Enbekshi QazaQ

Әлем

Қостанайда санитарлық тазарту және абаттандыру жұмыстары жалғасуда 21.05.2026
Қостанай қаласында «Таза Қазақстан» республикалық акциясы және дәстүрлі екі айлық тазалық жұмыстары аясында абаттандыру мен санитарлық тазарту шаралары жалғасуда.Қазіргі уақытта көпқабатты тұрғын үйлердің аумақтарына ерекше көңіл бөлінуде. Атап айтқанда, аулаларды тазалау, тұрмыстық қоқыстарды шығару, іргелес аумақтарды ретке келтіру, сондай-ақ жасыл желектер мен балалар алаңдарын абаттандыру жұмыстары жүргізілуде.Қала тұрғындарын атқарылып жатқан шараларға белсенді қолдау көрсетіп, тазалық пен тәртіпті сақтауға өз үлестерін қосуға шақырамыз. Әрбір тұрғын сенбіліктерге қатысып, өз үйінің маңын таза ұстап, қоршаған ортаға ұқыпты қарау арқылы үлес қоса алады.Бірлескен күш-жігердің арқасында Қостанайды барша тұрғындар үшін таза әрі жайлы қалаға айналдыра аламыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1224515?lang=ru
Жеке тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл кезінде мынадай шаралар қолданады 21.05.2026
Жеке тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл кезінде мынадай шаралар қолданады:- өздеріне мәлім болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактілері туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен хабарлайды;- сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша заңнама мен құқық қолдану практикасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізеді;- сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға қатысады;- сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдық басқа да субъектілерімен және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылды жүзеге асырады;- мемлекеттік органдардан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қызмет туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратады және алады;- сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша зерттеулер, оның ішінде ғылыми және әлеуметтік зерттеулер жүргізеді;- бұқаралық ақпарат құралдарында түсіндіру жұмыстарын жүргізеді және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша әлеуметтік маңызды іс-шаралар ұйымдастырады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1224536?lang=ru
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Сауд Арабиясында келіссөздер жүргізді 21.05.2026
Рияд, 2026 жылғы 19 мамыр – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Әлібек Бақаев Сауд Арабиясына жасаған жұмыс сапары аясында Корольдіктің Сыртқы істер министрінің халықаралық көпжақты қатынастар жөніндегі орынбасары Абдурахман әр-Рассимен келіссөздер өткізді.Кездесу барысында тараптар Қазақстан мен Сауд Арабиясы арасындағы екіжақты ынтымақтастықтың қазіргі жай-күйі мен оны одан әрі дамыту перспективаларын талқылады. Атап айтқанда, Ислам Ынтымақтастығы Ұйымы, сондай-ақ «Орталық Азия – Шығанақтағы араб мемлекеттерінің ынтымақтастық кеңесі» форматындағы өзара іс-қимылды нығайту мәселелеріне ерекше назар аударылды.Сонымен қатар, халықаралық және өңірлік күн тәртібіндегі өзекті мәселелер бойынша пікір алмасып, халықаралық ұйымдар шеңберіндегі өзара қолдауды жалғастыруға дайын екендіктерін растады. Сонымен қатар, сауда-экономикалық, инвестициялық және гуманитарлық байланыстарды кеңейтуге бағытталған бастамаларды ілгерілету маңыздылығы атап өтілді.Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар екі ел арасындағы ынтымақтастықты одан әрі тереңдетуге өзара мүдделілік білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riyadh/press/news/details/1224251?lang=ru
328.00 СЕН-де валюталық шарттың есептік нөмірін көрсету қажеттілігі туралы 21.05.2026
ҚР «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Заңына сәйкес, резиденттер мен бейрезиденттер арасындағы экспорт және импорт бойынша валюталық операциялар уәкілетті банктердегі шоттарды пайдалана отырып, ұлттық және шетел валютасында жүзеге асырылады.ВШЕН-ді кім алуға міндетті? Валютаны репатриациялауға бақылауды қамтамасыз ету үшін сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар банкте валюталық шарттың есептік нөмірін (ВШЕН) алуы қажет. Бұл талап сомасы 50 000 АҚШ доллары баламасынан асатын экспорттық-импорттық келісімшарттар үшін міндетті болып табылады.Мерзімдер және әкімшілік жауаптылық Заңнама резиденттерді валютаның уақтылы және толық репатриациялануын (экспорттық түсімнің түсуін, импорт бойынша аванстық төлемнің қайтарылуын) қамтамасыз етуге міндеттейді. Орындау мерзімдері шарттың өз талаптарымен айқындалады. Естеріңізге саламыз: репатриациялау мерзімдерін бұзғаны үшін ҚР ӘҚБтК-нің 251-бабына сәйкес әкімшілік жауаптылық көзделген.СӘАЖ арқылы рәсімдерді оңайлату Валюталық бақылау құжаттарының бірі 328.00 салық есептілігі нысаны (СЕН) негізінде қалыптастырылатын тауарларды әкелу туралы өтініш болып табылады. Қазіргі уақытта 328.00 СЕН Салықтық әкімшілендірудің интеграцияланған жүйесі (СӘАЖ) арқылы электрондық түрде беріледі.Салық төлеушілерге ыңғайлы болу үшін нысанда жеке баған – «Валюталық шарттың есептік №» көзделген. Оны толтырған кезде ақпараттық жүйелердің интеграциялануының арқасында мәліметтер уәкілетті банктерге автоматты түрде беріледі. Бұл екінші деңгейдегі банктерге өтініштердің қағаз көшірмелерін ұсыну қажеттілігін толығымен жояды.Мемлекеттік кірістер комитетінің ұсынымы Валюта заңнамасын бұзушылықтардың алдын алу және валютаны репатриациялауды растау рәсімдерін барынша оңайлату мақсатында, банкте тіркелген шарт болған жағдайда салық төлеушілерге 328.00 СЕН-де әрдайым ВШЕН көрсетуді қатаң ұсынамыз.      Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1226847?lang=ru
Голан жоталарынан Алматыға оралған екінші бітімгерлік контингентті салтанатпен қарсы алды 21.05.2026
Алматы халықаралық әуежайында Голан жоталарындағы БҰҰ миссиясы құрамындағы қызметін абыроймен аяқтаған Қазақстанның екінші ұлттық бітімгерлік контингенті әскери қызметшілерін салтанатты түрде қарсы алу рәсімі өтті.Әуе қорғанысы күштерінің А-400 әскери-көліктік ұшағы Алматыға 70 әскери қызметшіні жеткізді. Оларды құрмет қарауыл ротасы мен әскери оркестр сән-салтанатпен қарсы алды. Бітімгерлерді күтіп алуға Құрлық әскерлері қолбасшылығының, Бітімгерлік операциялар орталығының өкілдері, Қарулы күштердің ардагерлері, қарулас достары және сағына күткен ет жақындары мен туған-туыстары жиналды. Салтанатты шарада сөз алған Қарулы күштер Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы генерал-майор Мереке Көшекбаев бітімгерлерді құттықтады.– Қазақстан әрқашан бейбітшілікті, тұрақтылықты және халықаралық қауіпсіздікті қолдайтын мемлекет. Бүгінде еліміздің БҰҰ аясындағы бітімгерлік қызметі жаңа деңгейге көтерілді. Голан жоталарындағы операцияға қатысу арқылы біз толыққанды бітімгерлік әлеуеті бар мемлекеттердің қатарына қосылдық. Бұл біздің әскери қызметшілеріміздің жоғары дайындығын және армиямыздың халықаралық талаптарға сай күрделі тапсырмаларды орындауға қауқарлы екенін дәлелдейді, – деп атап өз сөзінде.