5 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының орталық аппараты өкілдері медициналық қауымдастықпен маңызды кездесу өткізді. Бұл кездесуде ОСМС 2.0 жүйесін трансформациялаудың негізгі бағыттары және Qalqan бірыңғай цифрлық платформасының мүмкіндіктері таныстырылды. Ел бойынша жүзеге асырылып жатқан медициналық сақтандыру реформасының бұл кезеңі Шымкент тұрғындары мен медицина саласы мамандары үшін ерекше мәнге ие.Қазақстанда міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі 2020 жылы толыққанды жұмыс режиміне кірді. Алғашқы жылдардағы тәжірибе жүйенің бірқатар олқылықтарын анықтады: қаражатты тиімсіз пайдалану, жалған шоттар ұсыну, нақты көрсетілмеген қызметтер үшін төлем алу сияқты мәселелер жиі кездесетін. Осы проблемаларды шешу мақсатында Қор жаңа цифрлық архитектураны енгізу жұмыстарын бастады. Реформаның мақсаты — медициналық қаражатты ысырапқа жол бермей, нақты нәтижеге бағыттап жұмсау механизмін қалыптастыру.Жаңа тәсілдің өзегі — қаржыландыру моделін түбегейлі өзгерту. Бұрынғы жүйеде медициналық мекемелер көрсеткен қызметтер көлеміне қарай төлем алатын болса, енді басты назар шығындарды тиімді басқаруға, тәуекелдерді бақылауға және нәтижеге бағытталған қаржыландыруға аударылады. Жоспарлау, сатып алу, қаржыландыру және медициналық көмекті мониторингтеу — осының барлығы бірыңғай цифрлық контурда біріктіріледі. "Біз реформаның бұл кезеңінде жүйені мүлдем жаңа деңгейге көтеруді мақсат тұттық. Ескі схемалар бойынша жұмыс істеу енді мүмкін болмайды — технология алаяқтықтың алдын алады", — деп атап өтті Қордың өкілі кездесу барысында.Ең маңызды өзгерістердің бірі — алдын ала бақылауды күшейту механизмі. Бұдан былай медициналық қызметтер туралы ақпарат төлем жасалғанға дейін автоматты түрде тексеріледі. Бұл мүмкіндік қателер мен сәйкессіздіктерді ерте анықтауға, қаржылық тәуекелдерді азайтуға және есеп айырысу процесінің ашықтығын арттыруға жол ашады. Практикада бұл мынаны білдіреді: медициналық мекеме шотты ұсынған сәтте жүйе деректерді автоматты түрде салыстырады, пациенттің нақты келгенін, зерттеу жүргізілгенін немесе дәрі тағайындалғанын растайды. Тек осыдан кейін ғана төлем рұқсат етіледі. Шымкенттің жетекші терапевті Айгүл Нұрланованың пікірінше, бұл жүйе дұрыс жұмыс жасаған жағдайда мекемелерді де артық бюрократиялық жүктемеден босатуы мүмкін: "Егер деректер автоматты тексерілсе, қолмен толтырылатын құжаттар азаяды. Бізге бұл да маңызды".Qalqan цифрлық платформасы пациенттер туралы деректерді тексеруді, шоттар мен қызмет актілерін қалыптастыруды автоматтандырады. Бұдан басқа, азаматтар өздерінің атына қандай медициналық қызметтердің тіркелгенін дербес тексере алады және іс жүзінде көмек көрсетілмеген жағдайлар туралы хабарлай алады. Бұл — жүйенің маңызды әлеуметтік функциясы. Халықты бақылауға тарту арқылы реформа медициналық алаяқтықпен күреске жаңа өлшем қосады. Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда медициналық сақтандыру жүйесіне байланысты заңсыз операциялардың жылдық көлемі бірнеше миллиард теңгені құраған кезеңдер болған. Qalqan платформасы дәл осы олқылықты жабуға арналған.Бүгінгі күні Шымкентте ОСМС аясында медициналық көмек көрсететін 174 ұйым жұмыс істейді. Олардың 34-і — мемлекеттік мекемелер, қалғандары — жекеменшік клиникалар мен орталықтар. Қала халқының саны 1,3 миллионнан асатынын ескерсек, бұл мекемелерге жүктеме өте жоғары. Qalqan платформасын медициналық ұйымдарда кезең-кезеңімен енгізу жұмыстары жалғасуда. Алғашқы пилоттық апробация қорытындылары жүйенің жалған шоттарды анықтау қабілетін дәлелдеді. Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасының мәліметі бойынша, цифрлық тексеру механизмін сынақтан өткізген бірнеше мекемеде бастапқы кезеңде ақпараттық қателер 15-20 пайызға дейін азайған.Реформаның болашақ перспективалары кең. Сарапшылардың болжамы бойынша, ОСМС 2.0 толыққанды жұмысқа кіріскеннен кейін медициналық сақтандыру қорының жылдық үнемі бірнеше он миллиард теңгені құрауы мүмкін. Бұл қаражат өз кезегінде медициналық инфрақұрылымды дамытуға, жаңа технологиялар сатып алуға және дәрігерлер жалақысын арттыруға бағытталуы ықтимал. Шымкент — Орталық Азиядағы ірі мегаполистердің бірі ретінде осы трансформацияның алдыңғы қатарлы аймақтарының бірі болып отыр. Халықтың цифрлық сауаттылығының өсуі, смартфон пайдаланушылар санының артуы Qalqan платформасының функционалдығын толықтай пайдалануға мүмкіндік береді деп күтілуде. Дегенмен реформаның толық нәтижесін бағалау үшін кемінде бір-екі жыл уақыт қажет екенін мамандар да, Қор өкілдері де мойындайды.Шымкент тұрғындары жаңалыққа бірыңғай баға бермейді. Бір бөлігі цифрлық бақылауды жекеліктің бұзылуы ретінде қабылдаса, екінші бөлігі жүйенің ашықтығын артықшылық деп санайды. "Менің атыма тіркелген, бірақ алмаған қызметтер туралы білгім келеді. Бұл — менің ақшам", — дейді қаланың тұрғыны Серік Әбенов. Азаматтардың осындай белсенділігі реформаның нағыз қозғаушы күші болатынына Қор сенімді. Цифрлық платформаны халықпен бірлесе дамыту — бұл тек технологиялық жаңалық емес, медицина мен қоғам арасындағы сенімді қалпына келтірудің маңызды қадамы. 

