17 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы еліміздің робототехника әлеміндегі ең ірі оқиғалардың бірін қабылдады. ROBOPARK LIGA XIII республикалық жарысы — жас ойлаушылар мен болашақ инженерлердің ұлы сынағы — өзінің логикалық шегіне жетіп, жеңімпаздарын анықтады. Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасының қолдауымен, Қамбар батыр мектебінің залдарында өткен бұл жарыс Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін ғана емес, бүкіл ел үшін маңызды білім беру оқиғасына айналды.

Биыл жарысқа 60-қа жуық команда қатысты. Үш санатқа бөлінген сайыс барысында жас робот жасаушылар өздерінің техникалық дағдыларын, шығармашылық ойлау қабілеттерін және командалық рухын паш етті. Жарыстың ұйымдастырушылары ROBOPARK желісінің педагогтері мен мамандары болды. Олар бірнеше айлық дайындық кезеңін өткізіп, балалардың жарысқа толық деңгейде келуіне жағдай жасады. «Біз бала бойындағы ұшқынды тауып, соны жалынға айналдыруға тырысамыз» деді жарыс жетекшілерінің бірі. «Робототехника — бұл тек техника емес, бұл ойлау мәдениеті, өмір салты».

ROBOPARK LIGA жарысы бірінші рет өткізіле бастағанда, Қазақстандағы балалар робототехникасы әлі де жаңа бастама болатын. Алғашқы жылдары жиырма шақты команда жиналса, бүгін олардың саны үш еседен астам өсті. Бұл жылдар бойы елімізде STEM — яғни ғылым, технология, инженерия және математика — бағытындағы білім беруге деген қоғамдық сұраныстың жедел артқанын айғақтайды. Статистикаға жүгінсек, соңғы бес жыл ішінде Қазақстанда жеке робототехника орталықтарының саны 40 пайызға өскен, ал мемлекеттік мектептерде осы пән факультативтік бағдарламаларда кеңінен енгізіліп жатыр. Бұл үрдістің жалпы білім беру жүйесіне деген оң ықпалы сарапшылар тарапынан жоғары бағаланып келеді.

Жарысқа қатысқан командалардың тренерлері де жарыстың маңыздылығын атап өтті. Шымкент қаласының бір мектебінен келген жаттықтырушы: «Балалар жыл бойы дайындалды. Бұл жарыс олар үшін жай ғана жеңіс пен жеңіліс емес, өзінің мүмкіндіктерін сынайтын алаң. Мен командамның жасаған жұмысынан өте мақтанамын» деп бөлісті. Ата-аналар да жарысқа белсене қатысты. «Балам алты айдан бері дайындалды. Оның жарысқа деген ынтасын, кешкісін дейін отырып схемалар сызғанын көргенде, мен оның болашағына сенімдімін» деді бір ата сайыс аяқталғаннан кейін баяндаған эмоциямен.

Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы осы шараны ұйымдастырушылық және қаржылық тұрғыдан қолдаған негізгі мемлекеттік серіктес болды. Басқарма өкілдерінің айтуынша, бұл тек спорттық жарыс емес, болашақ IT-мамандарын, инженерлерін және стартап иелерін тәрбиелеуге бағытталған стратегиялық жоба. «Шымкент — дамып келе жатқан мегаполис. Бізге технологиялық ойлайтын азаматтар керек. Осындай жарыстар соның тікелей нышаны», деді басқарма басшылығының өкілі. Серіктес ұйым ретінде Shymkent Hub да жарысқа атсалысты. Бұл инновациялық орталық жас стартапшылар мен технологиялық жобалар үшін тірек базасы ретінде белгілі, және оның ROBOPARK LIGA жарысына қосылуы оңтүстік астананың цифрлық экожүйесін одан әрі нығайта түседі. «Азия Сервис» компаниясының жарысқа арнайы қонақ ретінде қатысуы да назар аударды. Компания өкілдері балалардың жасаған жобаларымен танысып, кейбір командалармен тікелей сұхбат құрды.

Жарыс барысында ең үлкен қызығушылық тудырған сәт — финалдық кезеңдегі жекпе-жектер болды. Үш санатта өткен сайысты тамашалаған қонақтар мен ата-аналар залы толтырды. Жас командалар роботтарын алдын ала бағдарламалап, нақты тапсырмаларды орындауға жіберді. Жеңіске жету үшін тек жылдамдық емес, дәлдік, шығармашылық шешімдер табу және бұрын болжанбаған жағдайларда икемділік көрсету қажет болды. «Робот — бұл баланың өзі. Ол оны қалай ойласа, солай жұмыс жасайды. Демек, жақсы робот жасау үшін жақсы ойлау керек» дейді ROBOPARK педагогтарының бірі.

ROBOPARK LIGA сынды жарыстардың ұзақ мерзімді перспективасы да зор. Мамандардың болжауынша, Қазақстан 2030 жылға дейін цифрлық экономикада жұмысшы күшін 30 пайызға ұлғайтуды жоспарлап отыр. Бұл мақсатқа жету үшін технологиялық білімі бар мамандарды дайындау бүгінден басталуы тиіс. STEM бағытындағы балалар жарыстары осы тізбектің бастапқы буыны болып табылады. Дүниежүзілік тәжірибеге сүйенсек, Финляндия, Оңтүстік Корея және Сингапур сынды елдер балалар арасындағы технологиялық жарыстарға мемлекет деңгейінде жүйелі қолдау көрсетудің арқасында білім беру индекстерінде жоғары орындарды иеленіп отыр. Қазақстанда да осы жолды таңдау — дұрыс бағыт.

ROBOPARK LIGA XIII жарысы өзінің маңызды хабарламасымен аяқталды: «Балалар дамыса — ел дамиды!» Бұл қарапайым, бірақ терең мәнді ұстаным бүгінгі Қазақстан үшін ерекше өзекті. Жеңімпаздар мен барлық қатысушылар бүгін өздерінің еліне, отбасыларына, өздеріне деген үлкен мақтаныш сыйлады. Олар робот жасаған жоқ — олар болашақтың іргетасын қалады. Ал осы жарыстың ұйымдастырушылары, демеушілер, тренерлер мен ата-аналар — осы іргетасты бірге ұстап тұрған адамдар.