Бас қолбасшы, сондай-ақ, жауынгерлер елден жырақта жүргенде төзімділік танытып, тілеулес болған бітімгерлердің отбасыларына ерекше алғысын білдірді.Елге оралған топтың жетекшісі майор Әнуар Арынғазиевтің айтуынша, қызмет атқару кезеңінде екінші бітімгерлік контингент мыңнан астам тапсырманы сәтті орындаған. Атап айтқанда, 798 рет патрульдеу жүргізсе, 56 жаттығу жиынын өткізіп, 63 жарылғыш заттың көзін жойды. Сонымен қатар, ресми тұлғаларды 15 рет аман-есен алып жүруді қамтамасыз етіп, 57 уақытша бақылау бекетін құрды.Бітімгерлердің отбасыларымен қауышқан кезі салтанатты іс-шараның ең әсерлі сәті болды. Сағынысқан ағайын-туыстары  жауынгерлерді зор қуанышпен және мақтаныш сезімімен құшақ жая қарсы алды.  – Бүгін Голан жоталарындағы БҰҰ миссиясы құрамында күрделі әрі жауапты міндеттерді атқарған отағаларымыз үйге оралды. Олар үшін қатты уайымдап, тағатсыздана күттік. Сондықтан бүгінгі күн біз үшін ерекше, – деді ефрейтор Еркебұлан Қадиевтің жұбайы Перизат Қадиева.Қазақстандық әскери қызметшілердің БҰҰ-ның бітімгерлік миссияларына қатысуы еліміздің халықаралық беделін нығайтуға, жеке құрамның кәсіби даярлығын шыңдауға және шетелдік контингенттермен өзара іс-қимылды кеңейтуге зор үлес қосады. Осылайша, Қазақстан халықаралық қауіпсіздік, тұрақтылық пен ынтымақтастық қағидаттарына адалдығын тағы бір мәрте дәлелдеп отыр.Бітімгерлердің екінші тобы елге 28 мамырда келеді деп жоспарланғанын айта кеткен жөн.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1224584?lang=ru
Қазақстан Алтын Орданың мұрасын Еуразия тарихының ажырамас бөлігі ретінде дәріптеуде 21.05.2026
19-20 мамыр күндері Астанада Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен және ЮНЕСКО қолдауымен «Алтын Орда және Ұлы дала өркениеті: тарих, археология, мәдениет және бірегейлік» атты халықаралық симпозиум өтуде.Форумға Еуропа, Азия, Солтүстік Америка және Таяу Шығыстың 20-дан астам елінен 350-ге жуық ғалым мен сарапшы қатысуда. Тарихшылар, археологтар, шығыстанушылар және мәдени мұра саласының мамандары Алтын Орданың Еуразия кеңістігінің қалыптасуындағы, сондай-ақ Ұлы Жібек жолының саяси, сауда және мәдени үдерістеріндегі тарихи рөлін талқылауда.Қазақстан үшін бұл симпозиум тек ғылыми іс-шара ғана емес, сонымен қатар Ұлы дала мұрасын заманауи тұрғыдан зерделеуге және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты нығайтуға арналған маңызды алаң болып табылады. Қазақстан тарапы Алтын Орданың ортағасырлық Еуразиядағы басты интеграциялық кеңістіктердің бірі болғанын, көшпелі және отырықшы өркениеттер арасындағы өзара алмасуға ықпал еткенін атап өтуде.Бағдарлама аясында Алтын Орда мәдениетіне арналған ірі тақырыптық көрме ұйымдастырылған. Экспозицияда қолжазбалар, археологиялық артефактілер, теңгелер, қару-жарақ, дәстүрлі киім үлгілері мен түрлі музейлер мен архивтерден алынған тарихи материалдар ұсынылған. Сонымен қатар көне қалалар мен сәулет ескерткіштерінің 3D реконструкциялары көрсетілуде.Пленарлық отырыстар барысында халықаралық сарапшылар Алтын Орда тарихын қазіргі заман тұрғысынан және тарихи стереотиптерден тыс зерттеудің маңыздылығын атап өтті. Ұйымдастырушылардың айтуынша, басты мақсат – сол кезеңдегі саяси, экономикалық және мәдени үдерістердің қазіргі Еуразия кеңістігінің қалыптасуына қалай әсер еткенін тереңірек түсіну.Симпозиум қорытындысы бойынша Алтын Орда мұрасы жөніндегі Астана декларациясын қабылдау және халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі ұсынымдарды бекіту жоспарлануда. Сондай-ақ ғылыми материалдар мен баяндамалар ашық цифрлық архивтерде жарияланады.Қазақстан мұндай бастамалар халықаралық мәдени диалогты нығайтуға және елдің Еуразия тарихы мен Ұлы дала өркениетін зерттеудегі маңызды орталықтардың бірі ретіндегі рөлін күшейтуге ықпал етеді деп санайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1226202?lang=ru
«Қызмет алушылар күні» аясында жәрмеңке ұйымдастырылды 21.05.2026
20 мамыр күні Маңғыстау ауылындағы Ф.Оңғарсынова атындағы аудандық орталық мәдениет үйінде «Қызмет алушылар күніне» орай жәрмеңке өтті.Жәрмеңке барысында рұқсат құжаттарын рәсімдеу, лицензия алу, кәсіпкерлікті дамытуға арналған гранттар, салық режимдері, сондай-ақ бизнесті қолдауға бағытталған қолданыстағы мемлекеттік бағдарламалар мен заңнамадағы жаңашылдықтар туралы кеңінен ақпарат берілді.Аталған саладағы мемлекеттік қызмет көрсетуге жауапты мамандар қызмет алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға қолданыстағы нормативтік құқықтық актілер талаптарына сәйкес түсіндірме жұмыстарын жүргізіп, нақты жауаптар берді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1224628?lang=ru
Қазақстан мен Нидерланд сауда-экономикалық ынтымақтастықты нығайтуда 21.05.2026
ҚР Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Нидерланд Корольдігінің Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Нико Шермерспен кездесті. Келіссөздердің негізгі тақырыбы биылғы маусым айына жоспарланып отырған Қазақстанның Нидерландыға алғашқы сауда-экономикалық миссиясына дайындық мәселесі болды. Тараптар алдағы миссия екі ел арасындағы іскерлік байланыстарды кеңейтудегі маңызды қадам болатынын атап өтті. Сонымен қатар Қазақстанда екі елдің бизнес қауымдастықтары мен салалық компанияларының қатысуымен екіжақты бизнес-форум өткізу жоспары да талқыланды.Тараптар Қазақстан мен Нидерланд арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың қазіргі ахуалы мен оны одан әрі дамыту перспективаларын талқылады. Әсіресе инвестициялық әріптестік, логистика, агроөнеркәсіптік кешен және цифрлық экономика салаларындағы өзара іс-қимылды кеңейту мәселелеріне ерекше назар аударылды.Кездесу барысында Арман Шаққалиев Нидерландының Қазақстанның Еуропадағы негізгі әрі сенімді серіктестерінің бірі екенін атап өтті. Оның айтуынша, екіжақты қатынастар сауда және инвестиция бағыттарында тұрақты оң динамика көрсетіп келеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы өзара сауда көлемі 6,3 млрд АҚШ долларына жетіп, 11%-дан астам өскен. Ал Қазақстанның Нидерландыға экспорты 5,9 млрд АҚШ долларынан асты.Келіссөздер барысында практикалық ынтымақтастықты кеңейтуге басымдық берілді. Қазақстан тарапы агротехнологиялар, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, Азия мен Еуропаны байланыстыратын заманауи логистикалық бағыттарды дамыту, сондай-ақ қазақстандық өнімдерді еуропалық нарыққа ілгерілету бағыттарында бірлескен жобаларды жүзеге асыруға жоғары әлеует бар екенін атап өтті.Сонымен қатар тараптар екі елдің бизнес қауымдастықтары арасындағы тікелей байланыстарды нығайтудың маңыздылығына тоқталды. Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, алдағы сауда-экономикалық миссия жаңа серіктестік байланыстар орнатуға, бірлескен жобаларды талқылауға және қазақстандық компаниялардың Нидерланд нарығындағы қатысуын кеңейтуге мүмкіндік береді.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар стратегиялық әріптестікті одан әрі дамытуға өзара мүдделі екенін растады. Сондай-ақ Қазақстанның Нидерландқа алғашқы сауда-экономикалық миссиясы екіжақты сауда мен инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге, сондай-ақ іскерлік байланыстарды нығайтуға жаңа серпін беретініне сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1224632?lang=ru