 3 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында «Бір ауыл — бір өнім» жобасының аясында өткізілген бренд-комитет мәжілісі аймақтың шағын және орта бизнес өкілдері үшін маңызды оқиғаға айналды. Алпыстан астам үміткердің ішінен іріктеу кезеңін сәтті өткен жиырма кәсіпкер финалдық сахнаға шықты. Жеңімпазды таңдау барысы ауқымды болды: қатысушылар өз өнімдерін тікелей бренд-комитет мүшелеріне таныстырып, сапа, бәсекеге қабілеттілік және нарықтық болашағы жөнінде сұрақтарға жауап берді. Кейінгі кезеңде он үздік жоба анықталып, олардың иелері бес миллион теңгеге дейінгі грантқа үміткер бола алады.«Бір ауыл — бір өнім» бағдарламасы Қазақстанда жергілікті өндірісті дамыту мақсатында бірнеше жыл бұрын іске қосылған мемлекеттік бастама болып табылады. Жапония тәжірибесінен алынған «Бір ауыл — бір өнім» концепциясы дүние жүзінде бірнеше онжылдықтан бері табысты қолданылып келеді: Жапонияда бұл тәсіл 1970-жылдары Оита префектурасынан басталып, кейін Азия мен Африка елдеріне тарады. Қазақстанда бағдарлама ауылдық жерлерде жұмыс орнын ашуға, жергілікті өнімге бренд қалыптастыруға және экспорт мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. Шымкент бойынша ағымдағы жыл бағдарламаның белсенділігі айрықша жоғары болды — өтінім берушілер саны алдыңғы жылмен салыстырғанда шамамен отыз пайызға өсті.Финалға шыққан жиырма қатысушының арасындағы ең назар аударарлық тұлғалардың бірі — керамикалық әшекейлер шебері Перизат Шадиярбек. Ол Шымкентте оқжиек, сырға, білезік сияқты бұйымдарды қолмен жасап, оларды Қазақстан бойынша және шетелге жіберіп тұрады. Перизат жеңіске жеткен жағдайда грант қаражатын жаңа пеш сатып алуға жұмсамақ — бұл оған өнім шығару көлемін едәуір ұлғайтуға мүмкіндік береді. «Қолөнер дегеніміз — тек кәсіп емес, ол — ұлттық мәдениеттің тірегі. Грант менің шеберханамды нағыз зауытқа айналдырмаса да, бастауыш қадам жасауға күш береді», — деді Перизат Шадиярбек журналистерге берген сұхбатында. Шебердің өнімдері әлеуметтік желілерде де кеңінен танымал болған: инстаграм парақшасында жүз мыңнан астам жазылушы оның жұмыстарын ұдайы бақылап отырады.Тағы бір финалшы — Салтанат Пернибекова табиғи йогурт, құрт және басқа да ашыған сүт өнімдерін өндіреді. Оның шағын кәсіпорны Шымкент тұрғындарының арасында тез танымалдыққа ие болды, себебі нарықта жасанды қоспасыз, экологиялық таза өнімге сұраныс жыл сайын өсуде. Салтанат жеңімпаз атанса, гранттан түскен қаражатты ассортиментті кеңейтіп, ірімшік шығаруды игеруге бағыттамақ. «Казахстандықтар өз өнімімізді таңдауы керек. Менің мақсатым — жергілікті шаруашылықтың сүтінен жасалған сапалы ірімшікті кез келген дүкен сөресінде көру», — дейді ол. Диетологтардың айтуынша, табиғи ашыған сүт өнімдерінің тұтыну қазақстандықтар арасында соңғы бес жылда елу пайызға артты, бұл нарықтың дамуға зор әлеуеті бар екенін дәлелдейді.Финалдық қатысушылар ұсынған өнімдер тізімі алуан түрлілігімен ерекшеленді: бал, дәстүрлі және заманауи сусындар, ет өнімдері, кондитерлік бұйымдар, кептірілген жемістер, ұлттық киім және тері бұйымдары. Бұл жиынтық Шымкенттегі шағын бизнестің қаншалықты ауқымды және шығармашыл екенін айқын көрсетеді. Аймақтық кәсіпкерлік палатасының мәліметі бойынша, Шымкентте тіркелген шағын кәсіпорындар соңғы үш жылда он сегіз пайызға өсті, ал жаңадан ашылған бизнестердің жартысынан астамы тамақ өнеркәсібі мен қолөнер саласында шоғырланған.Бренд-комитет төрағасы, аймақтық кәсіпкерлікті дамыту басқармасының жетекшісі Болат Əбенов мәжіліс қорытындысына берген пікірінде: «Биылғы үміткерлер деңгейі бізді таң қалдырды. Олардың бастамаларының сапасы, таныстыру дайындығы мен нарықты түсінуі — бәрі де өткен жылдарға қарағанда анағұрлым жоғары. Бұл — мемлекеттік қолдаудың нәтижесі де, кәсіпкерлік білімнің өсуінің де айғағы», — деп атап өтті. Сарапшылар да бағдарламаның ел экономикасы үшін маңыздылығын атап өтіп жатыр: жергілікті өнімге берілген грант тек жеке бизнесті ғана емес, аймақтағы жұмысбастылық деңгейін де арттырады.Грант бағдарламасының ұзақ мерзімді әсері де аз емес. Бес миллион теңге — шағын кәсіпкер үшін жаңа жабдық алу, өнім сертификаттандыру немесе экспорттық упаковка дайындау мүмкіндігін береді. Статистикаға сүйенсек, алдыңғы жылдардағы грант жеңімпаздарының сексен пайызынан астамы бизнесін екі жылдың ішінде кеңейтіп, жалпы жұмыс орны санын арттырды. Осы тұрғыдан алғанда, «Бір ауыл — бір өнім» бағдарламасы нақты экономикалық нәтиже бергенін сандар да растайды.Шымкенттегі «Бір ауыл — бір өнім» финалы тек жекелеген кәсіпкерлердің жеңісі немесе жеңілісі ғана емес — бұл бүкіл аймақтың даму бағытының айнасы. Жергілікті шебер мен шаруаның өнімі халықаралық нарыққа шығу мүмкіндігі бар шаққа жеткенде, мемлекеттің ролі оларға осы жолда серік болу болып табылады. Он үздік жоба жақын арада жарияланады, ал грант иегерлерінің есімдері Шымкент тарихына жаңа парақ болып жазылады.

