2025 жылдың 20 тамызында Шымкентте «Таза Қазақстан» ұлттық жобасы аясында ауқымды экологиялық акция өтті. Шараны қала билігінің қолдауымен «Жастар ресурс орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі ұйымдастырды. Бұл жолы көппәтерлі үйлер орналасқан Түркістан көшесіне назар аударылды. Акцияға «Таза Өлке» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қызметкерлері мен қаланың белсенді жастары, ортақ іске үлес қосқан аудан тұрғындары жиналды. Нәтижесінде қолмен және арнайы техниканың көмегімен жиналған бір тоннаға жуық тұрмыстық қалдық аумақтан шығарылды. Тамыз науқанының бірегей ерекшелігі – оның жастарды тартуға баса назар аударуы. Бұрын мұндай іс-шараларды негізінен коммуналдық кәсіпорындар мен муниципалдық қызметтер жүргізсе, ұйымдастырушылар қазір студенттерді, жоғары сынып оқушыларын және еріктілер топтарын көбірек тартуда. Бұл бір уақытта екі мақсатқа қол жеткізуге мүмкіндік береді: қалалық аумақтарды қоқыстан тазарту және өскелең ұрпақтың экологиялық сауаттылығын арттыру. Қатысушылар жұмыстарын таңертең ерте бастады. Көпқабатты үйлердің аулаларында, тротуарларда, жасыл желектерде қарқынды сенбілік жүргізілді. Жас еріктілер пластик, қағаз және тұрмыстық қалдықтарды арнайы қапшықтарға жинаса, коммуналдық қызметшілер оларды жүк көліктеріне тиеп, кейін қалдықтарды полигонға апарды. Түркістан көшесінің тұрғындарының көпшілігі мұндай сенбіліктердің қаланы таза етіп қана қоймай, өмір сүруге де қолайлы екенін атап өтті. 2025 жылғы оқиғаны өткен жылдармен салыстыра отырып, айқын үрдісті байқауға болады. Мәселен, 2023 жылы дәл осы көшеде де осындай шара өткен болатын, бірақ кейін оған бірінші кезекте коммуналдық қызметтер қатысты. Жиналған қалдықтардың көлемі 300-400 келіден аспады. 2024 жылы университет пен колледж студенттері іс-шараға алғаш рет белсенді қатысып, шамамен 600 келі қалдық жинады. Бірақ дәл 2025 жылы нәтиже ең әсерлі болды – бір тоннаға жуық қалдық жиналды, ең бастысы, процеске тартылған жастардың саны айтарлықтай өсті. Осылайша, Шымкентте экологиялық қозғалыс қарқын алып келеді деуге болады. Бұрынғы жылдары мұндай іс-шаралар бір реттік сенбілік ретінде қабылданса, қазір олар білім беру элементтері бар тұрақты бастамаларға айналуда. Волонтерлер қоқыстарды тазалап қана қоймай, тұрғындармен араласып, табиғатты аялаудың маңыздылығын түсіндіріп, қалдықтарды бөлуді насихаттады. 20 тамызда өткізілген экологиялық науқандар кең әлеуметтік әсерге ие. Олар қала тұрғындарына өз аулаларына, көшелеріне және төңірегіне қамқорлық жасау әдетін қалыптастыруға көмектеседі. Жастар үшін бұл да азаматтық жауапкершілік мектебі. Жастар топпен жұмыс істеуді үйренеді, өз жұмысының нәтижесін көреді және олардың күш-жігері қоршаған ортаға тікелей әсер ететінін түсінеді. Болашақта олар қала мен ел үшін экологиялық саясатты қалыптастыратын болады. Айта кету керек, қала билігі қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне көбірек көңіл бөледі. Соңғы жылдары тек коммуналдық қызметтер ғана емес, сонымен қатар әртүрлі ведомстволардың, оқу орындарының, қоғамдық ұйымдардың және бизнес өкілдерінің қатысуымен апта сайынғы экологиялық түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл үйлестіру нақты нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ағымдағы оқиғаларды өткен оқиғалармен салыстыру тағы бір маңызды аспектіні ашады: қоғамның мұндай бастамаларға деген көзқарасы. Бірнеше жыл бұрын қатысу аз болса, қазір біз өз аулаларында еріктілермен бірге аумақты тазалауға көмектесетін және қалдықтарды қалай дұрыс сұрыптау керектігін сұрайтын адамдарды жиі көреміз. Бұл қоғамда экологиялық сананың өсіп келе жатқанын көрсетеді. 20 тамызда іс-шара жақсы жағдайда аяқталды. Жастар алған әсерлерімен бөлісіп, фотосуреттер мен бейнероликтерді әлеуметтік желіге салып, басқа да тұрғындарды бастамаға қосылуға шақырды. Осылайша, «Сенбілік» тек практикалық тазарту ғана емес, сонымен бірге экологиялық идеяларды цифрлық түрде тарататын ақпараттық науқанға айналды. Жүргізіліп жатқан жұмыстардың ауқымы мен жастардың қатысуы мұндай іс-шаралар Шымкент қаласының қала өмірінің маңызды элементіне айналып келе жатқанын аңғартады. Олар тазалық, жауапкершілік және қоршаған ортаға деген құрмет сияқты жаңа мәдениетті қалыптастыруға көмектеседі. 2023 жылы нәтиже жиналған қалдықтардың килограмымен өлшенсе, қазіргі таңда қала тұрғындарының, әсіресе жастардың экологиялық сауаттылығының артуы басты жетістік деуге болады. 2025 жылдың 20 тамызы Шымкентте экологиялық жауапты қоғам дамуының тағы бір маңызды кезеңі болды. Сенбілік бір күндік бірлескен жұмыстың өзі тұтас бір ауданның келбетін өзгертіп, одан әрі оң өзгерістерге күшті серпін беретінін көрсетті. Қатысушылар мұндай бастамалар жалғасын тауып, тұрғындардың саны арта түсетініне сенімді.

2025 жылғы 20 тамыз күні Шымкент қаласында ішкі саясат және жастар істері жөніндегі «Жастар ресурстық орталығы» КММ-нің бастамасымен «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында ауқымды тазалық жұмыстары ұйымдастырылды. Бұл жолғы сенбілік Түркістан көшесінде орналасқан көпқабатты тұрғын үйлердің аулаларын қамтыды. Іс-шараға «Таза Өлке» КММ қызметкерлері мен қала ерікті жастары белсене атсалысып, нәтижесінде шамамен 1 тоннаға жуық тұрмыстық қалдықтар мен қоқыстар арнайы техника көмегімен шығарылды.Бұл сенбіліктің ерекшелігі – ұйымдастырушы күштің негізінен жастарға бағытталуында. Қоршаған ортаның тазалығы, көшелер мен аулалардың ұқыпты болуы – әрбір тұрғынның ортақ жауапкершілігі екені белгілі. Дегенмен, дәл осы бағытта жастардың белсенділігін арттыру, олардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру бүгінде басты мақсаттардың біріне айналып отыр. Шара барысында еріктілер тұрғындармен тілдесіп, тазалықты сақтаудың маңызы туралы түсіндіру жұмыстарын да жүргізді.Сенбілік жұмыстары таңертеңнен басталып, кешке дейін жалғасты. Түркістан көшесіндегі бірнеше көпқабатты үйдің ауласы, жаяу жүргіншілер жолдары мен жасыл аймақтары қоқыстан тазарды. Арнайы техника тұрмыстық қалдықтарды уақытылы шығарып отырды, ал жастар өз қолдарымен қоқыс жинап, қаланы таза ұстауға үлестерін қосты. Мұндай еңбек жастардың бойына жауапкершілікті сезінуге, қоғамға пайда тигізу арқылы рухани дамуына ықпал етеді.Бұл шараны өткен жылдардағы ұқсас сенбіліктермен салыстыра қарасақ, өзгерістердің оң бағытта дамып келе жатқанын көреміз. Мәселен, 2023 жылы дәл осы Түркістан көшесінің маңында жалпықалалық сенбілік өткен болатын. Ол кезде шараға негізінен коммуналдық мекемелердің қызметкерлері қатысып, тұрғындар мен жастардың қатысуы аз болды. Жиналған қоқыс көлемі де шамамен 300-400 келімен шектелген еді. Ал 2024 жылы ұйымдастырылған акцияда жастардың үлесі артып, қаланың түрлі жоғары оқу орындарынан студенттер қатыса бастады. Сол жылы 600 келіге жуық қоқыс шығарылған болатын.2025 жылғы сенбілік осы екі жылдық тәжірибеден кейінгі ең нәтижелі қадам болды. Біріншіден, қатысушылар саны артты, оған дәлел – бірнеше мекемеден келген мамандар мен 50-ден астам ерікті жастың жұмылдырылуы. Екіншіден, техниканың санымен қатар, ұйымдастыру сапасы да жақсарған. Үшіншіден, тазалық жұмыстары тек қоқыс жинаумен шектелмей, тұрғындарға түсіндіру жұмыстарымен де толықтырылды. Бұл өзгерістер сенбіліктің қоғамдағы орны мен маңызын жаңа деңгейге көтергенін көрсетеді.Мұндай экологиялық акциялар тек қана қала тазалығын қамтамасыз етіп қана қоймайды, сонымен қатар тұрғындардың экологиялық мәдениетін де арттырады. Әсіресе жастар үшін бұл шаралар үлкен тәрбие мектебі іспетті. Олар өз еңбегі арқылы қаланың көркеюіне үлес қосып қана қоймай, табиғатты қорғау қажеттілігін жүректерімен сезінеді. Әдетте экология тақырыбы жастар үшін көбіне теория жүзінде түсіндіріліп келсе, дәл осындай практикалық шаралар олардың санасына әлдеқайда терең әсер етеді.Жалпы, «Таза Қазақстан» акциясының негізгі мақсаты – қоршаған ортаны қорғау, тұрғындарды табиғатты аялауға шақыру, және ең бастысы, қоғамда тазалықты сақтау мәдениетін қалыптастыру. Соңғы жылдары Шымкент қаласында бұл бағытта жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Қала әкімдігі мен түрлі мемлекеттік мекемелер апта сайын сенбіліктер ұйымдастырып, әртүрлі сала өкілдерін тартып келеді. Әрбір сенбілік – тек қоқыс жинау шарасы ғана емес, ол адамдарды біріктіретін, ортақ мақсатқа жұмылдыратын әлеуметтік қозғалыс.20 тамыздағы сенбіліктен кейін жастар арасында ерекше көтеріңкі көңіл-күй байқалды. Олар әлеуметтік желілерде суреттер мен бейнематериалдар жариялап, өзгелерді де табиғатты қорғауға шақырды. Бұл да қазіргі замандағы сенбіліктің жаңа қыры – тек аумақты тазарту емес, экологиялық ой-пікірді әлеуметтік деңгейде таратуға үлес қосу.Осылайша, 20 тамызда өткен сенбілік Шымкенттің экологиялық мәдениетінің артуына нақты үлесін қосты. Жастардың белсенділігі мен тұрғындардың қолдауы бұл шараның нәтижелілігін арттырды. Өткен жылдармен салыстырғанда жеткен жетістіктер – қаламыздың экологиялық саясатының біртіндеп тұрақты жүйеге айналып келе жатқанын дәлелдейді. Алдағы уақытта мұндай бастамалар одан әрі жалғасып, жастардың қатысуымен қала тазалығы мен қоршаған ортаға деген қамқорлықтың жаңа деңгейге көтерілуі күтілуде.Шымкент қаласының тұрғындары үшін мұндай сенбіліктер тек тазалық күні емес, ол қоғамды біріктіретін, әрбір адамның табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттыратын игі дәстүрге айналып келеді. 2025 жылғы 20 тамыздағы сенбілік осы үрдістің тағы бір айқын дәлелі болды.