Әріптестерімізді кәсіби мерекелерімен құттықтаймыз! 21.05.2026
Ақмола облысының цифрландыру және архивтер басқармасы байланыс саласының үздік қызметкерлерін марапаттады.Өңірдің IT-инфрақұрылымын дамытуға қосқан үлесі үшін құрмет грамоталары табысталды. Әріптестерімізді кәсіби мерекелерімен құттықтаймыз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-digital/press/news/details/1224635?lang=ru
Импортталатын акцизделетін тауарларға акциз төлеу мерзімдері 21.05.2026
Салық Кодекстің 175-бабына сəйкес таңбалануға жататын импортталатын акцизделетін тауарларға акциз сəйкестендіру құралдарын, есепке алу-бақылау маркаларын алғанға дейін төленеді. 2 тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген акцизделетін тауарларды импорттау жүзеге асырылған кезде акциз сомасы нақтылануға жатады жəне акцизделетін тауарларды импорттау күні қолданыста болатын акциз мөлшерлемесі қолданылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1224651?lang=ru
Робототехника бойынша «Robotek Grand Tournamment Astana» халықаралық чемпионатына қатысу 21.05.2026
2026 жылғы 12-13 мамыр аралығында «Robotek Grand Tournament Astana» халықаралық робототехника чемпионаты өтті. Осакаров ауданының намысын Ә. Бөкейхан атындағы мектеп, №8 жалпы білім беретін мектеп және №9 гимназиядан құралған 4 команда қорғады. Екі күнге созылған жарыс қорытындысы бойынша келесідей орындар иеленді:1-күн (12 мамыр) — «Роботек» санатында «№8 жалпы білім беретін мектеп» КММ оқушылары Жаңабай Жандарбек пен Қизаев Алғыс жүлделі ІІ орынды иеленді (жаттықтырушысы — С.Т. Темірбай).2-күн (13 мамыр) — «№8 жалпы білім беретін мектеп» КММ оқушылары Кенжебаев Диас пен Сағындық Сардар Қазақстан-Британ техникалық университетінің (ҚБТУ) білім грантын жеңіп алды (жаттықтырушысы — С.Т. Темірбай).Жүлдегерлер мен жеңімпаздарды шын жүректен құттықтаймыз!!!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/edu-osakarovka/press/news/details/1224680?lang=ru
Инклюзивті білім беру мәселелері бойынша ата-аналар қоғамымен онлайн кездесу 21.05.2026
2026 жылғы 15 мамырда Осакаров ауданының білім бөлімі инклюзивті білім беру мәселелері бойынша ата - аналар жұртшылығымен кезекті онлайн-кездесу өткізді. Кездесуге 25-тен астам ата-ана қатысты. Кездесу барысында бүгінгі таңда "Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен кәсіптік бағдар беру жұмысы"өзекті мәселесі қаралды. Кездесуде Болат Әбдікәрімов атындағы Нұра көпсалалы колледжі директорының кәсіптік оқыту жөніндегі орынбасары – М.С. Зейникенов, Осакаров ауданы колледж-мектеп-интернаты директорының оқу-ісі жөніндегі орынбасары – В.А. Резван сөз сөйледі.Барлық сұрақтарға толық және толық жауаптар берілді. Қорытындысында ауданның ата-аналар жұртшылығы берілген ақпарат үшін алғыстарын білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/edu-osakarovka/press/news/details/1224688?lang=ru
Жаңаөзен қаласы, Теңге ауылының жаңа әкімі сайланды 21.05.2026
Жаңаөзен қаласы, Теңге ауылының жаңа әкімі сайландыМаңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, Теңге ауылының сайланған әкімін тіркеу туралы Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясының хабарламасы«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 9) тармақшасына, 113-11-бабының 1-тармағына сәйкес, Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 20 мамырдағы №11 шешімінің негізінде, Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, Теңге ауылының әкімі болып сайланған Ермуханов Амандык Келдибаевичті тіркеді.Ермуханов Амандык Келдибаевич - 1987 жылы туған, «Жаңаөзен қалалық мәслихатының аппараты» мемлекеттік мекемесінде аппарат басшысы лауазымында жұмыс жасайды, Жаңаөзен қаласында тұрады.Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/akimat-goroda-zhanaozen/press/news/details/1224691?lang=ru
01.05.2026 жылғы жағдай бойынша "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы аясында қаражат қалай пайдаланылды 21.05.2026
       2026 жылдың 1 мамырындағы жағдай бойынша 2024 жылғы 1 ақпаннан бастап нысаналы жинақ алу бойынша 297 895 өтініш орындалып, жалпы сомасы 53,09 миллион АҚШ долларынан астам қаражат уәкілетті операторларға аударылды. Олар, өз кезегінде, қаражатты 18 жасқа толған өтініш беруші азаматтардың банктік шоттарына есептейді. Оның ішінде тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында 33,39 млн АҚШ долларына 187 597 өтініш, білім беру ақысын төлеу үшін 19,70 млн АҚШ долларына 110 298 өтініш қанағаттандырылды.Естеріңізге сала кетейік, нысаналы жинақтарды алушы барлық соманы немесе оның бір бөлігін ғана пайдалануға құқылы, пайдаланылмаған сома нысаналы жинақтау шотында (НЖШ) қалады.Тұрғын үйді жақсартуға арналған қаражатты пайдаланудың ең танымал қосалқы мақсаттары: одан әрі жинақтау үшін тұрғын үй құрылысы жинақтарындағы салымды толықтыру (32,72 млн АҚШ долларына 183 436 өтініш орындалды), тұрғын үй сатып алуға ипотекалық тұрғын үй қарызын алу үшін бастапқы жарнаны енгізу – 232,77 мың АҚШ долларына 1425 өтініш, азаматтық-құқықтық мәмілелер бойынша меншікке тұрғын үй сатып алу (түпкілікті есеп айырысу) – 156,59 мың АҚШ долларына 989 өтініш.Білім беру ақысын төлеу шеңберіндегі ең танымал қосалқы мақсаттар: Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде бір мезгілде (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеу (18,51 млн АҚШ долларына 101 899 өтініш орындалды), білім беруге жинақтау салымы туралы шарт бойынша білім беруге жинақтау салымын толықтыру (801,29 мың АҚШ долларына 5 796 өтініш орындалды), шетелдік білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне үлестермен (әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін) немесе толық көлемде біржолғы (бүкіл оқу мерзімі үшін) ақы төлеуге (308,59 мың АҚШ долларына 2 075 өтініш орындалды) төлем жасау. Нысаналы жинақтарды тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алуға ақы төлеу мақсатында төлеу туралы уәкілетті операторлар мен өңірлер бөлінісіндегі толық ақпаратпен enpf.kz сайтында танысуға болады.Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық бір балаға 130,71 АҚШ доллары кезекті есептеу жүргізілді. 