Шымкент қаласында полиция қызметкерлері аса жедел және кәсіби жұмыс атқарып, тұрғынның ауласынан ұрланған құны 3 миллион теңгелік асыл тұқымды жылқыны табуға қол жеткізді. 19 қыркүйек 2026 жылы аталған іс бойынша күдікті — 1978 жылы туған ер адам — ұсталып, тергеуге алынды. Ұрланған жылқы заңды иесіне қайтарылды, ал тергеу жұмыстары жалғасуда.

Оқиға Шымкент қаласының тұрғын аймағында орын алды. Мал иесі таңертең ауласына шыққанда асыл тұқымды жылқысының жоғалғанын байқады. Жылқының ауадан жоғалып кетпейтіні белгілі — бұл ұйымдасқан мал ұрлығының белгісі еді. Зардап шеккен тұрғын дереу полицияға хабарласып, жағдайды мәлімдеді. Хабарды қабылдаған іс жүргізушілер кідіріссіз орынға жетіп, алғашқы тексеру жұмыстарын бастады. Куәлардың айтуынша, мал ұрлығы түнгі уақытта жасалған болатын, сондықтан тіке куәгер табу қиынға соқты.

Шымкент полициясының ауқымды бейнебақылау желісі бұл жолы да өз тиімділігін дәлелдеді. Іздестіру тобы маңайдағы камералардың жазбаларын қарастыра отырып, күдіктінің қозғалыс бағытын кезең-кезеңімен қалпына келтіре алды. Бейнежазбалар күдіктінің жылқыны қалай алып кеткенін нақты көрсетті. Шымкент полициясының баспасөз қызметінің өкілі: «Бүгінгі күні бейнебақылау жүйесі тергеу жұмысының ажырамас бөлігіне айналды. Камералардың жазбалары күдіктіні анықтап, оның қозғалыс маршрутын толық қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Бұл технологиялық құрал сот дәлелдемесі ретінде де жоғары маңызға ие» — деп атап өтті. Жедел іздестіру нәтижесінде 1978 жылы туған ер адам қысқа мерзімде ұсталып, тергеуге алынды.

Қазақстанда мал ұрлығы — бұл жаңа құбылыс емес, тарихи тамыры тереңде жатқан мәселе. Ресми статистикаға сүйенсек, елімізде жыл сайын мыңдаған мал ұрлығы тіркеледі, оның едәуір бөлігі ірі қалалардың маңайындағы аудандарда орын алады. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, соңғы жылдары мал ұрлығына байланысты қылмыстардың ашылу көрсеткіші арта бастады — бұл тікелей бейнебақылау инфрақұрылымының кеңеюімен байланысты. Атап айтқанда, Оңтүстік Қазақстан өңірінде жылқы шаруашылығы экономикалық маңызы жоғары сала болып саналады. Асыл тұқымды жылқылардың бағасы бірнеше миллион теңгеге жетуі мүмкін, ал мұндай малды ұрлау — ауыр экономикалық залал ғана емес, сонымен бірге мал иесіне терең психологиялық соққы болып табылады.

Зардап шеккен тұрғынның айтуынша, жылқы оның отбасы үшін үлкен мәнге ие болатын: «Бұл жай ғана мал емес, біздің еңбегіміздің жемісі. Сол жылқыны асырауға, оны өсіруге бірнеше жыл жұмсадық. Полиция жедел жұмыс жасап, малымызды табып берді, бұл үшін шексіз алғыстамыз». Заңгер Серік Байжанов мал ұрлығына қатысты қылмыстардың жаза шараларын түсіндіре отырып: «Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі бойынша мал ұрлығы мүліктік қылмыс ретінде жіктеледі. Ұрланған мүліктің сомасына және қылмыстың мән-жайына қарай айыпталушыға бас бостандығынан айыру немесе ауыр айыппұл тағайындалуы мүмкін» — деп мәлімдеді.

Бейнебақылау жүйесінің мал ұрлығын ашудағы рөлі жылдан жылға арта түсуде. Жергілікті тұрғындар мен сарапшылар бұл технологияны кең ауқымда қолдану қажеттігін ерекше баса айтады. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Айгүл Нұрланова: «Біз камералардың санын арттырып қана қоймай, оларды дұрыс орналастыруға да назар аударуымыз керек. Тұрғын үй массивтерінде ғана емес, қала маңы аймақтарында да бейнебақылау жүйесін кеңейту — бүгінгі күннің талабы» — деп атап өтті. Шынында да, ірі қалаларда камералар тығыздығы жоғары болғанымен, шет аймақтарда бұл мәселе әлі де шешімін толық таппаған.

Аталған оқиға қоғамда кең резонанс тудырды. Әлеуметтік желілерде Шымкент полициясының жедел жұмысына оң баға беретін пікірлер жарық көрді. Кейбір пайдаланушылар мал ұрлығымен күресте тек технологияға емес, сонымен қатар азаматтардың белсенділігіне де назар аударды. «Егер де маңайыңда күдікті адамдарды байқасаң — полицияға хабарла, тек осылай ғана мал ұрлығын алдын ала болдырмауға болады» — деген пікірлер желіде белсенді қолдау тапты.

Шымкенттегі бұл іс — елімізде мал ұрлығымен күресудің жаңа сатысына өткенінің айқын куәсі. Бейнебақылау технологиясы, жедел іздестіру жұмыстары мен тергеу органдарының кәсіби ынтымақтастығы — осы үш фактордың үйлесімі нәтижесінде қылмыс аз уақытта ашылды. Болашақта цифрлық бақылау жүйелерінің тереңдеуі, жасанды интеллект негізіндегі талдау мүмкіндіктерінің кеңеюі мал ұрлары мен өзге де қылмыскерлерге жол бермейтін тиімді кедергіге айналатыны сөзсіз. Ең бастысы — ұрланған мал заңды иесіне аман-есен қайтарылды, ал күдікті жауапқа тартылды. Қазіргі уақытта тергеп-тексеру жалғасуда, сот үкімі жуық арада шығады деп күтілуде.