – экологиялық мәселелердің алдын алуға және санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған жаңа деңгей. Мұндай жұмыстардың нәтижесінде қаланың экологиялық ахуалы жақсарып, тұрғындардың өмір сапасы арта түсетіні сөзсіз.Қорытындылай айтқанда, Әл-Фараби ауданында басталған бұл бастама тек аудан үшін ғана емес, бүкіл қала үшін үлгі бола алады. Тазалықты сақтау – баршамыздың ортақ міндетіміз. Әкімдіктің жүйелі қадағалауы мен тұрғындардың белсенді қатысуы арқасында Шымкентті нағыз таза, жайлы әрі қауіпсіз қалаға айналдыруға толық мүмкіндік бар.

20 тамыз күні Шымкентте «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «ShymkentSpetsKompleks» серіктестігімен бірлесе ұйымдастыруымен кезекті ауқымды сенбілік өтті. Іс-шара Темірлановское тас жолы, №40 ғимараттың бойында өтті. Мұндай шаралар қала тұрғындарына таныс болып көрінгенімен, бұл сенбілік бұрынғы көптеген іс-шаралардан ауқымдылығымен ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттырудағы жаңа көзқарасымен де айтарлықтай ерекшеленді. Іс-шараның басты мақсаты жай ғана аумақты тазалау және қоқыс шығару емес. Ұйымдастырушылар экологиялық жауапкершілікті арттыруға және қала тұрғындарын қоршаған ортаны таза ұстауға ортақ міндеттемеге тартуға әдейі баса назар аударды. Өткен жылдардағы дәстүрлі сенбілік күндері негізінен тұрмыстық қалдықтарды жинаумен, өлі ағаштарды тазалаумен немесе арықтарды тазалаумен шектелді. Бұл жолы білім беру және ақпараттық-түсіндіру әдісіне баса назар аударылды. Тазалық жұмыстарына тек коммуналдық қызметшілер ғана емес, сонымен қатар түрлі қоғамдық бірлестіктердің өкілдері, студенттер, жоғары сынып оқушылары, жеке кәсіпорындардың қызметкерлері және, әрине, жақын маңдағы аудандардың қарапайым тұрғындары да қатысты. Қатысушылардың осындай кең ауқымы сенбілік әкімдіктің немесе жекелеген ұйымдардың бір реттік бастамасы емес, жалпы жұртшылықтың әрекеті ретінде қабылдана бастағанын көрсетеді. Айта кетейік, өткен жылдармен салыстырғанда, осыдан бес-он жыл бұрын ғана сенбіліктер тұрақты емес өткізіліп, негізінен мереке күндеріне немесе көктемгі көріктендіру айына орайластырылған болатын. Олардың басты мақсаты орталық көшелер мен саябақтарға көзге көрінетін тәртіп орнату болды. Нәтижесінде әсері қысқа болды: бір-екі аптаның ішінде қоқыс сол жерлерде қайтадан жиналып қалады. Бүгінде жағдай біртіндеп өзгеруде. Биылғы сенбілік өзінің жүйелілігімен және заманауи стандарттарымен ерекшеленді. Жиналған қалдықтар жай ғана полигонға апарылмай, ішінара сұрыпталды: пластик пен шыны қайта өңдеуге жіберілді. Тұрғындарға қалдықтарды қалай дұрыс бөлу керек және оның қоршаған орта үшін неліктен маңызды екендігі туралы шағын дәрістер оқылды. Бұл формат бұрын сирек қолданылған. Ұйымдастырушылар ақпараттық науқанды да атап өтті. Шақырулар алдын ала әлеуметтік желі арқылы таратылып, шара барысында онлайн-трансляция жасалып, тұрғындардың қосымша назарын аударды. Алдыңғы жылдары ақпарат шектеулі болып, көптеген тұрғындар сенбілік күндерін нақты өткеннен кейін ғана білген. Жастардың қатысуын ерекше атап өтуге болады. Бұрын мұндай шараларға бірінші кезекте мемлекеттік қызметкерлер қатысса, қазір студенттер мен мектеп оқушылары белсенді қатысушыларға айналды. Олар үшін экологиялық науқандарға қатысу сәнді әрі беделді болып келеді. Оның үстіне, қоқыс бөлетін контейнерлерді орнатуды немесе тазартылған жерлерді жасыл желекпен безендіруді ұсынып, бастама көтерген жастар болды. Бұл өзгерістер бірнеше факторларға байланысты. Біріншіден, соңғы жылдары Шымкент тұрғындарының саны және онымен бірге тұрмыстық қалдықтардың көлемі де айтарлықтай өсті. Бұл қалдықтарды басқарудың жаңа тәсілдерін қажет етеді. Екіншіден, қала өзін қоршаған ортаны қорғау мәселесі бірінші кезектегі мәселеге айналған заманауи мегаполис ретінде танытуда. Үшіншіден, тұрғындардың өздері де бірте-бірте тазалыққа деген көзқарастарын өзгертуде: бұрынғы көзқарас «коммуналдық кәсіпорынның жұмысы» болса, қазір тазалық әркімге байланысты екенін түсінетіндер көбейді. Биылғы сенбілік күні тағы бір маңызды үрдісті көрсетті: іс-шаралар енді бір реттік емес. Ұйымдастырушылар мұндай шаралар тек мерекелер қарсаңында ғана емес, тұрақты түрде өткізілетінін хабарлады. Бұл қалада қаланы абаттандыруға жүйелі көзқарас мәдениетінің қалыптасып келе жатқанын растайды. Тәрбиелік компонентке де ерекше көңіл бөлінді. Тұрғындарға өз аулаларын қалай дұрыс күтіп ұстау керектігі, қоқыстарды орынсыз жерге тастамаудың маңыздылығы, қоғамдық тәртіпті бұзғандарға салынатын жазалар туралы әңгімелер айтылды. Бұл кешенді тәсіл тазалық күндерінің әсері уақытша емес, ұзаққа созылатынына үміт береді. Биылғы тазалықты өткен жылдармен салыстырсақ, бірнеше негізгі айырмашылықтар байқалады. Бастапқы көрсеткіш бұрын жиналған қоқыс көлемі болса, енді бұл тұрғындардың қатысуы және экологиялық сананы дамыту. Бұрын оқиғалар әкімшілік бастама болса, бүгінде олар қауымдастықтың өзі қолдайтын қарапайым қозғалысқа айналуда. Бір кездері тазалық жұмыстары жұмыс ретінде қабылданса, қазір көбісі өз еркімен және ынта-жігерімен қатысады. Бұл өзгерістер негізінен жаһандық экологиялық үрдістерге байланысты. Әртүрлі елдерде бір реттік іс-шаралардан тұрақты әдеттерді дамытуға баса мән берілуде. Шымкент те осы бағытта келе жатыр, биылғы сенбілік соның айқын мысалы. Сонымен, 20 тамызда болған оқиғаны жай сенбілік емес, экологиялық жауапты қоғам құру жолындағы толыққанды қадам деп санауға болады. Бұл қаланың тазалығы тек коммуналдық қызметке ғана емес, әрбір тұрғынға байланысты екенін көрсетті. Ал мұны неғұрлым көп адамдар түсінсе, Шымкент соғұрлым тезірек нағыз жасыл және жайлы мегаполиске айналады.