2024 жылы – 129,38 АҚШ доллары, 2023 жылы - 100,52 АҚШ доллары мөлшерінде қаражат аударылған болатын.18 жасқа дейінгі балаларға жыл сайын Ұлттық қордан бөлінетін сомалар олардың БЖЗҚ-да ашылған шоттарында ескерілетін нысаналы талаптар түрінде есептеледі. Бұл ретте, заңнамаға сәйкес, жас қазақстандықтарға есептелген сомалар Ұлттық қор активтерінің құрамында қалады және инвестициялануын жалғастырады. Одан әрі инвестициялау нәтижесінде жыл сайын әрбір баланың нысаналы талаптарының сомасы алынған инвестициялық табыс есебінен қосымша өседі.Нәтижесінде бағдарламаға қатысатын балада барлық жинақталған нысаналы талаптардың жиынтық сомасы (жыл сайын қосымша есептелетін инвестициялық кірісті қоса алғанда) :- үшінші жыл - 370 доллар 56 цент;- екінші жыл - 263 доллар 93 цент;- бірінші жыл қатысып отырған баланың шотында 130 доллар 71 цент.18 жасқа толмаған баланың бағдарламаға қатысуы туралы ақпаратты оның ата-анасы және өзге де заңды өкілдері kids.enpf.kz сайтында баланың ЖСН бойынша,  eGov.kz электрондық үкімет порталындағы жеке кабинетте, сондай-ақ eGov Mobile және кейбір екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында тексере алады.Егер балаларға 2025 есепті жылы есептелген нысаналы талаптар туралы ақпарат көрсетілмесе, онда мобильді қосымшалардағы құжаттарды төменде көрсетілген жолмен жаңарту қажет:eGov Mobile қосымшасында: "Цифрлық құжаттар" - "Отбасы" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер";екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында, мысалы Kaspi.kz: "Мемлекеттік қызметтер " - "Барлық құжаттар" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер".Ағымдағы жылы 18 жасқа толған немесе толатын балаларға есептелген нысаналы талаптар туралы мәліметтердің заңды өкілдің жеке кабинетінде көрсетілмеуі нысаналы талаптардың нысаналы жинақтарға (НЖ) айналуына байланысты. Осыған орай, есептелген қаржы туралы ақпаратқа қол жеткізу құқығы тікелей НЖ алушыға, яғни 2026 жылы 18 жасқа толған немесе толатын азаматқа беріледі. Аталған азаматтар НЖ туралы ақпаратты Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры интернет-ресурсындағы немесе электрондық үкімет порталындағы жеке кабинеті арқылы өз бетінше алуы тиіс. Ал 18 жасқа толғаннан кейін НЖ төлемдерін тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алу ақысын төлеу мақсатында алу үшін уәкілетті операторға жүгініп, АҚШ долларымен банктік шот ашып, онлайн-өтініш беруі қажет.Бүгінгі күні уәкілетті операторлар:"Отбасы банкі" АҚ (тұрғын үй және білім алу ақысын төлеу),"Халық банкі" АҚ (білім алу ақысын төлеу),"Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу ақысын төлеу).Нысаналы талаптарға қатысушы кәмелетке толмаған балалар және нысаналы жинақтарды кәмелетке толған алушылар бойынша, сондай-ақ нысаналы жинақтарды тұрғын үйге және (немесе) білім алуға пайдалану жөніндегі статистикамен enpf.kz сайтында танысуға болады.kids.enpf.kz сайтында Бағдарламаның шарттарымен танысып, қажетті нұсқаулықтар алып, өзіңізді қызықтыратын сұрақтарыңызға жауап алуға болады. БЖЗҚ/ЕНПФ YouTube-арнасында осы тақырып бойынша бейне нұсқаулықты көруге болады:«БЖЗҚ» АҚ Басқарма төрағасы Ж.Б. Құрмановтың бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=30CdPWl6dv0«БЖЗҚ» АҚ Басқарушы директоры М.Т. Шәріповтың бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?v=APg2vATmMk0«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша«Сұрақ-жауап» бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?v=4cKr1VCAvUkhttps://www.youtube.com/watch?v=mrV0y37Gjnk«Ұлттық қор – балаларға» сайты бойынша нұсқаулық:https://www.youtube.com/watch?v=VgP3dmMwAHchttps://www.youtube.com/watch?v=jyC2c-HgqpQ«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасын жүзеге асыру туралы нұсқаулық: https://www.youtube.com/watch?v=bqeT41rWecAhttps://www.youtube.com/watch?v=pNBSS1VHdWUАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-kurchatov/press/news/details/1228901?lang=ru
Жаңаөзен қаласы, Рахат ауылының жаңа әкімі сайланды 21.05.2026
Жаңаөзен қаласы, Рахат ауылының жаңа әкімі сайландыМаңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, Рахат ауылының сайланған әкімін тіркеу туралы Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясының хабарламасы«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 14-бабы 9) тармақшасына, 113-11-бабының 1-тармағына сәйкес, Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 20 мамырдағы №10 шешімінің негізінде, Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы, Рахат ауылының әкімі болып сайланған Табанбаев Казбек Аманжолұлын тіркеді.Табанбаев Казбек Аманжолұлы - 1994 жылы туған, «Рахат ауылы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінде ауыл әкімінің орынбасары лауазымында жұмыс жасайды, Жаңаөзен қаласы, Рахат ауылында тұрады.Жаңаөзен қалалық сайлау комиссиясыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/akimat-goroda-zhanaozen/press/news/details/1224698?lang=ru
Мерейтоймен Құттықтаймыз! 21.05.2026
ҚР ҚМ МКК Мемлекеттік құпияларды қорғау басқармасының бас сарапшысы Ғазиза Әуезқызы Қарабаеваны 60-жылдық мерейтойымен құттықтайды!Ғазиза Әуезқызы 1996 жылдан 2014 жылға дейін кеден органдарында қызмет атқарды, ал 2014 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін - Комитеттің Мемлекеттік құпияларды қорғау басқармасының бас сарапшысы. Мемлекеттік қызметте жұмыс істеген кезеңінде өзін сауатты және кәсіби қызметкер ретінде көрсетті, жас ұрпаққа тәлімгер болып табылады.Ғазиза Әуезқызы, Сізге зор денсаулық, қажымас қайрат, сарқылмас қуат тілейміз!Жомарттықпен бөлісетін үлкен тәжірибеңіз үшін алғысымыз шексіз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1231539?lang=ru
Директор Сағила Нұрланова бастаған Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағатының делегациясы Эстонияға жұмыс сапарымен барды 21.05.2026
Таллинн, 2026 жылғы 12-15 мамыр – Директор Сағила Нұрланова бастаған Қазақстан Республикасы Ұлттық мұрағатының делегациясы Эстонияға жұмыс сапарымен барды.Елшілік ұйымдастырған тарту қаласына сапар бағдарламасы аясында Эстония Ұлттық мұрағатының директоры Прайт Пирскомен кездесу өтті, оның барысында мекеме қызметінің негізгі бағыттары, заманауи Мұрағат тәжірибелері, цифрландыру жобалары және құжаттардың ұзақ мерзімді сақталуын қамтамасыз ету әдістері ұсынылды.Келіссөздердің маңызды қорытындысы тараптардың кәсіби өзара іс-қимылды дамыту, тәжірибе алмасу және бірлескен бастамаларды іске асыру ниетін бекітетін Эстонияның Ұлттық мұрағаты мен Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты арасындағы ынтымақтастық туралы Меморандумға қол қою болды. Делегация сонымен қатар Эстония Ұлттық мұражайына барып, мәдени мұраны сақтау тәсілдерімен, ғылыми‑зерттеу қызметімен және мұрағат‑мұражай процестерін ұйымдастырумен танысты.Таллинде делегация Эстония Ұлттық мұрағатының филиалына барып, бірқатар жұмыс кездесулерін өткізді, онда мекеменің құрылымын, қызметтерін және операциялық процестерін, соның ішінде қорлармен және цифрлық ресурстармен жұмыс істеудің заманауи әдістерін зерттеді. Сондай-ақ, Эстония Ұлттық кітапханасында оның бас директоры Мартин Эевельмен кездесу өтті. Кітапхана ісінің үздік тәжірибелері, цифрлық трансформация мәселелері, инновациялық сервистерді енгізу, сондай-ақ электрондық коллекцияларды цифрландыру және басқару процестері талқыланды.Сапар кәсіби байланыстарды нығайтуға ықпал етті және мұрағат және кітапхана дела, цифрландыру, тәжірибе алмасу және бірлескен жобаларды іске асыру саласындағы ынтымақтастық үшін жаңа мүмкіндіктер ашты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tallin/press/news/details/1224755?lang=ru
