Қоғам
Астана мен Брюссель: диалогтан нәтижеге қарай 28.10.2025
Басылым: "Diplomatic World" журналыАвтор: ҚР-дың Бельгия Корольдігіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі, ЕО және НАТО жанындағы Миссиясының басшысы Роман Василенкоhttps://www.yumpu.com/en/document/read/70834314/diplomatic-world-magazine-78/154 Өзгермелі әлем және дипломатияның жаңа рөліБүгінгі халықаралық қатынастар жүйесінде дипломатия тек дәстүрлі немесе символдық сипатта ғана бола алмайды. Ол нақты нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған практикалық құрал болуға тиіс. Геосаяси теңгерімдер өзгеріске ұшырап, көпжақты ынтымақтастық қысымға түсіп, жаһандық жеткізу тізбектері қайта құрылып, энергия картасы трансформацияланып жатқан қазіргі кезеңде Қазақстан енді әлемдік саясат шетінде тұрған ел емес. Орталық Азиядағы бауырлас мемлекеттермен бірлесе отырып, Қазақстан Еуразияның жүрегіне айналып келеді – Шығыс пен Батысты жалғайтын табиғи көпір, диалог пен ынтымақтастықты ілгерілетуші өңірлік әрі халықаралық әріптес.Еуропаның жүрегінде орналасқан және Еуропалық одақ пен НАТО штаб-пәтерлеріне үй болған Бельгия Қазақстан үшін жай ғана серіктес мемлекет емес. Бұл – инновациялар, логистика және тұрақты даму салаларында жетекші орын алатын мемлекет. Қазақстан мен Бельгия өзара ықпалдастық арқылы ортақ мақсаттарды нақты нәтижелерге айналдырып, халықтардың игілігіне бағытталған және жаһандық тұрақтылықты нығайтатын жобаларды бірлесе іске асыра алады. Біздің саяси және сауда-экономикалық байланыстарымыз кеңейіп келе жатқандықтан, өзара тиімді серіктестікті одан әрі дамыту үшін зор мүмкіндіктер бар екенін байқаймыз.Қазақстанның Бельгиямен және жалпы Еуропалық одақпен өзара іс-қимылы көптеген бағыттарды қамтиды. Екіжақты форматтағы ынтымақтастық біздің көпжақты байланыстарымызды нығайтады, ал көпжақты ықпалдастық өз кезегінде екіжақты серіктестікті толықтырады.Еуропалық одақпен стратегиялық серіктестікҚазақстанның Еуропалық одақпен байланыстары берік негізге сүйенеді. 2020 жылдан бастап күшіне енген Кеңейтілген әріптестік және ынтымақтастық туралы келісім (КӘЫК) 29 бағытты қамтиды және ЕО-ның одаққа мүше емес мемлекеттермен жасасқан ең ауқымды келісімдерінің бірі болып саналады.Жоғары деңгейдегі саяси диалог қарқынды дамып келеді. 2025 жылғы 23 қыркүйекте Нью-Йорк қаласында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Еуропалық Кеңестің Төрағасы Антониу Коштамен кездесті. Келесі күні Мемлекет басшысы Бельгия Премьер-Министрі Барт де Вевермен келіссөздер жүргізді. Бұл кездесулер сындарлы ынтымақтастықтың ортақ басымдықтарын айқын көрсетті: критикалық шикізат, логистика, цифрлық инновациялар мен жасанды интеллект, ауыл шаруашылығы және білім беру салаларындағы өзара іс-қимылды кеңейту.Еуропа – Қазақстанның ең ірі сауда және инвестициялық серіктесі. 2024 жылы екіжақты сауда айналымы 50 млрд АҚШ долларына жуықтап, өсімін жалғастырып келеді. Тәуелсіздік алған уақыттан бері Қазақстан экономикасына Еуропалық одақ елдері 200 млрд АҚШ долларынан астам тікелей инвестиция құйды. Қазақстанда Еуропаның 3 мыңнан астам компаниясы табысты жұмыс істейді. Бельгия да осы өзара іс-қимылға айтарлықтай үлес қосуда: 2024 жылы Бельгиядан Қазақстанға келетін тікелей инвестициялар көлемі 1,2 млрд АҚШ долларын құрады, елімізде 70-тен астам бельгиялық кәсіпорын қызмет атқаруда.Сындарлы минералдар – Еуропаның жаңа экономикаға көшуінің негізіЕО-ның жасыл және цифрлық трансформациясын сәтті жүзеге асыру үшін сындарлы шикізаттың сенімді әрі тұрақты жеткізілімі қажет. 2030 жылға қарай сындарлы минералдарға деген сұраныс алты есе артады. Қазақстан ЕО айқындаған сындарлы шикізаттың 34 түрінің 21-ін өндіреді және қалғандарын өндіруге де әлеуеті бар. Ел әлемдегі табиғи уран өндіру бойынша көшбасшы болып табылады – жаһандық өндірістің шамамен 40 пайызы Қазақстанға тиесілі.Қазақстан мен ЕО арасында 2022 жылы қол қойылған шикізат, аккумуляторлар және сутек жеткізу тізбектері бойынша өзара түсіністік туралы меморандум іс жүзінде жүзеге асырылып жатыр. 2025 жылдың қыркүйегінде Еуропалық комиссияның төрағасы Урсула фон дер Ляйен ынтымақтастық аясындағы тек бір ғана жоба – «Сарытоган» – ЕО-ны жыл сайын 100 000 электр көлігіне аккумулятор өндіруге жеткілікті графитпен қамтамасыз ететінін атап өтті.Бельгияның химия өнеркәсібі – Антверпен мен Лимбургте шоғырланған әлемдік көшбасшылардың бірі – ынтымақтастық үшін табиғи синергия қалыптастырады. Қазақстанның шикізаттық қорын Бельгияның өңдеу технологиялары және өнеркәсіптік тұрақтылығымен ұштастыра отырып, біз Еуропаның стратегиялық жеткізу тізбектерін нығайтып, тұрақты қосылған құн қалыптастыра аламыз.Логистика: Орта дәліз және Антверпен-Брюгге портыБайланыстылық – ұран емес, стратегия. Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ), яғни Орта дәліз, бүгінде толық қуатта жұмыс істеп тұр. 2024 жылы бұл бағыт арқылы жүк тасымалдау көлемі 62%-ға өсіп, 4,5 млн тоннаға жетті, оның ішінде 56 мыңнан астам контейнер болды (+170%). Салыстыру үшін: 2020 жылы тасымал көлемі небәрі 860 мың тоннаны құраған. 2025 жылы 5,2 млн тоннадан астам, ал 2027 жылы 10 млн тоннаға дейін өседі деп күтілуде.Жыл сайын 278 млн тонна жүктi қайта өңдейтін Антверпен-Брюгге порты Еуропадағы екінші ірі порт болып табылады. Қазақстанның Шығыс–Батыс бағытындағы транзитін Бельгия порттары мен логистикалық операторларының мүмкіндіктерімен ұштастыру арқылы біз маршруттарды әртараптандырып қана қоймай, Азиядан Еуропаға жеткізу уақытын 15 күнге дейін қысқарта аламыз. Бұл еуропалық компаниялар үшін нақты тұрақтылық пен коммерциялық тиімділік береді.Цифрлық трансформация және жасанды интеллект«Цифрлық Қазақстан» күн тәртібі және Жасанды интеллект жөніндегі министрліктің құрылуы болашақ технологияларын дамытуға деген бейілділігімізді дәлелдейді. Біз үшін ЖИ (AI) тек тұжырымдамалық деңгейде ғана емес, нақты шешімдерде де енгізілуі керек – логистикалық оңтайландырудан бастап телемедицина мен цифрлық білім беруге дейін.Лёвен, Гент және Брюссель секілді жетекші ғылыми орталықтары бар Бельгия – табиғи әріптес. Ынтымақтастықтың перспективалы бағыттары: кедендегі тәуекелдерді басқарудың ЖИ жүйелері, шалғай аймақтарға арналған электрондық денсаулық сақтау платформалары, инновацияларды реттеу – бүгінде 70 елден 4 000-нан астам компанияны біріктіретін «Астана» халықаралық қаржы орталығы (АХҚО) арқылы жүзеге асады.Жасыл энергетика және климаттық мақсаттарҚазақстан 2060 жылға қарай көміртек бейтараптығына қол жеткізуді мақсат етіп отыр. Электр энергетикасындағы жаңартылатын энергия үлесі қазірдің өзінде 7%-дан асты, ал 2030 жылға қарай бұл көрсеткішті 15%-ға жеткізу – шынайы мақсат.