2026 жылдың 22 қыркүйегінде Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрлігі ел жастарына арналған тұтас жаңа сервисті іске қосты — мемлекеттік қолдау шараларын табуға арналған жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультант. Бұл қадам Қазақстанның цифрлық трансформация стратегиясының шеңберінде жүзеге асырылып, мемлекет пен жастар арасындағы ақпараттық алшақтықты жоюға бағытталған. Чат-бот үш тілде — қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жұмыс істей отырып, гранттар, жұмысқа орналасу, білім алу, кәсіпкерлік және стипендиялар туралы нақты ақпарат ұсынады.

Қазақстанда жастардың мемлекеттік бағдарламалар туралы хабардарлығы ұзақ жылдар бойы жеткіліксіз деңгейде қалып келді. Зерттеулер бойынша, елдегі жастардың елу пайыздан астамы өз мамандығына сай жұмыс таппай, бағдарламаларды іздеуге уақыт жоғалтады. Бюрократиялық кедергілер, ақпараттың шашыраңқылығы және консультациялық қызметтердің жетіспеушілігі жастарды мемлекет ұсынатын мүмкіндіктерден шеттетіп отырды. Министрліктің деректері бойынша, Қазақстанда 14-29 жас аралығындағы жастар халықтың шамамен отыз пайызын құрайды, бұл үш миллионнан астам адамды білдіреді. Алайда оларға арналған он жетіден астам мемлекеттік бағдарлама болғанымен, ол бағдарламалар туралы ақпаратты бір жерден табу мүмкіндігі бүгінге дейін жоқтың қасы болды. Жаңа чат-бот осы мәселені шешуге тікелей бағытталған.

Виртуалды консультанттың дерекқорына он жеті мемлекеттік бағдарлама мен жоба туралы ақпарат енгізілген. Олардың ішінде Tech Orda технологиялық акселераторы, «Дипломмен — ауылға» бағдарламасы, «Бірінші жұмыс орны», жастар практикасы, «Серпін» бағдарламасы, жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға арналған гранттар, жас ғалымдарға арналған бағдарламалар, аймақтық және Президенттік жастар кадрлық резервтері, «Тәуелсіздік ұрпақтары» жобасы, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы және басқа да бірқатар жобалар бар. Жасанды интеллект пайдаланушының сұрауына қарай ең қолайлы бағдарламаны іріктеп, қатысу шарттары мен қолдау шаралары туралы толық ақпарат береді. Бұл — жастарға уақытты үнемдейтін және бюрократиялық іс-қағаздар тізбегін арқалауды болдырмайтын тиімді шешім.

Министрліктің ақпараттық технологиялар бөлімінің жетекшісі Асхат Нұрланов жаңа сервистің маңыздылығын атай отырып: «Бұған дейін жастарымыз ондаған сайтты ақтарып, ақпарат іздеуге сағаттарын жұмсаған. Енді бір платформада барлық жауапты таба алады. Бот тек ақпарат беріп қана қоймайды — пайдаланушының жеке жағдайы мен мақсатына қарай ең тиімді бағдарламаны ұсынады», — деді. Білім саласының сарапшысы Айгерім Сейітқали де бұл бастаманы оң бағалай отырып: «Жасанды интеллект консультанттары — бүгінгі мемлекеттік қызметтерді жастарға жақындатудың ең заманауи тәсілі. Ең бастысы, бот қазақ тілінде толыққанды жұмыс істейді, бұл ұлттық цифрлық кеңістікті нығайтуға да үлес қосады», — деп пікірін білдірді.

Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, мемлекеттік қолдауды жасанды интеллект арқылы ұсыну тәжірибесі Эстония, Сингапур және Оңтүстік Корея сияқты елдерде бірнеше жыл бұрын сәтті жүзеге асырылды. Эстонияда электрондық мемлекет жүйесіне ИИ-консультанттарды енгізгеннен кейін азаматтардың мемлекеттік бағдарламаларға қатысу белсенділігі елу пайызға дейін артқанын зерттеушілер тіркеген. Сингапурда жастарға арналған ИИ-платформа іске қосылғаннан кейін бір жыл ішінде жастардың бизнес-грант алу өтінімдері үш еседен астамға өсті. Қазақстан да осы озық тәжірибені өз жергілікті ерекшеліктеріне бейімдеп, цифрлық басқарудың жаңа моделін қалыптастырып жатыр. Бұл тұрғыда отандық чат-боттың үш тілде жұмыс істеуі — Орта Азия аймағы үшін бірегей және өнегелі тәжірибе болып табылады.

Жаңа сервиске деген қоғамдық қызығушылық да жоғары. Алматы мен Астана қалаларының студенттері арасында жүргізілген экспресс-сауалнамаға қатысқандардың сексен пайызы ондай платформаны бұрыннан күткендіктерін айтты. «Мен «Серпін» бағдарламасы туралы білетінмін, бірақ нақты талаптарын іздеп тауып алу маған бірнеше күн кетті. Ондай бот болғанда, бір сағатта шешіп тастар едім», — деп бөлісті Шымкент қаласынан оқуға келген студент Дамир Əлімбеков. Алматы жасөспірімдер үйінің кеңесшісі Назгүл Оспанова да бұл бастаманы ел жастарына тигізер пайдасы зор деп бағалайды: «Ауылдан келген балалар ең аз хабардар топ. Смартфон арқылы кез келген жерден сұрай алу — олар үшін нақты мүмкіндік».

Алдағы перспективалары тұрғысынан алғанда, министрлік чат-боттың функционалдығын кеңейту жоспарларын жасап жатыр. Жақын арада ботқа жеке іздеу профилі мен өтінім беру кезеңдерін бақылау мүмкіндігі қосылмақ. Сондай-ақ, жасанды интеллект жүйесіне оқыту курстарын, онлайн-вебинарларды және тьюторлық қызметтерді интеграциялау да қарастырылуда. Болашақта бот жеке мансаптық жоспарлауда да көмекші рөл атқаруы мүмкін — яғни жасты, мамандығын және өмірлік мақсаттарын ескере отырып, арнайы дамыту жолдарын ұсына алады. Егер жоспар сәтті жүзеге асса, Қазақстан жастарға арналған мемлекеттік цифрлық консультация саласында Орта Азиядағы үздік мемлекетке айналуы ықтимал.

Жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультанттың іске қосылуы — жастар саясатындағы жаңа беттің ашылуын білдіреді. Мемлекет бағдарламалар санын ғана арттырып қоймай, оларға қолжетімділікті де жеңілдетуге міндетті. Бұл сервис — жастардың потенциалын ашуға бағытталған нақты, ауқымды және уақытылы жасалған қадам. Сан миллион жасты мемлекет мүмкіндіктерімен байланыстыратын осындай платформа арқылы Қазақстан экономикалық өсу үшін маңызды адами ресурсын тиімдірек пайдалана алатын болады.