2025 жылдың 16 тамызында Шымкентте «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында ұйымдастырылған кезекті жалпықалалық сенбілік өтті. Бұл жолы мәдениет, мұрағат, тіл дамыту саласының мамандары, басқа да қалалық ұйымдармен бірге мегаполис тазалығына өз үлестерін қосу үшін көшеге шыққан жастардың қатысуына ерекше назар аударылды. Ауқымды шара қаланың әр ауданын қамтыды. Қатысушылар көшелерді, аулаларды, алаңдарды, қоғамдық орындарды жиналған қоқыстардан тазартып, жасыл желектерді ретке келтірді. Қаладан барлығы бірнеше тонна тұрмыстық қалдықтар шығарылды, бұл ұжымдық жұмыстың айтарлықтай жетістігі. Бұл ерекше сенбіліктің ерекшелігі мәдениет қызметкерлерінің – кітапханалардың, мұрағаттардың, мәдениет үйлерінің, сондай-ақ өнер қайраткерлері мен жастар ұжымдарының өкілдерінің белсенді қатысуы болды. Әдетте сенбілікке коммуналдық қызметтер мен аудан әкімдіктері тартылса, бұл жолғы бастама қоғамның рухани-мәдени дамуына күн сайын атсалысатындар тарапынан да қолдау тапты. Бұл қоршаған ортаға қамқорлық тек коммуналдық қызметшілердің жұмысы емес, әркім маңызды рөл атқара алатын ортақ жауапкершілік деген идеяны көрсетеді. Мәдениет қызметкерлері үшін сенбілікке қатысу символдық қимылға айналды. Өйткені, көшелер мен саябақтарды таза ұстау да қоғамның жалпы мәдениетінің бір бөлігі. Кітапханашылар, музыканттар немесе мұрағатшылар тұрғындарды тазарту жұмыстарына қосылса, бұл сенім нығайтады, адамдарды біріктіреді және рухани құндылықтарды практикалық әрекеттермен біріктіру үлгісін көрсетеді. Жастардың қатысуы науқанның маңызды бөлігі болды. Мәдениет саласына тартылған жас мамандар мен студенттер аумақты тазалауға көмектесіп қана қоймай, түсіндіру жұмыстарын да жүргізді. Олар жадынамалар таратып, өтіп бара жатқан адамдарға табиғатты аялаудың маңыздылығын еске салып, қалдықтарды сұрыптау, пластмассадан аулақ болу және аулаларды таза ұстау сияқты ұсақ-түйек қадамдар да қала ортасын өзгерте алатынын түсіндірді. Бұл тазалауды өткен жылдармен салыстыра отырып, ауқымы мен қатысуының айқын кеңеюін байқауға болады. 2023 жылы сенбіліктерге мәдениет өкілдері де қатысты, бірақ ол кезде мұндай шаралар мереке күндеріне орайластырылған бір реттік іс-шара болатын. Мәселен, сол жылдың көктемінде Наурыз мерекесі қарсаңында мұражай мен мәдениет үйінің қызметкерлері мерекенің таза өтуін қамтамасыз ету үшін ескерткіштер мен саябақтардың айналасын тазартты. 2024 жылы шығармашылық топтар да жұмыла кірісіп, сенбіліктен кейін тұрғындарға табиғатты аялаудың пайдалы ғана емес, мерекелік көңіл-күй сыйлайтынын еске салып, қысқаша концерттер ұйымдастырды. Алайда 2025 жылы табиғатты қорғау шаралары жүйелі бола бастады: апта сайын сенбілік өткізіліп, атқарылған жұмыстардың көлемі айтарлықтай артты. Өткен жылдары бір сенбілікте 10-15 тонна қалдық жиналып, шығарылатын болса, қазір 40 тонна немесе одан да көп қалдықтарды айтып отырмыз. Бұл ауқымның ұлғайғанын ғана емес, тұрғындар мен ұйымдардың өздері де осындай бастамаларға белсене қатысуға дайын екендігін көрсетеді. Биылғы сенбілік күнінің маңызды нәтижесі қала экологиясы үшін ортақ жауапкершілік сезімін тәрбиелеу болды. Сенбілікте коммуналдық қызметшілер, шенеуніктер, кітапханашылар, өнер қайраткерлері, жастар иық тіресе еңбек етсе, ауызбіршілік пайда болады. Мұндай көріністі көрген тұрғындардың да қосылуы ықтимал. Осылайша сенбілік қарапайым жұмыс емес, барлық мамандық пен жастағы адамдарды біріктіретін қоғамдық қозғалысқа айналады. Айта кетейік, мәдениет саласының атсалысуының тәрбиелік мәні де бар. Мәдениет қайраткерлерін сахнада немесе кітапханада көруге дағдыланғандар олардың сенбілікке қатысуын нысан сабағы деп қабылдайды. Бұл табиғатқа қамқорлық ортақ мәдени кодтың бөлігі екенін көрсетеді. Бұл экологияға жаңа көзқарасты қалыптастырады: бұл абстрактілі тапсырма емес, әркім күш сала алатын күнделікті мінез-құлық. 16 тамыз күні Шымкентте өткен сенбілік «Таза Қазақстан» бағдарламасында тағы бір белесті атап өтті. Ұйымдастырушылар мен қатысушылар мұндай шаралардың жалғасын тауып, тұрғындардың көбейетінін баса айтады. Басты жетістік – әрбір іс-шара өткен сайын жұртшылықтың белсенділік танытуы, онымен бірге экологиялық сананың артуы. Биылғы сенбілік өткен жылдармен салыстыра отырып, оның жүйелі, ауқымды, нәтижелі өтті деуге болады. Бұрын экология бір реттік мерекелік шара ретінде қабылданса, бүгінде ол бірте-бірте қала өмірінің бір бөлігіне айналуда. Таза қала дегеніміз – жайлы орта, ал шымкенттіктер бұл үнемі назар аударуды қажет ететін ортақ мақсат екенін ұғынуда. Осылайша, таяуда өткен мәдениет өкілдері мен жастардың қатысуымен өткен сенбілік қала көшелерін тазалауға септігін тигізіп қана қоймай, халықтың сана-сезімін жаңа деңгейге көтерді. Өткен жылдардағы тәжірибе көрсеткендей, мұндай бастамалар тұрақты және кең көлемде болуы керек. Міне, дәл осы Шымкентте бүгінде атқарылып жатқан жұмыстар: қала сенбіліктерін халықты болашаққа біріктіретін дәстүрге айналдыру.