Бельгия теңіз жел энергетикасы, сутек өндірісі және күн энергетикасын интеграциялау салаларында табысты тәжірибеге ие. Бұл әріптестікке кең мүмкіндіктер ашады: қазақстандық далаларда гибридті жел-күн электр станцияларын құрудан бастап жасыл сутекті пилоттық өндіріске дейін. Aerospacelab бельгиялық компаниясы спутниктік технологияларды дамытып отыр, олар Қазақстанда дәлме-дәл егіншілік пен экологиялық мониторинг үшін қолданылуы мүмкін – және біз мұндай ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделіміз.Гуманитарлық байланыстар, мәдениет және білімДипломатиялық келісімдер маңызды, алайда ұзақ мерзімді әріптестік адамдар арасындағы байланыстар арқылы қалыптасады. Қазақстан соңғы бес жылда ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерге жұмсалатын шығындарды дерлік үш есе арттырды, ал Бельгия университеттері Еуропадағы үздіктердің қатарына кіреді. Бірлескен білім беру бағдарламалары мен ғылыми жобаларды кеңейту елдеріміз арасындағы ынтымақтастықты тереңдете түседі.Мәдени алмасулар — әдебиет, музыка, өнер, сондай-ақ қалалар арасындағы бауырластық жобалары (мысалы, Семей мен Ипр) — өзара түсіністікті нығайтады. Туризм де жоғары қарқынмен дамып келеді: 2024 жылы Қазақстанды 15 млн шетелдік турист ziyaret етті (өткен жылмен салыстырғанда +66%). Бельгиялық туроператорлар Қазақстанды Жібек жолы бағыты мен табиғи туризм үшін перспективалы бағыт ретінде қарастыра бастады.Алға қадам: диалогтан нәтижегеБүгінде Астана мен Брюссель ынтымақтастықтың жаңа кезеңіне қадам басты. Сындарлы шикізаттан бастап жасанды интеллектке дейін, жасыл энергетикадан көлік байланысына дейін — біздің мүдделеріміз бірін-бірі толықтырады. Әлеует зор, бірақ жауапкершілік те сондай жоғары.Біздің қолымызда қайталанбас мүмкіндік бар. Міндет – ынтымақтастық қарқынын сақтап қана қоймай, өзара іс-қимылды сапалы жаңа деңгейге көтеру. Барлық тетіктер дайын: КРПС, шикізаттық әріптестік туралы келісімдер, Орта дәлізге инвестициялар. Ендігі бастысы – жедел, жүйелі және стратегиялық тұрғыда әрекет ету.Бельгия және Еуропалық одақ сынды сенімді әріптестермен біз диалогтан нақты нәтижелерге көшеміз — орнықты, инновациялық және өзара тиімді болашақты бірлесе құра отырып. Біз бірнеше жыл ішінде Қазақстан, Бельгия және Еуропалық одақ арасындағы ынтымақтастықтың жаңа дәуірі туралы айта алатынымызға сенімдіміз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brussels/press/news/details/1093742?lang=kk
Йель университетінің кітапханасы қазақ ойшылдары мен композиторларының еңбектерімен толықты 28.10.2025
Нью-Хейвен, Коннектикут штаты, АҚШ, 2025 жылғы 25 қазан – АҚШ-тағы ең ірі академиялық кітапханалық орталықтардың бірі – Йель университетінің Sterling Memorial Library ғимаратында қазақтың көрнекті ойшылдары мен композиторларының кітаптары мен ноталық жинақтарын сыйға тарту рәсімі өтті.Аталған бастама Қазақстан мен Америка Құрама Штаттары арасындағы мәдени және білім беру байланыстарын одан әрі кеңейтуге бағытталған.Іс-шараға Йель университетінің Музыка кітапханасының директоры Рутанн МакТайр, тарихи жазбалар бөлімінің жетекшісі Марк Бейли, Global Music Partnership ұйымының негізін қалаушы Владимир Дё, сондай-ақ қазақ диаспорасының өкілдері, ҚР Нью-Йорктегі Бас консулдығының қызметкерлері және Йельде білім алып жүрген қазақстандық студенттер қатысты.Кітапхана қорына Абай Құнанбайұлының шығармалары, Шоқан Уәлихановтың таңдамалы зерттеулері және заманауи қазақ прозасының бірқатар басылымдары табыс етілді.Ерекше орын қазақ оркестрлік музыкасының бай дәстүрін бейнелейтін композитор Қуат Шілдебаевтың ноталық партитураларына берілді.Партитураларды тапсыру рәсімі академиялық ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін ашты. Музыкалық материалдар Йель университетінің тарихи дыбыс жазбалары бөлімінің ғылыми-зерттеу және орындаушылық қызметіне енгізіліп, АҚШ академиялық қауымдастығына қазақтың ұлттық музыкасына қолжетімділікті қамтамасыз етеді.Йель университетінде, сондай-ақ, Республика күніне арналған қазақ классикалық музыкасының концерті өтті. Бағдарлама Global Music Partnership ұйымының көркемдік жетекшісі Владимир Дё-нің бастамасымен, Йель университетінің профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттік қауымдастығының қолдауымен әзірленді.Концерт бағдарламасына дәстүрлі қазақ музыкасына негізделген туындылармен қатар, ұлттық композиторлық мектептің дамуын айшықтайтын заманауи авторлардың шығармалары енді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-newyork/press/news/details/1093747?lang=kk
Қазақ ұлттық хореография академиясының студенті IX Бейжің балет байқауында жеңімпаз атанды 27.10.2025
21–27 қазан аралығында Қытайда Би білімінің дүниежүзілік альянсы (World Dance Education Alliance) аясында IX Бейжің балет байқауы және Бейжің би академиясының форумы өтті.Байқауда Қазақстанның намысын Қазақ ұлттық хореография академиясының студенті Әбілмансұр Сырманов қорғады. Финалда ол А. Аданның «Жизель» балетіндегі Альберттің вариациясын және заманауи би нөмірін орындап, алтын медаль иегері атанды.Байқау қазылар алқасының құрамында әлемге әйгілі балет өнерінің майталмандары – Нина Ананиашвили, Владимир Малахов, Син Лили, Эрик Гильере және басқалары болды. Ал байқаудың кеңесшісі ретінде Сяо Сухуа, Джао Рухенг, Фэн Инг және өзге де танымал тұлғалар шақырылды.Академияның көркемдік жетекшісі Алтынай Асылмұратова бұл жеңіс Қазақстанның әлемдік балет сахнасындағы беделін арттыра түсетін маңызды жетістік екенін атап өтті.Биылғы байқауға 10 елден келген 57 орындаушы қатысып, әлемнің жетекші балет мектептерін таныстырды.Студенттердің Қытайға сапары Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің, CNPC және PetroKazakhstan компанияларының қолдауымен, сондай-ақ Қазақстанның Қытайдағы Елшілігінің ықпалдастығымен ұйымдастырылды. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mam/press/news/details/1093712?lang=kk
СҚО-да еліміздегі алғашқы аудандық креативті IT-орталық ашылды 27.10.2025
Солтүстік Қазақстан облысының Шал ақын ауданы, Сергеевка қаласында Қазақстандағы алғашқы аудандық креативті Esil.AI атты IT-орталық ашылды. Бастама аймақтық Qyzyljar Creative Center хабының бірыңғай желісінің аясында жұмыс істейді.Орталықтың мақсаты – ауыл тұрғындарының цифрлық сауаттылығын арттыру, IT-кәсіпкерлікті дамыту және жаңаша ойлауды қалыптастыру.Esil.AI орталығы – ауыл халқын креативті экономикаға тартуға, технологиялық кәсіпкерлікті дамытуға және жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталған Digital Keruen өңірлік жобасының бір бөлігі.IT-орталық аудандық кітапхана ғимаратында орналасқан және жалпы ауданы 134 шаршы метр болатын екі қабатты қамтиды. Кеңістік ноутбуктармен, интерактивті панельмен, оқу дронымен, 3D-принтермен және курстар, хакатондар мен тәжірибелік сабақтар өткізуге арналған жабдықтармен жасақталған.Esil.AI орталығында қазірдің өзінде жасанды интеллект (AI), цифрлық сауаттылық, негізгі компьютерлік дағдылар, дизайн және креативті мамандықтар бойынша курстар басталды.Оқыту кезең-кезеңмен, базалық деңгейден бастап, жоғары деңгейге дейін жүргізіледі. Болашақта онлайн-курстар мен көшпелі шеберлік сабақтарын іске қосу жоспарланған. Жобаға ауыл тұрғындарының барлығы қатыса алады. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mam/press/news/details/1093706?lang=kk