4 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында Қазақстан халқы тілдерінің күніне орай ерекше бір жиын өтті. Бұл күні ақпараттық технологиялар мен тіл саласының мамандары бір үстел басына жиналып, қазақ тілін заманауи цифрлық форматта оқытудың жолдарын талқылады. Кездесуде жаңа мобильдік қосымшалар мен цифрлық платформалар таныстырылып, елдің тілдік болашағына қатысты маңызды мәселелер көтерілді. Іс-шара отандық IT-индустрия мен білім беру саласы арасындағы ынтымақтастықты нығайтудың нақты үлгісіне айналды.Қазақ тілін цифрлық ортада дамыту мәселесі соңғы жылдары ерекше өзектілікке ие болуда. Тіл мамандарының бағалауынша, бүгінгі таңда интернет кеңістігіндегі қазақ тіліндегі мазмұнның үлесі жалпы контенттің небәрі 2–3 пайызын ғана құрайды. Бұл өте төмен көрсеткіш, өйткені Қазақстан халқының 70 пайыздан астамы күнделікті интернетті белсенді пайдаланады, ал смартфон иелерінің саны 2025 жылдың соңына қарай 14 миллионнан асты. Осы алшақтықты жою үшін мемлекет те, жеке сектор да елеулі қадамдар жасауда. Цифрлық платформаларда ана тілінің тең дәрежелі болуы — бұл тек мәдени мәселе ғана емес, тілдің ұзақ мерзімді тіршілік етуінің де кепілі.Кездесуде ерекше назар аударған жобалардың бірі — «Сөйле APP» қосымшасы. Жобаның авторы Сауле Галымжанова өз туындысының өзгешелігін атап өтті: «Бүгін мен «Сөйле APP» жобасын таныстырдым. Оның ерекшелігі — қосымша аудио және бейне материалдарды жазып, өңдеуге, содан кейін оларды оқытуда пайдалануға мүмкіндік береді. Жоба бес бөлімнен тұрады, онда ойын элементтері, сұрақтар мен тапсырмалар бар. Оны компьютерде де, смартфонда да қолдануға болады. Қосымша Play Market пен App Store дүкендерінде қолжетімді». Галымжанованың айтуынша, қосымша пайдаланушылардың тілдік дағдыларын сатылы түрде дамытады және оқу процесін ойын форматына айналдыру арқылы мотивацияны арттырады. «Сөйле APP» алғашқы бета-тестілеу кезеңінде бірнеше мың жүктеп алу санын жинады, бұл жобаға деген қоғамдық қызығушылықтың жоғары екенін айғақтайды.Тіл орталығының директоры Абдез Рахманұлы цифрлық білім берудің даму бағыттары туралы ойларымен бөлісті: «Қазақ тілін цифрлық ортада оқыту жаңа әдістемелер мен заманауи тәсілдерді талап етеді. Сондықтан бүгін біз тіл және IT саласының мамандарын жинап, бар цифрлық шешімдерді талқыладық, тәжірибе алмастық және қазақ тілін оқытуды бұдан әрі қай бағытта дамыту керектігін анықтадық». Рахманұлының пікірінше, тек қосымшалар жасау жеткіліксіз — оларды педагогикалық тұрғыдан дұрыс әзірлеу, мазмұнының сапасын қамтамасыз ету және пайдаланушы тәжірибесін тұрақты жетілдіру қажет. Ол сондай-ақ мемлекеттік демеушілік пен жеке инвестицияның осы саладағы ынтымақтастығына үндеді.Жиынға қатысқан тіл маманы Айгүл Сейткали де өз ойын ортаға салды: «Жастар тілді оқулық арқылы үйренген заман өтті. Бүгінгі буынға тіл — ойын, видео, подкаст, интерактив арқылы жетуі керек. Біз осыны түсінсек, қазақ тілінің болашағы жарқын». Оның сөзі залдағыларды толқытты, өйткені бұл — педагогикалық ғылымның да мойындайтын ақиқаты. UNESCO-ның соңғы зерттеулеріне сәйкес, геймификация элементтерін қамтитын тілдік қосымшалар дәстүрлі оқыту әдістеріне қарағанда оқушылардың тілді меңгеру жылдамдығын 40 пайызға дейін арттырады. Бұл сан — мобильдік технологиялардың тіл үйренудегі потенциалын дәлелдейтін ауқымды аргумент.Шымкент — Қазақстанның ең ірі қалаларының бірі және оңтүстік өңірдің мәдени орталығы ретінде осы бастамаға алаңдамай тұра алмайды. Қаладағы жоғары оқу орындарының бірінің оқытушысы Нұрлыбек Есқалиев: «Шымкентте қазақ тілінде сөйлейтін халықтың үлесі жоғары, бірақ сауаттылық пен тілдік мәдениет деңгейін арттырудың әлі де кең ауқымды жұмысты қажет ететіні анық. Цифрлық қосымшалар бұл міндетті шешудің тиімді жолына айналуы мүмкін», — деп атап өтті. Ол сондай-ақ жаңа технологияларды мектеп бағдарламасына кіріктіру мүмкіндіктерін зерттеудің маңыздылығын ерекше бөліп көрсетті.Іс-шараның ұйымдастырушылары бұл кездесудің тек бастамасы ғана екенін, алдағы уақытта IT-компаниялар мен тіл мекемелерінің арасындағы ынтымақтастықты жүйелі түрге келтіру жоспарланатынын мәлімдеді. Жақын арада Шымкент, Алматы және Астана қалаларында ұқсас форматтағы іс-шаралар өткізіліп, аймақтық тәжірибелер жинақталатын болады. Тілдің цифрлық кеңістіктегі үлесін арттыру үшін нақты жол картасы да жасақталу үстінде. Осы бастамалар Қазақстандағы тілдік саясаттың жаңа беті — цифрлық ана тілі стратегиясының — негізін қалайды деп күтілуде.Тіл халықтың жан дүниесі мен тарихының айнасы. Алайда ол тек мұражайдағы жәдігер болып қалмау үшін өз заманымен бірге жүруі тиіс. Шымкенттегі кездесу дәл осы бағытта нық қадам жасалғанының куәсі болды. Смартфон экранынан жарқыраған қазақ сөзі, ойын форматындағы сабақтар, интерактивті тапсырмалар — мұның барлығы тілдің тірі, қозғалыста, жастармен бірге екенін дәлелдейді. Цифрлық технологиялар ана тілімізді сақтаудың ең сенімді серіктестерінің біріне айналып отырған бүгінгі таңда, осындай бастамаларды қолдау мен насихаттау — біздің ортақ міндетіміз.

Прага, 2026 жылғы 10-11 қыркүйек. Швейцария төрағалығымен  «Озық технологиялар мен ғылымға негізделген дипломатия арқылы ЕҚЫҰ өңіріндегі қауіпсіздік пен тұрақтылықты нығайту» тақырыбына арналған Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ) 32-ші Экономикалық және қоршаған орта форумының (ЭЭФ) қорытынды отырысы өтті. Форумға ЕҚЫҰ-ға қатысушы мемлекеттердің, халықаралық ұйымдардың, сарапшылар қауымдастығының, академиялық ортаның және жеке сектордың өкілдері экономикалық және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің заманауи тәсілдерін талқылау үшін бас қосты.Елші Қайрат Әбдірахманов бастаған ҚР-дың ЕҚЫҰ жанындағы Тұрақты өкілдік пен Чехиядағы Елшіліктің өкілдерінен тұратын Қазақстан делегациясы форум жұмысына белсенді қатысты. Пленарлық отырыстар мен тақырыптық пікірталастар барысында қатысушылар стратегиялық болжау технологияларын мемлекеттік басқаруға интеграциялау, ғылыми дипломатияны дамыту, алдын ала ескерту тетіктерін жетілдіру, виртуалды активтерді басқару, энергетикалық тұрақтылық және ЕҚЫҰ өңіріндегі қауіпсіздік пен тұрақтылықты нығайту үшін жасанды интеллект пен басқа да инновациялық шешімдерді пайдалану мәселелерін талқылады.Қазақстан делегациясы өз ұлттық мәлімдемесінде экономикалық және экологиялық өлшемдегі ЕҚЫҰ міндеттемелеріне бейімділігін растап, озық технологиялар тек тәуекелдерді азайту құралы ғана емес, сонымен қоса өңірдегі сенімділік пен тұрақтылықты қалыптастырудың қажетті құралы екенін атап өтті. Қазақстан өкілі іс-шараға қатысушыларды елдің цифрлық дамуға стратегиялық бағыты, соның ішінде 2026 жылды цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялауы, сондай-ақ бұл инновациялық тәсілдің 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енген жаңа Конституциясында бекітілгені туралы хабардар етті.Баяндамада су мәселесіне де ерекше назар аударылды. Қазақстан өкілі ЕҚЫҰ-ға қатысушы мемлекеттерді Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ аясында Халықаралық су ұйымын құру бастамасын қолдауға шақырып, су тапшылығы жаһандық қауіпсіздікке ең өзекті қауіптердің бірі екеніне назар аударды.Технологиялық ынтымақтастық тұрғысынан Қазақстан делегациясы көлік өзара байланыстықты дамыту қажеттілігін және оның өткізу қабілетін айтарлықтай арттыру үшін Транскаспий халықаралық көлік бағытын жаңғыртудың маңыздылығын атап өтті. Бұл тұрғыда Ақтау және Құрық порттары үшін цифрлық платформалар құру бойынша ЕҚЫҰ жобаларын одан әрі жүзеге асыруға қызығушылық білдірілді.Орталық Азиядағы энергетикалық көші-қон, инвестиция және тұрақты инфрақұрылым мәселелері жөніндегі сарапшы және ЕҚЫҰ-ның Орталық Азиядағы энергетика саласындағы әйелдер желісінің мүшесі Әлия Сәлімжуарова «Технологиялық іс-әрекетте – жергілікті қатысушылардың әлеуетін нығайту және жергілікті мүмкіндіктерді кеңейту» атты бөлек панельдік сессияда, сондай-ақ Орталық Азиядағы маңызды минералды ресурстар саласындағы жаңа үрдістерге арналған форум аясындағы қосымша іс-шарада сөз сөйледі. Өз баяндамаларында ол зерттеуінің негізгі нәтижелері, соның ішінде өңірлік энергетика, экономика және экология қауіпсіздігі үшін маңызды минералдардың рөлі туралы өз пікірімен  бөлісті.Форум қауіпсіздікке кешенді тәсілді одан әрі нығайту және болашақтағы қиындықтарды шешу үшін озық технологиялар мен ғылыми дипломатияны белсенді пайдалану туралы үндеумен аяқталды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/press/news/details/1290583?lang=ru

