19 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласындағы №6 қалалық емханада «Дені сау ұлт — әділетті қоғамның негізі» атты маңызды кездесу өтті. Бұл жиын еліміздің денсаулық сақтау жүйесіндегі өзекті мәселелерді ашық талқылауға мүмкіндік берді. Аталмыш кездесуге «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының орынбасары Ербол Байқонысов, Абай аудандық партия филиалы саяси кеңесінің мүшесі Зауре Оралбаева, №6 қалалық емхананың бас дәрігері орынбасары Ұлбала Тілеубергенова және медицина мекемесінің ұжымы қатысты. Кездесу тек бір емхананың ішкі мәселелерін ғана емес, жалпы Қазақстандағы медициналық қызметтің сапасы туралы кеңірек пікірталасқа жол ашты.

Денсаулық сақтау жүйесін реформалау мәселесі Қазақстанда бірнеше онжылдық бойы күн тәртібінен түспей келеді. Тәуелсіздік алғаннан бері ел кезең-кезеңімен медицина саласын жаңартуға бірнеше рет күш салды. Алайда соңғы жылдары цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы бұл процеске мүлдем жаңа серпін берді. Денсаулық сақтау министрлігінің деректеріне сүйенсек, Қазақстанда соңғы бес жылда электрондық медициналық карталарды енгізу 60 пайызға жеткен, алайда аймақтар арасындағы цифрлық теңсіздік әлі де маңызды мәселе болып қала береді. Шымкент қаласы — халық саны үш миллионнан асатын республикалық маңызы бар қала ретінде — осы реформалардың нәтижесі айқын байқалатын алаңға айналуда. Бұл жерде медициналық қызметке сұраныс жыл сайын өсіп, инфрақұрылымға түсетін жүктеме де артып отыр.

Кездесудің барысында «Әділет» партиясының сайлауалды бағдарламасына енгізілген денсаулық сақтау саласының басымдықтары кеңінен талқыланды. Ербол Байқонысов өз сөзінде медицина реформасының тиімділігін тек статистикалық көрсеткіштермен емес, нақты адамның тәжірибесімен өлшеу керектігін атап өтті. «Реформаның жетістігі — бұл кезекте ұзақ тұрмай дәрігерге кіре алған азамат, ауруын ерте анықтата алған науқас, жолдамасын ұялы телефоннан алған тұрғын. Технология — құрал, ал мақсат — адамның денсаулығы» деді ол. Байқонысовтың бұл пікірі аудиторияда жылы қабылданды, өйткені цифрландыруды мақсатқа айналдырып, мазмұнынан айыру қаупі бар екенін медицина қызметкерлері де жақсы біледі.

Зауре Оралбаева халықтың медициналық сауаттылығы тақырыбын одан әрі дамытты. Оның айтуынша, Қазақстан тұрғындарының денсаулығын сақтауға деген жауапкершілік мәдениеті өте баяу қалыптасуда. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының зерттеулеріне сәйкес, барлық ауру жағдайларының 70-80 пайызын уақтылы алдын алу арқылы болдырмауға болады. Алайда Қазақстанда халықтың профилактикалық тексеруге өз еркімен баруы жеткіліксіз деңгейде қалып отыр. «Дәрігер тек науқасты емдейді деген ескі қағида өзгеруі керек. Бізге сауатты, өз денсаулығының иесі болатын, ауруды асқындырмай дер кезінде дәрігерге баратын азамат керек» деп мәлімдеді Оралбаева. Ол сондай-ақ мектептерде, жұмыс орындарында және қоғамдық кеңістіктерде медициналық сауаттылықты насихаттайтын кешенді бағдарламалар жүргізудің маңыздылығын ерекше атап көрсетті.

№6 қалалық емхананың бас дәрігері орынбасары Ұлбала Тілеубергенова мекеменің жұмысы туралы нақты деректер мен жетістіктерді ұсынды. Оның сөздері бойынша, емхана «Әр адамның денсаулығына қамқорлықпен» деген ұстаным негізінде жұмыс істейді және бұл тек ұран емес, күнделікті тәжірибенің өзегі болып табылады. Соңғы жылда мекемеде алғашқы медициналық-санитарлық көмек сапасын арттыруға бағытталған бірнеше жаңалық енгізілді: пациенттер үшін онлайн-жазылу мүмкіндігі кеңейтілді, мамандар арасындағы ақпарат алмасу жеделдетілді. Тілеубергенованың айтуынша, дәрігерлер мен орта медициналық буын қызметкерлерінің кәсіби дайындығын жетілдіру де үздіксіз жүргізіліп отыр, өйткені жаңа технология ескі дағдымен жұмыс жасаса, тиімділіктен гөрі шатасушылық туғызуы мүмкін.

Кездесудің нәтижелері де маңызды болды. Қатысушылар денсаулық сақтау жүйесіндегі ең өзекті үш бағытты атады: медициналық қызметтің қолжетімділігін арттыру, алдын алу бағытын күшейту және цифрлық инфрақұрылымды дамыту. Бұл үш бағыт бір-бірімен тығыз байланысты екені де ерекше айтылды. Мысалы, цифрландыру пациенттің дәрігерге жетуін жеңілдетеді, ал алдын алу шаралары емханаға келетін науқастар санын азайтып, ресурстарды тиімдірек пайдалануға жол ашады. Сарапшылар «цифрландыру — мақсат емес, қолжетімділік пен сапаны арттырудың құралы» деген тұжырымды қайталап атап өтті.

Қоғам өкілдері кездесуге деген ынтасын жасырмады. Жиынға қатысқан дәрігерлердің бірі, жалпы практика маманы: «Мұндай ашық диалогтың маңызы зор. Бізге тек жабдық емес, науқастың алдындағы жауапкершілігімізді арттыратын жүйелік шешімдер керек» деді. Тұрғындар тарапынан да сенімді пікірлер айтылды — адамдар медициналық қызметтің жақсаруын күнделікті өмірден сезінгісі келетінін жеткізді. Кездесу аяқталғаннан кейін де өзекті ұсыныстарды жинақтап, тиісті мекемелерге жолдау туралы шешім қабылданды.

Шымкенттегі бұл кездесу жалпы республикалық деңгейдегі үрдісті бейнелейді: денсаулық сақтау жүйесін жетілдіру ендігі жерде тек мемлекеттік стратегия деңгейінде ғана емес, жергілікті қауымдастықтар арқылы да жүзеге асуда. Саяси партиялардың, медицина мекемелерінің және жергілікті халықтың бірлескен диалогы — тек талқылаудан нәтижеге өту жолындағы маңызды қадам. Дені сау ұлт деген ұғым — кез келген мемлекеттің тұрақтылығының іргетасы. Ал сол іргетасты нығайтудың жолы бірлікте, ашық пікірталаста және нақты іс-қимылда жатыр.