Ұландықтар үлгі көрсетуде: күш құрылымдар арасында алғаш болып "Ұлттық диктант" жобасына қатысты 27.10.2025
Республика күні қарсаңында Астанада Қазақстан Республикасы ІІМ Ұлттық ұланы 6636 әскери бөлімінің базасында қазақтың ұлы ағартушысы және жазушысы Ахмет Байтұрсыновтың "Оқу жайы" тақырыбында ашық республикалық диктант өтті.Диктантқа жүзге жуық әскери қызметші қатысты. Іс-шараның негізгі мақсаты —мемлекеттік тілді насихаттау, жазбаша сауаттылықты дамыту және ұландықтардың тіл білуге деген қызығушылығын арттыру.— Диктант өткізудің арқасында біз мемлекеттік тілді білу әрбір әскери қызметшінің кәсіби және мәдени даярлығының ажырамас бөлігі болып табылатынына тағы да көз жеткіздік. Мұндай іс-шаралар тілге деген қызығушылықты нығайтуға және жеке құрамның сауаттылық деңгейін арттыруға ықпал етеді, - дейді бөлімнің тәрбие және әлеуметтік-құқықтық жұмыстар бөлімшесі бастығының мемлекеттік тілді енгізу жөніндегі аға көмекшісі майор Әсемгүл Мұхамедрахимова.Диктант басталар алдында әскери қызметшілерге белгілі қоғам қайраткерлері мен тіл саласындағы сарапшылар сөз сөйлелі. Дәлірек ац сақ, ұландықтарға "Тіл —қазына" ғылыми-практикалық орталығының бас директоры Мақпал Жұмабай және Халықаралық Қазақ тілі қоғамының атқарушы директоры Сайлаухан Абылай үндеу білдірді. Олар Тәуелсіздік пен халық бірлігінің маңызды символы ретінде — қазақ тілін сақтау мен дамытудың маңыздылығын атап өтті.Диктант арнайы жабдықталған оқу сыныптарында өткізілді. Қатысушылар патриоттық мәтінді ауызша тыңдағаннан кейін жазды.Айта кету керек, қатысушыларға электронды алғыс хаттар және kitap қосымшасына тегін жазылым беріледі.Әскери қызметшілердің "Ұлттық диктант" республикалық жобасына қатысуы — білім сынағы ғана емес, сонымен қатар Отан қорғаушылар арасында тіл мәдениетін дамытуға маңызды үлес болды. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1093685?lang=kk
Таиланд пен Камбоджа арасындағы қақтығысты бейбіт жолмен реттеу жөніндегі бірлескен декларацияның қол қойылуына орай Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің мәлімдемесі 27.10.2025
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі 2025 жылғы 25-28 қазанда Куала-Лумпурда өтіп жатқан Оңтүстік Шығыс Азия мемлекеттері қауымдастығының (АСЕАН) 47-ші саммиті аясында АҚШ Президенті Дональд Трамптың және Малайзияның Премьер-министрі Анвар Ибрагимнің тікелей қатысуымен Таиланд Корольдігі мен Камбоджа Корольдігі арасындағы қақтығысты бейбіт жолмен реттеу жөніндегі бірлескен декларацияның қол қойылуын құптайды.Қазақстан Оңтүстік Шығыс Азия өңірінде бейбітшілік пен тұрақтылықты қалпына келтіруге бағытталған тараптардың күш-жігерін жоғары бағалайды. Қол жеткізілген уағдаластықтар БҰҰ Жарғысының негізгі қағидаттарына, қауіпсіздік пен өркендеуді қамтамасыз етуге бейілділікті көрсетеді, сондай-ақ кез келген дауларды реттеуде дипломатиялық шешімдердің баламасыздығын дәлелдейді.Осы Бірлескен декларацияның қол қойылуы Таиланд пен Камбоджа арасындағы достық және тату көршілік қатынастардың одан әрі нығаюына берік негіз қалайтынына және де АСЕАН аясындағы өңірлік ынтымақтастықты тереңдетуге өз үлесін қосатынына сенімдіміз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1093682?lang=kk
АСПАН, ҚУАНЫШ, БІРЛІК: ШЫМКЕНТ МЕРЕКЕНІ Ашық түстермен тойлады. 27.10.2025
Республика күніне орай еліміздің үшінші ірі қаласында қала тұрғындары мен қонақтары үшін ауқымды мәдени, спорттық және рухани іс-шаралар өтті. Шымкент аспанын кемпірқосақтың әр түсімен бояған жарқыраған батпырауық фестивалі мерекенің ең басты ерекшелігі болды. Қала әкімдігі ұйымдастырған фестиваль отбасылық демалыс мәдениетін дамыту, жастардың шығармашылық әлеуетін арттыру, ашық ауада белсенді демалысты кеңінен насихаттауды мақсат етті. Қаланың орталық саябақтарында түрлі-түсті батпырауықтар аспанға ұшып, қуаныш пен шабыт атмосферасын тудырды. Балалар мен ата-аналар қуанышпен батпырауықтарын ұшырды, мерекелік атмосфераны тамашалап, бірге уақыт өткізді. Бағдарламада батпырауық ұшыру жарыстары, балалар шеберханалары, көпіршікті шоу, анимациялық қойылымдар болды. Ди-джейлер мен бишілер мерекенің көркін қыздырып, концерттік бағдарлама көпшіліктің көңілінен шықты. Сонымен қатар, велоспорт жарыстары, көше биі шайқастары және мотоцикл маусымының салтанатты жабылуы күннің жарқын көрінісін берді. «Visit Shymkent» туристік ақпараттық орталығының жетекшісі Ерлан Омаров шараның маңыздылығын атап өтті. "Фестивальдің басты идеясы - қала тұрғындарына көтеріңкі көңіл-күй сыйлау және отбасылық көңіл көтеру мәдениетін насихаттау. Бүгінгі мереке жай ғана батпырауық шеру емес, шығармашылық пен белсенділік мерекесі. Үздік қатысушылар бағалы сыйлықтармен марапатталады. Бұл алдағы жылы бастаманы ынталандырады", - деді ол. Фестиваль мегаполис тұрғындары мен қонақтары үшін көптен күткен отбасылық мерекеге айналды. Аспанда қалықтаған бүлдіршіндердің күлкілері мен түрлі-түсті батпырауықтар Шымкентті бақыт пен бірлікке бөледі. Шара қаланың туристік профилін нығайтып, тұрғындарға қуат пен шабыт сыйлады. Дәл осы күні Достық үйінде Республика күні мен Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығына арналған «Бірлік – күш-қуатымыз!» атты жалпыұлттық бірлік фестивалі өтті. Грузин этномәдени орталығы ұйымдастырған бұл шара шынайы достық пен келісім мерекесіне айналды. Түрлі этнос өкілдері өздерінің салт-дәстүрлерін, әндерін, билерін ортаға салып, көрермендерге ұмытылмас әсер сыйлады. Ассамблея ғимаратының сыртындағы алаңда спорттық жарыс өтіп, қол күресінен мықтылар анықталды. Қатысушылар өздерінің қайсарлықтарын көрсетіп, салауатты өмір салтын насихаттап, мерекелік күнді ерекше атап өтті. Сонымен қатар, қаладағы саябақтар мен алаңдарда «Шымқала кештері» атты ашық аспан астындағы концерттер ұйымдастырылып, қаланың шығармашылық ұжымдары шырқаған музыкалық-би нөмірлерін орындап, мерекенің көркін жалғастырды. Мегаполистің түкпір-түкпірінде қатар өткізіліп жатқан іс-шаралардың сан алуандығы Шымкенттің өмірдің, өнердің, бірлік пен шаттықтың қаласы екенін тағы бір дәлелдеді. Тұрғындар Республика күнін бұлтсыз аспанда қалықтаған батпырауықтай көтеріңкі көңіл-күйдің, достық пен келісімнің мерекесі ретінде еске алды.
