2025 жылдың 20 тамызында Шымкенттің Әл-Фараби ауданында ірі суару жүйесін жаңғырту жұмыстары басталды. Бұл күні аудан әкімі Маратбек Сәменбекұлы аумақты өзі аралап, каналдардың жағдайын аралап, мамандарға жүйелерді күтіп ұстауды тапсырды. Басты мақсат – судың жиналуының алдын алу, каналдардың тиімділігін арттыру, елді мекендерді су басу қаупінен сақтау, тұрғындарға қауіпсіз жағдай жасау. Бұл жұмыстар дренаж мәселесі мен суару каналдарының жағдайы жылдар бойы тұрғындарға бірнеше рет қолайсыздықтар тудырған қала үшін маңызды. Толассыз жауған жаңбыр кезінде тазаланбаған немесе бітеліп қалған арналар тез арнасынан асып, су тасып, жолдар мен аулаларды су басты. Бұл әсіресе көктемде және күзде бірнеше рет болды. Өткен жылдар бұл мәселеге назар аударудың маусымдық сипатта болғанын көрсетеді. Мысалы, 2023 жылы арналарды тазалау әдетте көктемде ғана басталды, ол кезде арналар еріген суды көтере алмайтыны белгілі болды. Ол жылдары жеке учаскелерде уақытша тазалау, жөндеу жұмыстары жүргізілді, бірақ жүйелі көзқарас болмады. Нәтижесінде бірнеше айдың ішінде жағдай қайталанды. 2024 жылы әкімдік бұл жұмысты жүйелі ету жолында алғашқы қадамдарды жасады. Арнайы топтар жасақталып, каналдарды мерзімді тексерулер жүргізіліп, бірнеше аумаққа қосымша су деңгейін бақылау құрылғылары орнатылды. Алайда, бұл шаралар әлі жоспарлы болған жоқ — жұмыс белгілі бір маусымда ғана жүргізіліп, қалған уақытта арналар бақылаусыз қалды. 2025 жылдың басты айырмашылығы, 20 тамыздан бастап суару жұмыстары үздіксіз және күнделікті сипатқа ие болды. Бұрын бұл мәселеге тек жауын-шашын кезінде немесе тұрғындардың арыз-шағымдары бойынша ғана мән берілсе, енді алдын алу шараларына баса мән берілуде. Арналы каналдары лай мен қоқыстан тазартылып, әлсіреген учаскелері күшейтілуде. Бұл мақсатқа мамандандырылған көліктер мен бригадалар жұмылдырылып, тапсырмаларды тиімдірек орындауға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл төтенше жағдайлар қаупін азайтып қана қоймай, жүйелердің қызмет ету мерзімін де айтарлықтай ұзартады. Бұдан тұрғындардың өздері де көп ұтады. Біріншіден, аулалар мен жолдарды су басу қаупі жойылады, бұл әсіресе халық тығыз орналасқан жерлерде маңызды. Екіншіден, жауын-шашын мол болған жағдайда су тезірек ағып, жол жамылғысының зақымдануын болдырмайды және жол бойындағы апаттардың алдын алады. Үшіншіден, суару жүйелерін жаңғырту ауыл шаруашылығына да оң әсерін тигізеді, өйткені суару суы артық шығынға жол бермей, тиімдірек бөлінетін болады. Тағы бір маңызды аспект – экологиялық. Арналар тұрмыстық қалдықтармен бітеліп қалса, бұл олардың өткізу қабілетін төмендетіп қана қоймай, қоршаған ортаға зиянын тигізеді. Жүйені үнемі тазалау және техникалық қызмет көрсету табиғи тепе-теңдікті сақтауға және жәндіктер немесе жағымсыз иістердің дамуы мүмкін тоқырау аймақтарын болдырмауға көмектеседі. Қазіргі жұмысты өткен жылдармен салыстырсақ, айырмашылық айқын болады. Бұрын шаралар негізінен реактивті болды: жаңбыр жауды, көшелер су астында қалды, содан кейін қызметтер шақырылды. Дегенмен, қазір профилактикалық әдіс таңдалды: проблемалар олар пайда болғанға дейін шешіледі. Бұл әдіс ресурстар мен уақытты үнемдейді. Өйткені, жолды қалпына келтіру немесе су тасқынының салдарын жөндеу каналды тез арада тазартудан әлдеқайда қымбат. Бір қызығы, олар бұл жұмысқа заманауи технологияларды енгізуді жоспарлап отыр. Жақын болашақта олар цифрлық мониторингті енгізуді — су деңгейінің сенсорларын және деректерді онлайн түрде тасымалдайтын жабдықты орнатуды қарастыруда. Бұл мамандарға жүйедегі өзгерістерге жедел ден қоюға және проблемаларды ерте кезеңде болдырмауға мүмкіндік береді. Тұрғындармен қарым-қатынасқа ерекше көңіл бөлінуде. Әкімдіктегілер каналдардың тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына ғана емес, тұрғындардың өздеріне де байланысты екенін алға тартады. Егер адамдар қоқыстарды шұңқырларға тастаса, ешқандай күш-жігер қажетті нәтиже бермейді. Сондықтан техникалық шаралармен қатар ақпараттық-түсіндіру жұмыстары да жүргізілуде: азаматтарды қоршаған ортаны қорғауға және тәртіпті сақтауға шақырады. Осылайша, Шымкент қаласы Әл-Фараби ауданындағы суару жүйелерін жаңғырту кезекті сенбілік немесе маусымдық жөндеу жұмыстары емес. Бұл ұзақ мерзімді нәтижеге бағытталған жаңа жүйелік тәсіл. Өткен жылдардағы тәжірибе мәселені шешу үшін уақытша шаралар жеткіліксіз екенін көрсетті, сондықтан қазіргі уақытта тұрақты мониторинг пен алдын алу жұмыстары басты назарда. 20 тамыздан бастап ауданда суару күнделікті жағдайға айналды, яғни тұрғындар қауіпсіздік пен жайлылықтың жоғары деңгейін күтеді. Бұл жоба жақсы жұмыс істейтін инфрақұрылымды басқару жүйесі қала тұрғындарының өмір сүру сапасына тікелей әсер ететінінің жарқын мысалы болып табылады. Бұл тәжірибе жалғасын тауып, қаланың басқа аудандарына да таралса, Шымкент бір мезгілде су ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыра отырып, су басу қаупін айтарлықтай азайта алады. Қарқынды дамып, кеңейіп келе жатқан қала үшін бұл қадам дер кезінде жасалған әрі стратегиялық тұрғыдан маңызды.