20 тамыз күні Шымкент қаласында кезекті сенбілік өтті. «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесі мен «ШымкентСпецКомплекс» компаниясының бірлесуімен ұйымдастырылған бұл шара Темірлан тас жолы №40 мекенжайында өтті. Сенбіліктің басты мақсаты – аумақты қоқыстан тазарту ғана емес, сонымен қатар тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, табиғатқа деген құрмет пен жауапкершілікті арттыру. Бұл жолғы сенбіліктің ерекшелігі – тек қоқыс жинаумен шектелмей, тұрғындарды экосана қалыптастыруға жұмылдыруында.Шымкент қаласы жыл сайын сенбіліктерді дәстүрлі түрде өткізіп келеді. Өткен жылдардағы сенбіліктерде негізгі басымдық тек қоқыс жинау жұмыстарына берілсе, биылғы шараның мазмұны айтарлықтай кеңейген. Бұрынғы сенбіліктер көбіне қаланың шеткері аудандарында, саябақтарда немесе орталық көшелерде ұйымдастырылып, негізгі нәтиже ретінде жиналған қоқыстың тоннасы есептелетін. Ал биылғы сенбіліктің басты жетістігі – тұрғындардың белсенділігі мен жастардың ерікті түрде қатысуы. Бұл қоғамда экологиялық мәдениетке деген көзқарастың өзгеріп келе жатқанын көрсетеді.Темірлан тас жолының бойында өткен сенбілікке әртүрлі жастағы азаматтар тартылды. Жергілікті тұрғындардан бастап, студенттер мен ерікті жастар ұйымдары, тіпті жеке кәсіпкерлер де өз үлестерін қосты. Жиналған қоқыс арнайы техникамен шығарылып, аумақ санитарлық талаптарға сай тазартылды. Бірақ ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл тек тазалық емес, сонымен қатар тәрбие жұмысы. Әр қатысушы сенбіліктен тек еңбек қуанышын ғана емес, табиғатты қорғауға үлес қосқанының мақтанышын сезінді.Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырғанда биылғы шараның тағы бір айырмашылығы – ақпараттық бағыттың күшеюінде. Әлеуметтік желілер арқылы кеңінен насихат жүргізіліп, тұрғындарға тек сенбілікке қатысу емес, күнделікті өмірде тазалық сақтаудың маңызы түсіндірілді. Бұрын мұндай шаралар көбіне әкімдіктің бастамасы ретінде қабылданса, қазір оларды бүкіл қоғам қолдайтын экологиялық қозғалыс деуге болады. Бұл өзгерістер тұрғындардың сана-сезімінің артуынан, сондай-ақ қала экологиясына деген жауапкершіліктің күшеюінен туындап отыр.Сонымен бірге, биылғы сенбілікте экологиялық мәдениетті насихаттау ерекше назарға алынды. Тек аумақты тазалап қана қоймай, қатысушыларға қоқысты сұрыптау, қайта өңдеуге жарамды қалдықтарды бөлек жинау жөнінде түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Бұл – өткен жылдары көп көтерілмеген тақырып. Бұрынғы сенбіліктерде қоқыс бір жерге жиналып, арнайы көлікке тиелсе, қазір заманауи тәсілдер енгізілуде. Бұл өзгерістер әлемдік экологиялық трендтерге сәйкес келеді және болашақта Шымкентті «жасыл қалаға» айналдыруға бағытталған нақты қадамдар деп айтуға болады.Тағы бір маңызды айырмашылық – сенбіліктің тұрақты сипат алуы. Бұрын мұндай іс-шаралар белгілі бір мерекелер қарсаңында ғана өткізілсе, қазір олар жүйелі түрде ұйымдастырылып, қала өмірінің бір бөлігіне айналып келеді. Бұл экологиялық мәдениеттің қалыптасып, өмір салты ретінде орныға бастағанын дәлелдейді.Жалпы алғанда, 2025 жылғы сенбіліктің басты ерекшелігі – мазмұндық тереңдігінде. Егер өткен жылдары басты нәтиже ретінде жиналған қоқыстың көлемі көрсетілсе, биылғы шарада қоғамға әсер ету, экологиялық ойлауды қалыптастыру, тұрғындардың белсенділігі алдыңғы орынға шықты. Бұл өзгерістердің себептері көп: біріншіден, қала халқының саны жылдан-жылға өсіп, тұрмыстық қалдықтардың көлемі артуда; екіншіден, жастардың экологиялық қозғалыстарға белсенді араласуы экосананың жаңа деңгейге көтерілуіне ықпал етуде; үшіншіден, жергілікті билік тарапынан экологиялық бастамаларды қолдау тұрақты сипат алып келеді.Сондықтан да, биылғы сенбілікті тек тазалық шарасы емес, қоғамды біріктіретін, табиғатқа деген құрметті арттыратын маңызды оқиға ретінде бағалауға болады. Мұндай бастамалар тек бір күндік акция емес, ұзақ мерзімді мәдени өзгерістерге жол ашады. Тұрғындардың өз ортасына деген жауапкершілігі күшейген сайын, қала да соғұрлым таза әрі жайлы мекенге айналмақ.Болашақта мұндай сенбіліктердің жүйелі түрде өткізіліп, экологиялық білім беру жұмыстарымен қатар жүруі Шымкентті аймақтағы үлгілі «жасыл қалаға» айналдыруға ықпал ететіні сөзсіз.

2025 жылдың 20 тамызында Шымкенттің Әл-Фараби ауданында ірі суару жүйесін жаңғырту жұмыстары басталды. Бұл күні аудан әкімі Маратбек Сәменбекұлы аумақты өзі аралап, каналдардың жағдайын аралап, мамандарға жүйелерді күтіп ұстауды тапсырды. Басты мақсат – судың жиналуының алдын алу, каналдардың тиімділігін арттыру, елді мекендерді су басу қаупінен сақтау, тұрғындарға қауіпсіз жағдай жасау. Бұл жұмыстар дренаж мәселесі мен суару каналдарының жағдайы жылдар бойы тұрғындарға бірнеше рет қолайсыздықтар тудырған қала үшін маңызды. Толассыз жауған жаңбыр кезінде тазаланбаған немесе бітеліп қалған арналар тез арнасынан асып, су тасып, жолдар мен аулаларды су басты. Бұл әсіресе көктемде және күзде бірнеше рет болды. Өткен жылдар бұл мәселеге назар аударудың маусымдық сипатта болғанын көрсетеді. Мысалы, 2023 жылы арналарды тазалау әдетте көктемде ғана басталды, ол кезде арналар еріген суды көтере алмайтыны белгілі болды. Ол жылдары жеке учаскелерде уақытша тазалау, жөндеу жұмыстары жүргізілді, бірақ жүйелі көзқарас болмады. Нәтижесінде бірнеше айдың ішінде жағдай қайталанды. 2024 жылы әкімдік бұл жұмысты жүйелі ету жолында алғашқы қадамдарды жасады. Арнайы топтар жасақталып, каналдарды мерзімді тексерулер жүргізіліп, бірнеше аумаққа қосымша су деңгейін бақылау құрылғылары орнатылды. Алайда, бұл шаралар әлі жоспарлы болған жоқ — жұмыс белгілі бір маусымда ғана жүргізіліп, қалған уақытта арналар бақылаусыз қалды. 2025 жылдың басты айырмашылығы, 20 тамыздан бастап суару жұмыстары үздіксіз және күнделікті сипатқа ие болды. Бұрын бұл мәселеге тек жауын-шашын кезінде немесе тұрғындардың арыз-шағымдары бойынша ғана мән берілсе, енді алдын алу шараларына баса мән берілуде. Арналы каналдары лай мен қоқыстан тазартылып, әлсіреген учаскелері күшейтілуде. Бұл мақсатқа мамандандырылған көліктер мен бригадалар жұмылдырылып, тапсырмаларды тиімдірек орындауға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл төтенше жағдайлар қаупін азайтып қана қоймай, жүйелердің қызмет ету мерзімін де айтарлықтай ұзартады. Бұдан тұрғындардың өздері де көп ұтады. Біріншіден, аулалар мен жолдарды су басу қаупі жойылады, бұл әсіресе халық тығыз орналасқан жерлерде маңызды. Екіншіден, жауын-шашын мол болған жағдайда су тезірек ағып, жол жамылғысының зақымдануын болдырмайды және жол бойындағы апаттардың алдын алады. Үшіншіден, суару жүйелерін жаңғырту ауыл шаруашылығына да оң әсерін тигізеді, өйткені суару суы артық шығынға жол бермей, тиімдірек бөлінетін болады. Тағы бір маңызды аспект – экологиялық. Арналар тұрмыстық қалдықтармен бітеліп қалса, бұл олардың өткізу қабілетін төмендетіп қана қоймай, қоршаған ортаға зиянын тигізеді. Жүйені үнемі тазалау және техникалық қызмет көрсету табиғи тепе-теңдікті сақтауға және жәндіктер немесе жағымсыз иістердің дамуы мүмкін тоқырау аймақтарын болдырмауға көмектеседі. Қазіргі жұмысты өткен жылдармен салыстырсақ, айырмашылық айқын болады. Бұрын шаралар негізінен реактивті болды: жаңбыр жауды, көшелер су астында қалды, содан кейін қызметтер шақырылды. Дегенмен, қазір профилактикалық әдіс таңдалды: проблемалар олар пайда болғанға дейін шешіледі. Бұл әдіс ресурстар мен уақытты үнемдейді. Өйткені, жолды қалпына келтіру немесе су тасқынының салдарын жөндеу каналды тез арада тазартудан әлдеқайда қымбат. Бір қызығы, олар бұл жұмысқа заманауи технологияларды енгізуді жоспарлап отыр. Жақын болашақта олар цифрлық мониторингті енгізуді — су деңгейінің сенсорларын және деректерді онлайн түрде тасымалдайтын жабдықты орнатуды қарастыруда. Бұл мамандарға жүйедегі өзгерістерге жедел ден қоюға және проблемаларды ерте кезеңде болдырмауға мүмкіндік береді. Тұрғындармен қарым-қатынасқа ерекше көңіл бөлінуде. Әкімдіктегілер каналдардың тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына ғана емес, тұрғындардың өздеріне де байланысты екенін алға тартады. Егер адамдар қоқыстарды шұңқырларға тастаса, ешқандай күш-жігер қажетті нәтиже бермейді. Сондықтан техникалық шаралармен қатар ақпараттық-түсіндіру жұмыстары да жүргізілуде: азаматтарды қоршаған ортаны қорғауға және тәртіпті сақтауға шақырады. Осылайша, Шымкент қаласы Әл-Фараби ауданындағы суару жүйелерін жаңғырту кезекті сенбілік немесе маусымдық жөндеу жұмыстары емес. Бұл ұзақ мерзімді нәтижеге бағытталған жаңа жүйелік тәсіл. Өткен жылдардағы тәжірибе мәселені шешу үшін уақытша шаралар жеткіліксіз екенін көрсетті, сондықтан қазіргі уақытта тұрақты мониторинг пен алдын алу жұмыстары басты назарда. 20 тамыздан бастап ауданда суару күнделікті жағдайға айналды, яғни тұрғындар қауіпсіздік пен жайлылықтың жоғары деңгейін күтеді. Бұл жоба жақсы жұмыс істейтін инфрақұрылымды басқару жүйесі қала тұрғындарының өмір сүру сапасына тікелей әсер ететінінің жарқын мысалы болып табылады. Бұл тәжірибе жалғасын тауып, қаланың басқа аудандарына да таралса, Шымкент бір мезгілде су ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыра отырып, су басу қаупін айтарлықтай азайта алады. Қарқынды дамып, кеңейіп келе жатқан қала үшін бұл қадам дер кезінде жасалған әрі стратегиялық тұрғыдан маңызды.