ШАТТЫҚҚА ТОЛЫ КҮН: ШЫМКЕНТ АСПАНЫН БАТПЫРАУЫҚТАР ФЕСТИВАЛІ КӨРКЕЙТТІ 27.10.2025
Республика күні мерекесі аясында үшінші мегаполисте қала тұрғындары мен қонақтары үшін ауқымды мәдени, спорттық және рухани іс-шаралар ұйымдастырылды. Шымкент аспанын түрлі түстерге бояған «Батпырауықтар фестивалі» мерекенің басты сәніне айналды.Қала әкімдігі ұйымдастырған фестивальдің мақсаты — отбасылық демалыс мәдениетін дамыту, жастардың шығармашылық әлеуетін арттыру және ашық аспан астында белсенді демалысты насихаттау болды.Қаланың орталық саябақтарында өткен шарада түрлі пішіндегі және түстердегі батпырауықтар аспанмен тілдесіп, тұрғындарға ерекше әсер сыйлады. Балалар мен ата-аналар бірге батпырауық ұшырып, ұмытылмас сәттерге куә болды.Фестиваль аясында батпырауық ұшыру жарыстары, балаларға арналған шеберлік сабақтары, сабын көпіршіктер шоуы мен анимациялық қойылымдар ұйымдастырылды. Сондай-ақ диджейлер мен бишілердің қатысуымен өткен концерттік бағдарлама мерекелік көңіл-күйді арттыра түсті. Велоәуесқойлар жарысы мен көше биі сайыстары өткізіліп, мото-маусымның салтанатты жабылуы күннің көркін аша түсті.«Visit Shymkent» туристік ақпараттық орталығының басшысы Ерлан Омаров фестивальдің маңыздылығына тоқталды. — Бұл шараның басты идеясы – қала тұрғындарына көтеріңкі көңіл-күй сыйлап, отбасылық демалыс мәдениетін қалыптастыру. Бүгінгі фестиваль - тек батпырауықтар шеруі емес, бұл шығармашылық пен белсенділіктің мерекесі. Сонымен қатар, қатысушылардың көрсеткен шоу бағдарламаларының үздіктеріне бағалы сыйлықтар табысталды. Бұл олардың еңбегін ынталандырып, келесі жылы да белсенділік танытуға серпін береді, – деді ол.Фестиваль қалалықтар мен қонақтар үшін көптен күткен отбасылық мерекеге айналды. Көкке самғаған батпырауықтар мен балалар күлкісі Шымкент аспанын шаттыққа бөледі. Мереке қаланың туристік тартымдылығын арттырып, тұрғындарға сергектік пен жаңа серпін сыйлады.Осы күні «Достық үйінде» Республика күні мен Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығына арналған «Бірлікте – күшіміз!» атты халықтар достығы фестивалі өтті. Грузин этномәдени орталығы ұйымдастырған шарада түрлі этнос өкілдері өз мәдениеттерін таныстырып, көрермендерге ән мен биден шашу шашты.Сондай-ақ Ассамблея ғимаратының алаңында спорттық жарыстар ұйымдастырылып, армрестлингтен үздіктер анықталды. Қатысушылар салауатты өмір салтын насихаттап, мерекенің рухын биіктете түсті.Қала саябақтары мен гүлзарларында өткен «Шымқала кештері» атты ашық аспан астындағы концерттік бағдарламалар мерекенің шырайын кіргізді. Қалалық өнер ұжымдары көрермендерге әсерлі ән мен биден шашу шашып, мерекелік көңілді жалғастырды.Бір мезетте өткен бұл түрлі бағыттағы іс-шаралар Шымкенттің өмірге, өнерге, бірлік пен шаттыққа толы қала екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Республика күні — батпырауықтай биік ұшқан көңіл-күймен, ел бірлігі мен татулықтың нышаны ретінде есте қалды.
Шымкентте екінші республикалық «Respublica Asyq Atu» турнирі өтті 27.10.2025
Республика күні мерекесі аясында Шымкент қаласында көне ұлттық спорт түрлерінің бірі – асық ату бойынша еліміздегі ең ірі жарыс – екінші республикалық «Respublica Asyq Atu» турнирінің финалы жоғары деңгейде өтті.Биылғы турнирге республиканың барлық өңірінен келген 40 үздік спортшы қатысып, бақтарын сынады. Ұлттық ойынға арналған бұл дода спортшылар мен көрермендерді, сондай-ақ құрметті қонақтарды біріктіріп, нағыз ұлттық рухтың мерекесіне айналды.Финалдық ойындармен қатар, концерттік бағдарлама мен ұлттық спорт түрлерінен өткізілген шеберлік сабақтары мыңдаған қала тұрғыны мен қонақтардың қызығушылығын тудырды.Парламент Мәжілісінің депутаты, Қазақстан Республикасы Асық ату федерациясының президенті Олжас Құспеков турнирдің ашылуында ұлттық спорттың маңыздылығына тоқталып өтті.«Бүгін асық ойыны арқылы біз өз түп-тамырымызға, халқымыздың рухани коды мен дәстүріне қайта оралып отырмыз. Асық ату – барлық ұлттық спорт түрлерінің бастауы. Оның тарихы ғасырлар қойнауынан бастау алады және халқымыздың тұрмысымен тығыз байланысты. Бүгінгі турнир ұлттық спорттың халықтық құндылық екенін дәлелдеп отыр. Біз асық атуды тек дәстүр ретінде емес, қоғамды біріктіретін заманауи мәдени құбылыс ретінде дамытуымыз қажет. Өйткені ұлттық спорт – жай ғана тренд емес, ол ұлттың болмысы, рухы мен патриотизмі», – деді Олжас Құспеков.Қызу тартысқа толы финал қорытындысында Ақтөбе облысының спортшысы Құлыбек Ғарышбек турнир жеңімпазы атанып, оған қазақстандық автомобиль компаниясы шығарған автокөлік табысталды.Екінші орын иегері – Түркістан облысының спортшысы Әбілхан Талғар – 1 миллион теңге көлемінде сыйақы иеленсе, үшінші орын алған Батыс Қазақстан облысының өкілі Сламқұл Бақдәулетке 500 мың теңге табыс етілді.Сонымен қатар, AMANAT партиясының арнайы 300 мың теңгелік сыйлығы Павлодар облысының спортшысы Жаздықбай Керімге берілді.Жартылай финалдар мен шешуші ойындар асық ату шеберлерінің жоғары деңгейін және бұл спорт түріне деген жастар арасындағы қызығушылықтың артып келе жатқанын айқын көрсетті.Турнирдің еліміздің үшінші шаһарында өткізілуі кездейсоқ емес. Былтыр өткен бірінші республикалық турнирде Шымкент қаласының спортшылары жоғары нәтиже көрсетіп, бас жүлдені еншілеген болатын. Сол себепті 2025 жылы Шымкент «Respublica Asyq Atu» турнирінің астанасы атанды.Бұл – өңірдің ұлттық спорттың дамуына қосқан үлесін көрсететін маңызды оқиға.Шымкенттегі турнир қаланы асық ату спортының дамуының орталығы ретінде айқындады. Бұл жарыс ұлттық спорттың ұрпақтар мен өңірлерді біріктіріп, мәдени мұраны сақтау ісінде маңызды рөл атқаратынын дәлелдеді.«Respublica Asyq Atu» турнирі көне ұлттық ойынды жаңа серпінмен дамытып, оны заманауи бұқаралық қозғалысқа айналдыруға зор үлес қосты.