20 тамыз 2025 жылы Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында ирригациялық жүйелерді жаңғыртуға бағытталған маңызды жұмыстар басталды. Бұл күні аудан әкімі Маратбек Саменбекұлы жергілікті арналар мен каналдардың қазіргі жағдайымен танысып, мамандарға нақты тапсырмалар берді. Басты мақсат – су жиналу қаупін азайтып, арналардың өткізу қабілетін жақсарту, су тасқынының алдын алу, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау. Аудан әкімінің өзі тікелей араласуының өзі бұл мәселеге ерекше мән беріліп отырғанын көрсетеді. Суармалы жүйелер тек ауыл шаруашылығы үшін ғана емес, қала тұрғындарының қауіпсіздігі үшін де аса қажет. Егер ирригация дұрыс жұмыс істемесе, қатты жауын-шашын кезінде көшелерді су басып, жолдар бұзылады, тұрғын үйлерге қауіп төнеді. Сондықтан бұл жұмыс бір реттік емес, тұрақты сипат алуы тиіс. Биылғы ерекшелік те осы – шаралар маусымдық емес, күнделікті бақылауға алына бастады.Ал өткен жылдарға көз жүгіртсек, 2023 жылы мұндай жұмыстар негізінен маусым басталғанда ғана қолға алынатын. Сол кезде арналар тазартылып, кейбір тұстар ретке келтірілетін, бірақ ол уақытша ғана әсер беретін. Қатты жауын-шашын немесе ауа райының тосын мінезі кезінде жүйелердің әлсіздігі байқалып қалып, кейбір көшелерде су жайылып кететін. Тұрғындар шағымданғанымен, көбінесе мәселе уақытша шаралар арқылы ғана шешіліп отырды. 2024 жылы бұл бағытта алғашқы жүйелі қадамдар жасалды. Арнайы топтар құрылып, арналарды белгілі бір мерзімдерде тазалау тәжірибеге енді. Кейбір учаскелерде су деңгейін реттеуге арналған құрылғылар орнатылды, бірақ ол да әлі толыққанды тұрақты жүйе болып қалыптаспады. Жұмыстар негізінен көктем мен жаз мезгілдерінде ғана жүргізіліп, күз және қыс айларында назардан тыс қалатын. Сол себепті жаңбырлы маусым кезінде қайтадан мәселелер туындай берді.Ал биылғы 2025 жылғы бастама мүлде өзгеше. Аудан әкімдігі ирригацияны тек маусымдық жұмыс ретінде емес, тұрақты күнделікті бақылауды қажет ететін стратегиялық міндет ретінде қарастырып отыр. 20 тамыздан бастап арналар тексеріліп, су өткізгіштігі бағалануда, қоқыс пен лайдан тазарту жұмыстары тұрақты жүргізілмек. Арнайы техникалар жұмылдырылып, арналардың шөгуіне жол бермеу үшін жоспарлы жұмыстар ұйымдастырылуда. Бұрынғыдай күтпеген жағдайға дайындалмай, алдын ала профилактика жасауға басымдық беріліп отыр. Бұл тәсілдің басты ерекшелігі – оқиғаны күту емес, алдын алу. Жүйенің әрбір бөлігіне күнделікті назар аударылуы оның ұзақ мерзімділігін қамтамасыз етеді.Бұл бастама нәтижесінде ең алдымен тұрғындар пайдасын көреді. Су тасқынының қаупі азаяды, көшелер құрғақ әрі қауіпсіз болады. Жолдар бүлінуден сақталады, инфрақұрылымға бөлінетін қосымша қаражат үнемделеді. Сонымен қатар ауыл шаруашылығына да тиімділік әкеледі. Суармалы егістіктерге қажетті су реттеліп беріліп, артық су босқа кетпейді. Бұл өз кезегінде өнімділікті арттырады, шаруалардың еңбегіне қолдау көрсетеді. Тағы бір маңызды тұсы – экологиялық тепе-теңдікті сақтау. Су арналарының лайдан тазартылуы, қоқыстан арылуы табиғи жүйенің дұрыс жұмыс істеуіне жол ашады.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, биылғы жүйелі жұмыс тұрғындардың сенімін де арттырмақ. Бұрын адамдар тек шағым айтып, мәселе туындағанда ғана жауап күтетін. Ал қазір алдын алу жұмыстарының нәтижесін көзімен көретін болады. Тіпті тұрғындардың өздері де бұл іске тартылып, каналдарды таза ұстауға атсалысуға шақырылуда. Халықтың жауапкершілігін арттыру – бұл бастаманың тағы бір маңызды қыры. Егер жергілікті тұрғындар қоқыс тастамай, жүйені бүлдірмей, тазалыққа мән берсе, ирригацияның тиімділігі артады.Болашақта бұл жұмыстарды цифрландыру жоспары да бар. Әр арнаның жағдайын GPS арқылы қадағалау, су деңгейін өлшейтін автоматтандырылған құрылғылар орнату, деректерді онлайн режимде бақылау – аудан әкімдігінің алдағы жоспарларының бірі. Мұндай технологиялар енгізілсе, жүйенің қай тұсында мәселе бар екенін бірден анықтап, уақытылы шара қабылдауға мүмкіндік туады. Бұл тәжірибе дамыған елдерде бар және енді біздің өңірде де іске асырылуы мүмкін.Жалпы алғанда, Әл-Фараби ауданында 20 тамыздан басталған ирригациялық жүйелерді жаңғырту жұмыстары бұрынғы маусымдық тазалау тәжірибесінен түбегейлі өзгеше. Бұл – тұрақты, күнделікті бақылауды қажет ететін, алдын алу шараларына негізделген жаңа көзқарас. Тұрғындардың қауіпсіздігі мен жайлылығы үшін жасалып жатқан қадамдар су ресурстарын тиімді пайдалануға, инфрақұрылымды сақтауға және ауыл шаруашылығына қолдау көрсетуге бағытталған. Өткен жылдармен салыстырғанда бұл бастама әлдеқайда жүйелі әрі нақты нәтижелерге жетуге мүмкіндік береді. Осы жұмыстарды тұрақты түрде жалғастыру – ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына оң әсерін тигізіп, халықтың тұрмыс сапасын арттырары сөзсіз.

2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкенттің барлық төрт ауданында күнделікті ветеринарлық профилактикалық және дезинфекциялық жұмыстар басталды. Бұл шешім тұрғындар мен үй жануарларының денсаулығын қорғаудағы маңызды қадам болды. Мұндай іс-шаралар бұрын маусымдық болса, қазір олар тұрақты сипатқа ие болды және күн сайын ерекшеліксіз жүзеге асырылады. Күнделікті профилактикалық көмектің негізгі мақсаты адам мен жануарларға ортақ жұқпалы аурулардың таралуын болдырмау болып табылады. Ветеринария мамандары бруцеллез, құтыру сияқты зооноздық аурулар мал мен үй жануарларына ғана емес, адамдарға да нақты қауіп төндіретінін атап өтті. Күнделікті шаралар ауруларды ерте анықтауға, жедел әрекет етуге, осылайша ықтимал індеттердің алдын алуға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл соңғы жылдары маңызды бола бастады, өйткені халық санының өсуі, қала тығыздығының артуы және үй жануарларының көбеюі санитарлық қауіпсіздікке жаңа қиындықтар туғызады. Ветеринариялық қызметтер нақты не істейді? Мамандар қаланың аудандарын аралап, жан-жақты жұмыстар атқаруда: ірі және ұсақ малды вакцинациялау; иттер мен мысықтарды құтыруға қарсы вакцинациялау; жануарлардың диагностикасы мен сараптамасын жүргізу; инфекциялардың таралу қаупі бар аумақтарды дезинфекциялауды жүргізу; Олар тұрғындарға малды күтіп-бағу ережелері мен уақытылы екпе алудың маңыздылығын түсіндіреді. Осылайша, профилактика ауылшаруашылық жануарларын ғана емес, үй жануарларын да қамтиды. Бұл әсіресе қаңғыбас немесе үйсіз жануарлармен байланыс арқылы жұқтыру қаупі жоғары ірі қалаларда маңызды. Жұмыс Шымкенттің барлық төрт ауданын қамтиды: Абай ауданында шағын қожалықтары бар көптеген жеке шаруашылықтар орналасқан. Мамандар малды егуге баса назар аударып, иелерімен танымдық сабақтар өткізуде. Әл-Фараби ауданы – қала орталығы, мұнда үй жануарларымен жұмыс және қаңғыбас жануарлармен күрес ерекше маңызды. Еңбекші ауданы қала маңындағы және ауылдық елді мекендерді қамтиды. Мұнда бірінші кезекте ірі қара мен қойға екпе салуға салмақ түседі. Қаратау ауданы көпқабатты үйлер мен жеке секторды біріктіреді, сондықтан профилактика жан-жақты және үй жануарларын да, ауыл шаруашылығы жануарларын да қамтиды. Осылайша, профилактика қаланың әр аймағындағы жануарлардың барлық санаттарына әсер етеді. 2025 жылға дейін мұндай іс-шаралар негізінен маусымдық — көктем мен күзде өткізілетін. Мәселен, 2023 жылы малды бруцеллезге қарсы, үй жануарларын құтырма ауруына қарсы егуге баса назар аударылды. 2024 жылы алдын алу шаралары кеңейіп, санитарлық тазалауға және халықты түсіндіруге көбірек көңіл бөлінді. Дегенмен, маусымдық тәсілдің кемшілігі болды: аурудың таралу қаупі артқан кезде профилактикалық циклдар арасында алшақтық болды. 2025 жылдың 18 тамызында енгізілген жаңа жүйе жағдайды түбегейлі өзгертті. Қазір жағдайды үнемі бақылауға мүмкіндік беретін жұмыс күн сайын жүргізілуде. Сонымен қатар, қазіргі науқан үй жануарларына көбірек көңіл бөлуімен ерекшеленеді. Бұрын негізінен ауыл шаруашылығы жануарларына назар аударылса, қазір мысықтар мен иттер күн сайын вакцинацияланып, тексерілуде. Бұл әсіресе үй жануарларымен жиі байланыста болатын балаларды қорғау үшін өте маңызды. Неге қазір? Күнделікті профилактикалық көмек ветеринарлық қызметтің техникалық ресурстарын жақсартудың арқасында мүмкін болды. Соңғы жылдары жаңа вакциналар мен заманауи құрал-жабдықтар сатып алынып, жоғары деңгейде диагностика жүргізуге қабілетті мамандар дайындалды. Оның үстіне әлемдік тәжірибе маусымдық бақылауға қарағанда үздіксіз ветеринариялық бақылаудың тиімдірек екенін көрсетті. Алдын алу жүйесі дамыған елдерде бұрыннан күнделікті вакцинация және дезинфекциялау бағдарламалары бар. Қазақстан мұндай стандарттарды кезең-кезеңімен енгізуде, ал Шымкент бұл жүйені енгізген алғашқы қалалардың бірі болды. Тұрғындардың реакциясы Көптеген тұрғындар жаңа формат үлкен сенімділік беретінін атап өтеді. Үй жануарларының иелері вакцинацияны бүкіл отбасының денсаулығы үшін маңыздылығын мойындай отырып, көбірек қабылдайды. Кішкентай балалардың ата-аналары әсіресе белсенді болды: олар ветеринарларға жиі барып, үй жануарларына күтім жасау туралы нұсқауларды сұрайды. Бұл бастамаға жеке сектор тұрғындары да оң көңіл бөлуде. Бұған дейін кейбірі мал екпелерін кешіктіріп, көршілеріне қауіп төндіретін. Қазір мамандардың жүйелі жұмысының арқасында жағдай біртіндеп өзгеруде. 2025 жылдың 18 тамызынан бастап күнделікті ветеринарлық тексерудің енгізілуі Шымкент қаласының санитарлық қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызды қадам болды. Өткен жылдармен салыстырғанда қазіргі науқан өзінің ауқымдылығымен, жүйелілігімен, жануарлардың барлық санаттарын қамтуымен ерекшеленеді. 2023 және 2024 жылдарды дайындық кезеңдері деп санауға болатын болса, 2025 жыл келесі деңгейге өту уақыты болады. Бұл шешім жұқтыру қаупін азайтып қана қоймай, сонымен қатар халық арасында жануарлардың әл-ауқаты мәдениетін қалыптастырады. Алдағы уақытта мұндай бағдарламалар Қазақстанның басқа аймақтарында да жүзеге асырылуы мүмкін. Күнделікті профилактикалық шаралардың адам мен жануарлардың денсаулығына сенімді қалқанға айналуының үлгісі – Шымкент.

