23 шілде 2026 жыл Шымкент қаласы үшін елеулі күнге айналды. Бүгін қала әкімі Қазақстан Республикасындағы Үндістан Республикасының Төтенше және Өкілетті Елшісі Сайлас Тангал бастаған ресми делегациямен жоғары деңгейде кездесу өткізді. Бұл кездесу екі ел арасындағы іскерлік қарым-қатынасты нығайту жолында маңызды қадам болып табылады.

Шымкент — Орталық Азиядағы ірі өнеркәсіптік орталықтардың бірі. Халқы үш миллионнан асқан бұл қала республикалық маңызы бар мегаполис мәртебесіне ие және Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі экономикалық локомотив рөлін атқарады. Соңғы бес жылда қалаға тартылған тікелей шетелдік инвестициялар көлемі екі есеге артты. Фармацевтика, химия өнеркәсібі, тамақ өндірісі және машина жасау — осы салалар қаланың өнеркәсіптік негізін құрайды. Дәл осы әлеует үндістандық тараптың назарын аударып отыр.

Үндістан Республикасы бүгінде Қазақстанның жетекші сауда серіктестерінің бірі болып табылады. Ресми деректерге сәйкес, 2025 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы 3,2 миллиард долларды құрады. Алайда экономистердің бағалауынша, бұл көрсеткіш әлдеқайда жоғары болуы мүмкін, өйткені екі ел арасындағы сауданың айтарлықтай бөлігі үшінші елдер арқылы жүзеге асырылады. Үндістан тарапы Қазақстанға дәрілік препараттар, химиялық өнімдер, текстиль және информациялық технология шешімдерін жеткізеді. Қазақстаннан болса, мұнай, металдар мен астық экспортталады. Екі жақ осы тепе-теңсіздікті жою жолдарын іздестіруде.

Бүгінгі кездесуде сауда-экономикалық, инвестициялық және өнеркәсіптік ынтымақтастықты кеңейту мәселелері жан-жақты талқыланды. Шымкент қаласының инвестициялық мүмкіндіктері кеңінен таныстырылды: индустриялық аймақтардағы бос алаңдар, арнайы экономикалық аймақтың преференциялары, кедендік жеңілдіктер мен салықтық ынталандырулар туралы егжей-тегжейлі ақпарат берілді. Қаланың географиялық орналасуы да ерекше атап өтілді: Шымкент Орта Азияның жүрегінде орналасып, «Батыс Қытай — Батыс Еуропа» халықаралық транзиттік дәлізіне тікелей шыға алатын стратегиялық тораппен байланысты. Бұл артықшылық инвесторлар үшін айрықша маңызды.

«Шымкент — тек Қазақстанның қаласы ғана емес, бұл — бүкіл Орталық Азия үшін іскерліктің қақпасы. Біз инвесторларға барлық жағдайды жасауға дайынбыз», — деді кездесу барысында қала әкімі. Елші Сайлас Тангал өз кезегінде үндістандық компаниялардың аймаққа деген қызығушылығы жыл өткен сайын артып отырғанын атап өтті. «Үндістан бизнесі жаңа нарықтар мен жаңа серіктестер іздейді. Шымкент сол серіктес бола алады», — деп сенімін білдірді ол. Бизнес-форум аясында Үндістан Өнеркәсіп конфедерациясы мен Шымкент қалалық кәсіпкерлер палатасы арасында ынтымақтастық меморандумы жасалды. Бұл құжат екі ел кәсіпкерлері арасындағы тікелей байланысты жандандыруға бағытталған.

Делегация мүшелері «Қазақстанның үздік тауары — 2026» және «Бір ауыл — бір өнім» атты өңірлік көрме-байқауларының экспозициясын да аралады. Тамақ өнеркәсібі, фармацевтика, химия, жеңіл өнеркәсіп, құрылыс индустриясы және тағы басқа салалардан 100-ден астам жергілікті кәсіпорын өз өнімдерін таныстырды. Үндістандық делегация ерекше шымкенттік өндірушілердің дәрілік препараттары мен органикалық тамақ өнімдеріне қызығушылық танытты. Бірқатар компаниялар үндістандық нарыққа шыққысы келетіндіктерін ашық мәлімдеді, ал үндістандық серіктестер оларға өз елдерінің сертификаттау талаптары туралы кеңес берді.

Экономист Арман Бейсенбаевтің пікірінше, Шымкент пен Үндістан арасындағы ынтымақтастық тереңдеуі аймақ экономикасы үшін орасан зор мүмкіндік ашады. «Үндістан — ертең ғана Қытайды өндірістік қуаты жөнінен басып озуы мүмкін мемлекет. Бұл елмен жан-жақты серіктестік Шымкент кәсіпорындарына бірегей нарыққа шығу мүмкіндігін береді», — деп атап өтті ол. Сарапшы сонымен бірге ынтымақтастыққа кедергі болуы мүмкін факторларды да атады: логистикалық тізбектердегі ұзақтық, сертификаттау рәсімдерінің өзара мойындалмауы және банкаралық есеп айырысу мәселелері. Дегенмен оның ойынша, бүгінгі кездесу нақ осы тосқауылдарды бірге жеңудің бастапқы қадамы болып табылады.

Бүгінгі кездесудің нәтижесі болашақта айқындала бермек. Алайда оның символдық маңызы да жоғары: Шымкент өз алдына тек ішкі нарықпен шектелмей, халықаралық арена шыға алатын ірі ойыншы екендігін дәлелдейді. Қазақстан мен Үндістан арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас орнағанына 33 жыл толды. Осы уақыт ішінде екі ел жетекші деңгейдегі бірнеше кездесу өткізіп, ондаған ынтымақтастық келісімдеріне қол қойды. Бірақ тарихшылардың айтуынша, рәсімдік деңгейден нақты іскерлік байланысқа өту тым баяу жүруде. Шымкент бизнес-форумы сол олқылықты жою жолындағы нақты, практикалық қадам болып табылады. Ел экономикасын жаңғырту жолында әрбір жаңа серіктестік — бұл жаңа мүмкіндік, жаңа жұмыс орны және жаңа болашақ. Шымкент бүгін сол болашаққа есігін айқара ашты.