Шымкентте «Respublica Asyq Atu» екінші республикалық турнирі өтті. 27.10.2025
Республика күнін мерекелеу аясында Шымкентте «Respublica Asyq Atu» екінші республикалық турнирінің финалы өтті. Бұл Қазақстанның көне ұлттық спорт түрлерінің бірі асық атудан еліміздегі ең ірі жарыс. Биылғы жылы турнирге еліміздің барлық аймақтарынан 40 мықты ойыншы жиналды. Бұл ауқымды спорттық шара спортшыларды, көрермендерді, мәртебелі меймандарды біріктіріп, ұлттық рух пен бірліктің нағыз мерекесіне айналды. Көрермендерге финалдық ойындардан бөлек концерттік бағдарлама мен ұлттық спорт түрлерінен шеберлік сабақтары ұсынылып, мыңдаған қала тұрғындары мен қонақтарының қызығушылығын тудырды. Турнирді ашқан Қазақстан Республикасы Асық ату федерациясының төрағасы, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты Олжас Құспеков ұлттық дәстүрді сақтау мен насихаттаудың маңыздылығын атап өтті: "Асық ойыны арқылы халқымыздың түп-тамырына, рухани кодына, салт-дәстүріне қайта ораламыз. Асық ату – барлық ұлттық спорт түрлерінің бастауы. Оның тарихы ғасырлар бойы жалғасып, қазақ халқының тұрмыс-тіршілігімен тығыз байланысты. Бүгінгі турнир ұлттық спорттың ұлттық қазына екенін дәлелдейді. Біз асық ойынын тек заманауи дәстүр ретінде ғана емес, сонымен қатар мәдени ойын ретінде де дамытуға тырысамыз. Өйткені, ұлттық спорт – бұл ұлттың рухының, мінезінің, патриотизмінің көрінісі», - деп атап өтті Олжас Құспеков. Тартысқа толы финалдық жекпе-жектен Ақтөбе облысының спортшысы Құлыбек Ғарышбек жеңіске жетіп, отандық компания шығарған көлікпен марапатталды. Екінші орын Түркістан облысының спортшысы Әбілхан Талғарға бұйырды, ол 1 миллион теңге ақшалай сыйлыққа ие болды. Үшінші орын Батыс Қазақстан облысының өкілі Сламқұл Бақдәулетке бұйырды, ол 500 мың теңге ақшалай сыйлықпен марапатталды. Сонымен қатар, АМАНАТ кешінің 300 мың теңге арнайы жүлдесі Павлодар облысының спортшысы Жаздықбай Керімге бұйырды. Жартылай финал мен финал қатысушылардың жоғары шеберлігін және жастардың ұлттық спортқа деген қызығушылығының артқанын көрсетті. Соңғы орын ретінде Шымкенттің таңдалуы кездейсоқ емес еді. Өткен жылы осы өңірдің спортшылары ерекше нәтиже көрсетіп, алғашқы турнирдің бас жүлдесін де Шымкент қаласынан келген өкіл жеңіп алды. Сондықтан 2025 жылы Шымкент ресми түрде «Respublica Asyq Atu» турнирін өткізетін қала болып танылды. Бұл шара облыстың ұлттық спортты дамытуға қосқан елеулі үлесін дәлелдеді. Шымкентте өткен турнир асық атудың жай ғана көне ойын емес, еліміздің ұрпақтары мен аймақтарын біріктіруге қабілетті мәдени мұраның маңызды элементі екенін тағы бір дәлелдеді. «Respublica Asyq Atu» бұл көне спорт түрін ұлттық салт-дәстүрді сақтауға және патриоттық рухты нығайтуға ықпал ететін заманауи бұқаралық қозғалысқа айналдыра отырып, танымал етуге тың серпін берді.
Қазақстан мен Индонезия іскерлік әріптестікті кеңейтуде 27.10.2025
2025 жылғы 25 қазан, Джокьякарта қаласы - Индонезия өңірлерімен инвестициялық және сауда-экономикалық ынтымақтастықты нығайту жөніндегі жұмыс шеңберінде Қазақстан Елшісі Сержан Әбдікәрімов Ява аралының шығыс бөлігіндегі Джокьякарта қаласында 4-ші жыл сайынғы Индонезия кәсіпкерлер палатасының (KEIND) Ұлттық конференциясында сөз сөйледі. Дипломат еліміздегі қолайлы инвестициялық және іскерлік ахуалды таныстырып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Қазақстан жасанды интеллект дәуірінде: цифрлық трансформация арқылы ағымдағы міндеттер мен шешімдер» атты қыркүйек айындағы Қазақстан халқына Жолдауы аясында екіжақты ынтымақтастықты дамытудың перспективалық бағыттары мен жаңа тауашалары туралы атап өтті. Индонезияның іскер топтары энергетика және тау-кен өнеркәсібі, көлік және логистика, ауыл шаруашылығы және азық-түлік өңдеу, цифрландыру және жасанды интеллект, туризм және “Астана халықаралық қаржы орталығының” қызметі аясында ислам банкингі салаларының өзара тиімді кооперациясына шақырылды. Елші Қазақстан экономикасына кемінде 300 мың АҚШ долларын инвестициялаған жағдайда инвестор "алтын виза" және Қазақстанда 10 жыл тұруға рұқсат алатынын атап өтті. Индонезия азаматтары үшін Қазақстанда 30 күнге дейін визасыз режим туралы айтылып, Қазақстанның бай туристік әлеуеті туралы бейнероликтер көрсетілді. Іс-шара соңында Индонезиялық кәсіпкерлер өздерін қызықтырған сұрақтарға жауап алып, Қазақстанда өз бизнесін дамытуға және кеңейтуге іс жүзінде қызығушылық білдірді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-jakarta/press/news/details/1093667?lang=kk
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары Жаслан Мәдиев Луганода Қазақстанның цифрлық бастамаларын ұсынды 27.10.2025
Лугано, 25 қазан - Швейцарияға сапары барысында Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Лугано қаласының мэрі Мишель Фолеттимен кездесу өткізіп, Қазақстанның өкілді бизнес делегациясының сүйемелдеуімен Plan ₿ халықаралық форумына қатысты.Кездесу барысында тараптар цифрлық технологиялар, жасанды интеллект, финтех және цифрлық экономиканы дамыту саласындағы ынтымақтастық перспективаларын талқылады. Лугано криптовалюта мен блокчейн технологияларын қалалық экономика мен күнделікті өмірге біріктіруге бағытталған Plan ₿ бағдарламасын жүзеге асыратын цифрлық активтерді енгізу саласындағы Еуропадағы көшбасшылардың бірі. Жаслан Мәдиев Қазақстанның цифрлық трансформация, электрондық үкімет және жасанды интеллект саласындағы жетістіктерін таныстырып, экономиканы жаңғыртуға және цифрлық дамуды жеделдетуге бағытталған бастамалар туралы айтып берді. Тараптар заманауи цифрлық экожүйені құруда, білім беруді, ғылымды және мемлекеттік басқаруды дамытуда бірлесіп жұмыс істеу үшін жоғары әлеуетті атап өтті.Сапар аясында Жаслан Мәдиев Луганодағы жетекші ғылыми орталықтардың, соның ішінде Швейцария Ұлттық суперкомпьютерлік орталығының (CSCS), Жасанды интеллект саласындағы зерттеулер институтының (IDSIA) және Тұрақты технологиялар және цифрлық қоғам институтының (ISTePS) қызметімен танысты.Премьер-Министрдің орынбасары АҚШ Ақ үйінің кеңесшісі Бо Хайнспен және Австрияның бұрынғы канцлері Себастьян Курцпен және басқалармен бірге Plan ₿ конференциясының «Биткоин мен саяси институттардың жақындасуы» тақырыбында панельдік сессияның спикері болды. Талқылау барысында мемлекеттердің цифрлық валюталарға деген сенімін қалыптастырудағы рөлі, криптоактивтерді реттеу және мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен тиімділігін арттыру үшін орталықтандырылмаған технологиялардың әлеуеті талқыланды. Ол жасанды интеллектті, үлкен деректерді және цифрлық экономиканы реттеу жөніндегі заңнаманы жетілдіру, сондай-ақ Alatau city инновациялық жобасын іске асыру саласындағы реформаларға ерекше назар аударды.Сонымен қатар, Жаслан Мәдиев стейблкоиндердің ірі эмитенті Tether компаниясының басшыларымен жеке кездесулер өткізді, оның барысында Қазақстанға инвестицияларды тарту және компанияның ұлттық криптоэкожүйені дамытуға қатысуы мәселелері талқыланды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bern/press/news/details/1093638?lang=kk