2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкент қаласында барлық аудан аумағында ветеринариялық профилактикалық, диагностикалық және залалсыздандыру іс-шаралары күн сайын тұрақты түрде жүргізіліп келеді. Мұндай шешімнің қабылдануы кездейсоқ емес. Қала халқының саны жыл сайын өсіп, ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемі артып отырғандықтан, жұқпалы аурулардың алдын алу – тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты тетігіне айналды.Мамандар күнделікті жұмыс барысында ірі қара мен ұсақ малды, сондай-ақ үй жануарлары – иттер мен мысықтарды тексеріп, оларға қажетті екпелерді салып жатыр. Сонымен бірге, жануарлардың жалпы жағдайын бақылау, жұқпалы аурудың алғашқы белгілерін дер кезінде анықтау – басты назарда. Әр күнгі жоспарлы жұмыстың тағы бір маңызды бөлігі – тұрғындар арасында түсіндіру шаралары. Ветеринарлар жануарларды күтіп-бағудың дұрыс жолдарын түсіндіріп, вакцинацияның маңызын атап өтеді.Шымкент қаласы әкімдігінің ветеринариялық қызметі әдетте профилактикалық іс-шараларды қаладағы төрт ауданның барлығында жүргізеді. Олар:Абай ауданы – халық ең тығыз орналасқан аумақтардың бірі. Мұнда көбіне жеке сектордағы мал ұстайтын тұрғындар көп болғандықтан, профилактика мен түсіндіру жұмыстары ерекше назарда.Әл-Фараби ауданы – орталық аудан болғандықтан, мұнда көбіне үй жануарларына екпе салу және қаңғыбас ит-мысықтарды бақылау жұмыстары жиі жасалады.Еңбекші ауданы – қалаға қарасты ауыл-аймақтар осы ауданға кіреді. Мұнда ірі қара мен ұсақ малға жоспарлы вакцинация кең көлемде жүргізілуде.Қаратау ауданы – жаңа тұрғын үйлер мен жеке сектор қатар орналасқан, сондықтан үй жануарлары да, шаруашылық малдары да қамтылуда.Яғни, 18 тамыздан бастап күнделікті жүргізіліп жатқан ветеринариялық профилактика осы төрт ауданның барлығын қамтиды.Бұл бастамаға дейін ветеринариялық шаралар, әдетте, белгілі бір маусымға сәйкес өткізіліп келген. Мысалы, 2023 жылы екпелер көктем мен күзде жүргізілді. Ол кезде қаладағы он мыңдаған малға вакцина салынды, ал басты бағыт құтыру мен бруцеллезге қарсы профилактика болды. 2024 жылы бұл жұмыстар кеңейіп, тексеріс пен залалсыздандыруға көбірек көңіл бөлінді, ал тұрғындарды ақпараттандыру деңгейі едәуір артты. Ветеринарлар халықпен кездесіп, аурулардың адамға жұғу қаупі жайлы түсіндіру жұмыстарын күшейтті.2025 жылғы 18 тамыздан бастап енгізілген күнделікті профилактика – бұрынғыдан айтарлықтай өзгеше қадам. Енді белгілі бір күнге немесе маусымға тәуелді болмай, жоспарлы түрде әр күн сайын жұмыстар жүргізілуде. Бұл тәсіл ауруды ерте анықтауға және таралу қаупін дер кезінде тоқтатуға мүмкіндік береді. Әлемдік тәжірибеде дәл осындай жүйе кең қолданылады. Дамыған елдерде зооноздық аурулардың алдын алу үшін күнделікті мониторинг жүргізу – стандартқа айналған.Жаңа форматтағы жұмыстың тағы бір ерекшелігі – үй жануарларына ерекше көңіл бөлінуі. Бұрын негізінен ауыл шаруашылығы малдарына екпе салу басым болса, қазір иттер мен мысықтарға да күнделікті вакцинация жүргізіліп жатыр. Қалалық жағдайда бұл – аса қажет қадам. Қаңғыбас жануарлардың көбеюі, олардың тұрғындармен тікелей байланысы құтыру сияқты қауіпті аурудың таралу қаупін арттырады. Сол себепті үй жануарларына вакцина салу – қоғам денсаулығын сақтауда шешуші рөл атқарады.Тұрғындар да бұл өзгерісті оң қабылдап отыр. Бұрын малға немесе үй жануарына екпе салуға бейжай қарағандар қазір оның тікелей өз денсаулығымен байланысты екенін түсіне бастады. Әсіресе, балалар бар отбасыларда жануарлардың денсаулығы үлкен мәнге ие болып отыр. Бұл – соңғы жылдары жүргізілген түсіндіру жұмыстарының нәтижесі.Күн сайынғы ветеринариялық шаралардың енгізілуіне бірқатар себеп бар. Біріншіден, қала халқының тығыздығы артып келеді, бұл инфекциялық аурулардың таралу қаупін күшейтеді. Екіншіден, халықтың азық-түлік тұтыну мәдениетінде жануар өнімдерінің үлесі жоғары. Сондықтан малдың саулығы – азық-түлік қауіпсіздігінің кепілі. Үшіншіден, соңғы жылдары халықаралық деңгейде де зооноздық ауруларға алаңдаушылық арта түсті. Коронавирус пандемиясы көрсеткендей, жануарлардан тарайтын аурулардың адамзатқа тигізер қаупі өте жоғары.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, 2025 жылғы жаңа жүйе – уақыт талабына сай шешім. 2023 жылғы маусымдық шаралар белгілі бір кезеңде нәтиже бергенімен, тұрақтылық болмады. 2024 жылы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары күшейтілгенімен, профилактика әлі де кезеңдік сипатта жүргізілді. Ал 2025 жылдың тамызынан бастап іске қосылған күнделікті профилактика кешенді әрі тұрақты сипат алып, аурудың таралу мүмкіндігін мейлінше азайтты.Тағы бір атап өтерлік жайт – ветеринариялық қызметтің материалдық-техникалық жағдайы жақсарған. Соңғы жылдары жаңа зертханалық жабдықтар алынған, вакцина түрлері көбейген, мамандардың кәсіби біліктілігі артқан. Бұл да күн сайынғы жұмыстарды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік беріп отыр.Жалпы, күнделікті профилактика тек ветеринарлардың жұмысы ғана емес, ол – қоғамның да жауапкершілігі. Әр тұрғын жануарын дер кезінде қаратып, екпе салдыруға көңіл бөлсе, жұқпалы аурулардың алдын алу әлдеқайда жеңіл болады. Сондықтан ветеринариялық қызмет мамандары тұрғындардан ынтымақтастықты күтіп отыр.Қорытындылай айтқанда, 2025 жылдың 18 тамызынан бастап Шымкент қаласында енгізілген күнделікті ветеринариялық шаралар – аймақтағы эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жаңа деңгейі. Бұрынғы жылдардағы маусымдық дезинфекция мен вакцинацияға қарағанда, бұл жүйе анағұрлым тұрақты, тиімді және жан-жақты қамтуды көздейді. Мұндай бастаманың нәтижесінде қала тұрғындары сапалы әрі қауіпсіз азық-түлік өнімдеріне қол жеткізіп, өз денсаулығын қорғауға мүмкіндік алады. Ең бастысы – бұл тәжірибе болашақта еліміздің басқа өңірлеріне де үлгі бола алады.