Көпжақты дипломатия шеңберіндегі Қазақстан мен Словенияның үйлестіруі 21.05.2026
Любляна, 2026 жылғы 15 мамыр – Қазақстанның Словениядағы Елшісі Алтай Әбибуллаев Словения Республикасының Сыртқы істер және еуропалық істер министрлігінің Көпжақты ынтымақтастық жөніндегі директоратын басқаратын Бас директор, Елші Божена Форштнарич Борое ханыммен кездесу өткізді.Тараптар көпжақты ынтымақтастық және халықаралық ұйымдар алаңдарындағы өзара іс‑қимыл мәселелері бойынша пікір алмасты, БҰҰ жүйесіндегі қазіргі ахуалға қатысты бағаларымен бөлісті, ұйым институттарын нығайту қажеттігін және жаһандық сын‑қатерлерге келісілген көзқарастардың маңыздылығын атап өтті. Кездесу барысында БҰҰ органдары мен басқа да халықаралық құрылымдардағы кандидатураларды өзара қолдау мәселелері, сондай‑ақ алдағы сайлау кезеңіндегі үйлестіру перспективалары қарастырылды. Қазақстан Елшісі Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммиттің қорытындылары және Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың БҰҰ қамқорлығымен арнайы халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасы туралы егжей‑тегжейлі ақпарат берді. Бұл бастама БҰҰ‑80 реформалау үдерісінің маңызды құрамдас бөлігі ретінде таныстырылды.Собеседниктер көпжақтылық қағидаттарына адалдығын растап, халықаралық құқықтың маңызын атап өтті және БҰҰ жүйесін реформалау мәселелері бойынша диалогты жалғастыруға дайын екенін білдірді. Гуманитарлық күн тәртібі мен халықаралық қолдауды талап ететін өңірлерде тұрақты шешімдер іздеу мәселелеріне де ерекше назар аударылды. Консультациялар қорытындысы бойынша дипломаттар халықаралық ұйымдар шеңберіндегі өзара іс‑қимылды одан әрі нығайту жөнінде қағидатты уағдаластыққа қол жеткізіп, өзара тиімді әріптестікті дамытуға ортақ мүдделілікті растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ljubljana/press/news/details/1224758?lang=ru
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитінде сөйлеген сөзі 21.05.2026
Құрметті мемлекеттер басшылары!Қадірлі саммитке қатысушылар!Баршаңызды Түркі әлемінің рухани астанасы – Түркістанда қарсы алып, Өздеріңізбен жүздесіп отырғаныма қуаныштымын.Менің шақыруымды қабыл алып, алқалы жиынға келгендеріңіз үшін Сіздерге шынайы ризашылығымды білдіремін.Түркістан – атажұртымыздың мызғымас темірқазығы. Екі дүние есігі, ер түріктің бесігі атанған шежірелі шаһар. Көне қала қашанда түбі бір түркі жұртының қасиетті қара шаңырағы саналған.Түркістан төріндегі Әзірет Сұлтан кесенесі – рухани тұтастық пен тарихи сабақтастық символы. Қожа Ахмет Ясауи бауырлас елдердің дүниетанымын кеңейтуге зор үлес қосты. Адамзатқа ортақ құндылықтарды барынша дәріптеді. Халықты жақсылыққа, жасампаздыққа, адалдыққа шақырды.Ғұлама ойшыл ислам дінін түркі жұртының таным-түсінігімен ұштастыра білді. Аса құнды еңбектер жазып, мол мұра қалдырды.Ясауидің тағылымды ойлары мен хикметтері – түркі халықтарының баға жетпес байлығы. Ұлы бабамыз дәріптеген құндылықтар әлі де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Сондықтан біз Ясауидің гуманистік идеяларына баса мән беріп отырмыз.Қазір елімізде «Адал азамат», «Әділетті Қазақстан», «Таза Қазақстан» және басқа да бірегей бастамалар табысты жүзеге асырылып жатыр.Басты мақсатымыз – ұлт сапасын барынша жетілдіріп, мемлекеттігімізді нығайта түсу. Түптеп келгенде, осы ауқымды жұмыстың негізі Ясауи ілімінен бастау алады.Бүгінгі жиында Өздеріңізге тағы да атап өткім келеді: мен биыл Ұлыстың ұлы күнінде осы киелі Түркістан жерінде «Qoja Ahmet Yasaui» орденін тағайындау туралы шешім қабылдадым. Осыған орай тиісті Заң қабылданды, арнайы Жарлыққа қол қойдым.Бұл күллі түркі дүниесі үшін мән-мағынасы айрықша марапат деп айтуға болады. Сол себепті кеше алғашқы мәртебелі награданы аса құрметті Президент Режеп Тайип Ердоғанға салтанатты түрде табыстадым.Осылайша, біз түркі руханиятының темірқазығы – Ясауи тұлғасын дәріптей отырып, халықтарымыздың арасындағы мызғымас бауырластық тамырын нығайта береміз деп сенемін.Бүгінде Түркістан – көне мен келешекті тоғыстырған шырайлы шаһар. Аймақтың экономикалық әлеуеті жыл өткен сайын артып келеді. Былтыр облыстың экономикасы 9,3 пайызға өсті, оның көлемі 10 миллиард доллардан асты.  Аймаққа 3,5 миллиард доллар инвестиция тартылды.Алқалы жиынды осында өткізудің мақсаты – атажұртта бауырлас елдердің көшбасшыларымен жүздесу, қайта түлеген Түркістанды төрткүл дүниеге таныту.Біз киелі орданың тарихы қандай терең болса, болашағы да сондай жарқын боларына нық сеніммен қараймыз.Осы мүмкіндікті пайдаланып, бүгін Түркістанда Өзбекстанның қолдауымен жаңа зәулім мешіт ашылғанын үлкен ризашылықпен атап өткім келеді. Ерекше тарту жасағаны үшін Өзбекстан Президенті, аса қадірлі Шавкат Миромонұлы Мирзиёевке және өзбек халқына алғысымды білдіремін.Елдеріміздің руханиятындағы осы мешіттің орны ерекше болмақ. Бұл – қазақ-өзбек халықтары ынтымағының тарихи символы.Менің пікірімше, бұл мешітке «Миромон ата» аты берілсе, өте орынды болар еді. Қос халқымыз бұл шешімді қолдайтынына еш күмән жоқ. Себебі осы қасиетті нысан біздің арамыздағы мәңгі достыққа қызмет етеріне сенімдіміз.Құрметті достар!Біз халықаралық геосаяси ахуал аса күрделі және құбылмалы дәуірді бастан өткерудеміз. Әлемдік және аймақтық деңгейдегі бәсеке күшейіп барады.Қарулы қақтығыстар, соғыстар толастар емес. Мұның бәрі әлем экономикасына кері әсер етіп жатқанын бәріміз көріп отырмыз. Таяу Шығыстағы жағдайдың салдарын көршілес аймақ елдері де сезіне бастады.Осындай алмағайып кезеңде түркі мемлекеттерінің ауызбіршілікте болуы – өте маңызды.Себебі халықтарымызға ортақ сан ғасырлық шежіреміз бар.Қазіргі таңда түркі елдері заман талабын ескеріп, экономика және инвестиция саласындағы ықпалдастықты нығайтуы керек, ортақ мүдде жолында күш жұмылдыруға тиіс деп санаймын.Осы орайда, бүгінгі саммиттің «Жасанды интеллект және цифрлық даму» мәселесіне арналып отырғаны өте маңызды.Құрметті жиынға қатысушылар!Қадірлі достар!Қазір бүкіл әлем бұрын-соңды болмаған өзгерістермен бетпе-бет келді. Жаңа сын-қатерлер пайда болды. Дүние жүзінде технологиялық бәсеке күшейді, яғни, инновациялық тұрғыдан озық ел болу мақсаты алдыңғы қатарға шықты.Технологиялық даму кез келген мемлекеттегі тұрақтылық пен қауіпсіздік факторына айналды. Бұл – цифрлық трансформацияға дер кезінде бет бұрған елдер көш соңында қалмайды деген сөз. Сондықтан Түркі кеңесіне мүше мемлекеттер технологиялық жаңғыру үдерісінен тыс қалмауы үшін бірлесе жұмыс істеуі керек деп санаймыз. Жасанды интеллект пен цифрландыру үдерісі түркі әлемінің дамуына жол ашуға тиіс.