2025 жылдың 16 тамызында Шымкент қаласында кезекті жалпықалалық сенбілік өтті. Бұл жолы экологиялық шара «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында ұйымдастырылып, оған қалалық мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы мен оған қарасты мекемелердің қызметкерлері, сондай-ақ жастар белсене қатысты. Сенбілік барысында қала аумағының бірқатар бөлігі қоқыстан тазартылып, жасыл аймақтарды күтіп-баптау жұмыстары жүргізілді.Аталған шараның ерекшелігі – мәдениет саласының өкілдері мен жастардың белсенді араласуы. Әдетте мұндай жұмыстарға коммуналдық қызмет мамандары, жергілікті әкімдіктердің қызметкерлері көбірек тартылса, бұл жолы өнер ұжымдары, архив қызметкерлері, кітапхана мен мәдениет үйлерінің мамандары да қолына қолғап пен қап алып, қаланың көркеюіне үлес қосты. Бұл қадам мәдениет саласының қоғамдағы рөлінің тек рухани құндылықтарды қалыптастырумен ғана шектелмей, қоршаған ортаны қорғау сияқты нақты істермен де сабақтасып жатқанын көрсетеді.Сенбілікке жүздеген адам қатысып, бірнеше тонна тұрмыстық қалдық шығарылды. Әсіресе қала орталығындағы саябақтар мен демалыс аймақтарына ерекше назар аударылды. Шымкент – күн сайын мыңдаған тұрғын мен қонақтарды қабылдайтын мегаполис болғандықтан, қоғамдық орындардың тазалығы мен тәртібі бірінші кезекте қала мәдениетінің айнасы болып есептеледі. Сондықтан мәдениет қызметкерлерінің өз қолымен осындай істерге араласуы халыққа үлкен үлгі болып отыр.Биылғы сенбіліктің тағы бір маңызды тұсы – жастардың белсенділігі. Архивтер мен кітапханаларда жұмыс істейтін жас мамандардан бастап, мәдениет үйлерінде шығармашылықпен айналысатын өнерпаз жастар да бұл іс-шарадан шет қалмады. Олар сенбілік барысында қоқыс жинап қана қоймай, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастырудың маңыздылығын түсіндіріп, ақпараттық үнпарақтар таратты. Бұл экологиялық сенбілікті қоғамдық акциядан гөрі тәрбие мен ағартушылық жұмыспен ұштастырған ерекше оқиғаға айналдырды.Өткен жылдардағы тәжірибеге көз жүгіртсек, мәдениет саласының қызметкерлері сенбіліктерге алғаш рет қатысып отырған жоқ. Мәселен, 2023 жылы Наурыз мерекесі қарсаңында мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасы ның қызметкерлері орталық саябақтар мен тарихи орындар аумағында сенбілік ұйымдастырып, қала тұрғындарын табиғатты аялауға шақырған болатын. Ал 2024 жылы «Жасыл ел» жасағымен бірлескен экологиялық акция өткізіліп, мәдениет үйлерінің жас өнерпаздары қала көшелерінде сенбілікке атсалысып қана қоймай, шағын концерттер ұйымдастырып, табиғатты қорғау жөнінде патриоттық әндер орындаған еді. Бұл үрдіс 2025 жылы да өз жалғасын тапты, алайда биылғы ерекшелігі – акцияның ауқымының кеңейіп, мәдениет саласының барлық мекемелерін қамтуында.Салыстыра қарасақ, өткен жылдары сенбіліктер көбіне көктем және күз айларында, мерекелер алдында ұйымдастырылатын. Ал қазір экологиялық сенбіліктер әр сенбі сайын дәстүрлі түрде өтуде. Бұл қалада жүйелі түрде экологиялық мәдениет қалыптасып келе жатқанын аңғартады. Мәселен, 2022 жылы бір реттік сенбіліктердің нәтижесінде әр сенбілікте шамамен 10–15 тонна қоқыс шығарылған болса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 20–25 тоннаға жеткен. Ал 2025 жылы әрбір жалпықалалық сенбілікте 40 тоннадан астам тұрмыстық қалдықтың шығарылып жатқаны байқалады. Бұл тұрғындардың белсенділігінің артуымен қатар, мемлекеттік мекемелердің де жұмысқа кеңінен тартылып жатқанын дәлелдейді.Мәдениет саласы өкілдерінің мұндай шараларға атсалысуы қала тұрғындарына да ерекше әсер етеді. Күнделікті сахнада өнер көрсетіп жүрген әншілер, кітапханашылар мен мұражай қызметкерлерінің сенбілікте қатар жүріп қоқыс жинағанын көрген тұрғындар да қолдау білдіріп, өз еріктерімен қосылып жатты. Бұл – қоғамдық сенім мен ынтымақтастықты нығайтатын маңызды фактор. Өйткені экология мәселесін тек коммуналдық қызметтердің күшімен шешу мүмкін емес, оған бүкіл қоғам болып жұмылу қажет.«Таза қала – жайлы орта» деген ұстаным бүгінде Шымкентте кең таралған ұранға айналды. Шымкент қаласының мәдениет, тілдерді дамыту және архивтер басқармасының сенбілікке белсенді қатысуы бұл идеяны одан әрі нығайтты. Тазалық пен тәртіп – тек қана тұрмыстық жағдайды жақсартатын шара емес, ол сонымен қатар қала тұрғындарының мәдени деңгейінің көрсеткіші. Әлемдік тәжірибеде де дамыған қалалардың басты ерекшелігі – олардың тазалығы мен тұрғындарының экологиялық жауапкершілігі.16 тамыздағы сенбілік Шымкенттің экологиялық қозғалысының тағы бір маңызды белесі болды. Бұл күні қалада тек қоқыс жиналып қана қойған жоқ, сонымен қатар тұрғындардың санасына экологиялық мәдениеттің маңыздылығы сіңірілді. Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырғанда, биылғы акция көлемі жағынан да, қоғамдық резонанс тұрғысынан да жоғары деңгейде өтті. Қала билігі мұндай шараларды алдағы уақытта да жалғастыруды жоспарлап отыр.Қорытындылай келе, мәдениет саласы өкілдерінің белсенді қатысуымен өткен сенбілік қала тұрғындарына экологиялық мәдениеттің жаңа үлгісін көрсетті. Бұл тек тазалық жұмыстары ғана емес, қоғамға берілген үлкен тәрбие. Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, биылғы акция кең көлемімен, қоғамдық қолдауымен ерекшеленді. Шымкент қаласының болашағы таза әрі жайлы орта құруға бағытталып отырғаны айқын көрінеді. Жүйелі түрде жүргізілетін сенбіліктер осы мақсатқа жетудің басты тетігіне айналып отыр.

2025 жылдың 16 тамызында «Таза Қазақстан» бағдарламасы бойынша кезекті экологиялық іс-шаралар аясында Шымкент қаласының Қаратау ауданында кезекті жалпықалалық сенбілік өтті. Бұл жолы орналасу орны ретінде үлкен және халқы тығыз орналасқан «Нұртас» шағын ауданы таңдалды. Бастама бірнеше ведомствоның күш-жігерін біріктірді. Сенбілікке жер қатынастары бөлімі, сәулет және қала құрылысы, экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы, қаржы бөлімі қызметкерлері, кәсіпкерлік және индустриалды-инновациялық даму басқармасының өкілдері қатысты. «Қаратау» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің мамандары мен «Жасыл жер» ЖШС қызметкерлері де белсенділік танытты. Сенбілік ауқымы айтарлықтай болды: сенбілікке 400-ден астам адам қатысты, қалдықтарды тасымалдау мен ретке келтіруге 25 арнайы техника жұмылдырылды. Сенбілік нәтижесінде 46 тоннадан астам қоқыс пен тұрмыстық қалдықтар жиналып, шығарылды. Бір ғана аудан үшін бұл көрсеткіш орасан зор болып көрінеді. Бірақ ол жиналған қоқыстың көлемін ғана емес, сонымен қатар іс-шараның өзін ұйымдастыру деңгейін де көрсетеді. Бүгінде Шымкенттегі жалпықалалық сенбілік жай ғана символдық іс-шара емес, басқармалардың, коммуналдық қызметтердің және тұрғындардың үйлестірілген жұмысы болып табылады. «Нұртас» Қаратау ауданындағы ең ірі тұрғын аудандардың бірі болып саналады. Мұнда ондаған мың адам тұрады және санитарлық мәселелер өзекті күйінде қалып отыр. Сондықтан, дәл осы ауданда осындай ауқымды сенбілік өткізудің маңызы ерекше. Таза көшелер, тазартылған аулалар, ондаған тонна қоқыстардың шығарылуы жергілікті тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға тікелей ықпал етеді. Өткен жылдардың статистикасына қарасақ, алға жылжу айқын көрінеді. 2022 жылы Нұртастағы экологиялық науқан кезінде әкімдіктің мәліметінше, шамамен 15 тонна қалдық жиналған. 2023 жылы оның көлемі 28 тоннаға дейін өсті. Ал биылғы жылы нәтиже 46 тоннадан асты. Бұл өсу бірнеше факторлармен түсіндіріледі. Біріншіден, соңғы жылдары сенбіліктерге мемлекеттік органдар мен мекемелер көбірек тартылып, қатысушылар саны артуда. Екіншіден, қала қысқа мерзімде үлкен көлемдегі қалдықтарды өңдеуге мүмкіндік беретін техниканы көбірек бөле бастады. 2021 жылы осындай іс-шараларға небәрі 8-10 техника пайдаланылса, бүгінде бұл көрсеткіш 25-ке жетті. Үшінші фактор – тұрғындар мен еріктілердің белсенді қатысуы. Студенттер, жастар ұйымдарының мүшелері, азаматтардың белсенді топтары жұмысқа көбірек қосылуда. Бұл тәжірибе бірте-бірте сенбіліктерді жалпы қалалық қозғалысқа айналдырады. Шымкенттегі сенбілік күндері қоқыс шығарудың утилитарлық мақсатына ғана қызмет етеді. Олар экологиялық сана мен әлеуметтік жауапкершілікті арттыруда маңызды рөл атқарады. Студенттер немесе бизнес өкілдері кафедра қызметкерлерімен иық тіресе жұмыс істегенде, бұл сенім мен командалық жұмыс атмосферасын жасайды. Соңғы жылдары жастар арасында мұндай іс-шараларға қызығушылық айтарлықтай артты. Мысалы, 2024 жылы волонтерлік ұйымдардың студенттері бірнеше сенбіліктерге қатысып, қарт тұрғындарға аулаларын тазалауға және ауыр қоқыстарды шығаруға көмектесті. Бұл дәстүр 2025 жылы жалғасын тауып, тиімділік пен белсенділікті одан әрі арттырды. Таза қала тек эстетикамен ғана шектелмейді; бұл сонымен қатар оның тұрғындарының денсаулығы мен әл-ауқатының кепілі. Апта сайынғы тазалық күндері қоршаған ортаны қорғауды дамытудың ұзақ мерзімді стратегиясының бір бөлігіне айналды. Ең бастысы, бұл бір реттік шаралар емес, қаланың барлық аудандарын қамтитын жүйелі жұмыс. Осыдан небары 10-15 жыл бұрын мұндай оқиғалар еріксіз науқан ретінде қабылданса, қазір олар әдеттегі жағдайға айналды. Халық қала тазалығы тек мемлекеттік қызмет көрсетуге ғана емес, әрбір тұрғынға байланысты екенін түсінеді. 2025 жылдың 16 тамызында Нұртас қаласында өткен сенбілік бірлесе атқарылған жұмыстың айтарлықтай нәтиже беретінінің айқын мысалы болды. 400-ден астам адам мен 25 техника бір күнде 46 тонна қоқыстан тазартты. Өткен жылдармен салыстырғанда табиғатты қорғау науқандары барған сайын ауқымды және тиімдірек бола түскені анық. 2022 жылы бұл сандар үш есе аз болды, ал 2023 жылы оның жартысына жуығы. Бүгінде Шымкент мүлде басқа ұйымшылдық танытуда. Бұл динамика қаланың дұрыс бағытта келе жатқанын растайды: экологиялық сана күшейіп, халықтың қатысуы қалыпты жағдайға айналып келеді. Болашақта мұндай науқандар сенбілік дәстүрге айналмай, шымкенттіктердің күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналады деп күтуге болады. Нұртастағы сенбілік – бұл жай ғана сенбілік емес, маңызды әлеуметтік сигнал. Бұл мемлекеттік органдардың, коммуналдық қызметтердің және тұрғындардың таза және жайлы өмір сүру кеңістігін құру үшін бірлесіп жұмыс істеуге дайын екенін көрсетеді. Шымкент экология мен тазалыққа басымдық беретін қала мәртебесін сенімді түрде нығайтып келеді. Ал мұндай әрбір оқиға мегаполистің жаңа экологиялық бейнесін қалыптастыруға жасалған қадам болып табылады. Бүгінде Шымкентте осындай іс-шараларды өткізу оңды дәстүрге айналып, экологиялық тәрбие берудің маңызды құралына айналып отыр десек қателеспейміз. Өйткені, қала тұрғындарының әрбір ұрпағы тазалық өз күш-жігеріне байланысты деген түсінікке дағдыланады. Сенбілікке тек коммуналдық қызметтер ғана емес, мемлекеттік қызметкерлер, бизнес өкілдері, мектеп оқушылары мен студенттер де қатысатындықтан, ұжымдық жауапкершілік мәдениеті қалыптасады. Сондықтан 16 тамызда Нұртаста болған оқиға жай оқиға емес, одан да ауқымды әрі маңызды жұмыстың бір бөлігі. Бұл қала саясатының ағымдағы басымдықтарын да, соңғы жылдары Шымкентте қалыптасып келе жатқан жалпы үрдісті де көрсетеді. Мұнда адамдар енді олар үшін экологиялық жағдайды басқалардың шешуін күтпейді; олар күш-жігерін біріктіреді. Сондай-ақ, қала билігінің мұндай бастамаларға жүйелі қолдау көрсетуге назар аударуы маңызды: олар жабдықты бөліп, үйлестіруді қамтамасыз етеді және әртүрлі ұйымдарды қатысуға шақырады. Осының барлығы болашақта экологиялық науқандардың табысты жалғасуына негіз қалайды. Осылайша, Нұртастағы сенбілік сәтті өткен тазалық науқанының үлгісі ғана емес, сонымен қатар тазалық пен экология ортақ іс ретінде қарастырылатын жаңа қалалық философияның көрінісі болды.

