Қазақстанның технологиялық қауымдастығы үшін биылғы күз ерекше мәнге ие болып отыр. 15 қазан 2026 жылы елдің ең ірі хакатон платформасы — Decentrathon — өзінің алтыншы және соңғы сезонына тіркеуді ресми түрде ашты. Бұл жай ғана хабарландыру емес, бүкіл бір технологиялық дәуірдің қорытынды аккорды. 30–31 қазан күндері Қазақстанның 19 қаласында бір мезгілде өтетін бұл іс-шара мыңдаған жас әзірлеушілер, жасанды интеллект инженерлері мен Web3 энтузиасттары үшін тарихи сынаққа айналмақ.

Decentrathon жобасы Қазақстанда блокчейн технологиялары мен Web3 экожүйесіне деген қызығушылық арта бастаған кезеңде — бірнеше жыл бұрын — дүниеге келді. Алғашқы сезонда бірнеше жүз адамды біріктірген іс-шара бүгінде он мыңдаған қатысушыны қамтитын ауқымды платформаға айналды. Жыл сайын хакатон жаңа форматтар мен бағыттарды сынап, IT-саланың сұраныстарына икемделіп отырды. Бесінші сезонның нәтижелері бойынша ғана 3 000-нан астам қатысушы 400-ден аса прототип ұсынып, олардың бірқатары нақты инвестиция тартқан стартаптарға айналды. Осындай табыстар Decentrathon-ды жай ғана студенттік байқаудан шығарып, толыққанды инновациялық акселераторға айналдырды.

Жоба сарапшысы, технологиялық экожүйені зерттеуші Айдар Сейткалиев бұл туралы өз пікірін жасырмайды: «Decentrathon — Қазақстандағы бірнеше жыл ішінде пайда болған ең маңызды технологиялық платформалардың бірі. Мұнда тек код жазылмайды — мұнда командалар, идеялар және болашақ компаниялардың негіздері қалыптасады. Алтыншы сезонның соңғы болуы өкінішті, алайда бұл шешімнің өз логикасы бар: кейбір нәрселер легендаға айналу үшін уақтылы аяқталуы тиіс». Оның сөздері тек ресми мойындау ғана емес, бүкіл технологиялық қауымдастықтың сезімін дәл жеткізеді.

Decentrathon 6.0-дің ерекшелігі — оның беспрецедентті географиялық ауқымы. 19 қала, яғни Алматы мен Астанадан бастап аймақтық орталықтарға дейін — барлығы бір уақытта, бір форматта, бір мақсат төңірегінде жиналады. Бұл Қазақстан тарихында технологиялық хакатон өткізудің ең үлкен географиялық экспериментіне айналып отыр. Мұндай тәсіл тек логистикалық жетістік қана емес, сонымен бірге аймақтар арасындағы цифрлық теңсіздікті жоюға бағытталған саясаттың нақты іске асырылуы. Шымкент пен Шымкенттің жанындағы шағын қалалардың жастары да Алматылық әріптестерімен бір деңгейде жарысып, бір деңгейде мүмкіндік алады.

Хакатонға қатысу шарттары барынша қолжетімді етіп жасалған. Әзірлеушілер, AI-инженерлер, Web3 саласына қызығушылық танытқан кез келген маман немесе тіпті идеясы бар бастаушы — бәрі бірдей қатыса алады. Команда болу шарт емес: жалғыз аттанып, хакатон барысында жаңа серіктестер тауып алуға болады. Тіркелу 29 қазан сағат 23:59-ға дейін decentrathon.ai сайты арқылы жүзеге асырылады. Технологиялық іс-шараларды ұйымдастыру тәжірибесі бар маман Гүлнар Әбенова бұл туралы былай дейді: «Кіру шарттарының төмен болуы — хакатонның ең үлкен артықшылығы. Студент пе, тәжірибелі инженер ме — маңызды емес. Маңыздысы — идея мен ерік». Дәл осы қолжетімділік Decentrathon-ды бұрынғы жылдары да танымал еткен басты фактор болды.

Қазақстанның цифрлық экономикасы соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. Үкіметтің «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы шеңберінде IT-мамандарға деген сұраныс жыл сайын 25–30 пайызға өсуде. Блокчейн және жасанды интеллект салалары бойынша маман тапшылығы ел экономикасының басты мәселелерінің біріне айналып отыр. Дәл осындай жағдайда Decentrathon сияқты платформалардың маңызы ерекше: олар теориялық білімді практикалық дағдыға айналдырудың ең жылдам жолы. Статистикаға сүйенсек, хакатон түлектерінің 40 пайызы іс-шарадан кейінгі алты ай ішінде жаңа жұмысқа немесе стартап жобасына ауысқан. Бұл цифр платформаның тек «байқау» емес, нақты карьералық трамплин екенін дәлелдейді.

Деcentrathon 6.0-ге деген қоғамдық реакция да назар аударарлық. Әлеуметтік желілерде «соңғы сезон» деген хабар таралысымен мыңдаған пайдаланушы өз алғыс сөздерін, естеліктерін және жетістік тарихтарын бөлісті. Бір пайдаланушы: «Decentrathon 3.0-де тапқан командамыз бүгін нақты өнім шығарып отыр. Бұл платформа менің өмірімді өзгертті», — деп жазды. Тағы біреуі: «Соңғы сезонға міндетті түрде қатысамын — бұл тарихтың бөлігі болу», — деп белгілеген. Мұндай жылы пікірлер хакатонның жай ғана техникалық іс-шара емес, ұрпақты тәрбиелеген мектепке айналғанын айғақтайды.

Алтыншы сезонның аяқталуымен Decentrathon бренді тарихқа өтеді, алайда оның мұрасы жалғаса береді. Бұл платформада өскен жүздеген стартаптар, мыңдаған маман, жүздеген достық пен іскери серіктестік — барлығы Қазақстанның технологиялық болашағының іргетасы болып қалады. Сарапшылар Decentrathon тәжірибесінің жаңа форматтарда, жаңа ат пен жаңа амбициямен қайта өміршең болуы мүмкін екенін жоққа шығармайды. Бірақ бүгінде ең маңыздысы — 30–31 қазандағы екі күн. Тіркелу мерзімі 29 қазанда аяқталады. Тарихтың соңғы бетін бірге жазуға мүмкіндік — бір ғана рет беріледі.