Қазақстан цифрлық ел болуды көздеп отыр. Бұл – еліміздің алдында тұрған стратегиялық мақсат. Осы жыл Қазақстанда «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жарияланды. Астанада Alem.ai жасанды интеллект орталығы ашылды. Сондай-ақ біз екі суперкомпьютерді іске қостық. Келесі қадам – «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын» құру. Бұл жоба аймақ елдеріне жетекші технологиялық компаниялар мен жаһандық цифрлық капиталды тартуға зор мүмкіндік бермек.Біз Қазақстанды аймақтық хаб ретінде дамыту үшін көші-қон үдерісін оңтайландыра бастадық. Шетелден келген кәсіпкерлерге, инвесторларға, білікті мамандарға арналған «Алтын визаны» енгіздік. Мұндай виза алған адамдар мемлекеттік және қаржылық қызметтерге Қазақстан азаматтарымен тең дәрежеде қол жеткізе алады.Сонымен қатар елімізде Цифрлық кодекс қабылданды, Жасанды интеллект туралы заң күшіне енді. Біз білім саласындағы цифрлық инфрақұрылымды дамыту және озық технологияны меңгерген педагогтерді даярлау мәселесіне, білім беру жүйесін әр оқушының қабілетіне сай бейімдеу, олардың дербес деректерін қорғау ісіне ерекше мән беріп отырмыз. Осы мақсатпен мен жақында Жасанды интеллектіні орта білім беру жүйесіне енгізу туралы Жарлыққа қол қойдым. Бұл да Қазақстанның болашағы үшін жасалған өте маңызды қадам деп айтуға болады. Алдағы уақытта еліміздің цифрлық даму бағдарын айқындайтын Digital Qazaqstan стратегиясы бекітіледі.Таяуда Алматы қаласында Тұрақты дамуға ықпал ететін цифрлық шешімдер орталығы ашылды. Бұл бастама Біріккен Ұлттар Ұйымының аймақтық экономикалық және әлеуметтік комиссиясының қолдауымен жүзеге асырылады. Қазақстанға тілектестік танытып, осы жобаның тең авторлары ретінде бұл жұмысқа мол үлес қосқандарыңыз үшін Сіздерге алғыс айтамын.Сонымен қатар наурыз айында Түркі кеңесі сарапшыларының қатысуымен Шымкент қаласында «Жасанды интеллект және цифрлық даму» халықаралық конференциясы өтті. Бұл іс-шара елдеріміздің осы саладағы ынтымақтастығы мен мүдделестігін айқын көрсетті.Мен былтыр Габалада өткен басқосу кезінде цифрлық даму және киберқауіпсіздік мәселесіне қатысты бірқатар бастама көтердім. Атап айтқанда, Түркі мемлекеттері ұйымының Цифрлық мониторинг және Цифрлық инновациялар орталықтарын құруды ұсындым. Бұл орталықтар Ұйымға мүше мемлекеттердің өсіп-өркендеуіне цифрлық тұрғыдан тың мүмкіндіктер береді. Бұдан бөлек, сол алқалы жиында Киберқауіпсіздік жөніндегі кеңес құру қажет екенін айттым.Мұндай Кеңес елдеріміздің цифрлық әлеміндегі осал тұстарды анықтап, инфрақұрылымға төнетін қауіптің алдын алуға ықпал етеді. Осы құрылым арқылы Ұйымға мүше елдердің тиісті органдары жедел ақпарат алмаса отырып, жұмыс істей алады.Қазақстан бұл бастамалар бойынша тиісті тұжырымдамаларды әзірлеп, Ұйымға мүше мемлекеттерге келісу үшін жолдады. Аталған нақты шаралардың бәрі де елдеріміздің ортақ мүддесіне сай келеді, сондықтан, осы бағытта тиімді және белсенді әрекет етеміз деп ойлаймын.Құрметті мемлекеттер басшылары!Мен бүгін бірқатар ұсынысты ортаға салғым келеді.Біріншіден, сауда-экономика саласы бойынша ұйымға мүше елдер арасында электрондық құжаттар мен цифрлық қолтаңбаны өзара тануға қатысты жұмысты бірлесе жүргізген жөн.Екінші мәселе: Ғарыш саласы – түркі мемлекеттерінің бәсекеге қабілетін арттыруға ықпал ететін негізгі фактордың бірі.Бұл бағытты жүйелі түрде дамыту үшін елдеріміздің ғылыми, технологиялық және қаржылық әлеуеті жеткілікті.Әсіресе, спутник байланысы, навигация және мониторинг саласында бірлескен жобаларды жүзеге асырып, ықпалдастығымызды кеңейте түсу қажет.Сол арқылы технологиялық дербестігімізді нығайтып, инновациялық әлеуетімізді арттыруға мүмкіндік туады. Мысалы, «CubeSat-12U» ғылыми спутнигін іске қосудың маңыздылығын атап өтуге болады.Үшіншіден, білім-ғылым саласына қажетті мамандар даярлайтын оқу орталықтары мен ғылыми мекемелер керек. Өзара тәжірибе алмасу, бірлесіп кадрлар даярлау және озық технологияларды енгізу өте маңызды. Сондықтан Түркі елдерінің жасанды интеллект орталықтарының желісін құруды ұсынамын.Біз Қазақстанда жаңа форматтағы технологиялық оқу орны – Жасанды интеллект университетін ашуды жоспарлап отырмыз.Жоғары оқу орнында түркі мемлекеттерінің азаматтарын оқыту үшін арнайы гранттар бөлуге дайынбыз.Бағдарламалау, жасанды интеллект және озық цифрлық технология салалары бойынша Түркі елдерінің жастары арасында жыл сайын ғылыми-технологиялық олимпиада ұйымдастырған жөн деп санаймыз.Бұл бастамаларды жүзеге асыру үшін Түркі инвестициялық қоры тарапынан қаржылай көмек көрсетуге болар еді.Биыл Қор нақты жобалар бойынша жұмыс істеу тәсіліне көшті. Жарғылық капиталы 600 миллион долларға жетті. Оны ұлғайтуға болады. Бұл – айрықша мәні бар стратегиялық ресурс.Сол себепті Қор барлық стартапқа қолдау көрсетіп, инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға белсене атсалысады деп сенеміз. Қор толыққанды қызмет көрсетуге тиіс. Мүше мемлекеттерді осы міндетті жедел жүзеге асыруға шақырамын.Төртінші мәселе. Қазір әрбір елде IT-жобаларға арналған технопарктер бар. Мен Түркі кеңесіне мүше мемлекеттердің IT хабтарының бірлескен орталығын ашуды ұсынамын. Орталыққа «Turkic ai» атауын беріп, оны Alem.ai орталығында орналастыруға болады. Бірлескен хаб ортақ мүдделерімізді ілгерілетуге ықпал етері сөзсіз.Бесіншіден, жасанды интеллект пен озық технология дәуірінде рухани және мәдени құндылықтарды назардан тыс қалдырмау қажет. Түркі өркениетінің мол мұрасын сақтау және оны зерделеу – тарихи жадыны жаңғырту мәселесі ғана емес. Бұл – біздің бірегей болмысымызды, бірлігімізді және ынтымақтастығымызды көрсететін маңызды фактор.Осы орайда мен Түркі өркениетінің мұрасын сақтау жөніндегі конвенция жобасын пысықтау туралы ұсынысты қолдауға шақырамын. Бұл құжат түркі халықтарының тарихи-мәдени мұрасын сақтау және дәріптеу ісіне құқықтық негіз болады. Сондай-ақ ЮНЕСКО-ның осы саладағы қызмет аясын кеңейте түсуге ықпал етеді.Алтыншы мәселе. Жасанды интеллект негізінде түркі халықтарының тарихы мен мәдениетіне қатысты материалдарды жинақтайтын арнайы цифрлық платформа құру жөніндегі жұмысты жандандыру қажет.Бұл жоба көптілді форматта жасалуға тиіс. Сонда кез келген адам онлайн режимде түркі өркениетінің мол мұрасымен танысып, оны зерделей алады. Қазақстан бұл бастамалар бойынша жан-жақты цифрлық шешімдер ұсынуға дайын.Жетінші міндет. Түркі мемлекеттерінің тарихи және мәдени мұрасын сақтау және оны болашақ ұрпаққа аманат етіп қалдыру – баршамызға ортақ міндет, парыз деп айтуға болады.Сол себепті мен Түркістан қаласының руханиятымыздағы рөлін ескеріп, осында Түркі өркениеті орталығын құру туралы шешім қабылдадым.