16 тамыз 2025 жылы Шымкент қаласының Қаратау ауданы аумағында кезекті жалпықалалық сенбілік өтті. Бұл жолы тазалық шарасы «Нұртас» шағынауданында ұйымдастырылып, оған қаладағы бірнеше басқармалар мен коммуналдық мекемелер белсенді атсалысты.Іс-шараға Шымкент қаласы жер қатынастары, сәулет және қала құрылысы, экономика және бюджеттік жоспарлау, қаржы, кәсіпкерлік басқармаларының қызметкерлері, сонымен қатар «Қаратау» коммуналдық мемлекеттік мекемесі мен «Жасыл жер» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өкілдері қатысты. Сенбіліктің ауқымы өте кең болды: барлығы 400-ден астам қызметкер жұмылдырылып, 25 арнайы техника тартылды. Нәтижесінде 46 тоннадан астам қоқыс пен тұрмыстық қалдықтар аумақтан шығарылды.Бұл көрсеткіш тек бір күннің ішінде жасалған нәтижені көрсетеді. Мұндай көлемдегі қалдықты шығару, бір жағынан, аудан аумағында санитарлық жағдайдың әлі де жақсартуды қажет ететінін білдірсе, екінші жағынан, қала билігі мен тұрғындардың тазалыққа деген жауапкершілігінің артып келе жатқанын аңғартады.Қала аумағында жүйелі түрде өтетін сенбіліктердің мақсаты – тек қоқыс жинау ғана емес. Ол – тұрғындарды қоршаған ортаға деген құрметке, экологиялық мәдениетке тәрбиелеу, сондай-ақ қаладағы мемлекеттік органдардың, коммуналдық қызметтердің және қарапайым азаматтардың күш біріктіріп жұмыс істей алатынын дәлелдеу.«Нұртас» шағынауданы – Қаратау ауданындағы ең ірі тұрғын аймақтарының бірі. Халық санының көптігі, тұрмыстық қалдықтардың жиналуы, абаттандыру қажеттіліктері бұл аумақтағы санитарлық тазалықты жүйелі түрде бақылауды талап етеді. Осы орайда өткен сенбілік тұрғындар үшін өте маңызды болды.Шымкент қаласында жалпықалалық сенбіліктер жыл сайын тұрақты түрде өткізіліп келеді. Мәселен, 2022 жылы дәл осы «Нұртас» шағынауданында өткен экологиялық шара барысында 15 тоннаға жуық қоқыс шығарылған болатын. Ал 2023 жылы көрсеткіш 28 тоннаға жетті. Биылғы сенбілікте 46 тоннадан астам қоқыс жиналуы – тұрғындардың белсенділігі артқанын, сондай-ақ ұйымдастырушылардың техникалық мүмкіндіктерді кеңейткенін көрсетеді.Бұрындары мұндай сенбіліктерге негізінен коммуналдық қызметкерлер мен жергілікті әкімдік өкілдері қатысса, қазір оған түрлі басқармалар, мемлекеттік қызметкерлер және бизнес құрылымдар тартылып отыр. Бұл – экологиялық мәдениеттің жаңа деңгейге көтерілгенін білдіретін маңызды көрсеткіш.Сондай-ақ техника санының артуы да айқын өзгеріс әкелді. Мәселен, 2021 жылы өткізілген сенбіліктерде бар болғаны 8-10 техника жұмылдырылса, биылғы іс-шараға 25 арнайы көлік қатысты. Бұл аз уақыт ішінде мол көлемдегі қалдықты шығаруға мүмкіндік берді.Сенбіліктердің тағы бір маңызы – қоғамдағы ынтымақ пен жауапкершілік сезімін күшейтуінде. Тұрғындар өз көздерімен тазалықтың қалай орнатылатынын көргенде, келешекте қоқыс тастамауға, қоршаған ортаға ұқыпты қарауға бейімделеді. Ал мемлекеттік қызметкерлер мен тұрғындардың бірге еңбек етуі – билік пен халық арасындағы байланысты нығайтады.Жастардың да белсенділігі жылдан-жылға артып келеді. 2024 жылы «Жасыл ел» жасағының мүшелері мен ерікті студенттер бірнеше рет осындай сенбіліктерге қатысып, өз үлестерін қосты. Бұл үрдіс биыл да жалғасын тапты. «Нұртаста» өткен сенбілікке қатысқан жас еріктілер қарттарға көмектесіп, аумақты жинауға атсалысты.Сенбіліктер тек уақытша тазалықпен шектелмей, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға ықпал ететіні сөзсіз. Әрбір сенбі сайын өткізілетін жалпықалалық тазалық шаралары – қала тұрғындарына таза ортада өмір сүрудің қаншалықты маңызды екенін ұғындырады. Егер 10-15 жыл бұрын қоқыс тастауға қатысты түсінік төмен деңгейде болса, қазір жағдай едәуір жақсарды. Бұл – осындай жүйелі іс-шаралардың жемісі.Мысалы, 2015 жылы қала аумағында бір сенбілік кезінде орта есеппен 5-7 тонна ғана қоқыс жиналатын. Қазіргі көрсеткіш бірнеше есе артқан. Бұл бір жағынан қаланың үлкейіп, халық санының көбейгенін көрсетсе, екінші жағынан ұйымдастырушылық деңгейдің жақсарғанын білдіреді.16 тамыз 2025 жылы Қаратау ауданындағы «Нұртас» шағынауданында өткен сенбілік Шымкент қаласының экологиялық өмірінде маңызды оқиға болды. 400-ден астам адамның бірлескен еңбегі мен 25 техниканың жұмысының арқасында 46 тоннадан астам қоқыс шығарылды. Бұл – бір ғана күннің нәтижесі.Бұрынғы жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, қазіргі сенбіліктер әлдеқайда ауқымды, ұйымдасқан әрі тиімді өтіп жатыр. Қала билігі мен тұрғындардың күш біріктіруі нәтижесінде экологиялық мәдениет жаңа деңгейге көтерілуде.«Таза қала – жарық болашақ кепілі» деген қағидаға сүйене отырып, мұндай сенбіліктердің тұрақты әрі жүйелі түрде өткізілуі Шымкенттің келбетін айқындайтыны сөзсіз. «Нұртас» шағынауданындағы тазалық шарасы – осы үрдістің айқын дәлелі.

20 тамызда «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында Шымкент қаласындағы Әл-Фараби ауданында кезекті сенбілік өтті. Шараға аудан әкімінің аппараты мұрындық болып, аудан әкімшілігінің қызметкерлері, «Әл-Фараби» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорнының мамандары, белсенді тұрғындар қатысты. Іс-шараның мақсаты қарапайым, бірақ маңызды: қалада жайлы және қауіпсіз өмір сүру ортасын құру, экологиялық сананы арттыру және бірлескен күш-жігер арқылы қоршаған ортаны қалай өзгертуге болатынын үлгі ету. Жұмыс нәтижесінде 70-тен астам адам көшелерді, аулаларды, қоғамдық орындарды тазалауға қатысты. Қалдықтарды жинау және шығару үшін төрт мамандандырылған техника жұмылдырылды. Олар бірігіп ауданда жиналып қалған алты тоннаға жуық қоқысты жинап, шығарды. Әл-Фараби ауданы қала құрылысында ерекше орын алады: мұнда тек тұрғын аудандар ғана емес, сонымен қатар маңызды мәдени, іскерлік және білім орталықтары орналасқан. Халықтың жоғары тығыздығы мен жанданған қалалық өмір санитария мәселесін ерекше өзекті етеді. Осы себепті тұрақты тазалық күндері жақсарту бағдарламасының бір бөлігіне айналды. Өткен жылдармен салыстырғанда бірнеше оң өзгерістерді атап өтуге болады. Бірнеше жыл бұрын мұндай іс-шараларға қатысу негізінен мемлекеттік қызметкерлер мен коммуналдық қызметтермен шектелді. Тұрғындар тазалауды тек қала билігінің міндеті деп есептеп, әдетте далада қалды. Алайда, соңғы жылдары бұл өзгерді: жастар, студенттер және алаңдаушы азаматтар іс-шараларға көбірек қосылуда. Бұл жолы аудандық комиссия өкілдерінің де қатысуы өзін-өзі ұйымдастырудың жақсы үлгісін көрсетті. Сенбілік күндері қолданылатын техникалық құралдарға ерекше назар аудару керек. Бұрын сенбіліктер қолмен жүргізілсе, енді аудан басшылығы арнайы техникалар: жүк тиегіштер, самосвалдар, қоқыс шығаратын техникаларды пайдалануда. Бұл бұрын бірнеше күнге созылатын қалдықтарды бірнеше сағатта шығаруға мүмкіндік береді. Ағымдағы науқанды өткен жылдардағы ұқсас оқиғалармен салыстыратын болсақ, ұйымдастырушылық эволюцияның да байқалатыны анық. Мәселен, 2021 жылы дәл осы ауданда көктемгі сенбілік кезінде шамамен 3 тонна қоқыс шығарылды. Ол кезде іс-шара проблема туралы хабардарлықты арттыруға көбірек көңіл бөлетін символдық болды. Биылғы жылы жұмыс жүйелі сипат алды: әр сенбілікте нақты жоспар бар, нәтиже нақты көрсеткіштермен өлшенеді. Сондай-ақ, мұндай оқиғалар бұдан былай оқшауланған оқиғалар болмауы маңызды. Олар енді апта сайын өтеді және енді бір реттік науқан ретінде емес, қала өмірінің бір бөлігі ретінде қабылданады. Бұл тұрғындардың көзқарасын да өзгертеді: олар тазалық тек коммуналдық қызметтерге ғана емес, әрбір адамға байланысты екенін түсіне бастады. Ұйымдастырушылар мұндай сенбіліктердің жүйелі түрде өткізіліп тұруы экологиялық сауаттылықты арттыруға септігін тигізетінін айтады. Өйткені, қатысу тек қоқыс жинау ғана емес; қалаға деген құрметті де тәрбиелейді. Адамдар көшелерді өздері жинаса, қағазды немесе бөтелкені қайтадан дұрыс емес жерге лақтыру ықтималдығы аз болады. Әсіресе, жастардың қатысуы маңызды. Әл-Фараби ауданында көптеген студенттер мен мектеп оқушылары мұндай шараларға өз еріктерімен қатысады. Олар үшін бұл аймақты абаттандыруға қосқан үлес қана емес, сонымен бірге тиесілілік сезімін сезіну мүмкіндігі. Бұрынғы жылдары мұндай араласу жоқтың қасы: барлығы ресми құрылымдармен шектелді. Тағы бір қыры – жергілікті кәсіпкерлердің қолдауы. Кейбір кәсіпкерлер қатысушыларды құрал-жабдықтармен, керек-жарақтармен, тіпті ауыз су мен қолғаппен қамтамасыз етеді. Бұл тәжірибе 2025 жылы бизнестің өсіп келе жатқан әлеуметтік жауапкершілігін көрсетеді. Мұндай науқандар тек санитарлық тазалық үшін ғана емес, сонымен қатар қоғамдастықтың бірлігін нығайту тәсілі ретінде де маңызды. Шенеуніктермен және коммуналдық қызметшілермен иық тіресе жұмыс істейтін тұрғындар өздерінің ортақ мақсаты — қаланы таза әрі жайлы етуді түсінеді. Бұл билік пен қоғам арасындағы қашықтықты қысқартып, сенім мен бірлік сезімін тудырады. Әрине, барлық экологиялық мәселелерді шешу үшін бір рет тазалау жеткіліксіз. Бірақ жүйелі және жүйелі іс-шаралар заңсыз үйінділердің санын кезең-кезеңмен азайтуға, қалдықтарды жедел жоюға, ең бастысы, оның пайда болуына жол бермеуге мүмкіндік береді. Өйткені, тазалық тек тазалаудың нәтижесі емес, сонымен бірге әдет. 20 тамызда Әл-Фараби ауданында өткен сенбілік барлық тарап – үкімет, коммуналдық қызметтер, тұрғындар және бизнес өкілдері жұмылдырылған жағдайда өзгерістердің мүмкін болатынының тағы бір дәлелі болды. Өткен жылдармен салыстырғанда ілгерілеушілік байқалады: наразылық шаралары кеңейіп, ұйымдасқан әрі тиімді болып келеді. Таза қала тек көркейту ғана емес; бұл да мәдениеттің белгісі. Ал мәдениет жауапкершіліктен басталады. Бір кездері табиғатты қорғау науқандары формальдылық ретінде қабылданса, қазір олар Шымкенттің болашағына ортақ алаңдаушылықтың символына айналуда.