2025 жылдың 20 тамызында Шымкентте ұлттық «Таза Қазақстан» акциясының жалғасы ретінде экологиялық шара өтті. «Шымқала жастары» жастар ұйымы мен «Таза өнер» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (Түркістан көшесі) Түркістан көшесінде орналасқан көпқабатты үйлердің аулаларын абаттандыру жұмыстарын жүргізді. Шараға еріктілер мен жергілікті тұрғындар қатысты. Салыстырмалы түрде қарапайым масштабқа қарамастан, нәтиже айтарлықтай болды: шамамен бір тонна тұрмыстық қалдық арнайы жабдықтың көмегімен шығарылды. Бір қарағанда, бір тонна қалдық үлкен қала үшін әсерлі көрсеткіш емес сияқты, бірақ дәл осы жергілікті бастамалар өте маңызды. Жалпы қалалық сенбілік күндерінен айырмашылығы, олар нақты аулалар мен көшелерге бағытталған, яғни олар күн сайын сол жерде тұратын адамдар үшін нақты нәтиже береді. Сондай-ақ, мұндай бастамаларға қатысу тұрғындардың өз айналасына деген жауапкершілік сезімін оятады. Бастаманың басты құндылығы оның санитарлық артықшылықтарында ғана емес. Бұл сонымен қатар қоршаған ортаны қорғауға бағытталған. Қарқынды даму мен қарқынды экономикалық белсенділік сөзсіз қалдықтардың көбеюіне әкелетін заманауи қалада тазалықты сақтауға жұртшылықты тарту өте маңызды. Еріктілер мен жастар басты рөл атқарады: олар жаңа әдеттерді сіңіруге және басқаларға үлгі көрсетуге жауапты. Осындай іс-шаралар Шымкентте тұрақты түрде өткізіліп тұрады және ауқымы әртүрлі. Осыдан бірнеше апта бұрын, 2025 жылдың 9 тамызында қалада ірі жалпықалалық сенбілік өтті. Сенбілікке мыңдаған адам қатысты, оның ішінде коммуналдық қызметкерлер, бизнес өкілдері, студенттер, қоғамдық ұйымдар және қарапайым азаматтар. Әр ауданда қомақты көлемде қоқыс жиналып, ондаған техника пайдаланылды. Мәселен, бір ғана Еңбекші ауданында мыңнан астам адам мен үш ондаған самосвал тартылып, 75 тоннаға жуық қалдық шығарылды. Әл-Фараби ауданында 500-ге жуық қатысушы тағы бірнеше ондаған тонна қалдық жинады. Осындай шаралар Қаратау және Абай аудандарында да жүргізілді. 2024 жылдың жазында өткен сенбілік одан да өршіл болды. «Таза Қазақстан» акциясына 150 мыңнан астам қала тұрғыны қосылып, атқарылған жұмыс көлемі күткеннен де асып түсті. Бір күнде алты мың тоннадан астам қалдық шығарылды. Көгалдандыруға да айтарлықтай көңіл бөлінді: арықтар тазартылды, ағаштар әктелді және әрленді, жаңа жасыл желектер отырғызылды, гүл композициялары жасалды. Қала бірнеше сағаттың ішінде сөзбе-сөз өзгерді. Бұл тәжірибе бірлескен күш-жігер арқылы орасан зор нәтижелерге қол жеткізуге болатынын көрсетті. Осы үш оқиғаны – 2024 жылғы ауқымды сенбілік, 2025 жылғы тамыздағы жалпықалалық сенбілік және 20 тамыздағы жергілікті бастаманы салыстырсақ, әрқайсысының өзіндік рөл атқаратыны анық болады. Кең ауқымды сенбілік күндері жаһандық проблемаларды шешеді, қала бірлігін көрсетеді және ортақ жауапкершіліктің символы ретінде қызмет етеді. Орташа ауқымды іс-шаралар үлкен аумақтарды қамтуға және қатысушылардың көп бөлігін тартуға мүмкіндік береді. Ал, Түркістан көшесіндегі аулаларда өткізілетін мақсатты іс-шаралар әрбір тұрғынға тазалық өз кіре берісіңізден, өзіңіз тұратын ғимараттан басталатынын ескертеді. Сондай-ақ тәрбиелік аспектіге назар аударған жөн. Тамыз айындағы сенбілікке қатысқан жастар аумақты тазартып қана қоймай, қатарластарына үлгі болды. Экологиялық сана әлі дамып жатқан заманда мұндай мысалдардың маңызы зор. Сенбілікке қатысу түсінікті қалыптастырады: табиғат пен қалалық қоршаған орта - бұл әркім қамқорлық жасауы керек ортақ байлық. Тұрғындар өздері тәртіпті сақтамаса, біз тек коммуналдық қызметтерге сене алмаймыз. Осындай іс-шаралар кезінде әр түрлі жастағы, түрлі ортадағы адамдардың ортақ мақсат үшін бас қосуы ерекше құндылық болып табылады. Кейбіреулер үшін бұл азаматтық ұстанымды көрсету, басқалары үшін уақытты тиімді өткізу, ал басқалары үшін жаңа танысулар мен көршілермен қарым-қатынасты жақсарту тәсілі. Ортақ іс адамдарды біріктіреді және үлкен қалада маңызды болып табылатын қоғамдастық сезімін тудырады. Біз мұндай оқиғалардың символдық мәнін ұмытпауымыз керек. Таза аула немесе көше тек эстетикалық жағымды ғана емес, сонымен қатар денсаулықты, қауіпсіздікті және жайлылықты арттырады. Қоқыс шығарылса, ағаштар күтіп-бапталып, аумақ абаттандырылса, тұрғындардың айналадағы кеңістікке деген көзқарасы мүлдем басқаша болады. Олар оны көбірек бағалай бастайды және оны сақтауға тырысады. Осылайша, 20 тамызда өткен экологиялық науқан қоршаған ортаны қорғаудың тұрақты мәдениетін қалыптастыруға бағытталған тағы бір қадам болды. Жиналған қалдықтардың көлемі ауқымды сенбілік күндерінің нәтижелерімен салыстыруға келмейтін болса да, оның маңыздылығын бағаламау мүмкін емес. Мұндай бастамалар қала тұрғындарының санасын бірте-бірте өзгертіп, тазалық пен экологиялық тазалық табиғи нормаға айналған жаңа ұрпақты тәрбиелеуде. Шымкент соңғы жылдары қарқынды дамып келеді және онымен бірге жасыл желекті дамыту, аулаларды абаттандыру, көшелерді үнемі тазалау қажеттілігі де арта түсті. Ұлттық «Таза Қазақстан» акциясы осы мәселелерді шешуге күшті серпін береді. Ең бастысы, мұндай бастамалар оқшау қалмай, әрбір тұрғын үйреніп қалған жүйелі тәжірибеге айналуы керек. Сонда ғана қала шынымен де сырттай ғана емес, ішкі жағынан да, азаматтардың санасында да өзгерді деп айтуға болады.

2025 жылғы 20 тамыз күні Шымкент қаласында ерекше маңызға ие экологиялық іс-шара өтті. «Шымқала жастары» бастамасымен және «Таза Өлке» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қолдауымен Түркістан көшесінің бойында орналасқан көпқабатты үйлердің аулаларында ауқымды тазалық жұмыстары ұйымдастырылды. Бұл күнгі сенбілікке ерікті жастар белсене қатысып, тұрғындар да үн қосты. Қорытындысында арнайы техника арқылы бір тоннаға жуық қоқыс шығарылды. Сырттай қарағанда, бір тонна көлеміндегі қоқыс қала үшін үлкен көрсеткіш емес болып көрінуі мүмкін. Дегенмен, бұл жергілікті деңгейдегі аулалар мен көшелердің тазалығын сақтауда айтарлықтай маңызды қадам болды. Себебі, дәл осындай шағын бастамалардан ірі қозғалыстар туындайды.Аталған акцияның негізгі мақсаты – қоршаған ортаға жанашырлық таныту, тұрғындар арасында экологиялық жауапкершілікті арттыру және жастардың бойында табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыру. Әсіресе, соңғы жылдары экология мәселелері қоғам үшін күн тәртібіндегі өзекті тақырыптардың біріне айналып отыр. Қаланың қарқынды дамуы, халық санының көбеюі және өндірістік нысандардың артуы табиғатқа деген қысымды күшейтіп, тұрмыстық қалдықтардың көлемін ұлғайтты. Осындай жағдайда тазалық акциялары тек санитарлық маңызы бар шара ғана емес, сонымен бірге экологиялық тәрбие құралына айналуда.Шымкент қаласы бұған дейін де бірнеше рет «Таза Қазақстан» республикалық акциясының белсенді қатысушысы болып келеді. Мәселен, 2025 жылдың 9 тамызында қала көлемінде кең ауқымды сенбілік өтті. Бұл күні Еңбекші, Әл-Фараби, Қаратау және Абай аудандарында мыңдаған тұрғындар мен жүздеген мекеме қызметкерлері бірлесіп жұмыс істеді. Мысалы, Еңбекші ауданында ғана мыңнан астам адам қатысып, отыздан астам арнайы техника жұмылдырылды. Нәтижесінде 75 тоннаға жуық қоқыс шығарылды. Әл-Фараби ауданында 400-ден аса тұрғын жиналып, 14 техника көмегімен 32 тонна тұрмыстық қалдық жиналды. Ал басқа аудандарда да дәл осындай ауқымда тазалық жұмыстары жүргізілді. Бұл сенбіліктің ерекшелігі – оған әкімдік өкілдері, коммуналдық қызметкерлер ғана емес, сонымен қатар кәсіпкерлер, түрлі қоғамдық ұйымдар және қарапайым тұрғындар белсене атсалысты.2024 жылы маусым айында өткен акция болса, көлемі жағынан тіпті ерекше болды. Ол кезде 154 мыңнан астам шымкенттік бір күнде сенбілікке шығып, 6 мыңнан астам өндірістік және кәсіпкерлік нысандар, 600-ден астам әлеуметтік мекемелер атсалысты. Бір күн ішінде қала көшелерінен 6 жарым мың тоннадан астам қоқыс шығарылды. Сонымен қатар, 9 мың шақырымға жуық тротуар тазартылып, 700 шақырымнан астам ирригациялық жүйелер қалпына келтірілді. Бұл шара кезінде тек тазалау ғана емес, абаттандыру жұмыстары да кеңінен жүргізілді: жүз мыңдаған ағаш ағашы әктеліп, санитарлық кесу жұмыстары жасалды, он мыңдаған көшет отырғызылды, гүлзарлар мен көгалдар абаттандырылды. Тіпті бір миллионнан астам тюльпан егу ісі де жүзеге асты. Мұндай көлемдегі жұмыс Шымкент қаласының тарихындағы ең ауқымды экологиялық шаралардың бірі ретінде есте қалды.Осы тарихи мысалдармен салыстырғанда, 2025 жылғы 20 тамыздағы Түркістан көшесіндегі тазалық жұмыстары әлдеқайда шағын көлемде өткені анық. Алайда, оның маңыздылығы кем түспейді. Өйткені, ауқымды сенбіліктер көбіне қала көлемінде ұйымдастырылса, мұндай локальды іс-шаралар әрбір аудан мен аула тұрғындарының тікелей қатысуымен өтеді. Бұл адамдардың тұрғылықты жерін таза ұстауға деген ынтасын арттырып, күнделікті өмірге тікелей әсер етеді. Көпқабатты үйлердің аулаларын тазалау – тұрғындардың өздерінің өмір сүру ортасын жақсартудың нақты үлгісі.Жастардың белсенділігі де ерекше атап өтуге тұрарлық. «Шымқала жастары» ұйымының мүшелері тек сенбілікке қатысып қана қоймай, өзгелерге үлгі көрсетіп, экологиялық мәдениетті насихаттады. Мұндай шаралар жас буынның бойында табиғатқа жауапкершілікпен қарау сезімін қалыптастырады. Қазіргі таңда экологиялық білім мен тәрбие мектеп қабырғасынан басталғанымен, оны нақты тәжірибелік іс-әрекет арқылы нығайту аса маңызды. Жастар өз қолымен қоқыс жинап, көшелерді тазартқанда, олар табиғаттың жағдайын көбірек сезініп, оны қорғауға деген ұмтылысы күшейеді.Бұл шараның тағы бір қыры – қоғамды бірлікке шақыруы. Экологиялық акцияларда түрлі жастағы, түрлі әлеуметтік топтағы адамдар бірігіп, ортақ мүдде үшін еңбек етеді. Бұл тұрғындар арасындағы қарым-қатынасты нығайтып, өзара түсіністікті арттырады. Бірге жұмыс істеген адамдардың арасында сенім қалыптасып, олар кейін тұрмыстық мәселелерді шешуде де бір-біріне қолдау көрсетуге бейім болады.Осы тұрғыдан алғанда, 2025 жылғы 20 тамыздағы тазалық жұмыстары кішкентай қадам болғанымен, оның символдық мәні зор. Бұл іс-шара экологиялық қозғалыстың тек бір реттік науқан емес, тұрақты үрдіске айналып келе жатқанын дәлелдейді. Өткен жылғы маусым айындағы ірі сенбілік, биылғы тамыздың басындағы кең ауқымды санитарлық тазалау және осы Түркістан көшесіндегі локальды акция – бәрі де бір тізбектің буындары. Олардың барлығының түпкі мақсаты бір: Шымкентті таза, көрікті әрі қолайлы қалаға айналдыру.Қорытындылай келе, «Таза Қазақстан» акциясы аясында өткен әрбір іс-шара – қаланың экологиялық болашағына қосылған үлес. 2024 жылғы ауқымды сенбілік, 2025 жылғы 9 тамыздағы қалалық акция және 20 тамыздағы аула тазалығы – масштабы әртүрлі болғанымен, мәні жағынан бір мақсатқа тоғысады. Бұл бастамалар тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттырып қана қоймай, жастардың бойында табиғатты сүю мен оны қорғау сезімін қалыптастыруда. Сондықтан, дәл осындай іс-шаралар жүйелі түрде жалғасын тапса, Шымкент қаласы экологиялық тұрғыдан алғанда еліміздің ең таза әрі жасыл қалаларының біріне айналары сөзсіз.