20 тамыз 2025 жылы Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында ирригациялық жүйелерді жаңғыртуға бағытталған маңызды жұмыстар басталды. Бұл күні аудан әкімі Маратбек Саменбекұлы жергілікті арналар мен каналдардың қазіргі жағдайымен танысып, мамандарға нақты тапсырмалар берді. Басты мақсат – су жиналу қаупін азайтып, арналардың өткізу қабілетін жақсарту, су тасқынының алдын алу, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау. Аудан әкімінің өзі тікелей араласуының өзі бұл мәселеге ерекше мән беріліп отырғанын көрсетеді. Суармалы жүйелер тек ауыл шаруашылығы үшін ғана емес, қала тұрғындарының қауіпсіздігі үшін де аса қажет. Егер ирригация дұрыс жұмыс істемесе, қатты жауын-шашын кезінде көшелерді су басып, жолдар бұзылады, тұрғын үйлерге қауіп төнеді. Сондықтан бұл жұмыс бір реттік емес, тұрақты сипат алуы тиіс. Биылғы ерекшелік те осы – шаралар маусымдық емес, күнделікті бақылауға алына бастады.Ал өткен жылдарға көз жүгіртсек, 2023 жылы мұндай жұмыстар негізінен маусым басталғанда ғана қолға алынатын. Сол кезде арналар тазартылып, кейбір тұстар ретке келтірілетін, бірақ ол уақытша ғана әсер беретін. Қатты жауын-шашын немесе ауа райының тосын мінезі кезінде жүйелердің әлсіздігі байқалып қалып, кейбір көшелерде су жайылып кететін. Тұрғындар шағымданғанымен, көбінесе мәселе уақытша шаралар арқылы ғана шешіліп отырды. 2024 жылы бұл бағытта алғашқы жүйелі қадамдар жасалды. Арнайы топтар құрылып, арналарды белгілі бір мерзімдерде тазалау тәжірибеге енді. Кейбір учаскелерде су деңгейін реттеуге арналған құрылғылар орнатылды, бірақ ол да әлі толыққанды тұрақты жүйе болып қалыптаспады. Жұмыстар негізінен көктем мен жаз мезгілдерінде ғана жүргізіліп, күз және қыс айларында назардан тыс қалатын. Сол себепті жаңбырлы маусым кезінде қайтадан мәселелер туындай берді.Ал биылғы 2025 жылғы бастама мүлде өзгеше. Аудан әкімдігі ирригацияны тек маусымдық жұмыс ретінде емес, тұрақты күнделікті бақылауды қажет ететін стратегиялық міндет ретінде қарастырып отыр. 20 тамыздан бастап арналар тексеріліп, су өткізгіштігі бағалануда, қоқыс пен лайдан тазарту жұмыстары тұрақты жүргізілмек. Арнайы техникалар жұмылдырылып, арналардың шөгуіне жол бермеу үшін жоспарлы жұмыстар ұйымдастырылуда. Бұрынғыдай күтпеген жағдайға дайындалмай, алдын ала профилактика жасауға басымдық беріліп отыр. Бұл тәсілдің басты ерекшелігі – оқиғаны күту емес, алдын алу. Жүйенің әрбір бөлігіне күнделікті назар аударылуы оның ұзақ мерзімділігін қамтамасыз етеді.Бұл бастама нәтижесінде ең алдымен тұрғындар пайдасын көреді. Су тасқынының қаупі азаяды, көшелер құрғақ әрі қауіпсіз болады. Жолдар бүлінуден сақталады, инфрақұрылымға бөлінетін қосымша қаражат үнемделеді. Сонымен қатар ауыл шаруашылығына да тиімділік әкеледі. Суармалы егістіктерге қажетті су реттеліп беріліп, артық су босқа кетпейді. Бұл өз кезегінде өнімділікті арттырады, шаруалардың еңбегіне қолдау көрсетеді. Тағы бір маңызды тұсы – экологиялық тепе-теңдікті сақтау. Су арналарының лайдан тазартылуы, қоқыстан арылуы табиғи жүйенің дұрыс жұмыс істеуіне жол ашады.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, биылғы жүйелі жұмыс тұрғындардың сенімін де арттырмақ. Бұрын адамдар тек шағым айтып, мәселе туындағанда ғана жауап күтетін. Ал қазір алдын алу жұмыстарының нәтижесін көзімен көретін болады. Тіпті тұрғындардың өздері де бұл іске тартылып, каналдарды таза ұстауға атсалысуға шақырылуда. Халықтың жауапкершілігін арттыру – бұл бастаманың тағы бір маңызды қыры. Егер жергілікті тұрғындар қоқыс тастамай, жүйені бүлдірмей, тазалыққа мән берсе, ирригацияның тиімділігі артады.Болашақта бұл жұмыстарды цифрландыру жоспары да бар. Әр арнаның жағдайын GPS арқылы қадағалау, су деңгейін өлшейтін автоматтандырылған құрылғылар орнату, деректерді онлайн режимде бақылау – аудан әкімдігінің алдағы жоспарларының бірі. Мұндай технологиялар енгізілсе, жүйенің қай тұсында мәселе бар екенін бірден анықтап, уақытылы шара қабылдауға мүмкіндік туады. Бұл тәжірибе дамыған елдерде бар және енді біздің өңірде де іске асырылуы мүмкін.Жалпы алғанда, Әл-Фараби ауданында 20 тамыздан басталған ирригациялық жүйелерді жаңғырту жұмыстары бұрынғы маусымдық тазалау тәжірибесінен түбегейлі өзгеше. Бұл – тұрақты, күнделікті бақылауды қажет ететін, алдын алу шараларына негізделген жаңа көзқарас. Тұрғындардың қауіпсіздігі мен жайлылығы үшін жасалып жатқан қадамдар су ресурстарын тиімді пайдалануға, инфрақұрылымды сақтауға және ауыл шаруашылығына қолдау көрсетуге бағытталған. Өткен жылдармен салыстырғанда бұл бастама әлдеқайда жүйелі әрі нақты нәтижелерге жетуге мүмкіндік береді. Осы жұмыстарды тұрақты түрде жалғастыру – ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсерін тигізіп, халықтың тұрмыс сапасын арттырары сөзсіз.