Белград, 2026 жылғы 11 қыркүйек – Қазақстан Елшісі Болат Иманбаев Сербия Президентінің сыртқы саясат жөніндегі кеңесшісі Татьяна Йовичпен кездесу өткізді.Кездесу барысында тараптар Мемлекет басшысының Сербияға 2024 жылғы 18-19 қарашадағы ресми сапары және Сербия Президенті А.Вучичтің 2026 жылғы 26-27 ақпанда Астанаға сапары қорытындылары бойынша қол жеткізілген уағдаластықтарды іске асыру барысын талқылады.Т.Йович ресми Белград Сербия мен Қазақстан арасындағы достық байланыстарды нығайту және екі ел халықтарының жақындасуы бағытындағы дәйекті саясатын одан әрі жалғастыратынын атап өтті.Тараптар халықаралық күн тәртібіндегі бірқатар мәселелер бойынша екі ел ұстанымдарының ортақтығын және халықаралық құқық нормаларын сақтауға бейілділігін атап өтіп, сондай-ақ, қазіргі бірлескен жобаларды іске асыру барысын және цифрландыру, жасанды интеллект, энергетика, ауыл шаруашылығы, туризм және құрылыс салаларындағы екіжақты ынтымақтастықты кеңейту перспективаларын талқылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-belgrad/press/news/details/1290560?lang=ru

11 қыркүйекте Ұлы Отан соғысының ардагері Қасымхан Алдабергенов 101 жасқа толды. Майдангерді туған күнімен Қостанай облысы қорғаныс істері жөніндегі департаментінің өкілдері құттықтады.Қорғаныс министрінің атынан әскери қызметшілер Қасымхан Алдабергеновке құттықтау хатын табыстап, оның Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске қосқан үлесіне, тарихи жадыны сақтауға және жас ұрпаққа әскери-патриоттық тәрбие беруге сіңірген еңбегіне алғыс білдірді.– Сіз соғыстың ауыр сынақтарынан өтіп, ерлік пен қайсарлықтың үлгісін көрсеттіңіз. Сіздің өмір жолыңыз – табандылықтың, батылдықтың және Отанға деген адалдықтың жарқын үлгісі. Сізге зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, жан тыныштығын, амандық-саулық, туған-туыстарыңыздың қамқорлығы мен ықыласын тілейміз, – деді департамент бастығының бірінші орынбасары полковник Тимур Сәтбаев.Қасымхан Алдабергенов 1925 жылдың 11 қыркүйегінде Қостанай облысы Қамысты ауданының Талдысай ауылында дүниеге келген. 1943 жылы Жітіқара аудандық әскери комиссариаты арқылы қызыл әскер қатарына шақырылды. 1944 жылы Златоустовский пулеметшілер училищесін тәмамдап, майданға аттанды. Венгрия, Австрия және Чехословакияны азат ету ұрыстарына қатысты. Көрсеткен ерлігі мен қайсарлығы үшін ардагер ІІ дәрежелі Отан соғысы орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған.Қасымхан Алдабергенов 1950 жылы соғыстан елге оралды. Мектепте мұғалім болып еңбек етті. Ал 1971 жылдан бастап облыстық «Қостанай таңы» газетінің меншікті тілшісі қызметін атқарды.Өз кезегінде ардагер әскери қызметшілерге көңіл бөліп, жылы лебіздерін білдіргендері үшін алғысын айтты. Ардагер соғыс жылдарындағы естеліктерін әңгімелеп, әскери қызметшілерге зор денсаулық, бейбіт аспан және қызметтеріне табыс тіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1290559?lang=ru

Қалада «Заң мен тәртіп» қағидатын, жайлы әрі экологиялық тұрғыдан қауіпсіз ортаны қалыптастыру бағытында жұмыстар одан әрі жалғасуда. Жуырда мегаполисте экологиялық ахуалды жақсартуға, атмосфералық ауаның сапасын арттыруға және қала көшелерінің тазалығын қамтамасыз етуге бағытталған ауқымды рейд өтті. Іс-шараға жергілікті атқарушы органдардың өкілдері, экологиялық қызмет мамандары және полиция департаментінің қызметкерлері қатысты. Ведомствоаралық бірлескен жұмыс еліміздің үшінші мегаполисінде экологиялық ахуалға кері әсер ететін заңбұзушылықтарды анықтауға бағытталды. Рейд барысында ауаның ластануының негізгі көздерінің бірі саналатын автокөліктерді тексеруге ерекше назар аударылды. Экологиялық қызмет мамандары «Арғымақ» автокөлік базарында арнайы газ талдағыш құралдардың көмегімен көліктердің шығарындыларындағы зиянды заттардың деңгейін өлшеді. Экологиялық нормалардан асып кеткен көлік құралдары ерекше бақылауға алынып, олардың иелеріне тиісті нұсқамалар берілді.Сонымен қатар, мобильді топтар құрылыс алаңдары мен өнеркәсіптік аймақтарды тексерді. Негізгі мақсат – құрылыс қалдықтарын рұқсатсыз төгу фактілерінің жолын кесу. Қала әкімдігінің мәліметінше, мұндай рейдтер бір реттік акция емес, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған жүйелі жұмыстың бір бөлігі. Шымкентте «жасыл» экономика қағидаттарын енгізуге басымдық беріліп, экологиялық заңнама талаптарының сақталуын бақылау осы стратегияның маңызды тетігі болып отыр. Іс-шара барысында атмосфералық ауаны ластау және абаттандыру талаптарын сақтамауға қатысты бірнеше ондаған заңбұзушылық анықталды. Кінәлі тұлғаларға қатысты әкімшілік хаттамалар толтырылды. Бақылау жұмыстарымен қатар, ведомство өкілдері кәсіпкерлер мен көлік жүргізушілеріне түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, экологиялық талаптарды сақтаудың маңыздылығын еске салды.Қала әкімдігі Шымкенттегі экологиялық мониторинг жұмыстары күшейтілетінін хабарлады. Алдағы уақытта экологиялық бақылау бекеттерінің желісін кеңейту және ауа сапасын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін жаңа цифрлық шешімдерді енгізу жоспарланып отыр.Қала тұрғындарын экологиялық құқықбұзушылықтарға бейжай қарамай, қоршаған ортаға зиян келтіретін фактілер туралы тиісті органдарға хабарлауға шақырады. Өйткені, туған қаланың тазалығына әр азаматтың қосқан үлесі маңызды.