✔️Кейбір саясаткерлер мен сарапшылар бұған «өркениеттер дағдарысы» деп айдар тақты.– Киплингше айтсақ, «Батыстың аты – Батыс, Шығыстың аты – Шығыс. Олар ешқашан бір арнада тоғыспайды». Бірқатар ірі мемлекетте орын алған кейінгі уақиғаларды шолып өтсек, мұндай ұйғарымның дұрыс көрінуі мүмкін. Бірақ саяси факторды ешқашан естен шығаруға болмайды. Басқаша айтқанда, басқарушы биліктің мемлекеттік құрылым туралы тұжырымы мен тәжірибесін қаперде ұстаған жөн. Олар жүргізетін саясаттың бейбіт диалогты қолдау, мәдениеттердің, түрлі дін мен дүниетанымның ықпалдастығы тұрғысынан әрдайым орынды әрі конструктивті бола бермейтінін көріп отырмыз. Әсіреұлтшылдық пен жалған патриотизмнің күн санап белең алуы алаңдатпай қоймайды. Қалыптасқан түсініктердің көз алдымызда өзгеруі жастарды адастырады. Бір жағынан біз құқықтық консервативті және либералды идеологиялардың қақтығысына куәміз. Бұл бірқатар елді саяси тұрақсыздыққа әкеледі. Қазақстанда осы тектес жаһандық проблемаларға жіті назар аударылады. Бұл – ішкі саясатымыздың негізгі өзегі. Түрлі этнос, дін және ұлт өкілдері арасында толеранттылық пен өзара құрмет саясатын жүргізу маңызды деп санаймын. «Бірлігіміз – әралуандықта» ұстанымына зиян келтіріп, оған күйе жаққысы келетін, соның ішінде мемлекеттік қызметте және қоғамдық орында елімізді тұрақты мекен ететін халықтардың тілін еркін қолдануға қарсы әрекеттерге қатаң тосқауыл қойылады. Оған «Заң және тәртіп» қағидатына сай құқықтық баға беріледі, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.✔️Президент Қазақстанда соңғы жылдары анағұрлым орнықты, ашық әрі әділ саяси жүйе қалыптастыруға бағытталған ауқымды өзгерістер дәйекті түрде жүргізілгенін атап өтті.– Адам құқығын қорғау саласы айтарлықтай күшейді: Конституциялық сот құрылып, омбудсмен институты нығайды, арнайы заңдар мен жарлықтар шығарылды. Жалпыұлттық референдум кезінде азаматтарымыздың басым бөлігі қолдаған 2022 жылғы конституциялық реформа саяси жүйемізді түбегейлі жаңғыртты. Біз «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» қағидатын басшылыққа алдық. Президентті жеті жылға бір рет сайлау тәртібі бекітіліп, сондай-ақ Мемлекет басшысының жақын туыстарына саяси лауазым атқаруға тыйым салатын нормалар енгізілді. Бұдан бөлек, жақында Қазақстан халқына арнаған Жолдауымда елімізде бірпалаталы Парламент құру бастамасын көтердім. Аталған ұсыныс халық мүддесіне сай саяси жүйені жаңғырту ниетінен туындап отыр. «Заң және тәртіп» тұжырымдамасы негізінде қоғамның тұрақтылығы мен азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ішкі саясатымызда ерекше мән беріледі, – деді Президент.

Президент Қазақстан территориясы ежелден түрлі мәдениеттер тоғысып, өркениеттер өзара біте қайнасқан мекен екеніне назар аударды– Қазақ даласында әлемдегі ең негізгі діндер мен конфессиялардың барлығы дерлік тараған және бір-бірімен жарасым тапқан. Біз қазіргі Қазақстанда да осы игі дәстүрді сақтап, одан әрі дамытуға бар күш-жігерімізді саламыз. Еліміздің этносаралық және дінаралық келісімді нығайтуда тәжірибесі мол. Қазақстанның этностық әрі діни толеранттық моделі «Бірлігіміз – әралуандықта» қағидатына сүйенеді. Бұл ұстаным тіпті әлемдік өлшем тұрғысынан бірегей саналатын Қазақстан халқы ассамблеясының қызметінде де көрініс тапқан. Тарихтың өзі қалыптастырған халқымыздың төзімі, ынтымақ-бірлігі мен кең дүниетанымы бүгінде еліміздің бейбітсүйгіш, теңгерімді сыртқы саясатынан анық аңғарылады. Бұл саясат сенімге, диалогқа және ынтымақтастыққа негізделген. Жалпыға ортақ осы құндылықтар мен қағидаттар барша халықтар мен мемлекеттер үшін де маңызды екеніне сенімім кәміл, – деді Президент.✔️Қасым-Жомарт Тоқаев кеше Съезд аясында БҰҰ Өркениеттер альянсының діни нысандарды қорғау жөнінде арнаулы сессиясы ұйымдастырылғанын атап өтіп, жаһандағы гуманистік күн тәртібін ілгерілетуге сіңірген еңбегі үшін Альянстің жоғары өкілі Мигель Анхель Моратиносқа ризашылығын білдірді.– Киелі діни орындар мен нышандарды қорғау арқылы біз, шын мәнінде, адамзат өркениетінің қайнар көзін сақтаймыз. Қазақстанда 18 конфессияға тиесілі төрт мыңға жуық діни бірлестік бар. Біз ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген Қожа Ахмет Ясауи кесенесі секілді киелі жерлерді, ертеде және қазіргі заманда бой көтерген мешіттерді, православие мен католик шіркеулерін, Алматыдағы будда орталығы мен «Бейт Рахель Хабад Любавич» сияқты синагогаларды қорғап, қолдау көрсетеміз. Мемлекет діни қауым үшін ерекше маңызға ие барлық қасиетті орындардың сақталуын өз қамқорлығына алған. Маңғыстаудағы Бекет ата мешіті, Іле өзенінің жағасындағы Тамғалы тас будда петроглифтері, Алматыдағы Леви-Исхак Шнеерсонның қабірі, католиктер айрықша ардақтайтын Солтүстік Қазақстандағы Мәриямкөл – осының жарқын мысалы. Киелі жерлер наным-сенімі әртүрлі адамдарды біріктіріп, ұрпақтар сабақтастығы мен рухани байланысты сақтайды. Сондықтан біз үшін бұл жай ғана сәулеттік немесе тарихи ескерткіш емес, бейбітшіліктің, өзара құрмет пен халқымыздың мәдени саналуандығының символы, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев Астана төрінде бас қосқан әлемнің ең беделді рухани көшбасшылары мен басқа да қатысушыларға ілтипат білдіріп, Съезд жұмысына қолдау көрсеткендері үшін алғыс айтты.– Қазір жер жүзінде сын-қатерлер көбейіп, халықаралық ахуал ушығып тұр. Соның салдарынан түрлі қақтығыстар көбеюде. Алмағайып кезең ешкімге оңай болып жатқан жоқ. Өкінішке қарай, соғыстың сипаты мен болмысы белең алуда. Дегенмен біз өткен заманнан дұрыс сабақ алып, сындарлы әрі ашық келіссөздерге ұмтылуымыз керек. Мәмілеге балама жоқ. Бұл тұрғыдан алғанда, бүгінгі Съездің мән-маңызы айрықша. Дін басшыларын гуманистік көзқарастарды ту еткен Бейбітшілік елшілері деп айтуға болады. Сіздер ортақ мүдде үшін бірігіп, әлем жұртшылығын игі мақсат жолында жұмылдыруға ниет білдіріп отырсыздар. Баршаңызға шынайы ризашылығымды білдіремін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысының айтуынша, Съезд алғаш қызметін бастаған сәттен бері қазіргі заман сын-қатерлерін ашық талқылайтын бірегей алаңға айналды. Конгреске қатысушылардың ұсынымдарына сәйкес, Съездің 2033 жылға дейінгі даму тұжырымдамасы әзірленіп, ол жүзеге асырылып жатыр.– Аталған құжат біздің бейбітшілікті сақтау, тату-тәтті өмір сүру және баршаға ортақ адамгершілік құндылықтарын берік орнықтыру секілді ортақ мақсатымызды айқындайды. Геосаяси шиеленіс ушыққан заманда мұның бәрі айрықша маңызды. Съездің қорытынды декларациясы ресми құжат ретінде БҰҰ Бас Ассамблеяларында таралады. Бұл съезд жұмысына берілген жоғары баға. Алдағы мерейтойлық 80-ші сессияда да аталған үрдіс жалғасады деп үміттенемін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