2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкенттің барлық төрт ауданында күнделікті ветеринарлық профилактикалық және дезинфекциялық жұмыстар басталды. Бұл шешім тұрғындар мен үй жануарларының денсаулығын қорғаудағы маңызды қадам болды. Мұндай іс-шаралар бұрын маусымдық болса, қазір олар тұрақты сипатқа ие болды және күн сайын ерекшеліксіз жүзеге асырылады. Күнделікті профилактикалық көмектің негізгі мақсаты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардың таралуын болдырмау болып табылады. Ветеринария мамандары бруцеллез, құтыру сияқты зооноздық аурулар мал мен үй жануарларына ғана емес, адамдарға да нақты қауіп төндіретінін атап өтті. Күнделікті шаралар ауруларды ерте анықтауға, жедел әрекет етуге, осылайша ықтимал індеттердің алдын алуға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл соңғы жылдары маңызды бола бастады, өйткені халық санының өсуі, қала тығыздығының артуы және үй жануарларының көбеюі санитарлық қауіпсіздікке жаңа қиындықтар туғызады. Ветеринариялық қызметтер нақты не істейді? Мамандар қаланың аудандарын аралап, жан-жақты жұмыстар атқаруда: ірі және ұсақ малды вакцинациялау; иттер мен мысықтарды құтыруға қарсы вакцинациялау; жануарлардың диагностикасы мен сараптамасын жүргізу; инфекциялардың таралу қаупі бар аумақтарды дезинфекциялауды жүргізу; Олар тұрғындарға малды күтіп-бағу ережелері мен уақытылы екпе алудың маңыздылығын түсіндіреді. Осылайша, профилактика ауылшаруашылық жануарларын ғана емес, үй жануарларын да қамтиды. Бұл әсіресе қаңғыбас немесе үйсіз жануарлармен байланыс арқылы жұқтыру қаупі жоғары ірі қалаларда маңызды. Жұмыс Шымкенттің барлық төрт ауданын қамтиды: Абай ауданында шағын қожалықтары бар көптеген жеке шаруашылықтар орналасқан. Мамандар малды егуге баса назар аударып, иелерімен танымдық сабақтар өткізуде. Әл-Фараби ауданы – қала орталығы, мұнда үй жануарларымен жұмыс және қаңғыбас жануарлармен күрес ерекше маңызды. Еңбекші ауданы қала маңындағы және ауылдық елді мекендерді қамтиды. Мұнда бірінші кезекте ірі қара мен қойға екпе салуға салмақ түседі. Қаратау ауданы көпқабатты үйлер мен жеке секторды біріктіреді, сондықтан профилактика жан-жақты және үй жануарларын да, ауыл шаруашылығы жануарларын да қамтиды. Осылайша, профилактика қаланың әр аймағындағы жануарлардың барлық санаттарына әсер етеді. 2025 жылға дейін мұндай іс-шаралар негізінен маусымдық — көктем мен күзде өткізілетін. Мәселен, 2023 жылы малды бруцеллезге қарсы, үй жануарларын құтырма ауруына қарсы егуге баса назар аударылды. 2024 жылы алдын алу шаралары кеңейіп, санитарлық тазалауға және халықты түсіндіруге көбірек көңіл бөлінді. Дегенмен, маусымдық тәсілдің кемшілігі болды: аурудың таралу қаупі артқан кезде профилактикалық циклдар арасында алшақтық болды. 2025 жылдың 18 тамызында енгізілген жаңа жүйе жағдайды түбегейлі өзгертті. Қазір жағдайды үнемі бақылауға мүмкіндік беретін жұмыс күн сайын жүргізілуде. Сонымен қатар, қазіргі науқан үй жануарларына көбірек көңіл бөлуімен ерекшеленеді. Бұрын негізінен ауыл шаруашылығы жануарларына назар аударылса, қазір мысықтар мен иттер күн сайын вакцинацияланып, тексерілуде. Бұл әсіресе үй жануарларымен жиі байланыста болатын балаларды қорғау үшін өте маңызды. Неге қазір? Күнделікті профилактикалық көмек ветеринарлық қызметтің техникалық ресурстарын жақсартудың арқасында мүмкін болды. Соңғы жылдары жаңа вакциналар мен заманауи құрал-жабдықтар сатып алынып, жоғары деңгейде диагностика жүргізуге қабілетті мамандар дайындалды. Оның үстіне әлемдік тәжірибе маусымдық бақылауға қарағанда үздіксіз ветеринариялық бақылаудың тиімдірек екенін көрсетті. Алдын алу жүйесі дамыған елдерде бұрыннан күнделікті вакцинация және дезинфекциялау бағдарламалары бар. Қазақстан мұндай стандарттарды кезең-кезеңімен енгізуде, ал Шымкент бұл жүйені енгізген алғашқы қалалардың бірі болды. Тұрғындардың реакциясы Көптеген тұрғындар жаңа формат үлкен сенімділік беретінін атап өтеді. Үй жануарларының иелері вакцинацияны бүкіл отбасының денсаулығы үшін маңыздылығын мойындай отырып, көбірек қабылдайды. Кішкентай балалардың ата-аналары әсіресе белсенді болды: олар ветеринарларға жиі барып, үй жануарларына күтім жасау туралы нұсқауларды сұрайды. Бұл бастамаға жеке сектор тұрғындары да оң көңіл бөлуде. Бұған дейін кейбірі мал екпелерін кешіктіріп, көршілеріне қауіп төндіретін. Қазір мамандардың жүйелі жұмысының арқасында жағдай біртіндеп өзгеруде. 2025 жылдың 18 тамызынан бастап күнделікті ветеринарлық тексерудің енгізілуі Шымкент қаласының санитарлық қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызды қадам болды. Өткен жылдармен салыстырғанда қазіргі науқан өзінің ауқымдылығымен, жүйелілігімен, жануарлардың барлық санаттарын қамтуымен ерекшеленеді. 2023 және 2024 жылдарды дайындық кезеңдері деп санауға болатын болса, 2025 жыл келесі деңгейге өту уақыты болады. Бұл шешім жұқтыру қаупін азайтып қана қоймай, сонымен қатар халық арасында жануарлардың әл-ауқаты мәдениетін қалыптастырады. Алдағы уақытта мұндай бағдарламалар Қазақстанның басқа аймақтарында да жүзеге асырылуы мүмкін. Күнделікті профилактикалық шаралардың адам мен жануарлардың денсаулығына сенімді қалқанға айналуының үлгісі – Шымкент.

2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкент қаласында барлық аудан аумағында ветеринариялық профилактикалық, диагностикалық және залалсыздандыру іс-шаралары күн сайын тұрақты түрде жүргізіліп келеді. Мұндай шешімнің қабылдануы кездейсоқ емес. Қала халқының саны жыл сайын өсіп, ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемі артып отырғандықтан, жұқпалы аурулардың алдын алу – тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты тетігіне айналды.Мамандар күнделікті жұмыс барысында ірі қара мен ұсақ малды, сондай-ақ үй жануарлары – иттер мен мысықтарды тексеріп, оларға қажетті екпелерді салып жатыр. Сонымен бірге, жануарлардың жалпы жағдайын бақылау, жұқпалы аурудың алғашқы белгілерін дер кезінде анықтау – басты назарда. Әр күнгі жоспарлы жұмыстың тағы бір маңызды бөлігі – тұрғындар арасында түсіндіру шаралары. Ветеринарлар жануарларды күтіп-бағудың дұрыс жолдарын түсіндіріп, вакцинацияның маңызын атап өтеді.Шымкент қаласы әкімдігінің ветеринариялық қызметі әдетте профилактикалық іс-шараларды қаладағы төрт ауданның барлығында жүргізеді. Олар:Абай ауданы – халық ең тығыз орналасқан аумақтардың бірі. Мұнда көбіне жеке сектордағы мал ұстайтын тұрғындар көп болғандықтан, профилактика мен түсіндіру жұмыстары ерекше назарда.Әл-Фараби ауданы – орталық аудан болғандықтан, мұнда көбіне үй жануарларына екпе салу және қаңғыбас ит-мысықтарды бақылау жұмыстары жиі жасалады.Еңбекші ауданы – қалаға қарасты ауыл-аймақтар осы ауданға кіреді. Мұнда ірі қара мен ұсақ малға жоспарлы вакцинация кең көлемде жүргізілуде.Қаратау ауданы – жаңа тұрғын үйлер мен жеке сектор қатар орналасқан, сондықтан үй жануарлары да, шаруашылық малдары да қамтылуда.Яғни, 18 тамыздан бастап күнделікті жүргізіліп жатқан ветеринариялық профилактика осы төрт ауданның барлығын қамтиды.Бұл бастамаға дейін ветеринариялық шаралар, әдетте, белгілі бір маусымға сәйкес өткізіліп келген. Мысалы, 2023 жылы екпелер көктем мен күзде жүргізілді. Ол кезде қаладағы он мыңдаған малға вакцина салынды, ал басты бағыт құтыру мен бруцеллезге қарсы профилактика болды. 2024 жылы бұл жұмыстар кеңейіп, тексеріс пен залалсыздандыруға көбірек көңіл бөлінді, ал тұрғындарды ақпараттандыру деңгейі едәуір артты. Ветеринарлар халықпен кездесіп, аурулардың адамға жұғу қаупі жайлы түсіндіру жұмыстарын күшейтті.2025 жылғы 18 тамыздан бастап енгізілген күнделікті профилактика – бұрынғыдан айтарлықтай өзгеше қадам. Енді белгілі бір күнге немесе маусымға тәуелді болмай, жоспарлы түрде әр күн сайын жұмыстар жүргізілуде. Бұл тәсіл ауруды ерте анықтауға және таралу қаупін дер кезінде тоқтатуға мүмкіндік береді. Әлемдік тәжірибеде дәл осындай жүйе кең қолданылады. Дамыған елдерде зооноздық аурулардың алдын алу үшін күнделікті мониторинг жүргізу – стандартқа айналған.