Отбасы күніне орай Шымкент қаласының Орталықтандырылған балалар кітапханалары жүйесіне қарасты №14 бөлімде «Отбасылық құндылықтар және ұлттық тәрбие» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Іс-шараның негізгі мақсаты – отбасындағы қарым-қатынасты нығайту, ата-ана мен бала арасындағы өзара сыйластықты арттыру, салт-дәстүр мен ұлттық құндылықтарды сақтау. Қатысушылар үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу және отбасылық құндылықтарды ұрпақтан-ұрпаққа жеткізудің маңыздылығына ерекше назар аударды.Дөңгелек үстелге Отбасын қолдау орталығы бөлімінің басшысы Лайла Әуелбек, Арипбаевтар, Мауленовтер, Жүзбаевтар, Нишамбаевтар және Сабитовтар әулеттерінің өкілдері, сондай-ақ кітапхана оқырмандары қатысты. Кездесу барысында кітапханашы Сабина Алдабергенова «Отбасындағы ұлттық тәрбие» тақырыбында мазмұнды баяндама жасап, бала бойында өз халқының тарихына, мәдениеті мен рухани құндылықтарына деген құрметті қалыптастырудағы ата-ананың рөліне тоқталды.«Ұлттық тәрбие ең алдымен отбасынан басталады. Бала дәстүрмен алғаш рет үйде танысады, үлкенді сыйлауды, кішіге қамқор болуды және ана тілі мен ұлттық мәдениеттің қадірін түсінуді отбасынан үйренеді. Егер бұл қағидалар ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып отырса, олар лайықты тұлға тәрбиелеудің берік негізіне айналады», – деді Сабина Алдабергенова.Қатысушылар үшін «Отбасылық құндылықтар» және «Бірге шешейік» атты шығармашылық алаңдар ұйымдастырылды. Бұл алаңдарда ата-аналар мен балалар түрлі отбасылық жағдайларды талқылап, мәселелерді бірлесіп шешудің жолдарын қарастырды және өзара сенімді қарым-қатынас орнатудың маңызын түсінді.Бағдарламаның тағы бір бөлігі психологпен бірлесіп өткізілген «Жылы сөздер» тренингтік ойынына арналды. Қатысушылар бір-біріне алғыс пен қолдау сөздерін айтып, осылайша жылы әрі сенімді орта қалыптастырды. Кітапханашы Ақбөпе Тұлтаева мұндай кездесулердің өскелең ұрпақ тәрбиесіндегі отбасының рөліне жаңаша көзқарас қалыптастыруға ықпал ететінін атап өтті.«Отбасы – бала өмірлік бағдар алатын алғашқы орта. Сондықтан балаларға мейірімділік, сыйластық пен жауапкершілік туралы айтып қана қоймай, бұл қасиеттерді өз ісімізбен көрсету маңызды. Осындай кездесулер ата-ана мен баланың көбірек араласуына, бір-бірін тыңдауына және отбасылық дәстүрлерді бірге сақтауға мүмкіндік береді», – деді Ақбөпе Тұлтаева.Іс-шара соңында «Отбасы – тәрбиенің алтын бесігі» атты кітап көрмесі таныстырылды. Көрмеге бала тәрбиесі, отбасылық қарым-қатынас және рухани-адамгершілік құндылықтарға арналған әдебиеттер қойылды. Дөңгелек үстел ата-аналар, балалар мен мамандардың ашық пікір алмасуына мүмкіндік берген маңызды алаңға айналды. Қатысушылар отбасылық дәстүрлерді сақтау, ұрпақтар арасындағы сыйластықты нығайту және ұлттық құндылықтарды кейінгі буынға жеткізу – үйлесімді тәрбие қалыптастырудың маңызды негіздерінің бірі екенін атап өтті.

Шымкентте жастар арасында интернет-алаяқтықтың алдын алу және цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған кешенді түсіндіру жұмыстары жалғасуда. Бүгін Жұмабек Тәшенев атындағы университетте студенттер, оқытушылар, цифрландыру саласының сарапшылары, құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен заңгерлердің қатысуымен ақпараттық-түсіндіру кездесуі өтті.Іс-шараның негізгі мақсаты – жастарға интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлерді түсіндіру, кибералаяқтықтың кең таралған тәсілдері туралы ақпарат беру және күнделікті цифрлық гигиена дағдыларын қалыптастыру. Шымкент қаласының цифрландыру басқармасының басшысы Мұхит Кемеловтің айтуынша, мегаполисте интернет-алаяқтыққа қарсы күрес ведомствоаралық деңгейде ұйымдастырылған.«Республикалық айлық аясындағы басты мақсатымыз – оқушылар мен студенттерді барынша кең қамтып, оларға цифрлық гигиенаның практикалық дағдыларын үйрету және интернеттегі ойланбай жасалған әрекеттердің құқықтық салдарын түсіндіру», – деді Мұхит Кемелов.Оның сөзінше, қазіргі киберқауіптерден қорғану үшін жастарға күрделі техникалық білімнен бұрын дұрыс цифрлық әдеттерді қалыптастыру маңызды.«Кибергигиена – күрделі технологиялар туралы емес, күнделікті өмірдегі қарапайым әдеттер туралы. Осы ережелерді тұрақты сақтайтын болсақ, интернет-алаяқтардың арбауына түсу қаупін айтарлықтай азайта аламыз», – деп атап өтті басқарма басшысы.Кездесуде жеке деректердің қауіпсіздігіне де ерекше назар аударылды. Мамандар алаяқтардың жалған сайттар мен фишингтік сілтемелер арқылы азаматтардың жеке мәліметтерін иемденуге тырысатынын ескертті.«Студенттерге сайттың мекенжай жолағына мұқият қарауға кеңес береміз. Алаяқтар танымал ресурстардың дәлме-дәл көшірмелерін жасап, домен атауындағы бір-екі таңбаны ғана өзгертуі мүмкін. Мұндай сайттарға енгізілген логин мен пароль алаяқтардың қолына түсіп, әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі аккаунттарға қол жеткізуі ықтимал», – деді Мұхит Кемелов.Сонымен қатар, сарапшылар сенімді пароль құру, екі факторлы аутентификацияны қосу, күмәнді сілтемелерге өтпеу және әлеуметтік желілердегі жеке парақшаларды қорғау жолдарын түсіндірді. Кездесу ашық диалог форматында өтіп, студенттер мамандарға интернет-алаяқтықты анықтау, фишингтен қорғану және жеке аккаунттардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты практикалық сұрақтарын қойды.Мамандардың пікірінше, киберқауіпсіздік – тек ІТ мамандарының міндеті емес, әр азаматтың күнделікті жауапкершілігі. Сондықтан жастардың цифрлық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады.

Отбасы құндылықтарын жастар арасында насихаттау мақсатында Шымкенттегі Жол-көлік колледжінде «Отбасы – бақыттың бастауы» атты кездесу өтті. Іс-шараны «Қазақстан Республикасы Әйелдер кеңесі» қоғамдық бірлестігінің Шымкент қалалық филиалы мен Жастар ресурстық орталығы бірлесіп ұйымдастырды.Басқосуда отбасының қоғамдағы рөлі, ата-анаға құрмет, өзара түсіністік пен жауапкершілік мәселелері қозғалды. «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының орынбасары Ербол Байқонысов отбасы институтының ел тұрақтылығы мен ұрпақ тәрбиесіндегі маңызына тоқталды. Сондай-ақ отбасы құндылықтарын дәріптеуге үлес қосып жүрген сала мамандарына алғыс хаттар табысталды.Кездесуге ұлттық «Мерейлі отбасы – 2024» байқауының жеңімпазы, жеті бала тәрбиелеп отырған көпбалалы ана Ақмарал Құдайберген қатысты. Ол шаңырақтағы татулықтың негізі өзара қолдау, құрмет пен жауапкершілікте екенін айтып, жастарға отбасы құрудың мәні туралы ой бөлісті. Ақмарал Құдайберген республикалық «Жеті қазына» фестиваліндегі «Сұлу әйел» байқауында да жеңімпаз атанған.Ал «Қазақстан Республикасы Әйелдер кеңесі» қоғамдық бірлестігінің Шымкент қалалық филиалының төрайымы Баян Жандосова жастарға өнегелі отбасылардың үлгісін көрсетудің маңызын атап өтті.Жиын соңында анаға деген құрмет пен перзенттік парызды арқау еткен «Ана» спектаклі сахналанды. Қойылым арқылы көрерменге отбасы мүшелері арасындағы мейірім мен сыйластықтың мәні жеткізілді.