20 тамыз күні Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында кезекті сенбілік өткізілді. Бұл шара аудан әкімі аппаратының бастамасымен ұйымдастырылып, оған мемлекеттік мекеме қызметкерлері мен «Әл-Фараби» коммуналдық мемлекеттік кәсіпорнының мамандары белсене атсалысты. Сенбіліктің басты мақсаты – қала тұрғындарына жайлы орта қалыптастыру, тұрмыстық қалдықтарды азайтуға үлес қосу және экологиялық мәдениетті нығайту болды.Шара барысында 70-тен астам адам жұмылдырылып, олардың қатарында әкімдік қызметкерлері, коммуналдық сала мамандары, ерікті жастар мен белсенді тұрғындар болды. Сондай-ақ, қоқыс шығару жұмыстарына 4 арнайы техника пайдаланылып, нәтижесінде шамамен 6 тоннаға жуық қалдық шығарылды. Бұл – аудан аумағындағы тазалықты сақтауға жасалған үлкен қадамдардың бірі.Әл-Фараби ауданы Шымкент қаласының орталық бөлігін қамтитындықтан, мұнда халық тығыз орналасқан, тұрмыстық қоқыс көлемі де өзге аймақтарға қарағанда көбірек жиналады. Сондықтан да аудан әкімдігі тазалық пен тәртіпті сақтау шараларын тұрақты түрде өткізіп келеді. Бұған дейін де осындай сенбіліктер жүйелі ұйымдастырылып, тұрғындардың қатысуымен өз нәтижесін көрсеткен.Өткен жылдармен салыстырғанда биылғы сенбіліктің бірқатар ерекшелігі бар. Мәселен, 2022 жылы ұйымдастырылған экологиялық акцияларда тұрғындардың қатысу деңгейі төмендеу болған еді. Көбінесе әкімдік қызметкерлері мен коммуналдық мекеме мамандары атсалысқан. Ал биылғы іс-шараларда ерікті жастардың белсенділігі артып, тұрғындардың өз ықыласымен келіп қосылғанын байқауға болады. Бұл – экологиялық мәдениеттің халық арасында біртіндеп қалыптасып келе жатқанының айқын дәлелі.Сонымен қатар, техника мен құрал-жабдықтардың қолданылуы да соңғы жылдары жақсара түсті. Бұрынғы сенбіліктерде көбіне қолмен жинау жұмыстары басым болса, қазір арнайы жүк көліктері, тиегіш техника және қоқыс контейнерлерін тасымалдауға арналған механизмдер кеңінен пайдаланылады. Нәтижесінде жұмыстың өнімділігі артты, аз уақытта үлкен көлемдегі қоқыс шығаруға мүмкіндік туды.Аудан тұрғындарының пікірінше, мұндай сенбіліктердің тұрақты өтуі – экологиялық тәрбие берудің ең тиімді тәсілдерінің бірі. Себебі адамдар тек аула немесе көше тазалығына үлес қосып қана қоймайды, сондай-ақ табиғатты аялау, қоршаған ортаға ұқыптылық таныту дағдысын қалыптастырады. Әсіресе жастардың белсенді түрде қатысуы болашақта экологиялық мәдениеттің нығая түсуіне ықпал етеді.Бұл сенбіліктің тағы бір ерекшелігі – әлеуметтік жауапкершіліктің артуы. Жергілікті кәсіпкерлер мен мекеме басшылары да шараға қызығушылық танытып, қолдау білдіріп отыр. Кейбір ұйымдар өз аумақтарын тазарту жұмыстарын дербес ұйымдастырып, тұрғындарға үлгі болуда. Мұндай үрдіс қоғамда «қала тазалығы – баршамызға ортақ міндет» деген түсінікті нығайта түсті.Өткен жылдардағы тәжірибеге сүйенсек, тек сенбілікпен ғана шектелмей, жыл бойы санитарлық тазалықты сақтау маңызды. Мәселен, 2021 жылы қалада өткізілген «Таза қала – жарқын болашақ» акциясы кезінде көктем айларында бірнеше рет сенбілік ұйымдастырылып, нәтижесінде көшелер тазартылғанымен, жаз мезгілінде тұрмыстық қоқыс қайта көбейіп кеткен еді. Ал биылғы жылы аудан әкімдігі мұндай кемшіліктерді болдырмау үшін тұрақты кесте енгізіп, апта сайын тазалық шараларын өткізуді дәстүрге айналдырды.Осы тұрғыдан алғанда 2025 жылғы сенбіліктердің нәтижесі әлдеқайда тиімді болып отыр. Біріншіден, олар тек бір реттік шара емес, жүйелі жұмысқа айналып келеді. Екіншіден, тұрғындардың белсенділігі артып, қоғам тарапынан қолдау көрсетіліп жатыр. Үшіншіден, заманауи техниканың қолданылуы уақытты үнемдеп, жұмыс сапасын арттыруға септігін тигізуде.Әл-Фараби ауданындағы тазалық жұмыстары алдағы уақытта да жалғасын табады. Аудан әкімі аппараты бұл бағыттағы шараларды кеңейтіп, тұрғындардың қатысуын арттыруды басты міндет ретінде қойып отыр. Сонымен қатар, қоқыс тастау мәдениетін қалыптастыру, стихиялық полигондарға жол бермеу, жасыл аймақтарды күтіп-баптау мәселелері күн тәртібінен түспейді.Жалпы алғанда, 20 тамызда өткен сенбілік Әл-Фараби ауданының экологиялық ахуалын жақсартуға елеулі үлес қосты. Бұл тек тазалық жұмыстары ғана емес, қоғамның ортақ жауапкершілігін арттыратын, тұрғындарды бірлікке шақыратын маңызды іс-шара болды. Өткен жылдармен салыстырғанда биылғы сенбіліктің сапасы мен ауқымы кеңейіп, нәтижесі де айтарлықтай жоғары болды.Тазалық – мәдениеттің өлшемі. Сол себепті, әрбір тұрғынның өз үлесін қосуы – қаланың келбетін жақсартып қана қоймай, болашақ ұрпаққа таза әрі қолайлы орта қалдырудың кепілі.