Жаңа форматтағы жұмыстың тағы бір ерекшелігі – үй жануарларына ерекше көңіл бөлінуі. Бұрын негізінен ауыл шаруашылығы малдарына екпе салу басым болса, қазір иттер мен мысықтарға да күнделікті вакцинация жүргізіліп жатыр. Қалалық жағдайда бұл – аса қажет қадам. Қаңғыбас жануарлардың көбеюі, олардың тұрғындармен тікелей байланысы құтыру сияқты қауіпті аурудың таралу қаупін арттырады. Сол себепті үй жануарларына вакцина салу – қоғам денсаулығын сақтауда шешуші рөл атқарады.Тұрғындар да бұл өзгерісті оң қабылдап отыр. Бұрын малға немесе үй жануарына екпе салуға бейжай қарағандар қазір оның тікелей өз денсаулығымен байланысты екенін түсіне бастады. Әсіресе, балалар бар отбасыларда жануарлардың денсаулығы үлкен мәнге ие болып отыр. Бұл – соңғы жылдары жүргізілген түсіндіру жұмыстарының нәтижесі.Күн сайынғы ветеринариялық шаралардың енгізілуіне бірқатар себеп бар. Біріншіден, қала халқының тығыздығы артып келеді, бұл инфекциялық аурулардың таралу қаупін күшейтеді. Екіншіден, халықтың азық-түлік тұтыну мәдениетінде жануар өнімдерінің үлесі жоғары. Сондықтан малдың саулығы – азық-түлік қауіпсіздігінің кепілі. Үшіншіден, соңғы жылдары халықаралық деңгейде де зооноздық ауруларға алаңдаушылық арта түсті. Коронавирус пандемиясы көрсеткендей, жануарлардан тарайтын аурулардың адамзатқа тигізер қаупі өте жоғары.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, 2025 жылғы жаңа жүйе – уақыт талабына сай шешім. 2023 жылғы маусымдық шаралар белгілі бір кезеңде нәтиже бергенімен, тұрақтылық болмады. 2024 жылы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары күшейтілгенімен, профилактика әлі де кезеңдік сипатта жүргізілді. Ал 2025 жылдың тамызынан бастап іске қосылған күнделікті профилактика кешенді әрі тұрақты сипат алып, аурудың таралу мүмкіндігін мейлінше азайтты.Тағы бір атап өтерлік жайт – ветеринариялық қызметтің материалдық-техникалық жағдайы жақсарған. Соңғы жылдары жаңа зертханалық жабдықтар алынған, вакцина түрлері көбейген, мамандардың кәсіби біліктілігі артқан. Бұл да күн сайынғы жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік беріп отыр.Жалпы, күнделікті профилактика тек ветеринарлардың жұмысы ғана емес, ол – қоғамның да жауапкершілігі. Әр тұрғын жануарын дер кезінде қаратып, екпе салдыруға көңіл бөлсе, жұқпалы аурулардың алдын алу әлдеқайда жеңіл болады. Сондықтан ветеринариялық қызмет мамандары тұрғындардан ынтымақтастықты күтіп отыр.Қорытындылай айтқанда, 2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкент қаласында енгізілген күнделікті ветеринариялық шаралар – аймақтағы эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жаңа деңгейі. Бұрынғы жылдардағы маусымдық дезинфекция мен вакцинацияға қарағанда, бұл жүйе анағұрлым тұрақты, тиімді және жан-жақты қамтуды көздейді. Мұндай бастаманың нәтижесінде қала тұрғындары сапалы әрі қауіпсіз азық-түлік өнімдеріне қол жеткізіп, өз денсаулығын қорғауға мүмкіндік алады. Ең бастысы – бұл тәжірибе болашақта еліміздің басқа өңірлеріне де үлгі бола алады.

2025 жылдың 20 тамызында Шымкентте ұлттық «Таза Қазақстан» акциясының жалғасы ретінде экологиялық шара өтті. «Шымқала жастары» жастар ұйымы мен «Таза өнер» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (Түркістан көшесі) Түркістан көшесінде орналасқан көпқабатты үйлердің аулаларын абаттандыру жұмыстарын жүргізді. Шараға еріктілер мен жергілікті тұрғындар қатысты. Салыстырмалы түрде қарапайым масштабқа қарамастан, нәтиже айтарлықтай болды: шамамен бір тонна тұрмыстық қалдық арнайы жабдықтың көмегімен шығарылды. Бір қарағанда, бір тонна қалдық үлкен қала үшін әсерлі көрсеткіш емес сияқты, бірақ дәл осы жергілікті бастамалар өте маңызды. Жалпы қалалық сенбілік күндерінен айырмашылығы, олар нақты аулалар мен көшелерге бағытталған, яғни олар күн сайын сол жерде тұратын адамдар үшін нақты нәтиже береді. Сондай-ақ, мұндай бастамаларға қатысу тұрғындардың өз айналасына деген жауапкершілік сезімін оятады. Бастаманың басты құндылығы оның санитарлық артықшылықтарында ғана емес. Бұл сонымен қатар қоршаған ортаны қорғауға бағытталған. Қарқынды даму мен қарқынды экономикалық белсенділік сөзсіз қалдықтардың көбеюіне әкелетін заманауи қалада тазалықты сақтауға жұртшылықты тарту өте маңызды. Еріктілер мен жастар басты рөл атқарады: олар жаңа әдеттерді сіңіруге және басқаларға үлгі көрсетуге жауапты. Осындай іс-шаралар Шымкентте тұрақты түрде өткізіліп тұрады және ауқымы әртүрлі. Осыдан бірнеше апта бұрын, 2025 жылдың 9 тамызында қалада ірі жалпықалалық сенбілік өтті. Сенбілікке мыңдаған адам қатысты, оның ішінде коммуналдық қызметкерлер, бизнес өкілдері, студенттер, қоғамдық ұйымдар және қарапайым азаматтар. Әр ауданда қомақты көлемде қоқыс жиналып, ондаған техника пайдаланылды. Мәселен, бір ғана Еңбекші ауданында мыңнан астам адам мен үш ондаған самосвал тартылып, 75 тоннаға жуық қалдық шығарылды. Әл-Фараби ауданында 500-ге жуық қатысушы тағы бірнеше ондаған тонна қалдық жинады. Осындай шаралар Қаратау және Абай аудандарында да жүргізілді. 2024 жылдың жазында өткен сенбілік одан да өршіл болды. «Таза Қазақстан» акциясына 150 мыңнан астам қала тұрғыны қосылып, атқарылған жұмыс көлемі күткеннен де асып түсті. Бір күнде алты мың тоннадан астам қалдық шығарылды. Көгалдандыруға да айтарлықтай көңіл бөлінді: арықтар тазартылды, ағаштар әктелді және әрленді, жаңа жасыл желектер отырғызылды, гүл композициялары жасалды. Қала бірнеше сағаттың ішінде сөзбе-сөз өзгерді. Бұл тәжірибе бірлескен күш-жігер арқылы орасан зор нәтижелерге қол жеткізуге болатынын көрсетті. Осы үш оқиғаны – 2024 жылғы ауқымды сенбілік, 2025 жылғы тамыздағы жалпықалалық сенбілік және 20 тамыздағы жергілікті бастаманы салыстырсақ, әрқайсысының өзіндік рөл атқаратыны анық болады. Кең ауқымды сенбілік күндері жаһандық проблемаларды шешеді, қала бірлігін көрсетеді және ортақ жауапкершіліктің символы ретінде қызмет етеді. Орташа ауқымды іс-шаралар үлкен аумақтарды қамтуға және қатысушылардың көп бөлігін тартуға мүмкіндік береді. Ал, Түркістан көшесіндегі аулаларда өткізілетін мақсатты іс-шаралар әрбір тұрғынға тазалық өз кіре берісіңізден, өзіңіз тұратын ғимараттан басталатынын ескертеді. Сондай-ақ тәрбиелік аспектіге назар аударған жөн. Тамыз айындағы сенбілікке қатысқан жастар аумақты тазартып қана қоймай, қатарластарына үлгі болды. Экологиялық сана әлі дамып жатқан заманда мұндай мысалдардың маңызы зор. Сенбілікке қатысу түсінікті қалыптастырады: табиғат пен қалалық қоршаған орта - бұл әркім қамқорлық жасауы керек ортақ байлық. Тұрғындар өздері тәртіпті сақтамаса, біз тек коммуналдық қызметтерге сене алмаймыз. Осындай іс-шаралар кезінде әр түрлі жастағы, түрлі ортадағы адамдардың ортақ мақсат үшін бас қосуы ерекше құндылық болып табылады. Кейбіреулер үшін бұл азаматтық ұстанымды көрсету, басқалары үшін уақытты тиімді өткізу, ал басқалары үшін жаңа танысулар мен көршілермен қарым-қатынасты жақсарту тәсілі. Ортақ іс адамдарды біріктіреді және үлкен қалада маңызды болып табылатын қоғамдастық сезімін тудырады. Біз мұндай оқиғалардың символдық мәнін ұмытпауымыз керек. Таза аула немесе көше тек эстетикалық жағымды ғана емес, сонымен қатар денсаулықты, қауіпсіздікті және жайлылықты арттырады. Қоқыс шығарылса, ағаштар күтіп-бапталып, аумақ абаттандырылса, тұрғындардың айналадағы кеңістікке деген көзқарасы мүлдем басқаша болады. Олар оны көбірек бағалай бастайды және оны сақтауға тырысады. Осылайша, 20 тамызда өткен экологиялық науқан қоршаған ортаны қорғаудың тұрақты мәдениетін қалыптастыруға бағытталған тағы бір қадам болды. Жиналған қалдықтардың көлемі ауқымды сенбілік күндерінің нәтижелерімен салыстыруға келмейтін болса да, оның маңыздылығын бағаламау мүмкін емес. Мұндай бастамалар қала тұрғындарының санасын бірте-бірте өзгертіп, тазалық пен экологиялық тазалық табиғи нормаға айналған жаңа ұрпақты тәрбиелеуде. Шымкент соңғы жылдары қарқынды дамып келеді және онымен бірге жасыл желекті дамыту, аулаларды абаттандыру, көшелерді үнемі тазалау қажеттілігі де арта түсті. Ұлттық «Таза Қазақстан» акциясы осы мәселелерді шешуге күшті серпін береді. Ең бастысы, мұндай бастамалар оқшау қалмай, әрбір тұрғын үйреніп қалған жүйелі тәжірибеге айналуы керек. Сонда ғана қала шынымен де сырттай ғана емес, ішкі жағынан да, азаматтардың санасында да өзгерді деп айтуға болады.