Бүгін «Достық үйінде» облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың қатысуымен Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясының 15 жылдығына арналған салтанатты шара өтті. Оған мемлекет және қоғам қайраткері Омархан Өксікбаев, Жоғары аудиторлық палатасы жоспарлау, сертификаттау және әдіснама департаменті директорының орынбасары Ақбаян Әлімбаева, еліміздің барлық өңірінен келген тексеру комиссияларының төрағалары, ардагерлер мен зиялы қауым өкілдері қатысты.Аймақ басшысы мемлекеттік аудит саласының бюджет қаражатын тиімді әрі мақсатты жұмсалуын қамтамасыз етудегі рөлін атап өтті.«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы өз Жолдауында қаржы тәртібі мен бюджет қаражатының ашықтығы қоғам сенімінің негізі екенін айтып, қаражаттың тиімді әрі мақсатты жұмсалуын қатаң тапсырып келеді. Әрбір теңге халықтың игілігіне бағытталып, тұрақты бақылауда болуы тиіс.Бүгінде мемлекеттік аудит органдары жазалаушы емес, бюджет қаражатын тиімді жоспарлауға ықпал етіп, тәуекелдерді алдын ала анықтап, әріптестік қызмет атқаруда. Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясы өңірде мемлекеттік ресурстардың тиімді әрі мақсатты пайдаланылуына зор үлес қосып келеді.Мерейлі мерекеге орай салада қызмет атқарған ардагерлер мен мамандарға шынайы алғысымызды білдіреміз. Баршаңызға мықты денсаулық, отбасыларыңызға амандық, қажымас қайрат тілеймін!» – деді облыс әкімі.Шарада бірқатар азамат Қазақстан Республикасы Президентінің Алғысымен, Қызылорда облысының Құрмет грамотасымен, облыс әкімінің Алғыс хатымен және Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің «Мемлекеттік қызмет ардагері» төсбелгісімен марапатталды.Мемлекет және қоғам қайраткері Омархан Өксікбаев сөз сөйлеп, әріптестерін құттықтады. Өңірде мемлекеттік аудитпен қамтылған қаржы көлемі 2025 жылы 2 трлн теңгеден асып, 2012 жылмен салыстырғанда 3 есе өсті. Тексеру комиссиясы заң бұзушылықтарды анықтаумен қатар, оның алдын алуға басымдық береді. Әдістемелік және тәжірибелік жұмыстардың нәтижесінде бюджеттік ұйымдардың қаржылық сауаттылығы артып, кемшіліктер азайған.Тексеру комиссиясының 15 жылдығы – өңірдің қаржылық бақылау жүйесінің дамуындағы маңызды белес. Осы уақыт ішінде комиссия кәсібилік пен жауапкершіліктің жоғары үлгісін көрсетіп, ауқымды жұмыс атқарды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1290493?lang=ru

Қостанай облысының әкімі Құмар Ақсақалов Денисов ауданына барған жұмыс сапарында ауыл шаруашылығы, тұрғын үй, денсаулық сақтау салаларындағы және «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық бағдарламасы аясында атқарылып жатқан жұмыстармен танысты.Аймақ басшысы аудан халқымен кездесіп, өңірдің әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштерін баяндады. Тұрғындардың сауалдарына жауап берді.Денисов ауданында биыл дәнді және бұршақты дақылдардың егіс алқабы 233 мың гектарға жетті. Күзгі орақ науқанында 178,1 мың га немесе 76,2% өнім жиналды. Майлы дақылдар алқабы 46%-ке артты. 2023 жылмен салыстырғанда мал азығы дақылдары 8 мың га ұлғайып, 3 есеге, картоп пен көкөніс 436 га жетіп, 2,7 есеге өсті.Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, агроөнеркәсіптік кешенге цифрландыру мен жасанды интеллект технологиялары енгізілуде. «Eurasia Farm Innovations» ЖШС 11 мың га аумақта смарт-егіншілік, топырақты жедел талдау және тыңайтқыштарды саралап енгізу технологияларын қолдануда. Жұмысшыларға жағдай жасау үшін жалпы құны 150 млн теңге болатын 7 заманауи капсулалық үй салынды.Ауданда соңғы 3 жылда 4,7 мың шаршы метр 70 пәтер – 5 көпқабатты және 1 екі пәтерлі тұрғын үй салынып, қайта жөнделді. Биыл 27 пәтер сатып алу жоспарлануда.Аудан орталығындағы 667,5 шаршы метрлік 21 пәтерден тұратын тұрғын үй кезекте тұрған әлеуметтік осал топтағы азаматтарға беріледі.Перелески ауылында ашылған жаңа дәрігерлік амбулатория заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілген. 2,4 мың тұрғын аудан мен қалаларға бармай-ақ, медициналық көмек ала алады.«Таза Қазақстан» акциясы аясында 2,1 мыңнан астам көшет пен ағаш отырғызылды, 25 мың тоннадан астам қоқыс шығарылды, 43 саябақ пен сквер абаттандырылды. 800 мың шаршы метр аумақ тазартылды, 26 ескі ғимарат сүріліп, 32 заңсыз қоқыс орны жойылды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1290499?lang=ru

Ү.ж. 9 қыркүйекте KazAID Басқарма Төрағасының орынбасары Жандос Асанов және KazAID Бас менеджері Назгуль Шарипова І.Жансүгіров атындағы Жетісу университетінде «Қазақстанның халықаралық даму мақсаттарындағы ынтымақтастық саласындағы рөлі» тақырыбына онлайн форматта қонақ дәріс өткізді.Дәріске Жетісу университетінің Құқық және экономика факультетінің деканы Ғалым Телеуов, Құқықтық пәндер кафедрасының меңгерушісі Даурен Бекежанов, халықаралық құқық білім беру бағдарламасының 2,3,4 курс студенттері қатысты.Оның барысында KazAID өкілдері қатысушыларды дамуға ресми көмек (ДРК) саласымен, қазақстандық ДРК компоненттерімен, KazAID қызметімен және Агенттік студенттерге ұсынатын мүмкіндіктермен таныстырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kazaid/press/news/details/1290469?lang=ru

Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жүгіністер санын азайту мақсатында салық төлеушілердің назарына келесіні жеткізеді.       Қазақстан Республикасы Салық кодексінің (бұдан әрі - ҚР СК) 21-бабының 16) тармақшасына сәйкес - тауарларға ілеспе жүкқұжат (бұдан әрі - ТІЖҚ) бұл тауарлардың қозғалысын бақылау үшін, оның ішінде салық төлеушіге тауарлардың тиелгенін растайтын тауарға ілеспе құжат.ҚР СК 179-бабының 3-тармағына сәйкес, ТІЖҚ-ны ресімдеу жөніндегі міндет қолданылатын тауарлардың тізбесін, сондай-ақ ресімдеу нысандарын, тәртібін және олардың құжат айналымын уәкілетті орган айқындайды.Атап айтқанда - «ТІЖҚ-ны ресімдеу жөніндегі міндет қолданылатын тауарлардың Тізбесін, сондай-ақ ТІЖҚ-ны ресімдеу нысандарын, Қағидаларын және олардың құжат айналымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің м.а. 2025 жылғы 31 қазандағы № 657 бұйрығымен.Жоғарыда аталған бұйрықтың 16-тармағына сәйкес, ТІЖҚ Салық кодексінің 179-бабына сәйкес жеткізуші (тауарларды импорттау кезінде - алушы) келесі мерзімдерде ұсынылады:ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды импорттау кезінде – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасынан өткенге дейін;тауарларды Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағына экспорттау кезінде – тауарларды тасымалдау, сату және (немесе) тиеу басталғанға дейін кешіктірмей;ЕАЭО-ға мүше бір мемлекеттің аумағынан ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағына Қазақстан Республикасының аумағы арқылы халықаралық автомобиль тасымалын жүзеге асырған кезде - Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасынан өткен кезде автомобиль өткізу пунктінде.ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарларды импорттау немесе Қазақстан Республикасының аумағынан ЕАЭО мүше мемлекеттерінің аумағына автомобиль немесе әуе көлігімен тауарларды экспорттау кезінде мемлекеттік кірістер органының қызметкері Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасынан өту фактісі ТІЖҚ-ға тиісті белгі қою арқылы расталады.  Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің қызмет аймағындағы автомобиль өткізу пункттерінде мемлекеттік шекарадан өту фактісін растау туралы ТІЖҚ-да белгі болмаған жағдайда («Қарақоға», «Қызылжар», «Бидайық» және «Жаңа жол» өткізу пункттері) салық төлеушілерге «WhatsApp» мессенджері арқылы ТІЖҚ-ға белгі қою үшін ақпаратты тауардың шекарадан өткені туралы талонды және ТІЖҚ нөмірін міндетті түрде қоса бере отырып, 8-778-571-88-08 қызметтік нөміріне жіберуді ұсынамыз ,экспорттық бақылау бөлімінің телефоны 8 (7152) 46-21-98.Қазақстан Республикасының «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 283-1-бабымен ТІЖҚ тіркеу кезіндегі бұзушылықтар үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылғанын еске саламыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1290457?lang=ru

2026 жылғы 11 қыркүйекте KazAID Басқарма Төрағасының орынбасары Жандос Асанов Халықаралық миграция ұйымының (ХМҰ) Қазақстандағы миссиясының басшысы Серхан Актопракпен кездесу өткізді.Сұхбат барысында тараптар ұйымдар арасында 2025 жылғы қыркүйекте қол қойылған Өзара түсіністік туралы меморандум шеңберіндегі ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kazaid/press/news/details/1290459?lang=ru

Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 518-бабының 2-тармағына сәйкес, бағалардың ең төменгі  деңгейін айқындау тәртібіне сәйкес бағалардың ең төменгі деңгейі қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесіне енгізілген тауарлар бойынша уәкілетті орган айқындайды.Оларға қатысты бағаның ең төменгі  деңгейі қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесін, сондай-ақ бағаның ең төменгі деңгейін айқындау тәртібін сауда қызметін реттеу саласындағы уәкілетті органмен келісім бойынша уәкілетті орган бекітеді. Ең төменгі бағалардың деңгейі тоқсан сайын айқындалады.2026 жылғы қаңтардан бастап Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті уәкілетті орган болып табылады.Комитет 2026 жылғы 01 сәуірден 30 маусымға дейінгі кезеңде Қазақстан аумағында өндірілетін тауарларға ең төменгі бағаларды белгіледі.Тізімге  өнімнің 28 түрі енді, оның ішінде:Май мөлшері 40%-дан аспайтын ірімшік, өзгелері - кг үшін 1 822 теңге;Өзге де балқытылған ірімшіктер, май мөлшері 36%-дан аспайтын, өңделмеген немесе ұнтақталмаған, құрғақ заттағы оның мөлшері 48%-дан асқан кезде- 2 985 теңге;Құс жұмыртқалары, қабығында, жаңа піскен, үй тауықтары (Gallus domesticus) - бір данасына 41 теңге;Жаңа піскен немесе тоңазытылған картоп, өзгелері - кг үшін 90 теңге;Жаңа піскен немесе тоңазытылған ақ қырыққабат, - кг үшін 72 теңге;Жаңа піскен немесе тоңазытылған сәбіз - кг үшін 106 теңге;Алма, 1 тамыздан 30 қарашаға дейін - кг үшін 175 теңге;Қатты бидай, өзгелері - кг үшін 83 теңге;Жұмсақ бидай мен спельтадан жасалған бидай ұны - кг үшін 175 теңге;Басқа да күнбағыс тұқымдары, ұсақталған немесе ұсақталмаған – кг үшін 201 теңге;Бастапқы орамадағы өзге де күнбағыс майлары немесе олардың фракциялары таза көлемі 10 литр немесе одан кем – кг үшін 451 теңге;Құрғақ немесе паста тәрізді, шикі, еттен, қосымша ет өнімдерінен немесе қан шұжықтар - кг үшін 2 063;Өзге шұжықтар және еттен, ет өнімдерінен немесе қаннан жасалған ұқсас өнімдер – кг үшін 1 521;Макарон өнімдері, басқа да кептірілген өнімдер - кг үшін 248 теңге;Көлемі бойынша 45,4% немесе одан аз спирт концентрациясы бар арақ, сыйымдылығы 2 литр немесе одан аз ыдыстарда - бір литр үшін 1 268.Қазақстанда өндірілмейтін (импортталатын) тауарлардың тізбесі 8 позицияны қамтиды, оның ішінде:Agaricus тектес саңырауқұлақтар, жаңа піскен немесе тоңазытылған, - бір кг үшін 754 теңге;Плантайндарды қоса алғанда, жаңа піскен банандар - кг үшін 403 теңге;Тәтті, жаңа піскен апельсин - кг үшін 277 теңге;Жаңа піскен және кептірілген мандариндер (танжериндер мен сатсуманы қоса алғанда) - кг үшін 269 теңге;Жаңа піскен құрма - кг үшін 208 теңге;Басқа жерде аталмаған немесе енгiзiлмеген күрделi органикалық өзге де ерiткiштер мен сұйылтқыштар; бояуларды немесе лактарды жоюға арналған дайын құрамдар - литріне 234 теңге.Vaccinium myrtillus түріндегі өсімдіктердің басқа жемістері, қайнаған суда немесе буда термиялық өңделген немесе өңделмеген, мұздатылған, қант немесе басқа тәттілендіргіш заттар қосылмаған – кг үшін 1432 теңге.Салық кодексінің 518-бабының 1-тармағында тауарлардың салық салынатын импортының мөлшері оларды сатып алу құны негізінде айқындалады деп көзделген.Оларға қатысты бағаның ең төменгі деңгейі қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесіне енгізілген импортталатын тауар бойынша құн белгіленген бағаның ең төменгі деңгейінен төмен мәлімделген кезде салық төлеуші осы Кодекстің 503-бабының 1-тармағында белгіленген мөлшерлеме бойынша көрсетілген сомалардың айырмасын ескере отырып, осы Кодекстің 530-бабында көзделген мерзімде салық төлеуге міндетті.      Салық органы салық төлеушінің осы тармақтың алтыншы бөлігінде белгіленген талапты сақтамауын анықтаған кезде бағаның ең төменгі деңгейі мен бағаның ең төменгі деңгейі қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесіне енгізілген импортталған тауардың мәлімделген құнының сомасы арасындағы айырма сомасы жеке шотты жүргізу тәртібіне сәйкес жеке шотқа есептеледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1290437?lang=ru

