2026 жылғы 8 тамызда Шымкент қаласында өңірдің технологиялық және цифрлық дамуына бағытталған маңызды халықаралық іс-шара – SHYMKENT IT CITY FORUM өтті. Форум Академик Ә. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінде ұйымдастырылып, оған IT саласының мамандары, ғалымдар, бизнес өкілдері, білім беру ұйымдарының басшылары, стартап иелері және отандық әрі шетелдік сарапшылар қатысты. Іс-шараның негізгі мақсаты – Шымкентті заманауи технологиялық орталыққа айналдыру, цифрлық экономиканы дамыту және білім, ғылым, бизнес пен технология арасындағы байланысты күшейту болды.

Форумның негізгі тақырыбы «Қазақстанның технологиялық егемендігі: адамдар, технологиялар, халықаралық әріптестік» болды. Бұл тақырып кездейсоқ таңдалған жоқ. Бүгінде цифрлық технологиялар тек IT компаниялардың жұмысына ғана емес, өндіріс, көлік, білім беру, денсаулық сақтау, мемлекеттік қызмет, құрылыс және қалалық инфрақұрылым сияқты көптеген салаларға тікелей ықпал етіп отыр. Сондықтан Шымкенттің технологиялық хабқа айналуы қаланың экономикалық дамуы ғана емес, тұрғындардың күнделікті өміріне де әсер ететін ұзақ мерзімді процесс ретінде қарастырылады.

Форум барысында жасанды интеллектіні кәсіпкерлікке енгізу, цифрлық трансформация, Industry 4.0, цифрлық егіздер, BIM технологиялары, киберқауіпсіздік және инновациялық жобаларды жүзеге асыру мәселелері талқыланды. Қатысушылар үшін бұл тек пікір алмасу алаңы емес, сонымен бірге жаңа байланыстар орнатуға, технологиялық жобаларды таныстыруға және болашақ ынтымақтастық бағыттарын белгілеуге мүмкіндік берді. Форум бағдарламасында пленарлық отырыс пен дөңгелек үстелдер өткізіліп, SHYMKENT IT CITY жобасын дамытудың басым бағыттары қаралды.

Бұл іс-шараның маңызын түсіну үшін оны 2026 жылғы наурызда өткен Digital Qazaqstan форумымен салыстыруға болады. 27 наурызда Шымкентте өткен Digital Qazaqstan аясында SHYMKENT IT CITY инновациялық кластерін құру туралы меморандумға қол қойылған болатын. Жоба IT мамандарына арналған тұрғын үй, жасанды интеллект зертханалары, коворкингтер, білім беру орталықтары, стартап студиялары мен акселерациялық бағдарламаларды біріктіретін экожүйе ретінде жоспарланған.

Осы тұрғыдан алғанда, 8 тамыздағы SHYMKENT IT CITY FORUM-ды наурызда басталған бастаманың келесі кезеңі деп қарастыруға болады. Егер Digital Qazaqstan кезінде IT-қаланың құрылуына байланысты стратегиялық бағыт белгіленсе, тамыздағы форумда сол экожүйені қалай дамытуға болатыны, қандай технологияларға басымдық беру қажеттігі және білім, бизнес пен халықаралық серіктестікті қалай біріктіру керектігі талқыланды.

Шымкентте IT тақырыбындағы мұндай іс-шаралар бұрын да өткізілген. Мысалы, 2024 жылғы қарашада «Shymkent IT Hub – мүмкіндіктер алаңы» атты форум ұйымдастырылды. Оның негізгі мақсаты IT саласын жастар арасында кеңінен насихаттау, жаңа бастамаларды қолдау және студенттерге өңірлік IT-хабтың мүмкіндіктерін таныстыру болды. Сол кезде цифрландыру саласының мамандары жастардың IT мамандығына қызығушылығы артып келе жатқанын атап өткен.

Екі кезеңді салыстырсақ, 2024 жылғы іс-шараның басты бағыты – жастарды IT саласына тарту және бастапқы мүмкіндіктермен таныстыру болса, 2026 жылғы SHYMKENT IT CITY FORUM-ның ауқымы әлдеқайда кең. Қазір мәселе тек жастарға IT үйретуде емес. Ендігі міндет – Шымкентте толыққанды технологиялық экожүйе қалыптастыру, халықаралық сарапшыларды тарту, стартаптарды дамыту, жасанды интеллектіні нақты экономикаға енгізу және жоғары білікті мамандарды өңірде ұстап қалу.