16 тамызда Шымкентте тағы да жер қатынастары бөлімі қызметкерлерінің белсенді қатысуымен жалпықалалық сенбілік өтті. Апта сайынғыдай олар қаланың тазалығы мен көріктенуіне өз үлестерін қосу үшін көшелер мен аулаларға шықты. Мұндай бастамалар әлдеқашан бір реттік шара болудан қалды; бүгінде олар тұрғындардың экологиялық хабардарлығын арттыратын және жауапкершілік сезімін нығайтатын жүйелі жұмыстың бір бөлігі болып табылады. Ағымдағы сенбілікте қаланың түрлі аумақтары қамтылып, қоқыс шығарылып, ғимараттардың айналасы мен қоғамдық орындар тазартылды. Бөлім қызметкерлері күш біріктіріп, қоршаған ортаға қамқорлық көрсетудің үлгісін көрсетті. Ұйымдастырушылар тазалық бір реттік шара емес, әрбір тұрғын ұстануға тиіс күнделікті әдет екенін баса айтады. Қазіргі тәжірибені соңғы онжылдықпен салыстырсақ, айырмашылық айтарлықтай байқалады. Бұрын сенбілік жылына бірнеше рет — көктемде немесе күзде, көбінесе «Таза Қазақстан» ұлттық акциясы аясында өткізілетін. Бұл күндері тұрғындар жаппай тазалық жұмыстарына шыққанымен, аз уақыттың ішінде тазалық жол жиегіндегі қоқыстарды, ретсіз аулаларды, рұқсат етілмеген қоқыс төгетін жерлерді үйреншікті көрініске айналдыратын. Алайда бүгінде көзқарас өзгерді. Қала билігі сенбіліктерді жүйелі түрде өткізіп, енді тұрғындар сенбі сайын қатыса алады. Бұл айтарлықтай әсер етті: тәртіп байқала бастады, қоқыс жәшіктеріне қоқыс тастау әдеті бірте-бірте сіңісіп кетті. Бұл сенбілік күндерінің ерекшелігі – оларға коммуналдық кәсіпорындар немесе жекелеген белсенділер ғана қатыспайды. Оған мемлекеттік қызметкерлер, бизнес өкілдері, студенттер, мектеп оқушылары және жай ғана алаңдаушы тұрғындар да қатысуда. Бұл әртүрлі әлеуметтік топтардың бірігуі тазалыққа қамқорлық ортақ жауапкершілікке айналғанын көрсетеді. Бұрынғы жылдары мұндай көрсеткішке қол жеткізілмеген. 16 тамызда ұйымдастырушылар сенбілікке ғана емес, білім беру жұмыстарына да назар аударды. Тұрғындарға жасыл желектерді сақтау, қоқысты дұрыс сұрыптау, қоқысты орынсыз жерге тастамау керектігі ескертілді. Бұрын мұндай түсіндіру жұмыстары сирек жүргізілетін, сондықтан тазалық күндерінің әсері қысқа болды. Қазір жағдай өзгеріп жатыр: адамдар қаланың тазалығы олардың күнделікті жүріс-тұрысына тікелей байланысты екенін түсіне бастады. Соңғы жылдары Шымкенттің келбеті шынымен өзгергенін айта кеткен жөн. Бұрын рұқсат етілмеген қоқыс тастайтын орындар болса, қазір контейнер алаңдары пайда болды. Заңсыз қоқыс тасушылар саны азайып келеді. Бұл негізінен тұрғындарға тәртіп пен тәртіптің маңыздылығын еске салатын тұрақты сенбілік күндеріне байланысты. Бүгінгі оқиғаларды өткен күндермен салыстырсақ, тағы бір ерекшелік пайда болады: бұрын сенбілік күндері көбірек міндет немесе формальдылық ретінде қабылданатын. Адамдар «осылай болу керек еді» деп шықты, бірақ олардың еңбекке деген көзқарасы үстірт болды. Бүгінде қатысу саналы бола түсті. Көптеген қала тұрғындары балаларын ертіп, еңбекке, табиғатқа деген құрметті тәрбиелеу үшін отбасыларымен келеді. Бұл тәсіл мүлдем басқа нәтиже береді — уақытша емес, ұзақ мерзімді әсер. 16 тамызда жер қатынастары бөлімінің қызметкерлері қала жағдайына әрбір адам әсер ете алатынын өз үлгісімен көрсетті. Мұндай әрекеттер әкімшілік функцияларды орындап қана қоймай, сонымен қатар қоғамдық пайдалы жұмыстарды атқаратын мемлекеттік органдардың оң имиджін қалыптастырады. Бұл «тазалық» деген сөзді тек коммуналдық қызметшілердің міндеттерімен байланыстырмайтын тағы бір маңызды қадам. Қала билігі сенбіліктерді өткізу тәжірибесі жалғасын тауып, кеңейтілетінін атап өтті. Жоспарларға қоқыс шығару ғана емес, сонымен қатар абаттандыру, ағаш отырғызу, балалар және спорт алаңдарын абаттандыру кіреді. Бұрын бірнеше сағаттық тазалаумен шектелсе, қазір тазалық күндері қалалық ортаны жақсартуға арналған кешенді бағдарламаға айналуда. Бұл шараларға шымкенттіктердің қатысуы артып келеді. Олар таза көшелер, жақсы күтімді аулалар және көршілермен және әріптестермен қарым-қатынас сезімі сияқты күш-жігерінің нақты пайдасын сезінетінін айтады. Көбісі сенбіліктерге қатысу олардың күнделікті әдеттерге деген көзқарасын өзгерткенін мойындайды: олар қоқыстарды сұрыптауға көбірек көңіл бөлді, бұдан былай қоқыс жәшігінен өтпейді және қоғамдық орынды көбірек бағалай бастады. Осылайша, 16 тамыз күнгі сенбілік Шымкентте кезекті сенбілік дәстүрінің орнығып, өз нәтижесін беріп жатқанының тағы бір дәлелі болды. Бұрынғы жылдардан айырмашылығы, мұндай іс-шаралар бір реттік болған кезде, олар қазір тұрақты қалалық мәдениеттің бір бөлігіне айналды. Қаладағы тазалық пен тәртіп енді жеке мекеменің міндеті емес, жалпы қоғамның ортақ жауапкершілігі ретінде қабылданады. Шымкент бірте-бірте тазалық әдетке айналған қалаға айналып барады. Бұл әр сенбі сайын көшеге шығатындардың – шенеуніктердің де, кәсіпкерлердің де, студенттердің де, қарапайым азаматтардың да арқасы. Олардың бірлескен күш-жігері қаланың жаңа келбетін қалыптастырып, шынайы өзгерістерге бірге ғана қол жеткізе алатынымызды көрсетуде.

16 тамыз күні Шымкент қаласында кезекті жалпықалалық сенбілік өтті. Бұл жолы қала тазалығына Шымкент қаласының жер қатынастары басқармасының қызметкерлері атсалысып, өз үлестерін қосты. Қала көшелері мен аулалары қоқыстан тазартылып, қоғамдық орындарда тәртіп орнатылды. Сенбілікке қатысушылардың айтуынша, мұндай шаралар тек қаланы таза ұстауға ғана емес, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыруға да зор ықпал етеді.Жалпықалалық сенбілік – Шымкентте әр сенбі сайын дәстүрлі түрде ұйымдастырылып келе жатқан шара. Бұл үрдіс соңғы жылдары жүйелі сипат алып, тұрақты экологиялық қозғалысқа айналды. Бұрын сенбіліктер жылына бірнеше рет, мерекелік күндерге орай өткізілсе, қазір ол апта сайынғы әдетке айналды. Мұның өзі қала тұрғындарының бойында «тазалық – күнделікті өмір салты» деген түсінікті орнықтырып келеді.Осы сенбіде өткізілген тазалық жұмыстары барысында бірнеше нысандар қамтылды. Әсіресе тұрғындар көп шоғырланатын аулалар мен көшелер қоқыстан тазартылды. Жер қатынастары басқармасының қызметкерлері өз бастамаларын ортаға салып, әріптестерімен бірлесе еңбек етті. Бұл әрекет басқа мекемелерге де үлгі болып отыр. Себебі қала тазалығы тек коммуналдық мекемелердің міндеті емес, әрбір ұйымның, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі болып табылады.Өткен жылдармен салыстырар болсақ, Шымкентте сенбіліктер бұрын да өткізіліп келгенімен, олардың тұрақтылығы мен қамтылатын аумақтарының ауқымы бүгінгідей кең болмаған. Бұрын сенбіліктер көбіне көктемгі немесе күзгі кезеңдерде, «Таза Қазақстан» сияқты республикалық акциялармен қатар жүргізілетін. Ол кезде тұрғындар бір күндік тазалық шарасына қатысып, кейіннен қайтадан бейқамдық танытатын жағдай жиі болатын. Ал қазір қала әкімдігінің бастамасымен «әр сенбі – сенбілік күні» деген қағида енгізіліп, тұрақты түрде іске асырыла бастады. Бұл өзгеріс экологиялық мәдениетті нығайтуға, тұрғындарды ортақ іске жұмылдыруға ықпал етті.Сенбіліктің тағы бір ерекшелігі – оған тек мемлекеттік қызметкерлер ғана емес, кәсіпкерлер, жастар ұйымдары, тіпті ерікті тұрғындар да белсенді қатысып келеді. Осылайша қала тазалығы бүкіл қоғамның ортақ ісіне айналып отыр. Бұрын мұндай шараларға негізінен коммуналдық қызмет өкілдері мен кейбір белсенді топтар ғана қатысатын. Қазір әртүрлі сала өкілдерінің қосылуы сенбіліктің әлеуметтік маңызын арттырды.16 тамыздағы сенбілік барысында қала тұрғындарына экологиялық жауапкершілік туралы түсіндіру жұмыстары да қатар жүргізілді. Қоқысты арнайы орындарға тастау, тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау, жасыл аймақтарды қорғау сияқты қарапайым ережелердің әрбір адам үшін маңызды екені айтылды. Бұл түсіндіру шараларының нәтижесінде тұрғындар сенбілікке қатысудан бөлек, күнделікті өмірде де тазалықты сақтауға ұмтылатын болды.Жалпықалалық сенбіліктердің тұрақты өткізілуі қаланың келбетін айтарлықтай жақсартты. Соңғы жылдары Шымкент көшелері мен қоғамдық орындарында бей-берекет қоқыс тастау деректері азайып келеді. Бұл тек коммуналдық қызметтердің еңбегінің арқасы емес, сонымен бірге тұрғындардың санасының өзгергенін де көрсетеді.Бұрынғы жылдарда сенбіліктер көбіне формальды сипатта өткізілетін. Белгілі бір аумақты тазалап шыққаннан кейін қайтадан қоқыс жиналып қалатын. Себебі тұрғындардың көпшілігі өз аумағына жауапкершілікпен қарамайтын. Ал бүгінгі жағдай мүлде өзгеше. Енді сенбілікке қатысқан әрбір адам өз еңбегінің нәтижесін сақтау үшін күнделікті өмірде де тазалықты қадағалауға тырысады. Бұл – үлкен мәдени өзгерістің белгісі.Қала әкімдігі мен жауапты мекемелердің мәліметінше, сенбіліктер алдағы уақытта да жалғасын табады. Әр апта сайын ұйымдастырылатын шаралар тек қоқыс тазалаумен шектелмей, көгалдандыру, ағаш отырғызу, гүл егу сияқты жұмыстарды да қамтиды. Бұл өз кезегінде қаланың экологиялық жағдайын жақсартып қана қоймай, тұрғындарға жайлы орта қалыптастыруға бағытталады.Осылайша, 16 тамыз күні өткізілген сенбілік Шымкент қаласының тазалық пен тәртіпті сақтаудағы тұрақты қадамдарының біріне айналды. Қызметкерлердің, жастардың, тұрғындардың белсенділігі – қаланың болашағына жасалған инвестиция іспетті. Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырғанда, қазіргі шаралардың тұрақтылығы мен сапасы әлдеқайда жоғары. Мұның барлығы қала басшылығының дұрыс ұйымдастыру жұмыстары мен тұрғындардың белсенділігінің нәтижесі екенін айтуға болады.Шымкентті таза ұстау – әрбір азаматтың борышы. «Таза қала – өзімізге жайлы орта» деген ұран бүгінгі күннің басты қағидатына айналып отыр. Сенбілікке қатысу – тек бір күндік еңбек емес, ол – күнделікті өміріміздің бір бөлігі. Бәріміз бірге атсалыссақ, қаламыздың келбеті көркейіп, болашағы жарқын болары анық.