«Ірі инвесторлармен қатар орта және шағын инвесторлармен тығыз байланыста жұмыс істеу керек. «Инвестицияға тапсырыс» өндірістің сұранысына сай жасалуы қажет», – деп атап өтті Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Жолдауында.Шымкент қаласының экономикасы соңғы жылдары тұрақты даму үрдісін көрсетіп отыр. Бұл – инвестиция тарту бағытында жүргізілген жүйелі жұмыстардың нәтижесі. 2025 жылдың қаңтар–сәуір айларында қалаға 233 млрд теңге инвестиция тартылып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 54 пайызға жоғары көрсеткіш тіркелді.Ел Үкіметі бекіткен декомпозицияға сәйкес, 2025 жылы Шымкентке 1 трлн 54 млрд теңге инвестиция тарту жоспарланған. Сонымен қатар, 2025–2029 жылдары өңдеу өнеркәсібінде 112 кәсіпорын ашу көзделуде. Бұл жобаларға 406 млрд теңге инвестиция тартылып, 8,5 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылады деп күтілуде.Аталған бес жылдық пулды жүзеге асыру жұмыстары басталып кетті. Биыл өңдеу өнеркәсібі саласында жалпы құны 73 млрд теңгені құрайтын 22 кәсіпорын іске қосылады. Оның нәтижесінде 1,2 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылады. Солардың ішінде 2025 жылдың наурыз айында «QazAlPack» ЖШС-нің алюминий қаптамасын өндіретін зауыты пайдалануға берілді.Жобалардың жүзеге асырылуы өнеркәсіп өнімін 50 млрд теңгеге ұлғайтуға және экспорт көлемін 18 млн АҚШ долларына дейін арттыруға мүмкіндік береді.Инвесторларға қолдау көрсету мақсатында өнеркәсіптік алаңдарда инфрақұрылымы дайын жер телімдері ұзақ мерзімге жалға ұсынылады. Сонымен қатар, коммуналдық қызметтер төмендетілген тарифпен көрсетіліп, арнайы экономикалық аймақ резиденттеріне салықтық жеңілдіктер беріледі.Қазіргі таңда қала аумағында жалпы көлемі 1 276 гектарды құрайтын 7 өндірістік аймақ жұмыс істеп тұр. Оның ішінде аумағы 306 гектарды құрайтын «Жұлдыз» және 132 гектарлық «Бозарық» индустриалды аймақтары 2024 жылы пайдалануға берілді.Бүгінде Шымкентте инвесторлармен ашық әрі сындарлы диалог орнатуға мүмкіндік беретін көпдеңгейлі инфрақұрылым қалыптасқан. Инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға ниетті бастамашыларға келісімшарттарға қол жеткізуде қолдау көрсетілуде. Сонымен қатар, Шымкент қаласы әкімдігінің 2025 жылғы 24 қаңтардағы №248 қаулысымен «Shymkent Invest – Front office» инвестицияларды тарту және инвесторларды қолдау орталығы» ЖШС құрылды. Орталықтың негізгі міндеттері – қаланың инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған аналитикалық зерттеулер жүргізу, инвесторларға қызмет көрсету, қаланың инвестициялық имиджін нығайту, сондай-ақ «бір терезе» қағидаты бойынша инвесторлармен тиімді өзара іс-қимыл ұйымдастыру.

«Жергілікті атқарушы органдар әрдайым туризм инфрақұрылымын жан-жақты дамытуға баса мән беріп, осы жұмысқа жауапты болады», – делінген Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Жолдауында.Халықаралық Шымкент әуежайынан 5 мемлекеттің 7 қаласына, атап айтқанда Мажарстан, Германия, Корея, Қытай және Египет елдеріне тікелей әуе рейстері ашылды. Алғашқы сапар Мюнхен және Будапешт қалаларына бағытталды.Жаңа халықаралық бағыттардың іске қосылуы Шымкентке келетін туристер легін арттыруға оң әсер етеді. Қазіргі уақытта SCAT әуекомпаниясының әуе паркінде 37 әуе кемесі бар. Оның 22-сі ішкі бағыттарға қызмет көрсетсе, 15 әуе кемесі халықаралық бағыттарда тұрақты қатынауда.Енді шымкенттіктер мен қала қонақтары алыс және жақын шетелдерге тікелей Шымкент әуежайынан ұшуға мүмкіндік алады. Бұл жоба өңірдің көлік және туризм саласын дамытуға зор ықпал етеді.

Инфляцияны тежеу жөніндегі жиында ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин өңірлердегі тұрақтандыру қорларына жаңа егінді жинақтау жұмыстарының барысын және «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасының жүзеге асырылуын тыңдады.ҚР Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитетінің төрағасы Тимур Косымбаев биылға жоспарланған барлық коммуналдық тарифтердің өсімі аяқталғанын және табиғи монополия субъектілерінен жаңа өтінімдер түспегенін хабарлады. Осылайша, жыл соңына дейін халық пен әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерін өндірушілер үшін жеңілдетілген тарифтік саясат қолданыста болатындықтан, тарифтердің өсуі күтілмейді. Бұл ақылы қызметтердің қымбаттауынан инфляцияға болатын әсерді азайтуға мүмкіндік береді.Сонымен қатар, өңірлерде жаңа егінді тұрақтандыру қорларына қосу үшін келісімшарттар жасалуда. Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тажүрековтың мәліметі бойынша, картоп, пияз, сәбіз және қырыққабат өнімдерін жеткізуге арналған келісімшарттар 2025-2026 жылдардағы халықтың қажеттілігінің 50%-ын қамтамасыз етіп отыр. Осылайша, Атырау, Алматы облыстары мен Астана қаласы бойынша пиязға деген қажеттілік толықтай жабылды. Қарағанды, Түркістан, Абай және Ақмола облыстарында, сондай-ақ Алматыда белсенді жұмыс жалғасуда. Ал Ақтөбе облысында барлық көкөніс түрлері бойынша келісімшарттардың көлемі төмен деңгейде.Бақылауды күшейту үшін Серік Жұманғарин арнайы жұмыс тобын құруды тапсырды, ол өңірлерге барып, тұрақтандыру қорларындағы қорлардың көлемі мен санына тексеру жүргізетін болады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-ekonomika-karzhy/press/news/details/1069298?lang=kk

Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті РПП «Атамекенмен» бірлесіп жаңа Салық кодексімен енгізілетін өзгерістерге арналған семинарлар сериясын өткізуде. Кезекті семинар 2025 жылғы 16 қыркүйекте өтті. Іс-шараның тақырыбы — «Резидент еместерді салық салу». Спикер ретінде Асқар Ерденов сөз сөйледі.Семинарда талқыланған мәселелер:Резидент еместің ұғымы және төлем көзінен салық салынатын табыс түрлері.ҚР резиденттерімен жұмыс істеген кезде резидент еместердің салық агенттері алдындағы міндеттемелері.2026 жылдан бастап резидент еместер үшін өзгерістер:Халықаралық салық салуда қолданылатын терминдер бойынша түзетулер енгізілді.«Роялти» ұғымына енді бағдарламалық қамтамасыз етудің нұсқасын жаңарту қызметтері енгізілді. Ал қателер мен ақауларды жоюға байланысты, бағдарламаны жетілдіруге әкелмейтін қызметтер роялтиге жатпайды және салық салынбайды.«Ноу-хау» ұғымы заңнамалық тұрғыда бекітіліп, рекрутингтік қызметтің анықтамасы берілді.Резидент еместердің табыстарына салық салудағы өзгерістер:2026 жылдан бастап ақпаратты өңдеу, жарнамалық, дизайндық және рекрутингтік қызметтер көрсетілген орнына қарамастан 20% мөлшерлемемен салық салынатын болады.Дивидендтер мен шетелдіктердің еңбекақысына салық мөлшерлемелері:Дивидендтер. Егер резидент емес заңды тұлғаның кемінде 25% капиталына иелік етсе, онда оның 230 000 АЕК шегіндегі табысына (2025 жылы – 904 360 000 теңге) 5% мөлшерлеме, ал одан асқан сомасына 15% мөлшерлеме қолданылады.Еңбекақы. Резидент еместердің 8500 АЕК шегіндегі табысына (2025 жылы – 33 422 000 теңге) 10% мөлшерлеме, одан асқан сомасына 15% мөлшерлеме қолданылады.Қарыздар бойынша сыйақы. Мөлшерлеме 15%-дан 10%-ға дейін төмендетілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1069303?lang=kk