БЖЗҚ салық заңнамасына енгізілген өзгерістерді естеріңізге салады 26.10.2025
Өзекті сауалдар Қолданыстағы Салық кодексіне әлеуметтік осал санаттарға жататын тұлғалардың біржолғы зейнетақы төлемі (БЗТ) түріндегі табысына салық шегерімдерін қолдану мерзімдеріне қатысты қандай өзгерістер енгізілді?Қолданыстағы салық заңнамасына сәйкес тұрғын үйге немесе емделуге біржолғы зейнетақы төлемдерін (БЗТ) пайдаланған кезде жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу салымшының таңдауына қалдырылады: БЗТ алған кезде бірден немесе кесте бойынша зейнетақы төлемдеріне дейін кейінге қалдыру тәсілі. Сонымен қатар, 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік осал топқа жататын тұлғалардың БЗТ түріндегі салық салынатын табысына стандартты салық шегерімдері (882 АЕК[1] шегінде) қолданылады. Бұл осы санатқа жататын алушылар БЗТ алған күннен бастап үш жыл ішінде ЖТС қайта есептеу мен өтеуді қолдану үшін БЖЗҚ-ға тиісті өтінішпен және растайтын құжаттармен жүгіне алатынын білдіреді. Алайда, БЗТ-ны 2021-2022 жылдары алған адамдар әртүрлі себептермен бұл мүмкіндікті пайдалана алмады. 2025 жылғы 15 шілдеде қолданыстағы Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулардың қабылдануына байланысты жеке тұлғалардың осындай өтініштері үшін белгіленген талап қою мерзімі 3 жылдан 5 жылға дейін ұлғайтылды. Кірістерді қайта есептеп, ЖТС қайтаруға кімнің құқығы бар екенін түсіндіріңізші? Қайда жүгіну керек?Салық салынатын кірісті қайта есептеп, ЖТС қайтаруға құқығы бар жеке тұлғалардың тізбесі қолданыстағы Салық кодексінде айқындалған. Бұл бірінші, екінші немесе үшінші топтағы мүгедектер, мүгедек балалардың ата-аналарының немесе қамқоршыларының бірі, бала асырап алушылардың бірі, жетім балалардың асырап алушы ата-аналары, соғыс ардагерлері және басқа санаттар. Мұндай азаматтардың толық тізбесі ҚР Салық кодексінің 346-бабы 2) және 3) тармақтарында көрсетілген.БЗТ бойынша салық салынатын табысты айқындау кезінде стандартты салық шегерімдері қолданылмаған зейнетақы төлемдерін алушылар, оларды қолдану құқығы болған жағдайда, шұғыл түрде – 2025 жылғы 31 желтоқсанға дейін (қоса алғанда) – БЖЗҚ-ның жақын жердегі филиалына кірістерді қайта есептеу және ЖТС өтеу үшін стандартты салық шегерімдерін қолдануға өтінішпен және растайтын құжаттармен («Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі» ААЖ-да алушының мүгедектігін растайтын мәліметтер болған жағдайда, тиісті растаушы құжаттар ұсыну талап етілмейді) шұғыл түрде жүгінуі қажет. Уақытылы жүгінген кезде ЖТС қалай қайтарылады? Қабылданған өзгерістер қай кезеңде жарамды болады?Стандартты салық шегерімі қолданылғаннан кейін ЖТС алушының жеке зейнетақы шотына, егер ол ұсталған болса, қайтарылады. Егер кейінге қалдырылған ЖТС таңдалса, онда 2026 жылғы 1 қаңтардан кейін ай сайынғы зейнетақы төлемдерін алған кезде оны төлеу жөніндегі міндеттемелер жойылады.ЖТС қайтару бойынша белгілі бір санаттағы жеке тұлғалардың өтініштері үшін талап қою мерзімін ұзарту 2025 жылғы 31 желтоқсанына (қоса алғанда) дейін қолданыста болады. Өйткені 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі күшіне енеді және талап қою ескіру мерзімі қайтадан 3 жылды құрайды. Сондықтан 2021-2022 жылдары БЗТ пайдаланған және стандартты салық шегерімдерін қолдануға құқығы бар барлық азаматтарға осы құқықты кейінге қалдырмауға және уақытында пайдалануға кеңес береміз!Сұрақтар туындаған жағдайда байланыс орталығына хабарласуға болады: 1418 (Қазақстан бойынша тегін), 8 (727) 356 10 60 (қалааралық және халықаралық қоңыраулар).Мен 2 топтағы мүгедектігі бар адаммын, салықты қайтару үшін БЖЗҚ-ға құжаттар тапсырдым, ЖТС төлеудің кейінге қалдырылған түрімен 5 000 000,00 теңге БЗТ-дан салықтың толық мөлшері неге қайтарылмағанын түсіндіруді сұраймын?Естеріңізге сала кетейік, қолданыстағы салық заңнамасына сәйкес тұрғын үй жағдайларын жақсартуға немесе емделуге ақы төлеуге біржолғы зейнетақы төлемдерін (БЗТ) пайдаланған кезде жеке табыс салығын (ЖТС) салымшының таңдауы бойынша төлеуге болады: БЗТ алған кезде немесе кесте бойынша зейнетақы төлемдеріне дейін кейінге қалдырумен. 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап әлеуметтік осал санаттарға жататын тұлғалар БЗТ түріндегі табысқа стандартты салық шегерімдерін қолдануға құқылы. Бұл ретте БЖЗҚ-дан БЗТ түріндегі салық салынатын табыс сомасы мынадай тәртіппен айқындалады:БЗТ түріндегі табыс сомасынан Салық кодексінің тиісті баптарында көрсетілген салық шегерімдерінің сомасы алынады. Қорытынды қалдық салық салынатын табыс болып есептеледі. Мысалы, егер салымшының 2021 жылы алған БЗТ түріндегі табысы 5 000 000,00 теңгені құраса, салық міндеттемелері 500 000,00 теңгені құрайды (5 000 000,00* 10%), содан кейін 2021 жылы 882 АЕК мөлшерінде 2 572 794,00 теңге (882*2 917,00[2] теңге) сомасында стандартты салық шегерімдерін қолданған кезде міндеттемелерді азайту бағытында салық түзетулері жүргізіледі. Осылайша, салық міндеттемелерінің қалдығы (кейінге қалдырылған ЖТС) 242 720,60 теңгені құрайды, ол былайша есептелген:((5 000 000,00 - 2 572 794,00)*10%).Егер Сіз БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін алушы болсаңыз және кейінге қалдырылған ЖТС сомасы толығымен немесе ішінара ұсталып, бюджетке аударылған болса, салықты қайтару үшін БЖЗҚ-ға берілген құжаттар негізінде 882 АЕК шегінде берешек қалдығын түзете отырып, ЖТС өтеледі және төленеді.Жаңа Салық кодексінің күшіне енуіне байланысты 2026 жылғы 1 қаңтардағы қалған салық міндеттемелері 2026 жылғы қаңтарда жойылады. Менің жұбайым 2 топтағы мүгедектікке ие және стандартты салық шегерімдерін қолданғаннан кейін салық міндеттемелері қалды. Салық міндеттемелерінің қалдығымен не болатынын түсіндіруді сұраймын? 01.01.2026ж. бастап Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексі қолданысқа енгізілді. Ол БЖЗҚ-дан берілетін зейнетақы төлемдері, Қазақстан Республикасының резидент-жеке тұлғаларының біржолғы зейнетақы төлемдері түріндегі табыстан ЖТС ұстап қалуды тоқтатуды көздейді.01.01.2026ж. жағдай бойынша БЖЗҚ салымшыларында (алушыларында) бар БЗТ-дан кейінге қалдырылған ЖТС бойынша барлық салық міндеттемелері жойылады. 