Бұл өзгеріс қаланың әлеуметтік өміріне де тікелей әсер етуі мүмкін.

Біріншіден, жастардың кәсіби мүмкіндіктері кеңейеді. Егер Шымкентте IT компаниялар, стартап орталықтары, зертханалар мен білім беру алаңдары көбейсе, жастарға технологиялық мамандықтарды таңдау үшін Алматы немесе Астанаға көшу қажеттілігі азаюы мүмкін. Жергілікті жерде жұмыс орындарының пайда болуы қаладағы еңбек нарығын әртараптандырады.

Екіншіден, білім беру жүйесіне жаңа талаптар қойылады. Университеттер мен колледждер бағдарламаларын еңбек нарығындағы өзгерістерге бейімдеуге мәжбүр болады. Бағдарламалау, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік, деректерді талдау, робототехника және цифрлық өндіріс сияқты бағыттардың маңызы арта түседі. SHYMKENT IT CITY FORUM-да білім мен ғылымды технологиялық дамумен интеграциялау мәселесінің көтерілуі осы үрдістің нақты көрінісі болды.

Үшіншіден, қала тұрғындарының күнделікті қызметтерді алу тәсілі өзгеруі мүмкін. Цифрлық технологиялардың дамуы мемлекеттік қызметтерді, көлік жүйесін, коммуналдық шаруашылықты, қауіпсіздікті және қалалық инфрақұрылымды басқаруды жетілдіруге мүмкіндік береді. Бұл тұрғындардың уақытын үнемдеп, қызмет көрсету сапасын арттыруға ықпал етуі ықтимал.

Төртіншіден, технологиялық кластердің қалыптасуы Шымкенттің инвестициялық тартымдылығын арттыруы мүмкін. IT бизнеске географиялық шекаралар бұрынғыдай кедергі емес. Егер қалада қажетті мамандар, инфрақұрылым және бизнеске қолайлы экожүйе қалыптасса, жергілікті компаниялар ғана емес, шетелдік инвесторлар мен технологиялық кәсіпкерлер де қызығушылық таныта алады.

Алайда бұл процестің тәуекелдері де бар. IT саласының дамуы барлық тұрғындарға бірдей мүмкіндік бере бермеуі мүмкін. Сондықтан цифрлық экономикаға көшу кезінде әлеуметтік теңсіздікті күшейтпеу маңызды. Ауылдық елді мекендердегі интернет сапасы, халықтың цифрлық сауаттылығы, қымбат технологияларға қолжетімділік және қайта даярлау мәселелері қатар шешілуі қажет.

Осы себепті SHYMKENT IT CITY FORUM-ның маңызын тек IT мамандарының бас қосуы ретінде бағалау жеткіліксіз. 2026 жылғы 8 тамыздағы форум Шымкенттің даму моделіндегі технологиялық бағыттың күшейіп келе жатқанын көрсетті. Бұған дейінгі іс-шаралар көбіне жастарды IT саласына тартуға және цифрландыруды насихаттауға бағытталса, бүгінгі кезеңде мақсат әлдеқайда кең – қалада толыққанды инновациялық экожүйе құру.

Егер бұл бастамалар нақты жобаларға, жаңа жұмыс орындарына, білім беру бағдарламаларына және тұрғындарға арналған цифрлық қызметтерге айналса, оның әсері тек технологиялық секторда емес, Шымкенттің бүкіл әлеуметтік өмірінде байқалады.

Сондықтан SHYMKENT IT CITY FORUM – бір күндік конференция ғана емес, қаланың болашақ экономикалық және әлеуметтік бейнесін қалыптастыруға бағытталған процестің бір бөлігі. Шымкенттің технологиялық хабқа айналу мүмкіндігі енді форумдар мен идеялардың санымен емес, сол жерде айтылған бастамалардың нақты нәтижесімен өлшенетін болады.