2025 жылғы 20 тамыз күні Шымкент қаласында ерекше маңызға ие экологиялық іс-шара өтті. «Шымқала жастары» бастамасымен және «Таза Өлке» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қолдауымен Түркістан көшесінің бойында орналасқан көпқабатты үйлердің аулаларында ауқымды тазалық жұмыстары ұйымдастырылды. Бұл күнгі сенбілікке ерікті жастар белсене қатысып, тұрғындар да үн қосты. Қорытындысында арнайы техника арқылы бір тоннаға жуық қоқыс шығарылды. Сырттай қарағанда, бір тонна көлеміндегі қоқыс қала үшін үлкен көрсеткіш емес болып көрінуі мүмкін. Дегенмен, бұл жергілікті деңгейдегі аулалар мен көшелердің тазалығын сақтауда айтарлықтай маңызды қадам болды. Себебі, дәл осындай шағын бастамалардан ірі қозғалыстар туындайды.Аталған акцияның негізгі мақсаты – қоршаған ортаға жанашырлық таныту, тұрғындар арасында экологиялық жауапкершілікті арттыру және жастардың бойында табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыру. Әсіресе, соңғы жылдары экология мәселелері қоғам үшін күн тәртібіндегі өзекті тақырыптардың біріне айналып отыр. Қаланың қарқынды дамуы, халық санының көбеюі және өндірістік нысандардың артуы табиғатқа деген қысымды күшейтіп, тұрмыстық қалдықтардың көлемін ұлғайтты. Осындай жағдайда тазалық акциялары тек санитарлық маңызы бар шара ғана емес, сонымен бірге экологиялық тәрбие құралына айналуда.Шымкент қаласы бұған дейін де бірнеше рет «Таза Қазақстан» республикалық акциясының белсенді қатысушысы болып келеді. Мәселен, 2025 жылдың 9 тамызында қала көлемінде кең ауқымды сенбілік өтті. Бұл күні Еңбекші, Әл-Фараби, Қаратау және Абай аудандарында мыңдаған тұрғындар мен жүздеген мекеме қызметкерлері бірлесіп жұмыс істеді. Мысалы, Еңбекші ауданында ғана мыңнан астам адам қатысып, отыздан астам арнайы техника жұмылдырылды. Нәтижесінде 75 тоннаға жуық қоқыс шығарылды. Әл-Фараби ауданында 400-ден аса тұрғын жиналып, 14 техника көмегімен 32 тонна тұрмыстық қалдық жиналды. Ал басқа аудандарда да дәл осындай ауқымда тазалық жұмыстары жүргізілді. Бұл сенбіліктің ерекшелігі – оған әкімдік өкілдері, коммуналдық қызметкерлер ғана емес, сонымен қатар кәсіпкерлер, түрлі қоғамдық ұйымдар және қарапайым тұрғындар белсене атсалысты.2024 жылы маусым айында өткен акция болса, көлемі жағынан тіпті ерекше болды. Ол кезде 154 мыңнан астам шымкенттік бір күнде сенбілікке шығып, 6 мыңнан астам өндірістік және кәсіпкерлік нысандар, 600-ден астам әлеуметтік мекемелер атсалысты. Бір күн ішінде қала көшелерінен 6 жарым мың тоннадан астам қоқыс шығарылды. Сонымен қатар, 9 мың шақырымға жуық тротуар тазартылып, 700 шақырымнан астам ирригациялық жүйелер қалпына келтірілді. Бұл шара кезінде тек тазалау ғана емес, абаттандыру жұмыстары да кеңінен жүргізілді: жүз мыңдаған ағаш ағашы әктеліп, санитарлық кесу жұмыстары жасалды, он мыңдаған көшет отырғызылды, гүлзарлар мен көгалдар абаттандырылды. Тіпті бір миллионнан астам тюльпан егу ісі де жүзеге асты. Мұндай көлемдегі жұмыс Шымкент қаласының тарихындағы ең ауқымды экологиялық шаралардың бірі ретінде есте қалды.Осы тарихи мысалдармен салыстырғанда, 2025 жылғы 20 тамыздағы Түркістан көшесіндегі тазалық жұмыстары әлдеқайда шағын көлемде өткені анық. Алайда, оның маңыздылығы кем түспейді. Өйткені, ауқымды сенбіліктер көбіне қала көлемінде ұйымдастырылса, мұндай локальды іс-шаралар әрбір аудан мен аула тұрғындарының тікелей қатысуымен өтеді. Бұл адамдардың тұрғылықты жерін таза ұстауға деген ынтасын арттырып, күнделікті өмірге тікелей әсер етеді. Көпқабатты үйлердің аулаларын тазалау – тұрғындардың өздерінің өмір сүру ортасын жақсартудың нақты үлгісі.Жастардың белсенділігі де ерекше атап өтуге тұрарлық. «Шымқала жастары» ұйымының мүшелері тек сенбілікке қатысып қана қоймай, өзгелерге үлгі көрсетіп, экологиялық мәдениетті насихаттады. Мұндай шаралар жас буынның бойында табиғатқа жауапкершілікпен қарау сезімін қалыптастырады. Қазіргі таңда экологиялық білім мен тәрбие мектеп қабырғасынан басталғанымен, оны нақты тәжірибелік іс-әрекет арқылы нығайту аса маңызды. Жастар өз қолымен қоқыс жинап, көшелерді тазартқанда, олар табиғаттың жағдайын көбірек сезініп, оны қорғауға деген ұмтылысы күшейеді.Бұл шараның тағы бір қыры – қоғамды бірлікке шақыруы. Экологиялық акцияларда түрлі жастағы, түрлі әлеуметтік топтағы адамдар бірігіп, ортақ мүдде үшін еңбек етеді. Бұл тұрғындар арасындағы қарым-қатынасты нығайтып, өзара түсіністікті арттырады. Бірге жұмыс істеген адамдардың арасында сенім қалыптасып, олар кейін тұрмыстық мәселелерді шешуде де бір-біріне қолдау көрсетуге бейім болады.Осы тұрғыдан алғанда, 2025 жылғы 20 тамыздағы тазалық жұмыстары кішкентай қадам болғанымен, оның символдық мәні зор. Бұл іс-шара экологиялық қозғалыстың тек бір реттік науқан емес, тұрақты үрдіске айналып келе жатқанын дәлелдейді. Өткен жылғы маусым айындағы ірі сенбілік, биылғы тамыздың басындағы кең ауқымды санитарлық тазалау және осы Түркістан көшесіндегі локальды акция – бәрі де бір тізбектің буындары. Олардың барлығының түпкі мақсаты бір: Шымкентті таза, көрікті әрі қолайлы қалаға айналдыру.Қорытындылай келе, «Таза Қазақстан» акциясы аясында өткен әрбір іс-шара – қаланың экологиялық болашағына қосылған үлес. 2024 жылғы ауқымды сенбілік, 2025 жылғы 9 тамыздағы қалалық акция және 20 тамыздағы аула тазалығы – масштабы әртүрлі болғанымен, мәні жағынан бір мақсатқа тоғысады. Бұл бастамалар тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттырып қана қоймай, жастардың бойында табиғатты сүю мен оны қорғау сезімін қалыптастыруда. Сондықтан, дәл осындай іс-шаралар жүйелі түрде жалғасын тапса, Шымкент қаласы экологиялық тұрғыдан алғанда еліміздің ең таза әрі жасыл қалаларының біріне айналары сөзсіз.