Бұл орталық бауырлас елдердің бірлесіп ғылыми зерттеу жүргізуіне, мәдени жобаларды және білім беру бағдарламаларын іске асыруына жағдай жасайды. Сондай-ақ гуманитарлық ықпалдастығымызды нығайта түседі.Орталықтың қызметін тиімді ұйымдастыру үшін Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің ғылыми-академиялық әлеуетін пайдаланған жөн деп санаймын.Бұл университетке қажетті қаржылай және басқа да жәрдем көрсетіледі.Бәріміз де жаңа ғана Түркі өркениеті орталығының іргетасын қалау рәсіміне куә болдық. Осы бастамаға көрсеткен қолдауларыңыз үшін Сіздерге алғысымыз зор.Бұған қоса, біз Астанада Дала өркениетін дәріптеуге арналған арнайы орталық құруды жоспарлап отырмыз. Онда дала халықтарының тарихы мен мәдениеті кеңінен насихатталмақ. Ұйымға мүше мемлекеттерді және барлық бауырларымызды осы жобаны қолдауға және оған белсенді қатысуға шақырамын.Келесі маңызды мәселе. Технологиялық даму және гуманитарлық ықпалдастық дәуірінде түркі тілдеріне ортақ терминологиялық негіз қалыптастыру қажет.Жақында Түркі Академиясы ағылшын, орыс және түркі тілдерінде сегіз томдық терминологиялық сөздікті жарыққа шығарды. Бұл жұмыс терминдерді бір ізге келтіруге және ортақ ғылым кеңістігін нығайтуға ықпал етпек.Осы орайда Кеңеске мүше елдердің тиісті мекемелерінің өкілдері, ғылыми сарапшылары кіретін Мемлекетаралық терминологиялық комиссия құруды ұсынамын.Құрметті әріптестер!Қазақстан Түркі мемлекеттері ұйымын жан-жақты дамытуға мүдделі. Бүгінде біздің Ұйымға халықаралық қауымдастық сенім білдіріп отыр. Абырой-беделіміз де артып келеді.Осы орайда Қазақстан Ресейдің «Алтай – түркі өркениетінің бесігі» жобасына оң көзқарасын білдірді. Бұған қоса, біз «Алтай сұхбат алаңы (диалогі)» форумын құру жөніндегі ұсынысымызды жарияладық.Еліміз Түркияның ынтымақтастық аясын кеңейтуге бағытталған «Түркі мемлекеттері ұйымы +» форматын құру бастамасын қолдады. Осы форматқа қосылуға ниет білдірген мемлекеттер мен ұйымдарға қатысты нақты өлшемдер болу қажет деп санаймын. Ең бастысы, жаңа форматтағы жұмыс Ұйымның мақсат-міндеттеріне сай болып, оған кері әсерін тигізбеуі керек.Мысалы, соңғы кезде Ұйымымызды әскери альянс ретінде сипаттайтын ой-пікірлер айтылып жүр. Олардың теріс пейілі бізге анық, мақсаттары – елдестіру емес екені де белгілі. Қазақстан ондай ұстанымды жоққа шығару керек деп санайды. Біз үшін түркі әлемінің бірлігін нығайту аса маңызды, кезек күттірмейтін басымдық. Түркі мемлекеттері ұйымы – геосаяси жоба емес, әскери ұйым да емес. Бұл – бауырлас елдердің сауда-экономикалық, жоғары технологиялық, цифрлық және мәдени-гуманитарлық ынтымақтастығын нығайтатын бірегей алаң.Мұндай ұстаным еліміз үшін – маңызды басымдық, себебі, бұл ұлттық мүдде тұрғысынан да тиімді екені анық. «Алтау ала болса, ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деген аталы сөз – бәрімізге ортақ. Түркі әлемі әрдайым тату болып, алға қойған мақсатынан ауытқымай, бірлесе дами беруі керек. Сондықтан бүгінгі басқосу тамыры бір, тарихы ортақ елдеріміздің ауызбіршілігін арттыра түсері сөзсіз.Аса құрметті президенттер!Қадірлі жиынға қатысушылар!Бауырластық пен достық негізінде құрылған Ұйымының қызметі жыл өткен сайын жанданып келеді.Бүгінде Түркі мемлекеттері ұйымы ортақ бастамалар көтеріліп, өзара қолдау табатын теңдессіз сұхбат алаңы ретінде қалыптасты. Мен осы тұста баршаңызға тағы да шынайы ризашылығымды білдіремін.Бұл басқосуда қабылданған шешімдер Түркі елдерін одан әрі қарқынды дамытуға ықпал етеріне кәміл сенемін.Түбі бір түркі жұртының бірлігі нығайып, берекесі арта берсін! Осымен бейресми саммит отырысын жабық деп жариялаймын.Баршаңызға көп рақмет!Справочно:«Алтай – колыбель тюркской цивилизации» как важный элемент культурно-гуманитарного сближения в рамках ОТГ Организация тюркских государств – уникальная региональная организация, призванная расширять торгово-экономические и культурно-гуманитарные связи стран участниц объединения. Сегодня членами ОТГ являются: Казахстан, Азербайджан, Кыргызстан, Турция и Узбекистан.Казахстан является одним из основателей и локомотивов тюркской интеграции. Наша страна стояла у истоков создания ОТГ и последовательно продвигает углубление политического диалога и институционального развития организации.Наша страна активно выдвигает инициативы по укреплению многостороннего сотрудничества, включая принятие долгосрочных стратегических документов, таких как «Перспективы тюркского мира - 2040».Важным направлением также является продвижение инициативы «Трансалтайский диалог», выдвинутой Президентом Республики Казахстан в ходе Саммита ШОС в городе Тяньцзинь в 2025 году. Данная инициатива нацелена на эффективное раскрытие потенциала уникального евразийского «алтайского» региона, объединяющего Казахстан, Россию, Китай и Монголию и обладающего значительными территориальными, демографическими и экономическими ресурсами.Президент Касым-Жомарт Токаев поддерживает российскую концепцию «Алтай – колыбель тюркской цивилизации».На ІІ Международной научно-практической конференции «Алтай – прародина тюрков. К истории зарождения тюркской цивилизации», Глава государства отметил, что Алтай, издревле почитаемый как сакральная колыбель тюркского этноса, в нынешнее время органично объединил на своих просторах Казахстан, Россию, Китай и Монголию. Соответственно, данный диалог нацелен на эффективное задействование потенциала уникального по территории, численности населения и экономической мощи евразийского «алтайского» региона. Предлагаемый формат не является альтернативой действующим механизмам взаимодействия, а, напротив, направлен на усиление евразийской взаимосвязанности и органично дополняет существующие интеграционные форматы.Казахстан последовательно выступает за формирование современного, открытого и конкурентоспособного тюркского пространства, ориентированного на совместное движение по пути технологического прогресса, цифровизации, инновационного развития и внедрения искусственного интеллектаВ этом контексте особое значение придается интеграции тюркских стран в глобальные экономические и технологические процессы, развитию человеческого капитала, образования и научной кооперации.Казахстан рассматривает политическое взаимодействие в рамках ОТГ прежде всего как основу для укрепления торгово-экономического и культурно-гуманитарного сотрудничества, а также взаимного доверия между братскими тюркскими народами, а не как инструмент формирования военно-политического альянса. При этом, вопросы взаимодействия в сфере безопасности и военного сотрудничества реализуются государствами ОТГ преимущественно на двусторонней основе с учетом национальных интересов и внешнеполитических приоритетов каждой страны.Тем самым Казахстан последовательно способствует трансформации тюркского мира в пространство прогресса, инноваций и открытого международного сотрудничества, выводя его за рамки исключительно культурно-исторической повестки. Особое внимание при этом уделяется вопросам технологического развития, цифровизации и внедрения искусственного интеллекта, что полностью соответствует тематике Неформального саммита ОТГ в Туркестане. Такой подход позволяет гармонично сочетать богатое историческое наследие тюркских народов с современными глобальными трендами и ценностями открытого мира.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ljubljana/press/news/details/1224776?lang=ru
