22 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласы отандық медицина тарихына алтын әріптермен жазылатын оқиғаға куә болды. Қала көпбейінді ауруханасының онкологиялық орталығында злокачественді бүйрек ісігін емдеуде криоабляция әдісі алғаш рет табысты қолданылды. Бұл жетістік кездейсоқ туындаған жоқ — оның артында жүргізілген халықаралық ғылыми-практикалық шеберлік сыныбының аясында бірнеше ел мамандарының бірлескен күш-жігері жатыр. Екі күнге созылған бұл іс-шара Қазақстанның онкологиялық медицинасын жаңа деңгейге шығарудың маңызды қадамы болып саналады.

Халықаралық шеберлік сыныбына қатысу үшін Шымкентке дүние жүзінің алдыңғы қатарлы онкологтары, интервенциялық хирургтар мен радиологтар жиналды. Санкт-Петербургтегі Н. Н. Петров атындағы Ұлттық медициналық зерттеу онкология орталығының мамандары, Ұлан-Батордағы Жапония-Моңғолия университеттік клиникасының дәрігерлері, Сеулден келген интервенциялық радиологтар, сондай-ақ Өзбекстан мен Қырғызстанның жетекші онкологиялық орталықтарының хирургтары бір арнаға жиналды. Франция мен Австралиядан мамандар онлайн форматта іс-шараға қосылды. Мұндай ауқымды халықаралық ынтымақтастық Қазақстанның медицина саласындағы беделін айқын көрсетеді.

Криоабляция дегеніміз — ісік тінін өте төмен температура арқылы жою технологиясы. Бұл малоинвазивті әдіс бойынша дәрігерлер арнайы зонд арқылы ісік орналасқан аймаққа тікелей кіреді де, ауруханалық мұздату агенттері — сұйық азот немесе аргон газы — арқылы ісік жасушаларын толықтай жояды. Дәстүрлі хирургиялық операцияға қарағанда криоабляция кезінде пациенттің денесіне шамалы ғана зақым келеді, операциядан кейінгі қалпына келу мерзімі қысқарады, асқынулар қаупі төмендейді. Дүние жүзінің озық клиникаларында бұл әдіс бүйрек, бауыр, қалқанша без ісіктерін емдеуде кеңінен қолданылып келеді.

«Криоабляция — бұл онкологиялық емдеудің болашағы. Пациент операция үстелінен таңертең тұрып, кешке үйіне кете алады. Бұл бұрын армандауға да болмайтын жетістік еді», — деді іс-шараға қатысқан Санкт-Петербург онкологиялық орталығының жетекші хирургі. Ол Шымкенттің медициналық инфрақұрылымы мен дәрігерлерінің кәсіби деңгейін жоғары бағалады. Сеулден келген интервенциялық радиолог өз кезегінде: «Қазақстанның онкологиялық медицинасы жылдам дамуда. Бүгін мен мұнда алдыңғы қатарлы технологияларды ендіруге зор мүмкіндік көріп отырмын», — деп атап өтті. Жергілікті онкологиялық орталықтың бас дәрігері де осы іс-шараның маңызын баса айтты: «Бізге халықаралық тәжірибені тікелей пациенттерімізге қолдану мүмкіндігі туды. Бұл — теорияның практикаға айналуының нақты үлгісі».

Онкологиялық аурулар Қазақстанда өзекті мәселе болып қалуда. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, елімізде жыл сайын онкологиялық аурулардың жаңа жағдайлары он мыңдап тіркеледі. Бүйрек обыры осы тізімде алдыңғы орындарды алады. Ерте анықталған жағдайда емделу тиімділігі 90 пайыздан асады, алайда кеш кезеңде анықталған ісіктер науқастың өмір сапасын күрт төмендетеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, малоинвазивті емдеу әдістері онкологиялық аурулардан болатын өлімді 20-30 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді. Осы контексте Шымкентте криоабляцияның ендірілуі — ауқымды маңызы бар қадам.

Шеберлік сынабы аясында криоабляциядан бөлек, сегіз пациентке заманауи малоинвазивті технологиялар қолданылды. Мамандар бүйрек, бауыр және қалқанша без ісіктерін емдеу кезінде пайдаланылатын инновациялық әдістерді тікелей практикада нәтижелі көрсетті. Жалпы іс-шара барысында 15-ке жуық операция жасалуы жоспарланды. Бұған қоса, семинар қатысушылары онкологиялық аурулардың алдын алу, ерте скрининг және профилактикалық тексерулер мәселесін де кеңінен талқылады. Сарапшылардың пікірінше, онкологияны жеңудің ең тиімді жолы — ауруды ерте кезеңде анықтау.

Шымкент Қазақстанның үшінші үлкен қаласы ретінде Оңтүстік өңірде медицина саласындағы орталыққа айналуға барлық мүмкіндігі бар. Бүгінгі іс-шара — бұл бастаманың жарқын дәлелі. Қалалық аурухананың онкологиялық орталығы өткен жылдары да инфрақұрылымын жаңартып, жаңа жабдықтар сатып алды. Жергілікті дәрігерлердің халықаралық стандарттағы операцияларды жасауы — мамандардың кәсіби деңгейінің өскенін нақты дәлелдейді. Болашақта бұл орталықтың аймақтық референс-клиникаға айналуы мүмкін. Онкологиялық науқастар Шымкенттен тыс жерлерге бармай-ақ, жоғары технологиялы ем ала алатын болса, бұл Оңтүстік Қазақстан халқы үшін зор жеңілдік болмақ.

Халықаралық шеберлік сынабы — тек операция демонстрациясы ғана емес, ол білім алмасу, тәжірибе жинақтау және достастық орнатудың алаңы. Жаңа технологияларды ендіру медицинаны жетілдірудің жалғыз жолы емес — оны қолданатын мамандарды тынымсыз оқыту да сонша маңызды. Шымкенттің дәрігерлері бүгін алған тәжірибе мен білімін ертең жүздеген науқастарға пайдасын тигізетін практикаға айналдырады. Медицина — ол тек аппараттар мен технологиялар емес, ең алдымен — білімді де жанашыр адамдар. Осы ұстаным тұрғысынан алғанда, Шымкентте өткен бұл халықаралық іс-шара Қазақстан онкологиясы үшін жаңа дәуірдің бастауы болуы ғажап емес.