20 тамызда Шымкентте қала тұрғындарының денсаулығын сақтау және санитарлық жағдайды сақтауға бағытталған зиянкестермен күресу шараларының екінші кезеңі ресми түрде басталды. Жұмыс бірнеше ірі учаскелерді қамтиды: 38 өзен арналары мен арналары, сонымен қатар 2376 қоқыс жинайтын контейнерлер жоспарға енгізілген. Емдеу жұмыстары қалалық бюджет есебінен қаржыландырылады және тек халықаралық сапа мен қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келетін сертификатталған химиялық заттар қолданылады. Билік кеміргіштермен күресу уақытша науқан емес, қаланың санитарлық-эпидемиологиялық жағдайына тікелей әсер ететін жүйелі процесс екенін баса айтады. Тарақандар, тышқандар мен егеуқұйрықтар қаланың көркін бұзып қана қоймай, қауіпті аурулардың тасымалдаушысы ретінде халықтың денсаулығына қауіп төндіреді. Сондықтан кеміргіштермен күресу қолайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ету үшін бірінші кезектегі шара болып саналады. Қауіпсіздік мәселелеріне ерекше назар аударылады. Емдеу кезінде химиялық заттар қолданылатындықтан, тұрғындарға қауіпсіздік шараларын қатаң сақтау ұсынылады. Мамандар көпқабатты үйлердің тұрғындарына жертөлелерде және қосалқы бөлмелерде алдын алу шараларын өз бетінше жүргізуге міндетті екенін еске салады. Ұқсас міндеттер жеке үйлер мен кәсіпорындардың иелеріне де қатысты. Санитарлық жағдайды сақтауға әркім өз үлесін қосуы тиіс екені заң жүзінде бекітілген, ал мемлекет үйлестіру мен қадағалауды өз мойнына алады. Ағымдағы науқанды өткен жылдармен салыстыратын болсақ, бірнеше негізгі айырмашылықтар пайда болады. Бұрын дератизация науқаны негізінен көктем мен күз айларында жүргізіліп, қаланың барлық аудандарын қамтымайтын. Көбінесе жұмыс тек қоқыс үйінділері мен жеке кәріз құбырларымен шектелді. Бұл ішінара қамту кейбір аудандарда кеміргіштердің популяциясының тез өсуіне әкелді. Биыл билік кешенді тәсілді қабылдауға шешім қабылдады: бір уақытта қаланың жүздеген жерлерін емдеу. Бұл тәсіл егеуқұйрықтардың өңделмеген аймақтардан көшуіне жол бермейді және науқанның тиімділігін арттырады. Тағы бір жаңалық қолданылатын дәрілерге қатысты. Өткен жылдары арзан дәрілер оқшауланған жағдайларда қолданылды, бірақ олар әрқашан қажетті нәтиже бермеді. Алайда, бүгінде адамдар мен жануарлардың қауіпсіздігі үшін сыналған сертификатталған химиялық заттарға баса назар аударылады. Бұл халықтың сенімін арттырады және жанама әсерлердің қаупін азайтады. Маңызды өзгерістер ақпараттық құрамдас бөлікке де әсер етті. Бұрын тұрғындар зиянкестермен күресу шараларын фактіден кейін жиі білсе, енді билік азаматтарды алдын ала ескертеді. Емдеу уақыты мен орны туралы ақпарат әлеуметтік желілерде, ресми сайттарда және баспа хабарламаларында жарияланады. Бұл тұрғындарға қажетті сақтық шараларын дайындауға және қабылдауға мүмкіндік береді. Нәтижесінде қала тұрғындары процеске белсенді түрде араласып, санитарлық тазалықты жалпы қала мәдениетінің маңызды бөлігі ретінде қарастырды. Айта кетерлігі, биылғы науқан биылғы жылдың басында өткен көктемгі кезеңнің жалғасы. Бірінші толқын бірқатар аймақтарда кеміргіштердің популяциясын қысқартуға мүмкіндік берді, бірақ сарапшылар тұрақты нәтижелер жүйелі жұмысты қажет ететінін атап өтті. Сондықтан, екінші кезең қисынды жалғасы болды, алдағы уақытта да осындай акцияларды тұрақты және үзіліссіз өткізу жоспарлануда. Бұрын бірнеше жағдайда ұйымдастыру мәселелері туындады: жұмыс кешіктірілді, ал кейбір аудандарда ол тіпті кейінге қалдырылды. Бұл зиянкестердің қайта залалдануына қолайлы жағдай туғызды. Бүгінде жағдай өзгерді: дератизация кідіріссіз, қатаң жоспар бойынша жүргізілуде. Оның тиімділігін тұрғындардың өзі растап, егеуқұйрықтар мен тышқандар санының айтарлықтай азайғанын атап өтеді. Кеміргіштерді тікелей жоюдан басқа, науқанның тағы бір маңызды тәрбиелік мәні бар. Тұрғындар тазалық пен тәртіп тек коммуналдық қызметке ғана емес, тұрғындардың өздеріне де байланысты екенін ескертеді. Қоқыс ретсіз үйіліп, жертөлелер мен аулалар ыңғайсыз болып қалса, мамандардың талпынысы бекер. Сондықтан билік ортақ жауапкершілікке баса назар аударады: мемлекет негізгі аумақтарды өңдеуді қамтамасыз етеді, ал тұрғындар өз аумақтарында тәртіпті сақтауға жауапты. Зиянкестерге қарсы күрестің қазіргі кезеңін Шымкент қаласының санитарлық тазалығына жаңаша көзқарастың көрсеткіші ретінде қарастыруға болады. Бұл енді бір реттік іс-шара емес, алдын алу, бақылау және қоғамдастықтың қатысуын қамтитын кешенді күш-жігер. Өткен жылдармен салыстырғанда ілгерілеушілік байқалады: қамту кеңейді, өнімнің сапасы жақсарды, тұрғындар арасында түсіндіру жұмыстары күшейтілді. 20 тамызда тұрғындардың денсаулығын сақтайтын және қаланың көркін жақсартатын маңызды санитарлық процесс басталды. Екінші кезеңнің нәтижелері жаңа стратегияның тиімділігін көрсетеді. Дегенмен, Шымкентте зиянкестермен күрес формальдылық емес, жүйелі саясатқа айналып бара жатқаны қазірдің өзінде белгілі. Осылайша, кеміргіштермен күресу шаралары көшелерді таза ұстау үшін күресу ғана емес, сонымен қатар заманауи, қауіпсіз және жайлы қала үшін жалпы қозғалыстың бір бөлігі болып табылады. Қазіргі бағыт жалғасын тапса, Шымкент еліміздегі абаттандырылған қалалардың бірі ретіндегі позициясын айтарлықтай нығайта алады.

20 тамыз күні Шымкент қаласында қоғамдық денсаулықты қорғау және қала аумағындағы санитарлық жағдайды жақсарту мақсатында кеміргіштерге қарсы дератизациялық жұмыстың екінші кезеңі басталды. Бұл шара ауқымды түрде ұйымдастырылып, бір мезетте 38 өзен-каналдардың жағалаулары мен 2 376 қоқыс жәшіктерінің айналасы қамтылып отыр. Қала әкімдігі бұл жұмыстарды бюджет есебінен қаржыландыруда, ал зиянкестерге қарсы тек арнайы сертификатталған химиялық препараттар қолданылатыны атап өтілді.Кеміргіштер мәселесі — тек қала көркіне нұқсан келтіретін жағдай емес, ол ең алдымен тұрғындардың денсаулығына тікелей қауіп төндіреді. Тышқан мен егеуқұйрық сияқты зиянкестер түрлі жұқпалы ауруларды тасымалдайды, сонымен қатар азық-түлік қоймалары мен тұрғын үйлердің жертөлелерінде тіршілік етіп, тұрмыс сапасына айтарлықтай зиян тигізеді. Сол себепті дератизациялық жұмыстардың жүйелі жүргізілуі қала үшін маңызды қажеттілік болып саналады.Аталған шара барысында қала тұрғындарына арнайы ескерту жасалды. Халықтан сақтық шараларын қатаң ұстану талап етілді, себебі химиялық препараттар қолданылатындықтан, олармен дұрыс әрекет ету аса маңызды. Денсаулық сақтау Кодексіне сәйкес, көпқабатты үйлердің жертөлелерінде, сондай-ақ әрбір заңды және жеке тұлғаның өз меншігіндегі аумақтағы кеміргіштерге қарсы жұмыстарды өз қаражаттары есебінен жүргізуі міндеттеледі. Яғни, бұл тек мемлекеттік мекемелердің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі болып отыр.Егер өткен жылдардағы тәжірибеге көз жүгіртсек, мұндай жұмыстар дәстүрлі түрде көктем мен күз айларында жүргізілетін. Бірақ ол кезде қамтылатын аумақ шектеулі болатын, көбіне тек қоқыс алаңдарының айналасы мен ірі каналдардың белгілі бір учаскелері ғана дератизацияланатын. Соның салдарынан, кейбір аудандарда кеміргіштердің таралуы толығымен тоқтатылмай, қайта көбейіп кететін жағдайлар кездескен. Ал биылғы шараның ерекшелігі — оның кең ауқымдылығында. Бұл жолы бүкіл қала көлемінде бір мезетте жүздеген қоқыс алаңы мен ондаған су арналары қамтылуда. Бұл тәсіл зиянкестердің бір аумақтан екінші аумаққа ығысып кетуін тежеп, нәтижелі нәтиже алуға мүмкіндік береді.Тағы бір маңызды айырмашылық — қолданылып отырған препараттардың сапасы. Бұрынғы жылдары кей жағдайда арзанырақ, бірақ тиімділігі төмен химиялық қоспалар пайдаланылғаны жасырын емес еді. Ал қазір тек халықаралық стандарттарға сай, адам мен жануар денсаулығына қауіпсіздігі тексерілген, сертификатталған құралдар ғана қолданылып жатыр. Бұл тұрғындардың сенімін арттырып, дератизацияға деген көзқарасты өзгертті.Сондай-ақ қазіргі кезде ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына ерекше көңіл бөлінуде. Бұрын мұндай шаралар басталғанда халыққа тек қысқа хабарландыру жасалатын, кейде тұрғындар қай жерде және қашан химиялық өңдеу жүріп жатқанынан бейхабар қалатын. Соның салдарынан сақтық шаралары толық сақталмай, тұрмыстық қауіпсіздік деңгейі төмендейтін. Биылғы науқан аясында қала әкімдігі әлеуметтік желілер, БАҚ және арнайы хабарландыру парақшалары арқылы тұрғындарды алдын ала ескертіп, нақты нұсқаулықтар беруде. Мұның өзі қала халқының белсенді түрде атсалысуына ықпал етіп отыр.Кеміргіштерге қарсы күрес — тек бір реттік шара емес, бұл қала өміріндегі тұрақты процесс болуы тиіс. Себебі зиянкестер жылдам көбейіп, қолайлы орта тапқан жағдайда аз уақыт ішінде қайтадан таралып кетеді. Осы себепті 20 тамызда басталған екінші кезең алғашқы кезеңнің жалғасы болып саналады. Бірінші кезең көктемде өткізілген, сол кезде де қала аумағының бірқатар бөліктері қамтылған еді. Енді күзгі кезеңде бұл жұмыстар жүйелі түрде жалғасып, жыл соңына дейін қаладағы эпидемиологиялық ахуалды тұрақты деңгейде ұстауға мүмкіндік береді.Салыстырып қарасақ, өткен жылдары мұндай дератизациялық жұмыстар кейде уақытылы жүргізілмей, кідірістер болған. Бұл кемшіліктердің салдары белгілі бір мөлшерде тұрғындардың тұрмыс сапасына әсер етті. Ал қазіргі уақытта жұмыстар нақты жоспар бойынша, мерзімінде әрі кең көлемде жүргізілуде. Бұған қоса, қоғам тарапынан да қолдау бар. Көптеген тұрғындар өз аумағында тазалықты сақтауға, қоқыс жәшіктерін уақытылы пайдалануға және жертөлелерді қараусыз қалдырмауға мән беруде.20 тамызда басталған бұл дератизациялық кезең Шымкент қаласының санитарлық тазалығы мен тұрғындардың денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды шара болып табылады. Ол тек зиянкестерді жоюмен ғана шектелмейді, сонымен қатар халыққа экологиялық мәдениетті сіңіруге, жеке жауапкершілікті арттыруға ықпал етеді. Бұл тұрғыдан алғанда қазіргі жұмыстар бұрынғыдан әлдеқайда тиімді, әрі нәтижелі болатынына сенім мол.Қорытындылай келе, Шымкент қаласындағы дератизациялық жұмыстардың екінші кезеңі — тек санитарлық шара ғана емес, қоғамдағы мәдени өзгерістердің де көрінісі. Өткен жылдармен салыстырғанда бұл шаралардың ауқымы кеңейіп, сапасы артты. Ең бастысы, тұрғындар да өз үлестерін қосып, тазалықты сақтау ісінде белсенділік танытуда. Бұл біріккен күш-жігердің нәтижесінде қала болашағы таза, қауіпсіз әрі жайлы болмақ.