2025 жылғы 20 қыркүйектен 20 қазанға дейін Қазақстанда Ұлттық ауыл шаруашылығы санағының екінші кезеңі өтеді. Бұл кезеңде интервьюерлер мал және құс ұстайтын, бақшасы бар шаруашылықтарды аралап, деректерді жеке сұхбат түрінде жинайды.Қатысушылардан жер учаскелерінің көлемі, өсірілетін дақылдар, мал мен құс басы, олардың ұсталуы мен жайылымдардың пайдаланылуы туралы сұралады.Жиналған мәліметтер мемлекетке аграрлық сектордың жағдайы жөнінде толық көрініс алуға, ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін қолдау шараларын әзірлеуге және елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Санақ он жылда бір рет өткізіледі және Қазақстанның барлық өңірлерін қамтиды.Әрбір қатысушы бұл іс-шараға жауапкершілікпен қарап, шынайы ақпарат беруі өте маңызды - өйткені ауыл шаруашылығының болашақ дамуы мен қоғамның игілігі соған байланысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bmalin-audany-akimat/press/news/details/1069259?lang=kk

Шымкентте жастардың шығармашылық әлеуетін дамытып, пікір алмасуға бағытталған жаңа мәдениет үйі ашылды. Орталық «Достық үйінде» орналасқан және бұрын пайдаланылған жертөлені алып жатыр, ол заманауи талаптарға сай жаңартылған және қазіргі уақытта тәулік бойы жұмыс істейтін заманауи алаң ретінде жұмыс істейді (24/7). Сапалы жарықтандыру және желдету жүйелерімен жабдықталған орталық бір уақытта 200-ге жуық жасөспірімге қызмет көрсетуге қауқарлы. Бұл жоба Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХХІV сессиясында берген тапсырмасын нақты жүзеге асыру болып табылады. Сонымен қатар, орталықтың ашылуы Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығына орайластырылған және осы дата аясындағы маңызды шаралардың бірі болып саналады. Жоба Шымкент қаласы әкімдігінің қолдауымен жүзеге асты. Жаңа орталыққа этномәдени бірлестіктердің, Жастар ассамблеясы ұйымының, қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы қоғамдық құрылымдардың мүшелері жиналып, халық бірлігін нығайтуға бағытталған жобаларды талқылап, жүзеге асырмақ. Сонымен қатар, орталықта би үйірмесі, хор үйірмесі, кітап үйірмелері және басқа да шығармашылық бастамалар ұйымдастырылып, жастардың өзін-өзі танытуына, дамуына мүмкіндік туғызады. Шараның ашылу салтанатына қала әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек, мемлекет және қоғам қайраткері, қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Орынбай Рахманбердиев, сондай-ақ Ассамблея белсенділері қатысты. Қонақтар ұлттық мәдени мұраға арналған көрмені тамашалап, жаңа орталықтың мүмкіндіктерімен танысты. Әкімнің орынбасары орталықтың қоғамдағы маңызды рөліне тоқталып, жастарға ел бірлігін нығайтуға, патриоттық сезімге тәрбиелеуге белсене атсалысқаны үшін алғысын білдірді. Бұл игі бастамаға ақсақалдар кеңесінің төрағасы Орынбай Рахманбердиев ақ батасын берді. Шара соңында аудан әкімінің орынбасарларының, этномәдени бірлестіктер мен жастардың өкілдерінің қатысуымен дөңгелек үстел өтіп, онда Елбасының соңғы Жолдауында айтылған негізгі бағыттар, сондай-ақ Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында қойылған міндеттер жан-жақты талқыланды. Сонымен қатар, бүгін жөндеуден кейін «Достық үйінде» орналасқан этнографиялық мұражай қайта ашылды. Мұражайда құнды жәдігерлер – Шымкентте тұратын этнос өкілдерінің тұрмыстық бұйымдары мен ұлттық киімдері қойылған. Жаңартылған көрмеге ҚХА қалалық филиалының құрамына кіретін 17 этномәдени бірлестіктің мәдениеті мен өмірін көрсететін бұйымдар: ұлттық киімдер, тұрмыстық бұйымдар, музыкалық аспаптар және сәндік-қолданбалы өнер бұйымдары қойылған. Мұражайдың қайта ашылуына орай «Бір шаңырақ астында» деген атпен этнографиялық жинақтар мен өнер туындыларының көрмесі өтті. Шара этностардың мәдени мұрасын кеңінен насихаттауға және халықтар арасындағы достық пен келісімді нығайтуға бағытталған.

Шымкент қаласында жастардың шығармашылық әлеуетін дамытуға және олардың пікір алмасуына арналған жаңа комьюнити-орталық өз жұмысын бастады. Бұл орталық «Достық үйінде» орналасқан және бұрын жертөле ретінде пайдаланылған кеңістік заманауи талаптарға сай бейімделіп, жастар үшін тәулік бойы (24/7) жұмыс істейтін заманауи алаңға айналды. Орталықта жарықтандыру және желдету жүйелері жоғары деңгейде орнатылған, бір уақытта 200-ге жуық жасқа қызмет көрсету мүмкіндігі бар.Бұл жоба Қазақстан халқы Ассамблеясының ХХХІV сессиясында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың берген тапсырмасының нақты жүзеге асуы болып табылады. Сонымен қатар, орталықтың ашылуы Қазақстан халқы Ассамблеясының 30 жылдығына орай қолға алынған маңызды іс-шаралардың бірі ретінде бағаланады. Жоба Шымкент қаласы әкімдігінің қолдауымен жүзеге асырылды.Жаңа орталықта этномәдени бірлестіктердің мүшелері, «Ассамблея жастары» ұйымы және қалалық Қазақстан халқы Ассамблеясы жанындағы қоғамдық құрылымдар бас қосып, ел бірлігін нығайтуға бағытталған жобаларды талқылап, іске асырады. Сонымен қатар, орталықта би, хор, кітап үйірмелері мен әртүрлі шығармашылық бағыттағы бастамалар жүзеге асырылатын болады. Бұл жастарға өз қабілеттерін танытып, өзін-өзі дамытуға мүмкіндік береді.Орталықтың ашылу салтанатына қала әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек, мемлекет және қоғам қайраткері, қалалық ҚХА жанындағы Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Орынбай Рахманбердиев және ассамблея белсенділері қатысты. Келген қонақтар ұлттық мәдениет үлгілерінен құралған көрмені тамашалап, жаңа орталықтың мүмкіндіктерімен танысты. Қала әкімінің орынбасары өз сөзінде орталықтың қоғамдағы рөлін атап өтіп, жастарды ел бірлігін нығайтуға және отансүйгіштік рухты қалыптастыруға белсене қатысқаны үшін алғыс білдірді. Ал Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Орынбай Рахманбердиев игі бастамаға ақ батасын берді.Жиын соңында өткен дөңгелек үстел отырысына қала әкімінің орынбасары, этномәдени бірлестік өкілдері мен жастар қатысты. Кездесу барысында Мемлекет басшысының соңғы Жолдауында көрсетілген басым бағыттар және Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында белгіленген міндеттер жан-жақты талқыланды.Сонымен қатар, бүгін «Достық үйінде» орналасқан этномұражай да жаңғыртудан кейін келушілерге қайта ашылды. Мұражайда Шымкент қаласында тұратын этнос өкілдерінің тұрмыстық бұйымдары мен ұлттық киімдері сияқты құнды жәдігерлер қойылған. Жаңартылған экспозицияларда қалалық ҚХА құрамындағы 17 этномәдени бірлестіктің мәдениеті мен тұрмыс-тіршілігін көрсететін ұлттық киімдер, тұрмыстық заттар, музыкалық аспаптар және қолөнер бұйымдары жұртшылық назарына ұсынылды.Мұражайдың қайта ашылуына орай «Бір шаңырақ астында» атты этнографиялық коллекциялар мен өнер туындыларының көрмесі өтті. Бұл шара этностардың мәдени мұрасын насихаттауға және халықтар арасындағы татулық пен келісімді нығайтуға бағытталған.

