Шымкент қаласында онкологиялық аурулармен күресте жаңа бет ашылды. 22 қыркүйек 2026 жылы қалада өткізіліп жатқан халықаралық ғылыми-практикалық шебер-сынып аясында Қазақстан мен шетел мамандары бауыр, бүйрек және қалқанша без ісіктерін емдеудің соңғы технологияларын игеріп, тәжірибе алмасуда. Осы шара барысында өңірлік онкологиялық орталықта тарихи оқиға болды: бүйрек ісігіне криоаблация әдісі алғаш рет қолданылды.

Онкологиялық аурулар — бүгінгі күні бүкіл әлемде, соның ішінде Қазақстанда да, халық денсаулығына төнген ең ауқымды қауіптердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, жыл сайын жаһандық деңгейде 20 миллионнан астам адам онкологиялық диагноз алады, ал бұл санның өсуі тоқтамай жалғасуда. Қазақстанда да жағдай жеңіл емес: республикада рак ауруларының жыл сайынғы тіркелу саны 40 мыңнан асып отыр. Оңтүстік Қазақстан аймағы халқының тығыздығы жоғары болуына байланысты онкологиялық науқастардың саны жағынан республикада алдыңғы орындардың бірінде тұрады. Осы ауыр ахвалды ескере отырып, жаңа емдеу технологияларын игеру — жай шара емес, шұғыл медициналық қажеттілік.

Шымкент қалалық онкологиялық орталығында өткізіліп жатқан халықаралық шебер-сынып бір апталық бағдарламамен жоспарланған. Іс-шараға Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген дәрігерлер мен ғалымдар қатарында Ресей, Германия, Оңтүстік Корея және Израильден арнайы шақырылған сарапшылар да қатысуда. Бағдарлама екі бөліктен тұрады: теориялық дәрістер және тікелей операция залында жүзеге асырылатын практикалық жаттығулар. Криоаблация, радиожиілікті аблация, микротолқынды аблация сынды минималды инвазивті емдеу әдістері шебер-сыныптың негізгі тақырыптары болып табылады.

Криоаблация — ісік жасушаларын аса төмен температура арқылы жоятын заманауи емдеу тәсілі. Процедура барысында науқастың денесіне жіңішке зонд енгізіліп, ісік тіні минус 40-тан минус 60 градус Цельсийге дейінгі температурада мұздатылады да, жасушалар тіршілігін жояды. Бұл әдістің ашық хирургиялық операциялармен салыстырғандағы артықшылығы орасан зор: анестезия мөлшері аз, емдеу мерзімі қысқа, асқыну қаупі төмен, ал науқас екі-үш күн ішінде үйіне оралуы мүмкін. Осы мүмкіндіктерді назарға алсақ, Шымкент онкологиялық орталығының бүйрек ісігіне криоаблацияны алғаш рет қолдануы — өңір медицинасы үшін шынайы жетістік екенін жоққа шығара алмаймыз.

Шара барысында оңтүстік корея сарапшысы, интервенциялық онкология саласының профессоры Ким Чжэ Воннің практикалық нұсқаулары ерекше назар аударды. Ол: «Минималды инвазивті технологиялар — болашақтың емі ғана емес, бүгінгі күннің шындығы. Жыл сайын әлемде миллиондаған науқас осы тәсілдер арқасында ауыр операциядан аман қалады. Шымкент мамандарының жедел игеруі мені шынымен де таң қалдырды», — деп атап өтті. Ал Германиядан келген радиология маманы Ганс Мюллер болса: «Орталық Азия онкологиясының алдында зор болашақ жатыр. Бүгін Шымкентте болып жатқан нәрсе — бұл аймаққа жаңа медициналық стандарттарды әкелудің нақты үлгісі», — деп пікірін білдірді.

Шымкент қалалық онкологиялық орталығының бас дәрігері Сейткали Мұратбеков іс-шараның маңыздылығын ерекше атап өтті. «Біздің мамандарымыз бұған дейін де жоғары деңгейде жұмыс жасап келген. Алайда бүгін биіктен сапалы серіктестер мен заманауи жабдықтар арқылы дағдыларымызды жаңа деңгейге шығардық. Бүйрек ісігіне алғаш рет жүргізілген криоаблация — бұл науқастарымызға жаңа үмітті паш ету», — деді ол. Орталықтың онколог-хирургы Айгүл Нұрмағамбетова да сөзге қосылды: «Алдыңызда операция кестесі толулы тұрса да, жаңа технология игеру — дәрігер ретіндегі ең маңызды парызым деп санаймын. Науқасқа аз азап пен тезірек жазылу — бізге сол жеткілікті».

Мамандар айтуынша, осындай шебер-сыныптардың маңызы жекелеген мамандар дайындаумен шектелмейді. Шара барысында игерілген технологиялар бүкіл Оңтүстік Қазақстан аймағы бойынша тарала бастайды деп болжануда. Шымкенттің өңірлік медициналық хаб ретіндегі рөлі жыл өткен сайын нығайып келеді: қала 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналғаннан бері денсаулық сақтау саласына инфрақұрылым мен кадр дайындауға айтарлықтай инвестиция бөлінуде. Алдағы екі жылда аймақтық онкологиялық орталықта ПЭТ-КТ сканері мен роботтық хирургия жүйесі орнатылады деген ақпарат та медициналық қауымдастықта жоғары деңгейде пікір қалыптастырды.

Қоғам өкілдерінің шараға деген реакциясы да оң болды. Шымкент тұрғыны, науқас жақыны Мадина Сейтқалиева: «Ауруыма жақын адам ретінде мен мұны өте зор жаңалық деп санаймын. Бұрын мұндай емдеу үшін Алматыға немесе шетелге баруға мәжбүр болатынбыз. Енді мұның Шымкентте де қолжетімді болуы — өте маңызды», — деп бөлісті. Денсаулық сақтау саласы депутаттарының бірі: «Бұл шебер-сынып — мемлекеттің онкологияны ерте сатыда анықтау мен тиімді емдеу бағытында жүргізіп жатқан саясатының жемісті жалғасы», — деп мәлімдеді. Онкологиялық аурулардың тіркелу санының өсуі жағдайында мұндай халықаралық ынтымақтастық өңірлік медицинаға серпін береді, ал науқастарға жаңа өмір үміті ашады.