2026 жылдың 20 қазанында Қазақстанның кәсіпкерлік қауымдастығы үшін маңызды жаңалық жарияланды: «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры қаржылық емес қолдау бағыттары аясында жүргізіліп жатқан жұмыстарының нәтижелерін қорытындылап, бизнес иелеріне арналған кешенді қызмет жүйесі туралы егжей-тегжейлі ақпарат таратты. Бұл хабарлама ел экономикасының маңызды буыны болып табылатын шағын және орта бизнес өкілдері арасында үлкен қызығушылық тудырды.

«Даму» қоры 2001 жылы құрылғаннан бері Қазақстандағы кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі операторы ретінде жұмыс істеп келеді. Жылдар бойы қордың қызмет аясы тек несие беру мен кепілдік ұсынумен шектелмей, бірте-бірте кеңейіп, бизнесті дамытудың кешенді платформасына айналды. Бүгінде қор бүкіл елде өңірлік филиалдар желісі арқылы жүз мыңдаған кәсіпкерге қызмет көрсетеді. Соңғы жылдардағы статистикаға жүгінсек, қор бағдарламалары арқылы қаржыландырылған жобалар саны жыл сайын орта есеппен 15–20 пайызға өсіп келеді, ал жалпы несие портфелі бірнеше триллион теңгені құрайды. Алайда сарапшылар атап өткендей, бизнестің табысты болуы үшін тек қаражат емес, білім мен дағды да аса қажет.

Қордың жаңа бастамасы үш негізгі бағытты қамтиды және олардың әрқайсысы кәсіпкерлердің нақты мұқтаждықтарына жауап беруге бағытталған. Бірінші бағыт — консалтингтік қызметтер. Бұл бағыттың басты мақсаты — мемлекеттік қолдау шараларын алу үдерісін мейлінше ашық және түсінікті ету, сондай-ақ жосықсыз тәжірибелер тәуекелін барынша азайту. Консалтингтік қызметтердің сапасын арттыру мәселесі де алдыңғы орынға шығарылып отыр. «Біз кәсіпкерлердің мемлекеттік бағдарламалар туралы жеткілікті ақпараты болмауынан зардап шегетінін байқадық. Консалтинг — осы олқылықты толтырудың ең тиімді жолы», — деді қордың аймақтық дамыту бөлімінің сарапшысы Асқар Жанбеков.

Екінші бағыт — онлайн оқыту жүйесі. online.damu.kz платформасы арқылы іске асырылатын «Іскер аймақ» бағдарламасы кәсіпкерлерге мүлдем тегін бизнес-білім беруді қамтамасыз етеді. Оқу мазмұны өте кең: қаржы және бизнестің құқықтық негіздері, сату мен маркетинг стратегиялары, команда құру мен тиімді басқару, цифрландыру мен автоматтандыру тақырыптары бойынша курстар қол жетімді. Бұдан басқа, нақты салалардың өзіндік ерекшеліктеріне арналған мамандандырылған курстар да бар. Экономист-сарапшы Гүлнәр Сәбитова бұл бастамаға жоғары баға береді: «Цифрлық оқыту платформасы — заман талабына сай шешім. Кәсіпкер Алматыда ма, Жезқазғанда ма — бәрібір, интернет байланысы болса, білімге қол жеткізе алады. Бұл географиялық теңсіздікті жоюдың нақты тетігі».

Үшінші және ерекше практикалық мәні бар бағыт — өнімді өткізуге жәрдемдесу. Отандық тауар өндірушілерді цифрлық сауда алаңдарына — маркетплейстерге — шығару арқылы олардың тауарларының нарықта ілгерілеуіне мүмкіндік беру осы бағыттың өзегі болып табылады. 2026 жылдың нәтижелері бойынша 885 кәсіпкер Halyk Market және Forte Market платформаларына сәтті қосылды. Бұл цифр алдыңғы жылмен салыстырғанда едәуір өсімді көрсетіп отыр. Электрондық коммерция саласының маманы Тимур Әлімбеков бұл үрдісті оң бағалайды: «Маркетплейске қосылу дегеніміз — бизнестің жаңа тұтынушылар аудиториясына шығуы. Бұрын тек жергілікті нарықта сататын өндіруші бүгін бүкіл Қазақстан бойынша және тіпті одан тыс жерлерде сатуға мүмкіндік алады».

Кәсіпкерлер мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы ақпаратты бірнеше арна арқылы ала алады. Негізгі ресурс — «Даму» қорының ресми сайты damu.kz. Телефон арқылы байланысу үшін 1408 бірыңғай байланыс орталығы тәулік бойы қызмет көрсетеді. Сонымен бірге bgov.kz бірыңғай порталы, қор сайтындағы JivoChat онлайн-чаты арқылы да сұрақ қоюға болады. «Даму» қорының YouTube, Telegram және Instagram желілеріндегі ресми парақшалары да белсенді жұмыс істейді. Алматы облысының кәсіпкері Айгүл Мұратова тәжірибесімен бөлісті: «Мен Telegram арнасы арқылы бағдарлама туралы білдім. Бір апта ішінде консультант маған барлығын түсіндіріп берді. Жүйе жұмыс істейді».

Сарапшылар бұл бастаманы Қазақстандағы кәсіпкерлік экожүйесін нығайтудың жүйелі қадамы ретінде бағалайды. Дүниежүзілік банктің соңғы есептеріне сәйкес, кәсіпкерлерге кешенді — қаржылық және қаржылық емес — қолдау беретін елдерде шағын бизнестің тіршілік қабілеттілігі орта есеппен 30–35 пайызға жоғары болады. Қазақстан осы халықаралық үздік тәжірибені меңгеру жолында нақты қадамдар жасауда. ЖІӨ-дегі шағын және орта бизнестің үлесін 2030 жылға дейін 35 пайызға жеткізу мақсатын жүзеге асыруда мұндай бағдарламалардың рөлі айрықша маңызды болмақ.

Болашаққа арналған жоспарлар туралы айтатын болсақ, «Даму» қоры онлайн-платформаны одан әрі дамытып, курстар санын ұлғайтпақ. Маркетплейстерге қосылатын кәсіпкерлер санын жыл сайын кемінде 20 пайызға арттыру да алдағы міндеттер қатарында. Сонымен қатар, жасанды интеллект технологияларын консалтингтік қызметке енгізу жоспарланып отыр, бұл кеңес берудің жылдамдығы мен дәлдігін арттырады деп күтілуде. Осының бәрі Қазақстандағы кәсіпкерлік ортаның сапалы жаңа деңгейге шығатынына деген сенімді нығайта түседі.