Варшава, 2025 жылғы 16 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Польша Республикасындағы Елшісі Н. Жалғасбаев пен Польша Республикасының Ішкі істер және әкімшілік вице-министрі М. Дужчиктің кездесуі өтті.Келіссөздер барысында тараптар көші-қон және виза саласындағы екіжақты ынтымақтастық мәселелерін, сондай-ақ екі елдің құзыретті органдары арасындағы өзара іс-қимылды талқылады. Ерекше назар Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы визалық режимді жеңілдету жөніндегі келіссөздер процесінде Польша тарапынан қолдау көрсету мәселесіне аударылды. Елші Н. Жалғасбаев Польшаның белсенді ұстанымы ЕО институттары деңгейінде шешімдердің жедел қабылдануына маңызды ықпал ете алатынын атап өтті.Сондай-ақ визалық саладағы екіжақты шарттық-құқықтық базаны жаңарту қажеттілігі, атап айтқанда 2007 жылғы Келісімге өзгерістер енгізу туралы Хаттамаға қол қою мәселесі қаралды. Бұл құжат визалық талаптардан босатуды тек дипломатиялық емес, сонымен қатар қызметтік паспорт иелеріне де таратуға мүмкіндік береді.Кездесудің жеке тақырыбы ретінде Польша–Беларусь шекарасының уақытша жабылуына байланысты қазақстандық тасымалдаушыларға қойылған шектеулер қозғалды. Тараптар аталған шектеулер алынғаннан кейін бұл мәселені қайта қарастыру сауда-экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға ықпал ететін практикалық шешімдер әзірлеуге жол ашатынын атап өтті.Польша тарапы сондай-ақ еңбек саласында келісімге қол қоюға мүдделілік танытты. Мұндай құжат еңбеккерлердің құқықтарын қорғауға және екі ел арасындағы іскерлік байланыстарды дамытуға ықпал ететіні атап өтілді.Кездесу қорытындысы бойынша Қазақстан мен Польша арасындағы әріптестікті одан әрі дамыту мүддесінде тығыз ынтымақтастықты жалғастыру және кеңейту ниеті расталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-warsaw/press/news/details/1069129?lang=kk

Астана, 2025 жылғы 16 қыркүйек – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінде Қазақстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Ермұхамбет Қоныспаев пен Беларусь Сыртқы істер министрінің орынбасары Павел Утюпиннің төрағалығымен екіжақты саяси консультациялар өтті.Консультациялар барысында тараптар екіжақты және көпжақты форматтағы қазақ-белорус ынтымақтастығының ағымдағы жай-күйі мен даму перспективаларын талқылады, өңірлік интеграциялық бірлестіктер мен басқа да халықаралық ұйымдар шеңберінде одан әрі өзара іс-қимыл бойынша пікір алмасты, сондай-ақ алдағы екіжақты іс-шаралар кестесі бойынша «сағаттарды теңестірді».Кездесу қорытындысы бойынша қазақ-белорус көпжақты ынтымақтастығының барлық спектрі бойынша екіжақты серіктестікті одан әрі нығайту үшін сыртқы саяси ведомстволар арасындағы тығыз өзара іс-қимылды жалғастыру туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1069131?lang=kk

Алматы облысы, 2025 жылғы 16 қыркүйек – «Carlsberg Kazakhstan» компаниясының алкогольсіз сусындар шығаратын жаңа зауытының іргетасын қалау және инвестициялық келісімге қол қоюдың салтанатты рәсімі өтті. Іс-шараға Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Инвестициялар комитетінің төрағасы Ғабидолла Оспанқұлов, Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Алматы облысы әкімдігінің, дипломатиялық корпустың өкілдері, сондай-ақ «Carlsberg Group» және «PepsiCo» компанияларының басшылығы қатысты.Ғ.Оспанқұлов жобаны жүзеге асыру Қазақстандағы қолайлы инвестициялық ахуалдың және жаһандық компаниялармен серіктестіктің стратегиялық маңыздылығының дәлелі екенін атап өтті. Оның айтуынша, зауыттың іргетасын қалау еліміздің бизнеске жағдай жасау жөніндегі саясатына инвесторлардың сенімін көрсетеді.«Carlsberg Group-тың Қазақстанда жұмыс істеген жылдарында шамамен 640 млн АҚШ доллары көлемінде инвестиция салынды. Инвестиция көлемі 344 млн доллар болатын жаңа жоба компанияның ұзақ мерзімді ниеттерін растайды және өңірдің тамақ өнеркәсібін дамыту драйверіне айналады. Зауыттың іске қосылуы жүздеген жұмыс орнын құрып, жергілікті шикізатты пайдалануды кеңейтеді және елдің экспорттық әлеуетін арттыруға үлес қосады», – деді ол.Өз сөзінде Комитет төрағасы сондай-ақ ҚР Сыртқы істер министрлігі мен «Kazakh Invest» ҰК» АҚ жобаны толық сүйемелдеуге, оның ішінде ілеспе өндірістерді дамыту мен локализацияны кеңейту шараларын қамтамасыз етуге дайын екенін атап өтті.Елеулі назар жергілікті ілеспе өндірістерді дамытуға аударылуда. Топтың сатып алулар құрылымындағы жергілікті қамту үлесі 80%-ды құрайды және арпа, бидай, алюминий банка, шыны бөтелке, картон сияқты тауарларды қамтиды, олар іс жүзінде толық көлемде қазақстандық өндірушілерден сатып алынады.«Жаңа зауыт – бұл жай ғана өндірістік алаң емес. Бұл Қазақстандағы біздің ұзақ мерзімді міндеттемелеріміздің нысаны. Бұл жаңа жұмыс орындарын, заманауи технологияларды және жергілікті экономиканың дамуына айтарлықтай үлес әкелетін инвестициялар. Құрылыс аяқталғаннан кейін ол өңірдегі ең заманауи және орнықты зауыттардың біріне айналып, толықтай халықаралық стандарттарға сай болады», – деп атап өтті «Carlsberg Group» бас директоры Якоб Ааруп-Андерсен.Жаңа зауыт Алматы облысының Іле ауданында 17 гектар жер телімінде салынады. Өндірістік қуаты жылына шамамен 1 млрд литр сусын болады. Жобаға салынатын инвестиция көлемі 344 млн АҚШ долларын құрайды. 230-дан астам жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарлануда. Өнімдер PepsiCo лицензиясы бойынша өндіріліп, Қазақстан мен Қырғызстан нарықтарына жеткізіледі. Зауыт 2026 жылы іске қосылады деп күтілуде.Зауыт халықаралық сапа, экология және энергия тиімділігі стандарттарына сәйкес салынады, бұл Қазақстанның сусындар нарығындағы позициясын нығайтып, жаңа технологиялар мен брендтердің дамуына ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/invest/press/news/details/1069471?lang=kk

Прага, 2025 жылғы 11-12 қыркүйек. Экология және табиғи ресурстар министрлігі Экологиялық мәдениет және саясат департаментінің директоры Дәулет Есмағамбетов бастаған Қазақстан делегациясы «Өзгеріс жағдайында тұрақты болашақты құру» тақырыбындағы ЕҚЫҰ-ның климат мәселелері жөніндегі форумына белсенді қатысты.ЕҚЫҰ-дағы Финляндия Іс басындағы төрағалығы ұйымдастырған Форум ұйымға мүше мемлекеттердің, ынтымақтастық жөніндегі серіктестердің, ЕҚЫҰ құрылымдарының, азаматтық қоғам, халықаралық ұйымдар мен сарапшылардың өкілдерінен 200-ден астам қатысушыларды біріктірді.Іс-шараның ашылу сессиясында ЕҚЫҰ-ның Іс басындағы төрайымы – Финляндияның Сыртқы істер министрі Элина Валтонен, Чехияның Сыртқы істер министрі Ян Липавский, ЕҚЫҰ Бас хатшысы Феридун Синирлиоглу және ЕҚЫҰ-ның Экономика және қоршаған орта қызметі жөніндегі үйлестірушісі Бақыт Жүсіпов сөз сөйледі.Жеке тақырыптық сессиялар барысында интерактивті пікірталастарға қатысушылар қауымдастық көзқарасына негізделген климатқа төзімділікке инвестициялар салу, сектораралық ынтымақтастық негізінде климаттың өзгеруімен күресу бойынша іс-шаралар, ақпараттық қауіпсіздік дәуіріндегі климаттық деректер мен инновациялардың рөлі, сондай-ақ климаттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге жастарды тарту және белсенді қатысу мәселелерінің кең ауқымын талқылады.Ақпараттық қауіпсіздік дәуірінде деректер мен инновацияларды пайдалану мәселелеріне арналған тақырыптық сессияда негізгі баяндамашы ретінде сөз сөйлеген Дәулет Есмағамбетов цифрлық технологияларды, оның ішінде өткен жылы іске қосылған «Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкін» енгізудегі қазақстандық тәжірибемен бөлісті. Сонымен қатар, Қазақстан өкілі өзінің ұлттық негізде сөйлеген сөзінде елімізде жасанды интеллект пен деректерді талдау технологияларын ағымдағы мәселелерді шешуде, оның ішінде климаттық күн тәртібі аясында пайдалануға ерекше көңіл бөлетінін атап өтті.Сонымен қатар, ол Форумға қатысушылардың назарын Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауындағы өзекті мәселелерді цифрлық трансформация арқылы шешу жөніндегі негізгі ойларына аударды. Климаттың өзгеруіне байланысты жаһандық проблемаларды шешу үшін бірлескен күш-жігер мен бірлескен жоспарларды қабылдау қажет екендігі атап өтілді.ҚР Экология министрлігінің өкілі өз сөзінің соңында Форумға қатысушыларды 2026 жылдың сәуір айында Қазақстанда өтетін Өңірлік экологиялық саммитке шақырды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/press/news/details/1069101?lang=kk