2026 жылдан бастап қай санаттағы тұлғалар үшін және зейнетақы төлемдерінің қандай түрлерінен ЖТС жойылды? Егер мен жеңілдікке ие азаматтар санатына жатпайтын болсам, БЗТ-дан бұрын ұсталған ЖТС-ты қайтаруға бола ма? 01.01.2026ж. бастап қолданысқа енгізілетін жаңа Салық кодексінің ережелерінде ЖТС зейнетақы төлемдерінің барлық түрлерінен ұсталмайтындығы көзделген. Бұл өзгерістің алушы Қазақстан Республикасының резиденті болып табылмайтын жағдайларға қатысы жоқ. ЖТС, сондай-ақ БЗТ-дан да ұсталмайды. Яғни, Қазақстан Республикасының резиденттері болып есептелетін жеке тұлғаларға БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдеріне, біржолғы зейнетақы төлемдеріне ЖТС салынбайтын болады.Жаңа Салық кодексінің ережелерінде бұрын ұсталған ЖТС-ты қайтару көзделмеген, осыған байланысты салымшы ЖТС-ты біржолғы төлеммен бірақ төлеген жағдайда - ол қайтарылмайды. Мен 2 топтағы мүгедек адаммын, мүгедектік 2024 жылдың қарашасында берілді. Неліктен мен 2022 және 2023 жылдары жүзеге асырған БЗТ-дан кірісті қайта есептеп, ЖТС қайтарудан бас тартылғанын түсіндіруді сұраймын? Қолданыстағы Салық кодексіне сәйкес стандартты шегерімдер осы салық шегерімдерін қолдану үшін негіз туындаған, бар немесе болған күнтізбелік жылы қолданылады.БЖЗҚ-ның 2022 және 2023 жылдары жүзеге асырылған БЗТ-ға стандартты салық шегерімдерін қолдануға құқығы жоқ, себебі БЗТ түріндегі табысты алған кезіңізде Сіз мүгедектігі бар адам санатында болған жоқсыз. [1] Айлық есептік көрсеткіш[2] 2021 жылғы айлық есептік көрсеткіш 2917 теңгеге тең болды Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/enbekshikazakh-shelek/press/news/details/1123901?lang=kk
Сербия Қазақстанды Республика күнімен құттықтады 26.10.2025
Белград, 2025 жылғы 25 қазан - Қазақстанның ұлттық мерекесі - Республика күніне орай Сербия астанасының ең биік ғимараты - қаланың символына және жаңа сәулеттік нышанына айналған Белград мұнарасында Қазақстанның көгілдір туы бейнеленді.168 метрлік бұл мұнара өткен жылы қаланың жаңа экономикалық және мәдени орталығы - «Судағы Белград» кешенінде ашылған болатын. Мұнара маңындағы жаяу жүргіншілер аймағы серб астанасының тұрғындары мен қонақтары үшін ерекше туристтік орталыққа айналды.Қазақстанның көгілдір туының бейнесі қаланың көптеген аудандарынан көрініп тұрды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-belgrad/press/news/details/1093585?lang=kk
«Түзелемін»: әйелін ұрған еркек екінші мүмкіндік алды, бірақ ШҚО-да сыпырғышты түрме қаупіне айырбастады 26.10.2025
«Түзелемін»: әйелін ұрған еркек екінші мүмкіндік алды, бірақ ШҚО-да сыпырғышты түрме қаупіне айырбастадыШығыс Қазақстан облысының тұрғыны әйеліне қол көтергені үшін 40 сағаттық қоғамдық жұмыспен жазаланып, әйелінен екінші мүмкіндік алды. Алайда, енді оған нақты мерзім қаупі төніп тұр: ол таныстарымнан ұяламын деп, көше сыпырудан бас тартты.Кәдімгі жанжалдан басталған отбасылық кикілжің дене жарақатына ұласты: 38 жастағы қала тұрғыны әйелінің бетінен ұрған. Сот қылмыстық теріс қылықты растап, 40 сағат міндетті жұмыс – Өскемен көшелерін тазалауды тағайындады.«Сотталған адам қоғамдық жұмыстарды орындауға жіберілді. Күз мезгілін ескере отырып, оның міндеті – аумақты тазалау және көшелерді түскен жапырақтардан тазарту. Ол күніне 4 сағат жұмыс істейді, — деп хабарлады ШҚО ҚАЖД баспасөз қызметінің өкілі Айгерім Нұрғазина. — Бұл адам үшін өз қатесін түсініп, қоғамға пайда әкелу мүмкіндігі».Есепте тұрған адам түзелуге тырысатынын, эмоцияларын тежейтінін және әйеліне қол көтермейтінін мойындады. Әйелі болса, оған отбасылық өмірді реттеуге екінші мүмкіндік бергенін растады.Алайда, бұл ізгі ниет көпке созылмады. Өскемен қаласының пробация қызметі қызметкерлерінің қатаң бақылауындағы ер адам сот тағайындаған жазаны орындаудан үзілді-кесілді бас тартты. Ол бас тартуын ерекше себеппен түсіндірді: қолына сыпырғыш ұстауға ұялады – кенеттен таныстары немесе достары көріп қалуы мүмкін.Мұндай «ұстаным» тәртіп бұзушыға қымбатқа түсуі мүмкін. Пробация қызметінің қызметкерлері ескертеді: жұмыстан жалтару жазаны қатаңдатуға әкеледі.«Қоғамдық жұмыстар түріндегі жаза — бұл шипажай емес. Біздің міндетіміз – сот тағайындаған әр сағаттың адал өтелгенін қадағалау, — деп түсіндірді Айгерім Нұрғазина. — Егер адам жалтара бастаса, біз жазаны қатаңдату, тіпті бас бостандығынан айыруға дейін ауыстыру туралы материалдарды дереу сотқа жолдаймыз».Осылайша, әйелінен де, соттан да екінші мүмкіндік алған ер адам, күзгі жапырақтарды тазалауды түрме мерзіміне айырбастау қаупін тудырып отыр. Өскемен көшелерінде 10 күн бойы тәртіп орнатудың орнына, енді оған қоғамнан нақты оқшаулану қаупі төніп тұр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/duis-vko/press/news/details/1093587?lang=kk
Бернде Қазақстанның Республика күні мерекелді 26.10.2025
Берн, 24 қазан - Қазақстанның Швейцариядағы Елшілігі Берн қаласының «Bellevue Palace» орталық қонақүйінде Республика күніне орай салтанатты қабылдау өткізді. Қонақтар арасында Парламент депутаттары, Швейцария мемлекеттік органдарының басшылары мен қызметкерлері, дипломатиялық миссиялар, халықаралық ұйымдардың, іскер топтар мен БАҚ өкілдері, сондай-ақ Швейцарияда тұратын қазақстандықтар болды.Қабылдаудың ресми бөлімі барысында дәстүрлі түрде Қазақстан, Швейцария және Лихтенштейннің мемлекеттік әнұрандары орындалды. Өзінің құттықтау сөзінде Елші Қайрат Саржанов Қазақстан-Швейцария ынтымақтастығы сәтті дамуда екенін атап өтті. Мұның дәлелі ретінде биылғы жылы өткен және жоспарланған экономика, құқық, ғылым және технологиялар, білім беру, сондай-ақ аймақтар арасындағы байланыстарды кеңейту туралы перспективаларды талқылауға және келісімдерге қол жеткізуге бағытталған бірқатар екіжақты сапарлар аталды.Елші Швейцария Қазақстан экономикасындағы жетекші инвесторлардың бірі болып қала беретініне назар аударды. Бұл ретте, ҚР-да жүзеге асырылатын өзгерістер Швейцария және Лихтенштейнмен цифрлық технологиялар, көлік және логистика, энергетика және басқа да салалардағы өзара тиімді серіктестікті тереңдету үшін жаңа мүмкіндіктер ашатындығын атап өтті.Өз кезегінде, Швейцария СІМ Еуразия дивизионының директоры, Елші Пьер-Ив Фукс, Қазақстан Швейцарияның Орталық Азия аймағындағы сенімді серіктесі екенін баса айтып, елде жүзеге асырылып жатқан реформаларға жоғары баға берді.Қызылорда облыстық филармониясының ұжымы концерттік бағдарлама ұсынып, ұлттық әндер мен билерді, еліміздің танымал авторларының шығармаларын орындады. Салтанатты қабылдауда қонақтар ұлттық тағамдарды татып көрді. Іс-шара KMG Trading, Glencore және Stadler компанияларының қолдауымен ұйымдастырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bern/press/news/details/1093588?lang=kk
Мерекелік «Мәңгі ел» концерті: «Қарлығаш» және «Құрбылар» хореографиялық қойылымының тұсаукесері өтті 26.10.2025
