Қазақстанның оңтүстік мегаполисі Шымкент соңғы жылдары елдегі ең жылдам дамып жатқан қалалардың біріне айналды. 15 шілде 2026 жыл күні Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбековті қабылдап, мегаполистің әлеуметтік-экономикалық дамуы туралы есепті тыңдады. Бұл кездесу қала экономикасының серпінді өсіп жатқанын, инвестициялық тартымдылығының артқанын және тұрғындардың өмір сапасын жақсарту жолындағы жүйелі жұмыстардың нәтижелі екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Сарапшылар мен қалалықтар үшін бұл кездесудің нәтижелері стратегиялық маңызға ие болды.

Шымкент 2018 жылы республикалық маңызы бар қалалар қатарына қосылып, дербес мәртебе алғаннан бері оның дамуы айтарлықтай жеделдеді. Сол кезден бастап қала басшылығы экономиканы әртараптандыруға, шағын және орта бизнесті қолдауға, сонымен бірге өнеркәсіптік базаны нығайтуға бағытталған кешенді саясат жүргізіп келеді. Бүгінгі таңда Шымкент Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде 1,2 миллионнан астам тұрғынды қамтиды. Мұндай халық санымен қатар өсіп отырған экономика — бұл кез келген өңір үшін оңай қол жетпейтін жетістік.

Ғабит Сыздықбековтің баяндамасында алдыңғы жылдың нәтижелері ерекше назар аударды. Жалпы өңірлік өнімнің көлемі 5,7 трлн теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 11 пайызға өсті. Бұл көрсеткіш Шымкентті ЖӨО өсу қарқыны бойынша барлық өңірлер ішінде екінші орынға шығарды. Экономистердің пікірінше, мұндай өсім тек жағымды конъюнктура немесе ресурстар рентасымен түсіндіруге болмайды — бұл ең алдымен жүргізіліп жатқан экономикалық саясаттың тиімділігін айғақтайды. «Шымкент қысқа мерзімде маңызды сапалық секіріс жасады. Жеке меншік сектордың үлесінің артуы — бұл нарықтық экономиканың кемелденуінің белгісі», — деп атап өтті Алматы экономика және статистика университетінің профессоры Арман Бекжанов.

2025 жылы қала экономикасына тартылған инвестициялардың жалпы көлемі 859,5 млрд теңгеден асты. Бұл сомадың 72 пайызын жеке инвестициялар құрайды. Жалпы өсім 7,5 пайызды құрады. Бұл сандар өзі-өзінен сөйлейді: жыл сайын 800 миллиард теңгеден астам инвестиция тарту — бұл тек экономикалық орта болса ғана мүмкін. Жеке инвесторлардың өзі ынталы болу үшін оларға шарттар, кепілдіктер және мөлдір жүйе керек. Ол жүйенің жұмыс істеп тұрғанын осы сандар растайды. Соңғы үш жылда өнеркәсіп саласында 170 млрд теңгеге 50 жоба жүзеге асырылып, 3500-ден астам жаңа жұмыс орны ашылды.

Бизнес ортасы да айтарлықтай серпіліс алды. Қалада жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлік субъектілерінің саны 133 мыңға жетті. Олардың жалпы өңірлік өнімдегі үлесі 41 пайыздан 56 пайызға дейін өсті — бұл шағын және орта бизнестің экономиканың нағыз тіректеріне айналып жатқанын білдіреді. Олар өндірген өнімнің жалпы көлемі 4,7 трлн теңгені құрады. «Шымкенттегі бизнес-климатты бірнеше жыл бұрынмен салыстыруға болмайды. Рұқсат алу процедуралары жеңілдетілді, бюрократиялық тосқауылдар азайды, цифрлық сервистер кеңейтілді», — деп бөлісті жергілікті кәсіпкер Айгүл Нұрмағамбетова.

2026 жылдың алғашқы төрт айының нәтижелері де оптимизмге негіз береді. Қысқамерзімді экономикалық индикатор 10,4 пайызға өсті. Өсім өнеркәсіп, құрылыс, сауда және көлік салаларында байқалды. Бұл — тек бір саланың емес, экономиканың кешенді дамып жатқанының айғағы. Алдағы жылдарда осы қарқынды сақтап қалу үшін қала басшылығы бірқатар стратегиялық шешімдерді жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Атап айтқанда, инвесторлар үшін «бір терезе» қағидатын кеңейту, еркін экономикалық аймақтарды дамыту және экспорттық әлеуетті арттыру бағыттары басымдықта.

Әлеуметтік инфрақұрылымды жаңғырту мәселелері де кездесу барысында жан-жақты қаралды. Қазіргі уақытта 200 орынға арналған заманауи перинаталдық орталықтың құрылысы жүріп жатыр. Биылғы жылы 150 орынды реабилитациялық орталық да пайдалануға берілмек. Бұл объектілер жүздеген отбасы үшін сапалы медициналық қызметке қол жеткізуді мүмкін етеді. Бұдан бөлек, 35 мың орынға есептелген жаңа заманауи стадионның, сондай-ақ паралимпиялық, сурдлимпиялық спорт түрлері мен бочча ойынына арналған мамандандырылған кешеннің құрылысы жалғасуда. Бұл жобалар Шымкенттің жаңа спорттық астанаға айналу жолындағы ірі қадам болып табылады.

Жасанды интеллект технологияларын білім, денсаулық сақтау және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық салаларына ендіру жұмыстары ерекше назар аударуда. Бұл бағыттар бойынша пилоттық жобалар іске қосылып, нақты нәтижелер байқалып жатыр. Мемлекет басшысы баяндаманы тыңдап, Шымкенттің одан әрі дамуы мен қала тұрғындарының өмір сапасын арттыруға бағытталған бірқатар тапсырмалар берді. Токаев баяндауды оң бағалай отырып, нақты нәтижеге бағдарланған жұмысты жалғастыруды талап етті. Шымкенттің алдағы жылдарда да елдің экономикалық картасында маңызды рөл атқаратыны сөзсіз. Бүгінгі сандар мен жобалар оның жарқын болашағының бастауы болмақ.