Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент қаласы 17 қазан 2026 жылы отандық робототехника қозғалысының ірі оқиғасына куә болмақ. Сол күні Қамбар батыр атындағы мектепте ROBOPARK LIGA XIII республикалық робототехника жарысы салтанатты түрде ашылады. Еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған жас өнертапқыштар өздері қолымен жасаған роботтарымен бақ сынайды. Сағат 09:30-да рәсімді ашылу басталып, марапаттау рәсімі 15:00-ден 16:00-ге дейін созылмақ. Бұл жарыс тек бір күндік бәсеке ғана емес — ол Қазақстандағы балалар техникалық білімінің дамуындағы маңызды кезеңнің айқын белгісі болып табылады.

ROBOPARK LIGA — бұл еліміздегі ең ірі балалар робототехника жарыстарының бірі. Он үшінші рет өткізілетін бұл турнир жыл сайын кеңейіп, жаңа деңгейге шығып келеді. Алғашқы жарыстар салыстырмалы түрде шағын аудитория мен шектеулі қатысушы санымен өтсе, бүгінгі күні ол Қазақстанның барлық облыстарынан жас роботшыларды тартатын республикалық ауқымдағы іс-шараға айналды. Ұйымдастырушылардың мәліметінше, соңғы бірнеше жарыста қатысушылар саны жыл сайын орта есеппен 20-25 пайызға өсіп отырған. Бұл тенденция балалар мен жасөспірімдер арасында STEM-бағытына деген қызығушылықтың артып келе жатқанын айғақтайды.

Биылғы жарыста үш негізгі пән бойынша бәсеке өткізіледі. Бірінші бағыт — «Сумо», яғни роботтардың алаңдағы тартысы. Мұнда қатысушылар бәсекелес роботты алаңнан итеріп шығаратын механикалық күш пен бағдарламалау дағдыларын ұштастырған конструкциялар жасайды. Екінші бағыт — «Кегельринг», дәлдік пен бағдарламалау шеберлігін талап ететін пән. Үшінші бағыт — «Робот құрастыр» тапсырмасы, онда қатысушылардың тапқырлығы мен инженерлік ойлауы бағаланады. Жарыс комиссиясының мүшесі, тәжірибелі робототехника жаттықтырушысы Бауыржан Сейтқалиев: «Бұл үш пән бала санасының әртүрлі қырларын дамытады. Сумода — стратегиялық ойлау, кегельрингте — дәлдік пен алгоритмдік пайымдау, ал еркін құрастыруда — шығармашылық инженерлік потенциал ашылады», — деп атап өтеді.

Жарыс Шымкент қаласы әкімдігі, білім басқармасы және RoboPark ұйымы арасындағы ынтымақтастық меморандумы аясында ұйымдастырылады. Бұл үш жақты серіктестік — жай ғана ресми бумага емес, балалардың техникалық білімін мемлекеттік деңгейде қолдаудың нақты үлгісі. Шымкент қаласы білім басқармасының өкілі Гүлнара Оспанова: «Біз мектеп оқушыларына тек теориялық білім беріп қоймай, оны практикада қолдануға мүмкіндік жасауымыз керек. Робототехника жарыстары дәл осы міндетті орындайды — балалар физика, математика, программалау сабақтарында алған білімдерін нақты жобада жинақтайды», — деді ол. Бұл сөздер тек декларация емес, Қазақстандағы технологиялық білімді насихаттаудың кезек күттірмейтін мәселеге айналғанын көрсетеді.

Жаһандық тәжірибеге жүгінсек, Финляндия, Оңтүстік Корея, Сингапур сияқты елдер балаларды мектеп жасынан бастап инженерлік ойлауға баулудың мемлекеттік бағдарламаларын жүзеге асырып келеді. Аталмыш елдердің экономикалық жетістіктері мен технологиялық бәсекеге қабілеттілігі кездейсоқ емес — олар он жыл бұрын балалар робототехникасына инвестиция жасады, ал бүгін сол балалар IT-компанияларды, стартаптарды, зерттеу орталықтарын басқарып отыр. Қазақстан да осы жолда. Мамандардың бағалауынша, республикадағы технологиялық кәсіптерге деген сұраныс алдағы он жылда кемінде үш есеге артады. Сондықтан ROBOPARK LIGA сияқты жарыстар — болашақ инженерлердің тәрбиеленетін алаңы.

Жарысты ұйымдастыруға Қамбар батыр атындағы мектеп белсене атсалысты. Мектеп директоры Серік Нұрланов: «Бізге мұндай мероприятиені өткізу — үлкен жауапкершілік және мақтаныш. Оқушыларымыз тек жарысты тамашалап қоймайды, олар осынау атмосфера арқылы жаңа мақсаттар қояды, ғылым мен техникаға деген жанып тұрған ынтаны сезінеді», — деді. Жарысты өткізуге демеушілік еткен «Азия Сервис» компаниясының да үлесі зор. Компания өкілі Дана Ермекова: «Біз балалар білімін қолдаудың қоғамдық жауапкершілік екенін түсінеміз. Бүгін жас таланттарға инвестиция жасау — ертеңгі сапалы кадрларды қалыптастыру деген сөз», — деп пікірін бөлісті.

Жарысқа қатысушылардың өздері де жарысқа деген ерекше ынтамен дайындалып келеді. Алматыдан қатысушы, 14 жастағы Ардақ Мұратұлы: «Мен бұл жарысқа үшінші рет қатысып отырмын. Алғашқы жолы жеңіліп қайттым, бірақ соның арқасында не үйренуім керектігін түсіндім. Роботым биыл алдыңғы нұсқадан бірнеше есе күшті», — деп жылы жымиды. Оңтүстік Қазақстан облысынан келген 12 жастағы Аяулым Бекова болса: «Робот жасау — ертегі ойлап табудан да қызық. Сен өзің ойлаған нәрсені шынайы өмірде жұмыс істетесің», — деді. Балалардың осындай ынтасы — болашаққа деген ең үлкен кепілдік.

ROBOPARK LIGA XIII жарысы Шымкенттегі бір мектептің аулынан шалғай асып жатқан мәнге ие. Ол — балалар санасын технологиялық ойлауға баулудың символы, мемлекет пен бизнестің бірлесе жасаған болашаққа салымы, және отандық инженерия мектебінің өсіп келе жатқанының айғағы. Жарысты тамашалағысы келгендер 17 қазанда Қамбар батыр мектебіне келіп, жас роботшыларды қолдай алады. Қосымша ақпарат үшін +7 707 245 0495 нөміріне немесе @robopark_kz парақшасына жүгінуге болады. Балаларыңызбен бірге барыңыздар — бұл жарыс олардың кім болғысы келетінін анықтауға жәрдем берер.