✔️Кейбір саясаткерлер мен сарапшылар бұған «өркениеттер дағдарысы» деп айдар тақты.– Киплингше айтсақ, «Батыстың аты – Батыс, Шығыстың аты – Шығыс. Олар ешқашан бір арнада тоғыспайды». Бірқатар ірі мемлекетте орын алған кейінгі уақиғаларды шолып өтсек, мұндай ұйғарымның дұрыс көрінуі мүмкін. Бірақ саяси факторды ешқашан естен шығаруға болмайды. Басқаша айтқанда, басқарушы биліктің мемлекеттік құрылым туралы тұжырымы мен тәжірибесін қаперде ұстаған жөн. Олар жүргізетін саясаттың бейбіт диалогты қолдау, мәдениеттердің, түрлі дін мен дүниетанымның ықпалдастығы тұрғысынан әрдайым орынды әрі конструктивті бола бермейтінін көріп отырмыз. Әсіреұлтшылдық пен жалған патриотизмнің күн санап белең алуы алаңдатпай қоймайды. Қалыптасқан түсініктердің көз алдымызда өзгеруі жастарды адастырады. Бір жағынан біз құқықтық консервативті және либералды идеологиялардың қақтығысына куәміз. Бұл бірқатар елді саяси тұрақсыздыққа әкеледі. Қазақстанда осы тектес жаһандық проблемаларға жіті назар аударылады. Бұл – ішкі саясатымыздың негізгі өзегі. Түрлі этнос, дін және ұлт өкілдері арасында толеранттылық пен өзара құрмет саясатын жүргізу маңызды деп санаймын. «Бірлігіміз – әралуандықта» ұстанымына зиян келтіріп, оған күйе жаққысы келетін, соның ішінде мемлекеттік қызметте және қоғамдық орында елімізді тұрақты мекен ететін халықтардың тілін еркін қолдануға қарсы әрекеттерге қатаң тосқауыл қойылады. Оған «Заң және тәртіп» қағидатына сай құқықтық баға беріледі, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.✔️Президент Қазақстанда соңғы жылдары анағұрлым орнықты, ашық әрі әділ саяси жүйе қалыптастыруға бағытталған ауқымды өзгерістер дәйекті түрде жүргізілгенін атап өтті.– Адам құқығын қорғау саласы айтарлықтай күшейді: Конституциялық сот құрылып, омбудсмен институты нығайды, арнайы заңдар мен жарлықтар шығарылды. Жалпыұлттық референдум кезінде азаматтарымыздың басым бөлігі қолдаған 2022 жылғы конституциялық реформа саяси жүйемізді түбегейлі жаңғыртты. Біз «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» қағидатын басшылыққа алдық. Президентті жеті жылға бір рет сайлау тәртібі бекітіліп, сондай-ақ Мемлекет басшысының жақын туыстарына саяси лауазым атқаруға тыйым салатын нормалар енгізілді. Бұдан бөлек, жақында Қазақстан халқына арнаған Жолдауымда елімізде бірпалаталы Парламент құру бастамасын көтердім. Аталған ұсыныс халық мүддесіне сай саяси жүйені жаңғырту ниетінен туындап отыр. «Заң және тәртіп» тұжырымдамасы негізінде қоғамның тұрақтылығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ішкі саясатымызда ерекше мән беріледі, – деді Президент.

Президент Қазақстан территориясы ежелден түрлі мәдениеттер тоғысып, өркениеттер өзара біте қайнасқан мекен екеніне назар аударды– Қазақ даласында әлемдегі ең негізгі діндер мен конфессиялардың барлығы дерлік тараған және бір-бірімен жарасым тапқан. Біз қазіргі Қазақстанда да осы игі дәстүрді сақтап, одан әрі дамытуға бар күш-жігерімізді саламыз. Еліміздің этносаралық және дінаралық келісімді нығайтуда тәжірибесі мол. Қазақстанның этностық әрі діни толеранттық моделі «Бірлігіміз – әралуандықта» қағидатына сүйенеді. Бұл ұстаным тіпті әлемдік өлшем тұрғысынан бірегей саналатын Қазақстан халқы ассамблеясының қызметінде де көрініс тапқан. Тарихтың өзі қалыптастырған халқымыздың төзімі, ынтымақ-бірлігі мен кең дүниетанымы бүгінде еліміздің бейбітсүйгіш, теңгерімді сыртқы саясатынан анық аңғарылады. Бұл саясат сенімге, диалогқа және ынтымақтастыққа негізделген. Жалпыға ортақ осы құндылықтар мен қағидаттар барша халықтар мен мемлекеттер үшін де маңызды екеніне сенімім кәміл, – деді Президент.✔️Қасым-Жомарт Тоқаев кеше Съезд аясында БҰҰ Өркениеттер альянсының діни нысандарды қорғау жөнінде арнаулы сессиясы ұйымдастырылғанын атап өтіп, жаһандағы гуманистік күн тәртібін ілгерілетуге сіңірген еңбегі үшін Альянстің жоғары өкілі Мигель Анхель Моратиносқа ризашылығын білдірді.– Киелі діни орындар мен нышандарды қорғау арқылы біз, шын мәнінде, адамзат өркениетінің қайнар көзін сақтаймыз. Қазақстанда 18 конфессияға тиесілі төрт мыңға жуық діни бірлестік бар. Біз ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген Қожа Ахмет Ясауи кесенесі секілді киелі жерлерді, ертеде және қазіргі заманда бой көтерген мешіттерді, православие мен католик шіркеулерін, Алматыдағы будда орталығы мен «Бейт Рахель Хабад Любавич» сияқты синагогаларды қорғап, қолдау көрсетеміз. Мемлекет діни қауым үшін ерекше маңызға ие барлық қасиетті орындардың сақталуын өз қамқорлығына алған. Маңғыстаудағы Бекет ата мешіті, Іле өзенінің жағасындағы Тамғалы тас будда петроглифтері, Алматыдағы Леви-Исхак Шнеерсонның қабірі, католиктер айрықша ардақтайтын Солтүстік Қазақстандағы Мәриямкөл – осының жарқын мысалы. Киелі жерлер наным-сенімі әртүрлі адамдарды біріктіріп, ұрпақтар сабақтастығы мен рухани байланысты сақтайды. Сондықтан біз үшін бұл жай ғана сәулеттік немесе тарихи ескерткіш емес, бейбітшіліктің, өзара құрмет пен халқымыздың мәдени саналуандығының символы, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев Астана төрінде бас қосқан әлемнің ең беделді рухани көшбасшылары мен басқа да қатысушыларға ілтипат білдіріп, Съезд жұмысына қолдау көрсеткендері үшін алғыс айтты.– Қазір жер жүзінде сын-қатерлер көбейіп, халықаралық ахуал ушығып тұр. Соның салдарынан түрлі қақтығыстар көбеюде. Алмағайып кезең ешкімге оңай болып жатқан жоқ. Өкінішке қарай, соғыстың сипаты мен болмысы белең алуда. Дегенмен біз өткен заманнан дұрыс сабақ алып, сындарлы әрі ашық келіссөздерге ұмтылуымыз керек. Мәмілеге балама жоқ. Бұл тұрғыдан алғанда, бүгінгі Съездің мән-маңызы айрықша. Дін басшыларын гуманистік көзқарастарды ту еткен Бейбітшілік елшілері деп айтуға болады. Сіздер ортақ мүдде үшін бірігіп, әлем жұртшылығын игі мақсат жолында жұмылдыруға ниет білдіріп отырсыздар. Баршаңызға шынайы ризашылығымды білдіремін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысының айтуынша, Съезд алғаш қызметін бастаған сәттен бері қазіргі заман сын-қатерлерін ашық талқылайтын бірегей алаңға айналды. Конгреске қатысушылардың ұсынымдарына сәйкес, Съездің 2033 жылға дейінгі даму тұжырымдамасы әзірленіп, ол жүзеге асырылып жатыр.– Аталған құжат біздің бейбітшілікті сақтау, тату-тәтті өмір сүру және баршаға ортақ адамгершілік құндылықтарын берік орнықтыру секілді ортақ мақсатымызды айқындайды. Геосаяси шиеленіс ушыққан заманда мұның бәрі айрықша маңызды. Съездің қорытынды декларациясы ресми құжат ретінде БҰҰ Бас Ассамблеяларында таралады. Бұл съезд жұмысына берілген жоғары баға. Алдағы мерейтойлық 80-ші сессияда да аталған үрдіс жалғасады деп үміттенемін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