Мемлекет басшысының қатысуымен Алтын Орда мұрасына арналған халықаралық симпозиумның ашылуы өтті 21.05.2026
19 мамыр күні, Астанада Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен «Алтын Орда – дала өркениетінің моделі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиумның ашылу рәсімі өтті.19-20 мамыр аралығында ЮНЕСКО қамқорлығымен өтіп жатқан ауқымды халықаралық форум Жошы ұлысының тарихи мұрасын және оның Орталық Еуразия кеңістігіндегі өркениеттік үдерістердің қалыптасуындағы рөлін жан-жақты зерделеу мақсатында отандық және шетелдік жетекші ғалымдарды, сарапшылар мен халықаралық ғылыми қауымдастық өкілдерін бір алаңға біріктірді.Симпозиумның мақсаты – Қазақстан Республикасын Алтын Орда мұрасын зерттейтін жетекші халықаралық орталық ретінде таныту, сондай-ақ Жошы ұлысының саяси, экономикалық, мәдени және рухани мұрасын кешенді пәнаралық талдау арқылы Орталық Еуразия өркениеттерін зерттеу саласындағы елдің ғылыми әлеуетін көрсету және оның Еуразиядағы қазіргі интеграциялық үдерістер үшін маңызын айқындау.Симпозиум аясында Алтын Орданың дала өркениетінің моделі ретіндегі мұрасына арналған тақырыптық көрме де ұйымдастырылды. Экспозицияға археологиялық, жазба және мәдени жәдігерлер қойылған.Көрменің құрылымы бірнеше негізгі тақырыптық бөлімдерді қамтиды: мемлекет және билік, дала сәні мен киім үлгілері, әскери іс, дала және қала өркениеттерінің өзара ықпалдастығы, мәдениет, ғылым және өнер. Ерекше назар 70 археологиялық және сәулет ескерткішін қамтитын интерактивті картаға аударылған. Оның ішінде 17 нысанға кеңейтілген сипаттама, әуеден түсірілген фотосуреттер мен 3D-визуализация ұсынылған.Көрменің негізгі жәдігерлерінің бірі – дәуір билеушілері мен тарихи тұлғалары туралы генеалогиялық мәліметтерді қамтитын «Хандар шежіресі» қолжазбасы. Сонымен қатар Каталон атласы, хандардың генеалогиясы, теңгелер, жазба деректер және тұрмыстық бұйымдар қойылған. Жазба мұралар қатарында 3 жарлық, 4 дипломатиялық хат және 21 қолжазба бар. Олар түпнұсқа, факсимильді көшірме және электронды нұсқаларда ұсынылған.Экспозиция Қазақстан аумағындағы маңызды археологиялық ескерткіштердің материалдары негізінде жасақталған. Олардың қатарында көне Сарайшық, Сығанақ, Баршынкент қалалары және тарихи маңызы зор өзге де нысандар бар. Көрменің мақсаты – Алтын Орданың тарихи-мәдени мұрасын кеңінен насихаттау және оны зерттеуге деген ғылыми қызығушылықты арттыру.Пленарлық отырысты ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек жүргізді. Ашылу рәсіміне ЮНЕСКО хатшылығының өкілдері, ТМД, ШЫҰ, ҰҚШҰ және Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің дипломатиялық миссияларының өкілдері, сондай-ақ Ресей, Қытай, Түркия, Иран, Моңғолия, Украина, Мажарстан, Болгария, АҚШ, Ұлыбритания, Германия, Франция және басқа да мемлекеттердің өкілдері қатысты.Форумға әлемнің 20-дан астам елінен келген 120 шетелдік зерттеушіні қоса алғанда 300-ден астам ғалым мен сарапшы қатысты. Олардың қатарында тарихшы-медиевистер, археологтар, шығыстанушылар, түркітанушылар, моңғолтанушылар, нумизматтар, эпиграфика мамандары, саясаттанушылар, мәдениеттанушылар, өнертанушылар, дипломаттар және халықаралық ұйымдардың өкілдері бар.Пленарлық отырыста сөз сөйлеген Саясат Нұрбек Алтын Орда мұрасына арналған халықаралық симпозиумның тарихи ғылымды дамыту мен тарихи өткенді жаңаша пайымдауда стратегиялық маңызға ие екенін атап өтті.«Бүгін біз тек өткенді ғана емес, сонымен қатар мемлекеттілік, бірегейлік және Қазақстанның Еуразия тарихындағы орнын түсінудің негіздерін талқылап отырмыз. Тарихты қазіргі заман тұрғысынан қайта зерделеу жағдайында Алтын Орда Ұлы даланың саяси және мәдени дәстүрінің қалыптасуындағы маңызды кезең ретінде айрықша мәнге ие», - деді министр.Оның айтуынша, Алтын Орда Шығыс пен Батыс арасындағы өзара ықпалдастықты, идеялар, технологиялар мен мәдени тәжірибелер алмасуын қамтамасыз еткен еуразиялық интеграцияның бірегей үлгісі болды. Ал оның тарихы көшпелі және отырықшы өркениеттер синтезінің көрінісі саналады.«Қазақстан үшін Алтын Орданы зерттеу тек академиялық міндет емес. Бұл – тарихи сабақтастық мәселесі. Қазақстан өзін Жошы ұлысының мұрагерлерінің бірі ретінде санайды. Дәл осы кеңістікте кейін Қазақ хандығында жалғасын тапқан мемлекеттілік пен этногенездің негіздері қалыптасты», - деді Саясат Нұрбек.Симпозиумда сондай-ақ ЮНЕСКО-ның мәдениет жөніндегі Бас директоры орынбасарының міндетін атқарушы, ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра орталығының директоры Элунду Лазар, Қырғыз Республикасының Мемлекеттік хатшысы Арслан Койчиев, Татарстан Республикасының мәдениет министрі Ирада Аюпова, «La France s’engage» қорының президенті Одрэ Азуле, Моңғолия Ғылым академиясының президенті Содносамбуу Дэмбэрэл, Өзбекстан Республикасы Ғылым академиясының президенті Шавкат Аюпов, сондай-ақ Татарстан Республикасы Ғылым академиясы Ш. Маржани атындағы Тарих институтының М.А. Усманов атындағы Алтын Орда және татар хандықтарын зерттеу орталығының жетекшісі Ильнур Миргалиев құттықтау сөз сөйледі.Симпозиум барысында Алтын Орданың этносаяси тарихы, оның мұрасының қазіргі заманғы маңызы, болашақ зерттеу бағыттары, материалдық және рухани мәдени мұра, жазба және ауызша дереккөздер, сондай-ақ Ұлы Жібек жолы бойындағы өркениеттік ықпалдастық мәселелеріне ерекше назар аударылады.Форум аясында Алтын Орданың тарихи-мәдени мұрасын пәнаралық зерттеуге, археологиялық жаңалықтарға, тарихи жады мен бірегейлікті қалыптастыру мәселелеріне арналған мамандандырылған ғылыми секциялар өтеді.Халықаралық форумның маңызды қорытындыларының бірі – халықаралық ғылыми ынтымақтастықты дамытуға, зерттеу бастамаларын біріктіруге және түрлі елдердің ғылыми орталықтары мен сарапшылық қауымдастықтары арасындағы өзара байланысты нығайтуға бағытталған Алтын Орда мұрасы жөніндегі Астана декларациясының қабылдануы болды.Симпозиумның мәдени бағдарламасы Ұлы даланың тарихи-мәдени мұрасының байлығын және Еуразия кеңістігіндегі рухани дәстүрлер сабақтастығын танытатын «Ұлы Дала мұрасы» концерттік бағдарламасын қамтиды.Қазақстанда халықаралық симпозиумның өтуі елдің Орталық Азия тарихы мен мұрасын зерттейтін жетекші орталықтардың бірі ретіндегі халықаралық беделін одан әрі нығайтуға, ғылыми диалогты кеңейтуге және еуразиялық өркениеттің қалыптасуында маңызды рөл атқарған тарихи үдерістерді объективті зерделеуге ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1225619?lang=ru