       Қазақстанда ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің аумағынан импортталатын тауарлардың жекелеген түрлерінің жаңартылған тізбесі, оларға қатысты бағалардың ең төменгі деңгейі (ХБО) және 2026 жылғы 1 шілдеден бастап 2026 жылғы 30 қыркүйек аралығында (қоса алғанда) қолданылатын ХБО мөлшері қолданылады. МБО өлшемдері тоқсан сайын жаңартылып отырады. Тоқсан сайын жаңарту қажеттілігі кейбір тауарлар бағасының маусымдылығына және импорт бағасының құбылмалылығына негізделген.         Оларға қатысты ХБО қолданылатын тауарлардың жекелеген түрлерінің тізбесі және ХБО айқындау қағидалары ҚР Қаржы министрінің м.а. 2025 жылғы 31 қазандағы № 658 бұйрығымен бекітілген. Тізім 2 топқа бөлінген 89 позицияны қамтиды: ҚР-да өндірілетін (81 тауар позициясы) және елде өндірілмейтін (8 позиция).Ресми бекітілген тізбе СЭҚ ТН (Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасы) кодтарымен егжей-тегжейлі регламенттелген.ХБО қолданылатын тауарлардың санаттары:Азық-түлік: сүт, кілегей, ірімшік, ірімшік, жұмыртқа, бал, картоп, көкөніс, алма, ұн, күнбағыс майы, макарон өнімдері және балалар тағамы.Алкоголь: этил спирті, коньяк және арақ.Азық-түлік емес тауарлар: минералды мақта, тыңайтқыштар мен майлар.ХБО-ны енгізудің мақсаты:Егер ЕАЭО-дан Қазақстан Республикасының резиденті импорттаған кезде тауардың мәлімделген құны ХБО-да белгіленгеннен төмен болса, қосылған құн салығы (ҚҚС) базалық ең төменгі баға деңгейіне сүйене отырып есептелетін болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1290413?lang=ru

Полгарди қ., 2026 жылғы 11 қыркүйек - Қазақстан Республикасының Мажарстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Анель Бақытбекқызы Будапешттен шамамен 80 шақырым жерде орналасқан Полгарди қаласындағы кеңестік әскери зираттың жөндеуден кейінгі салтанатты ашылу рәсіміне қатысты.Іс-шараға Ресей, Беларусь, Әзербайжан және Қырғызстан дипломатиялық өкілдіктерінің басшылары мен қызметкерлері, сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың өкілдері қатысты. Мажар тарапы атынан Полгарди қаласының мэрі Ласло Ньикош және Мажарстан Қорғаныс министрлігінің Әскери тарих институты мен музейінің өкілдері қатысты.Рәсімге қатысушылар Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында қаза тапқан кеңес жауынгерлерін еске алып, мемориалға гүл шоқтары мен гүлдер қойды.Бұл іс-шараның Қазақстан үшін ерекше маңызы бар. Әскери зиратта жерленгендердің арасында Қазақстанда туған жеті әскери қызметшінің есімі анықталған. Олар - гвардия лейтенанты Тұрсынбек Игимбетов, гвардия лейтенанты Нурадин Бурашев, гвардия кіші лейтенанты Обан Джумабеков, гвардия қатардағы жауынгері Адыльбегуй Атбер, қатардағы жауынгер Каби Иргалиев, қатардағы жауынгер Ардаш Мадаян және ефрейтор Иван Станкевич.Елші Анель Бақытбекқызы қаза тапқан қазақстандық жауынгерлердің рухына тағзым етіп, бауырластар зиратына гүл шоғын қойды.Анықтама: Полгарди қаласындағы кеңестік әскери зират - 1944-1945 жылдары Мажарстан аумағындағы ұрыс қимылдары кезінде қаза тапқан Қызыл армия әскери қызметшілері жерленген орындардың бірі. Мемориалдық кешен бауырластар және жеке қабірлерден, сондай-ақ алдында кеңес жауынгерінің мүсіні орнатылған орталық обелисктен тұрады.Жалпы, Мажарстанның барлық 19 облысы мен Будапешт қаласында Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіне жататын 800-ден астам кеңестік әскери жерлеу орны бар. Оларда 1944-1945 жылдары қаза тапқан Қызыл армияның 140 мыңнан астам солдаты мен офицері жерленген. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-budapest/press/news/details/1290408?lang=ru

Қыркүйектің екінші жексенбісі — Қазақстанда отбасылық құндылықтарды дәріптейтін қасиетті мереке, Отбасы күні.Отбасы — әрбір адамның алғашқы мектебі, сүйіспеншілік пен қамқорлықтың бастауы. Ата-әжелерімізге деген құрмет, ата-аналарымызға деген алғыс, балаларымызға деген мейірім — осының бәрі ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын асыл мұра.Осы мұра арқылы біз бүгінгі және болашақ ұрпақты жалғастырамыз. Барлық отбасыларға тыныштық, ынтымақ пен берекелік тілейміз!Отбасы күні құтты болсын!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1290396?lang=ru

Қазақстанда жоспарланып отырған климаттық жобаларды іске асыруға $4 млн-нан астам қаржы бағытталуы мүмкін. Климаттық технологияларды енгізу және экологиялық жобаларды қаржыландыру саласындағы ынтымақтастық перспективаларын «Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы» КЕАҚ (IGTIC) Басқарма төрағасы Сәкен Қалқаманов БҰҰ Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасы (UNEP) және БҰҰ Өнеркәсіптік даму ұйымы (ЮНИДО) өкілдерімен Баку климаттық іс-қимыл апталығы аясында талқылады.UNEP сарапшыларымен өткен кездесуде IGTIC-тің Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкімен бірлесіп іске асырып жатқан Технологиялық қажеттіліктерді бағалау (TNA) жобасын іске асыру нәтижелері талқыланды. Қазіргі уақытта жобаның қорытынды компоненті – Технологиялар жөніндегі іс-қимыл жоспарын әзірлеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.Сондай-ақ тараптар CCAC қаржыландыратын метан жобасын талқылады. Бұған дейін IGTIC Климаттың өзгеруі жөніндегі үйлестіру орталығымен бірлесіп, аграрлық сектордағы, атап айтқанда, мал шаруашылығындағы метан шығарындыларын азайтуға бағытталған жобаны гранттық қаржыландыруға өтінім берген болатын. Сонымен қатар Париж келісімінің 6-бабы шеңберінде орман-климаттық жобаларды іске асыру бойынша ынтымақтастық перспективалары қарастырылды. Талқылаулар тараптардың серіктестікті одан әрі нығайтуға өзара мүдделі екенін көрсетті.ЮНИДО сарапшысы Томаш Павелецпен өткен кездесуде тараптар Жасыл климат қорының қолдауымен Readiness III бағдарламасы аясында ұлттық климаттық инвестициялық платформаны құру мәселесін талқылады. ЮНИДО платформаның практикалық жұмыс істеу тетіктерін дамытуда Орталыққа техникалық қолдау көрсетуге дайын екенін білдірді. Сондай-ақ Readiness IV бағдарламасының келесі кезеңі аясында ынтымақтастық орнату перспективалары қарастырылды.Платформаны құру климаттық инвестицияларды ұлттық деңгейде үйлестіруге мүмкіндік беріп, жасыл акселерация жөніндегі өңірлік хаб арқылы тәжірибені Орталық Азия елдеріне таратуға негіз қалайды. Бұл бастама IGTIC-тің ЮНИДО-мен бірлесіп соңғы үш жылда жүзеге асырып келе жатқан GCIP жобасының жалғасы болмақ.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1290400?lang=ru