«Ірі инвесторлармен қатар орта және шағын инвесторлармен тығыз байланыста жұмыс істеу керек. «Инвестицияға тапсырыс» өндірістің сұранысына сай жасалуы қажет», – деп атап өтті Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Жолдауында.Шымкент қаласының экономикасы соңғы жылдары тұрақты даму үрдісін көрсетіп отыр. Бұл – инвестиция тарту бағытында жүргізілген жүйелі жұмыстардың нәтижесі. 2025 жылдың қаңтар–сәуір айларында қалаға 233 млрд теңге инвестиция тартылып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 54 пайызға жоғары көрсеткіш тіркелді.Ел Үкіметі бекіткен декомпозицияға сәйкес, 2025 жылы Шымкентке 1 трлн 54 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланған. Сонымен қатар, 2025–2029 жылдары өңдеу өнеркәсібінде 112 кәсіпорын ашу көзделуде. Бұл жобаларға 406 млрд теңге инвестиция тартылып, 8,5 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылады деп күтілуде.Аталған бес жылдық пулды жүзеге асыру жұмыстары басталып кетті. Биыл өңдеу өнеркәсібі саласында жалпы құны 73 млрд теңгені құрайтын 22 кәсіпорын іске қосылады. Оның нәтижесінде 1,2 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Солардың ішінде 2025 жылдың наурыз айында «QazAlPack» ЖШС-нің алюминий қаптамасын өндіретін зауыты пайдалануға берілді.Жобалардың жүзеге асырылуы өнеркәсіп өнімін 50 млрд теңгеге ұлғайтуға және экспорт көлемін 18 млн АҚШ долларына дейін арттыруға мүмкіндік береді.Инвесторларға қолдау көрсету мақсатында өнеркәсіптік алаңдарда инфрақұрылымы дайын жер телімдері ұзақ мерзімге жалға ұсынылады. Сонымен қатар, коммуналдық қызметтер төмендетілген тарифпен көрсетіліп, арнайы экономикалық аймақ резиденттеріне салықтық жеңілдіктер беріледі.Қазіргі таңда қала аумағында жалпы көлемі 1 276 гектарды құрайтын 7 өндірістік аймақ жұмыс істеп тұр. Оның ішінде аумағы 306 гектарды құрайтын «Жұлдыз» және 132 гектарлық «Бозарық» индустриалды аймақтары 2024 жылы пайдалануға берілді.Бүгінде Шымкентте инвесторлармен ашық әрі сындарлы диалог орнатуға мүмкіндік беретін көпдеңгейлі инфрақұрылым қалыптасқан. Инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға ниетті бастамашыларға келісімшарттарға қол жеткізуде қолдау көрсетілуде. Сонымен қатар, Шымкент қаласы әкімдігінің 2025 жылғы 24 қаңтардағы №248 қаулысымен «Shymkent Invest – Front office» инвестицияларды тарту және инвесторларды қолдау орталығы» ЖШС құрылды. Орталықтың негізгі міндеттері – қаланың инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған аналитикалық зерттеулер жүргізу, инвесторларға қызмет көрсету, қаланың инвестициялық имиджін нығайту, сондай-ақ «бір терезе» қағидаты бойынша инвесторлармен тиімді өзара іс-қимыл ұйымдастыру.

«Жергілікті атқарушы органдар әрдайым туризм инфрақұрылымын жан-жақты дамытуға баса мән беріп, осы жұмысқа жауапты болады», – делінген Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Жолдауында.Халықаралық Шымкент әуежайынан 5 мемлекеттің 7 қаласына, атап айтқанда Мажарстан, Германия, Корея, Қытай және Египет елдеріне тікелей әуе рейстері ашылды. Алғашқы сапар Мюнхен және Будапешт қалаларына бағытталды.Жаңа халықаралық бағыттардың іске қосылуы Шымкентке келетін туристер легін арттыруға оң әсер етеді. Қазіргі уақытта SCAT әуекомпаниясының әуе паркінде 37 әуе кемесі бар. Оның 22-сі ішкі бағыттарға қызмет көрсетсе, 15 әуе кемесі халықаралық бағыттарда тұрақты қатынауда.Енді шымкенттіктер мен қала қонақтары алыс және жақын шетелдерге тікелей Шымкент әуежайынан ұшуға мүмкіндік алады. Бұл жоба өңірдің көлік және туризм саласын дамытуға зор ықпал етеді.

Инфляцияны тежеу жөніндегі жиында ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин өңірлердегі тұрақтандыру қорларына жаңа егінді жинақтау жұмыстарының барысын және «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасының жүзеге асырылуын тыңдады.ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитетінің төрағасы Тимур Косымбаев биылға жоспарланған барлық коммуналдық тарифтердің өсімі аяқталғанын және табиғи монополия субъектілерінен жаңа өтінімдер түспегенін хабарлады. Осылайша, жыл соңына дейін халық пен әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерін өндірушілер үшін жеңілдетілген тарифтік саясат қолданыста болатындықтан, тарифтердің өсуі күтілмейді. Бұл ақылы қызметтердің қымбаттауынан инфляцияға болатын әсерді азайтуға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, өңірлерде жаңа егінді тұрақтандыру қорларына қосу үшін келісімшарттар жасалуда. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тажүрековтың мәліметі бойынша, картоп, пияз, сәбіз және қырыққабат өнімдерін жеткізуге арналған келісімшарттар 2025-2026 жылдардағы халықтың қажеттілігінің 50%-ын қамтамасыз етіп отыр. Осылайша, Атырау, Алматы облыстары мен Астана қаласы бойынша пиязға деген қажеттілік толықтай жабылды. Қарағанды, Түркістан, Абай және Ақмола облыстарында, сондай-ақ Алматыда белсенді жұмыс жалғасуда. Ал Ақтөбе облысында барлық көкөніс түрлері бойынша келісімшарттардың көлемі төмен деңгейде.Бақылауды күшейту үшін Серік Жұманғарин арнайы жұмыс тобын құруды тапсырды, ол өңірлерге барып, тұрақтандыру қорларындағы қорлардың көлемі мен санына тексеру жүргізетін болады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-ekonomika-karzhy/press/news/details/1069298?lang=kk

Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті РПП «Атамекенмен» бірлесіп жаңа Салық кодексімен енгізілетін өзгерістерге арналған семинарлар сериясын өткізуде. Кезекті семинар 2025 жылғы 16 қыркүйекте өтті. Іс-шараның тақырыбы — «Резидент еместерді салық салу». Спикер ретінде Асқар Ерденов сөз сөйледі.Семинарда талқыланған мәселелер:Резидент еместің ұғымы және төлем көзінен салық салынатын табыс түрлері.ҚР резиденттерімен жұмыс істеген кезде резидент еместердің салық агенттері алдындағы міндеттемелері.2026 жылдан бастап резидент еместер үшін өзгерістер:Халықаралық салық салуда қолданылатын терминдер бойынша түзетулер енгізілді.«Роялти» ұғымына енді бағдарламалық қамтамасыз етудің нұсқасын жаңарту қызметтері енгізілді. Ал қателер мен ақауларды жоюға байланысты, бағдарламаны жетілдіруге әкелмейтін қызметтер роялтиге жатпайды және салық салынбайды.«Ноу-хау» ұғымы заңнамалық тұрғыда бекітіліп, рекрутингтік қызметтің анықтамасы берілді.Резидент еместердің табыстарына салық салудағы өзгерістер:2026 жылдан бастап ақпаратты өңдеу, жарнамалық, дизайндық және рекрутингтік қызметтер көрсетілген орнына қарамастан 20% мөлшерлемемен салық салынатын болады.Дивидендтер мен шетелдіктердің еңбекақысына салық мөлшерлемелері:Дивидендтер. Егер резидент емес заңды тұлғаның кемінде 25% капиталына иелік етсе, онда оның 230 000 АЕК шегіндегі табысына (2025 жылы – 904 360 000 теңге) 5% мөлшерлеме, ал одан асқан сомасына 15% мөлшерлеме қолданылады.Еңбекақы. Резидент еместердің 8500 АЕК шегіндегі табысына (2025 жылы – 33 422 000 теңге) 10% мөлшерлеме, одан асқан сомасына 15% мөлшерлеме қолданылады.Қарыздар бойынша сыйақы. Мөлшерлеме 15%-дан 10%-ға дейін төмендетілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1069303?lang=kk