«Астана Балет» театры сахнасында, Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен, Республика күніне арналған мерекелік «Мәңгі ел» концерті өтті. Концерт бағдарламасы ұлттық музыка мен би өнерінің үздік туындыларын бір арнаға тоғыстырды.Кеште «Ұлы Дала мұрасы» бағдарламасына енген «Қарлығаш» және «Құрбылар» хореографиялық миниатюраларының премьерасы өтті. Бұл туындылар алғаш рет көрермен назарына «Астана Балет» театрының симфониялық оркестрінің сүйемелдеуімен ұсынылды.«Қарлығаш» хореографиялық миниатюрасын Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Айгүл Тәти Қазақ КСР-нің халық әртісі Ахмет Жұбановтың музыкасына қойды. Ал сахналық костюмдерін Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Мүсілім Жұмағалиев әзірлеген.Сол сияқты, Айгүл Тәти қойған «Құрбылар» хореографиялық композициясы композитор Ілияс Ходжабековтің музыкасына қойылды. Костюмдердің авторы – Мүсілім Жұмағалиев. Қойылымда жастық шақтың еркін рухы мен албырт көңілі сипатталып, көрерменге ерекше әсер сыйлады. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mam/press/news/details/1093578?lang=kk
Қазақстан делегациясының 2025 Көлік министрлерінің өңірлік конференциясына қатысуына 26.10.2025
Исламабад, 2025 жылғы 23 қазан – Пәкістан тарапының шақыруымен ҚР Көлік министрі Н.Сауранбаев бастаған қазақстандық делегация 2025 Көлік министрлерінің өңірлік конференциясына қатысты.Сапар аясында Н.Сауранбаев көлік ведомстволарының, сондай-ақ ПИР ірі көлік-логистикалық компанияларының басшылығымен бірқатар кездесулер өткізді.Келіссөздер барысында Қазақстан мен Пәкістан арасындағы көлік-логистика саласындағы ынтымақтастықты одан әрі дамыту перспективалары талқыланды, аталған бағытта бірлескен жобалар мен практикалық шаралар қабылдау туралы келісімдерге қол жеткізілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-islamabad/press/news/details/1093566?lang=kk
Сауда саласының 72 қызметкері мемлекеттік және ведомстволық наградалармен наградталды 26.10.2025
ҚР Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев министрлік қызметкерлеріне Республика күніне орай мемлекеттік және ведомстволық наградаларды табыстады. Министрліктің 72 қызметкері түрлі марапатқа ие болды. Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Аппарат басшысы Азамат Каримов пен Сауда комитеті төрағасының орынбасары Гүлмира Ахметтаева «Парасат» орденімен марапатталды. «Ерен еңбегі үшін» медалімен Ахметова Сәуле Оспанқызы, Болғанисов Бауыржан Ертайұлы, Қабылбеков Қанат Абайұлы, Сағынбек Амира Нұрахметқалиқызы, Тоганасова Дина Нұрғазықызы, Махамбеталиев Жомарт Жандарбекұлы, Кулешова Елена Александровна марапатталды. Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі Техникалық реттеу және метрология комитетінің «Қазақстан стандарттау және метрология институты» ШЖҚ РМК Қаржы департаментінің бас маманы Сәуле Битаханқызы Ақылбаева ведомстволық «Еңбек ардагері» медаліне ие болды. Құралбек Балтабекұлы Қызғарин мен Динара Талғатқызы Мұқашеваға «Құрметті метролог» төсбелгісі табысталды. Айтмұхан Айтқожаұлы Мусин мен Елтай Сүлейменұлы Естаев «Сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу жүйесінің үздігі» төсбелгісімен марапатталды. Сондай-ақ министрліктің 10 қызметкері «Еңбек сіңірген сауда қызметкері» төсбелгісімен марапатталды. Өзге де қызметкерлер ҚР Премьер-Министрі мен ҚР Сауда және интеграция министрінің алғыс хаттарына ие болды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1093561?lang=kk
ШЫМКЕНТТЕ РЕСПУБЛИКА КҮНІ — ХАЛЫҚТЫҚ ДУМАНҒА ҰЛАСТЫ 26.10.2025
25 қазан күні Шымкент қаласының «Астана» алаңы ерекше мерекелік рухқа бөленді. Республика күніне арналған ауқымды халықтық шара қала тұрғындары мен қонақтарын бір алаңға жинап, елдік пен бірліктің, шаттық пен қуаныштың мерекесіне айналды.Таңертеңнен бастап алаңға келген тұрғындар мен қонақтарды мерекелік көңіл-күй қарсы алды. Көк туды қолына ұстаған жасөспірімдер, ұлттық киімдегі өнерпаздар, күмбірлеген күй мен әуелеген ән — бәрі де тәуелсіздік мерекесін атап өтудің белгісі болды.Алаңда театр ұжымдарының қойылымдары, ұлттық салт-дәстүрге негізделген көріністер, дәстүрлі әншілердің шеруі және отандық баспа үйлерінің ұйымдастырған кітап жәрмеңкелері өтті. Әрбір қойылым мен ән — елдің рухани байлығы мен мәдени көптүрлілігін паш етті.«Шымкент циркі» көрермендерге әсерлі нөмірлер ұсынып, мерекенің сәнін кіргізді. Сонымен қатар, Өзбек драма театры, Қуыршақ театры және қалалық кітапханалар ұжымы да өз өнерлерімен көрермендерді қуантты.Кішкентай балалар сурет салу аймағында өз шығармашылығын көрсетті, ал жастар мен отбасылар ұлттық киімдерде естелік суретке түсіп, алаңды қызықты етіп безендірді.Мерекелік шараның басы-қасында жүрген Шымкент қалалық қуыршақ театрының директоры Сардарбек Молдабеков халықты Республика күнімен құттықтап, іс-шараның маңыздылығына тоқталды:«Бұл мереке балалар мен жас ұрпаққа отансүйгіштік рухты сіңірудің тамаша мүмкіндігі. Біз қуыршақ театры арқылы ел тарихын, халық ертегілерін, ұлттық құндылықтарды жеткізуге тырысамыз. Бүгінгі алаңда кішкентай көрермендердің жүзіндегі қуанышты көру — біздің ең үлкен жетістігіміз. Республика күні — әр қазақстандықтың жүрегінде мақтаныш пен үміт отын жаққан мереке», — деді ол.Кешкі уақытқа қарай алаңдағы мерекелік көңіл-күй гала-концертпен жалғасты. Бағдарламада жергілікті шығармашылық ұжымдармен қатар, елімізге танымал өнер жұлдыздары Yenlik, «Заман» тобы, Ғазизхан Шекербеков, Ұшқын Жамалбек, Әсет Есжан, Мадина Садуақасова және «Жігер» тобы өнер көрсетті.Ән мен би, шат күлкі мен алаулаған отшашу — барлығы Республика күнін шымкенттіктердің жадында ұмытылмас сәт ретінде қалдырды.Шымкент қаласының әкімдігі ұйымдастырған бұл мерекелік іс-шараның басты мақсаты — ел егемендігі мен тәуелсіздігін дәріптеу, ұлттық бірлік пен отансүйгіштік құндылықтарды ұлықтау, сондай-ақ халықты ел болашағына сеніммен қарауға үндейтін үндеу болды.Кештің ең әсерлі сәті — алаң аспанын нұрға бөлеген отшашу болды. Мыңдаған тұрғын алаңда қол соғып, көздері қуаныш пен мақтанышқа толы күйде тәуелсіздік символындай жарқ еткен от жарығын тамашалады.Республика күні — тарихымыздағы ең маңызды бетбұрыстың, Егемендік туралы Декларацияның қабылданған күнінің символы. Ал Шымкенттегі мерекелік шара осы тарихи күннің мәні мен рухын айшықтап, елдігіміздің тұғырын биіктете түсті.«Астана» алаңында өткен халықтық мереке — тұрақтылық пен татулықтың, мәдени байлық пен ұлттық рухтың нақты көрінісі болды. Бұл күн — шымкенттіктердің жүрегінде тәуелсіздікке деген мақтаныш пен елге деген сүйіспеншіліктің жаңа лебін оятқан нағыз Республика думанына айналды.