2026 жылдың 5 қыркүйегінде Оңтүстік Қазақстанның іскерлік ортасы жаңа бір маңызды оқиғаға куә болмақ. Алдағы 9 қыркүйекте Шымкент қаласындағы Shymkent Hub инновациялық алаңында сағат 18:00-де стартап құндылықтары мен жобаны дұрыс жүргізу жолдарына арналған ашық кездесу өткізіледі. Бұл оқиға — қаланың жас кәсіпкерлер қауымдастығы үшін жай ғана бір шара емес, тәжірибелі спикерден тікелей білім алу мүмкіндігі.
Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы стартап экожүйесі айтарлықтай өсу қарқынын көрсетіп отыр. ҚР Цифрлық даму министрлігінің деректері бойынша, елде тіркелген инновациялық жобалар саны 2022–2025 жылдар аралығында үш есеге дейін артты. Алматы мен Астана ірі технологиялық орталықтарға айналып жатқан кезде, Шымкент те өз орнын бекітуге ұмтылуда. Халқы үш миллионнан асқан бұл мегаполис жас, білімді және табысқа деген ынтасы мол адамдар санының өсуімен ерекшеленеді. Дәл осы фактор оңтүстік астананы кәсіпкерлік бастамалар үшін перспективалы алаңға айналдырып отыр.
Алайда сан мен сапа бірдей дамып жатыр деп айту қиын. Қазақстандағы стартаптардың басым бөлігі бастапқы кезеңде жабылып қалады. Сарапшылардың бағалауынша, жас кәсіпкерлердің 70 пайызы алғашқы екі жылда жобаларынан бас тартады. Бұның негізгі себептерінің бірі — нарықты дұрыс оқи алмау, командалық жұмысты реттей алмау және ең бастысы, жобаның бастапқы құндылықтары мен мақсаттарынан алшақтап кету. Дәл осы олқылықтарды жою мақсатында ұйымдастырылған кездесулер Қазақстанда бүгінде кең тараған практикаға айналуда. "Стартап идеяны ойлап табу ғана емес — ол тәртіп, шыдамдылық және принципке адалдық," — дейді Алматыдағы Tech Orda акселераторының кеңесшісі Дәурен Сейітов. Оның пікірі бойынша, тәжірибелі тұлғалардың ашық кездесулерінің маңызы тек білім берумен ғана шектелмейді, ол жас кәсіпкерлерге өз жолын дұрыс таңдауға психологиялық тірек бола алады.
Shymkent Hub — қаладағы ең белсенді инновациялық кеңістіктердің бірі. Бұл алаң 2021 жылдан бері жас кәсіпкерлерге коворкинг, менторлық қолдау және желіге қосылу мүмкіндіктерін ұсынып келеді. Хабтың менеджері Айгүл Нұрмағанбетованың айтуынша, осы уақыт ішінде алаңда 200-ден астам іс-шара өткізіліп, мыңнан аса жас маман қатысқан. "Біздің мақсатымыз — Шымкентті Оңтүстік Қазақстанның кәсіпкерлік орталығына айналдыру. Бізге алыс жерден іздемей-ақ, жергілікті деңгейде де дүние жаратуға болатынын дәлелдегіміз келеді," — дейді ол. 9 қыркүйектегі іс-шара осы миссияның тікелей жалғасы болып табылады.
Кездесудің күн тәртібі бірнеше өзекті тақырыпты қамтиды. Спикер стартапты идея кезеңінен бастап нарықтағы тұрақты өнімге дейін жеткізу барысында қандай ішкі принциптерге сүйену керектігін талқылайды. Шешім қабылдаудың тиімді үлгілері, командамен қарым-қатынас мәдениеті, қиындықтар туындаған сәтте бағытты жоғалтпаудың жолдары — барлығы сол бір ортақ идеяның айналасында топтасады: жобаның рухын сақтау. Бизнес-тренер Мадина Байжанова бұл мәселені мынадай сөздермен сипаттайды: "Стартаптар жиі сыртқы қысымға бой алдырып, бастапқы миссиясынан ауытқиды. Содан кейін команда ыдырайды, клиент сенімін жоғалтасың. Сол себепті де іргетасты дұрыс қалаудың маңызы орасан зор."
Тарихи тұрғыдан алғанда, кәсіпкерлік дәстүр Оңтүстік Қазақстан үшін жаңалық емес. Ортағасырлық Сайрам мен Түркістанның сауда-саттық желілерін ескерсек, қазіргі заман стартап мәдениеті осы өңірдің ежелгі іскерлік генімен үндес келетінін байқауға болады. Бүгін бұл дәстүр жаңа форматта — ашық кездесулер, акселератор бағдарламалары және онлайн платформалар арқылы жалғасын тауып отыр. Айырмашылығы тек масштабта: бұрын керуен жолымен сауда жасалса, енді ол цифрлық өнімдер мен жаһандық нарыққа шыға алатын идеялар арқылы жүзеге асады.
Іс-шараға деген қызығушылық Шымкент кәсіпкерлер қауымдастығы арасында жоғары. Shymkent Hub-тің деректеріне сүйенсек, тіркелу алғашқы күндерде-ақ белсенді жүрді. Жас бағдарламашылар, дизайнерлер, маркетологтар және жаңа ғана бизнес ашқан кәсіпкерлер шараны өте жоғары бағалайды. "Мен алыстан оқып жүргенімде мұндай мүмкіндіктер болмады. Қазір Шымкентте отырып-ақ осындай кездесулерге қатыса алатынымыз — үлкен жетістік," — дейді іс-шараға тіркелген бағдарламашы Серік Омаров.
Бұл кездесудің перспективалары тек бір кешкі сұхбатпен ғана шектелмейді. Ұқсас іс-шаралар тізбегін жалғастыру туралы талқылаулар жүріп жатыр. Мамандардың болжамынша, Шымкенттің стартап экожүйесі алдағы үш жылда айтарлықтай дамиды, бұл ретте жергілікті инвесторлардың белсенділігі де артуда. Кездесу аясында бейресми желіге қосылу мүмкіндігі де болады — яғни қатысушылар болашақ серіктестерімен, менторларымен таныса алады. Бағытыңды анықтап, ниеттес адамдармен кездесіп, тәжірибелі тұлғадан кеңес алу — мұның бәрі бір кешке сыйғызылған. 9 қыркүйек, сағат 18:00, Shymkent Hub, Север 66/2 мекенжайы — Оңтүстік Қазақстанның жас кәсіпкерлері үшін маңызды бір беттің басталуы.