20 тамызда уәкілетті органдар Шымкенттегі Әл-Фараби көшесінің ұзарту бөлігінде рұқсат етілмеген жерге қоқыс төгуге келген жүк көліктерінің жолын кесіп, рейд жүргізді. Көліктер қамауға алынып, қоқыс төгіледі деп жоспарланған учаскенің иесі жауапқа тартылып, аудандық полиция бөліміне жауап алу үшін жеткізілді. Бұл оқиға мегаполисте санитарлық-экологиялық мәселелердің қатаң қадағаланатынын және қала тұрғындарының денсаулығы мен әл-ауқатын сақтаудың стратегиялық басымдығы болып саналатынын тағы да растайды. Ірі қалалар үшін заңсыз қоқыс шығару мәселесі әрқашан өзекті мәселе болып келеді. Қараусыз қалған қоқыс қаланың көркін бұзып, топырақ пен ауаны ластап, инфекцияның таралу қаупін тудырады. Бұл мәселе әсіресе жазда өте өткір, бұл кезде жоғары температура қалдықтардың тез ыдырауына ықпал етеді, ал жағымсыз иіс пен антисанитарлық жағдай жақын маңдағы аудандардың тұрғындары үшін қиындыққа айналады. Сондықтан тамыз айында жүргізілген шаралар тек әкімшілік сипатта ғана емес, сонымен бірге маңызды санитарлық-профилактикалық мәнге де ие. Өткен жылдарға көз жүгіртсек, мұндай рейдтер тағы да оқтын-оқтын болғаны анық. Тәртіп бұзушыларға әдетте айыппұлдар ғана берілді, олар салыстырмалы түрде аз болды және аз әсер етті. Соның салдарынан көптеген кәсіпорындар мен жеке тұлғалар мұндай әрекеттерді мардымсыз деп есептеп, құрылыс және тұрмыстық қалдықтарды қала шетіне шығаруды жалғастырды. Бүгінде көзқарас өзгерді. Дәстүрлі айыппұлдардан басқа жаңа шаралар қосылды: тәртіп бұзушылардың көліктері тәркіленіп, қамауға алынады. Бұл тәжірибе әлдеқайда маңызды әсер етеді, өйткені иелері тікелей қаржылық шығындарға ұшырайды және олардың беделіне қауіп төндіреді. Тағы бір маңызды өзгеріс тұрғындардың мониторингке қатысуының артуы болды. Бүгінде тұрғындар коммуналдық қызметтер мен құқық қорғау органдарына белсенді түрде көмектесіп, қоқыс төгу фактілерін құжаттап, фото және бейнероликтерді тиісті орындарға тапсыруда. Бұл тәжірибе жұмыстың тиімділігін арттырып, тұрғын үйлер маңындағы заңсыз үйінділердің санын айтарлықтай азайтты. Бес жыл бұрынғымен салыстырғанда, ол кезде бұл мәселе аса маңызды болмағаны анық, ал бүгінде қаланы тазарту мен санитарлық жағдайды қадағалау жеке науқан емес, жүйелі үрдіске айналды. Көше тазалығы тек эстетикалық мәселе емес екенін атап өткен жөн. Ластанған аумақтар халықтың, әсіресе балалардың денсаулығына тікелей әсер етеді. Санитарлық дәрігерлер заңсыз үйінділері бар аймақтарда жұқпалы және респираторлық аурулардың қаупі жоғары екенін атап өтті. Сондықтан рұқсат етілмеген қалдықтармен күресу – бұл жай ғана әкімшілік шара емес, барлық қала тұрғындарының денсаулығын қорғау элементі. Бұл іс-шаралардың бұрынғылардан тағы бір айырмашылығы - әртүрлі ведомстволардың тығыз үйлестіруінде. Рейдтерге тек коммуналдық кәсіпорындар ғана емес, полиция, табиғатты қорғау инспекторлары, қала әкімдігінің өкілдері де қатысуда. Бұл кешенді тәсіл тәртіп бұзушыларды тезірек анықтауға мүмкіндік береді және бос жерлер мен шет аймақтардың қоқыс алаңына айналуына жол бермейді. Сонымен қатар, қалада ауқымды ақпараттық науқандар жүргізілуде: тұрғындарға қалдықтарды заңсыз тастау қатаң жазаға тартылатынын және қалдықтарды тек арнайы полигондарға тастау керектігін үнемі ескертеді. Тамыздың 20-сы Шымкентте санитарлық тазалыққа жүйелі көзқарастың дамып келе жатқанын тағы да растады. Қала тазалығы мен көркейту енді тазалық күндерімен немесе уақытша іс-шаралармен шектелмейді. Бұл процесс тұрақты негізде бақыланады және анықталған әрбір бұзушылықтар бойынша тиісті құқықтық шаралар қабылданады. Биліктің бұл қатал ұстанымы қазірдің өзінде өз нәтижесін беруде: заңсыз қоқыс тастайтын орындар азайып, тұрғындардың өздері де қалдықтарды басқаруға жауапкершілігі арта түсуде. Мұндай рейдтердің басты мақсаты – тәртіп бұзушыларды жазалау ғана емес, сонымен қатар тұрғындар арасында тұрақты экологиялық мәдениетті тәрбиелеу. Әрбір әрекет қаланың жалпы келбетіне әсер ететінін мойындау қалыпты жағдайға айналуы керек. Таза қала – қоғамның даму деңгейінің, кемелденгендігінің, тұрғындарына деген құрметінің көрсеткіші. Осылайша, Әл-Фараби көшесіндегі оқиға санитарлық тәртіпті бұзушыларға төзімділіктің таусылып бара жатқанын көрсетті. Бүгінде әрбір заңбұзушылыққа қатаң санкциялар мен тұрғындардың қолдауымен нақты жауап қайтарылуда. Ағымдағы шаралар өткен жылдардан жүйелі, қатаң және тұрақты сипатымен ерекшеленеді. Қала тазалығы енді тек мемлекеттік қызметтердің міндеті емес, билік пен жұртшылықтың ортақ жауапкершілігіне айналуда. Бұл өзара әрекеттестік Шымкенттің болашақта қаншалықты жайлы әрі тартымды болатынын анықтайды.

20 тамыз күні Шымкент қаласында тазалық пен қоғамдық тәртіпті сақтау бағытында маңызды шара жүзеге асты. Әл-Фараби көшесінің жалғасында бейберекет қоқыс тастаған және қоқыс төгуге келген бірнеше жүк көліктері ұсталды. Қоршаған ортаны қорғау талаптарын елемей, рұқсат етілмеген орындарға қалдық төккен азаматтар мен кәсіпорын өкілдеріне қатысты тиісті шаралар қабылданды. Тәртіп бұзған көліктер айыптұрағына қойылып, жер учаскесінің иесі де жауапкершілікке тартылды. Ол аудандық ішкі істер бөліміне жеткізіліп, түсініктеме беруге міндеттелді.Бұл оқиға – қаладағы тазалық мәселесінің тек сенбілік шараларымен ғана шектелмейтінін, сонымен қатар заңдық деңгейде де жүйелі бақылауда болатынын айқын көрсетіп отыр. Соңғы жылдары Шымкентте экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытында көптеген іс-шаралар қолға алынуда. Дегенмен, кейбір тұрғындар мен кәсіп иелері заңды елемей, өздерінің әрекеттерімен қала бейнесін бүлдіріп, тұрғындардың денсаулығына да қауіп төндіруде.Мұндай жағдайларды болдырмау үшін қала әкімдігі мен құқық қорғау органдарының бірлескен жұмысы күн тәртібінен түспейді. Арнайы рейдтік шаралардың мақсаты – тек айыппұл салу ғана емес, ең алдымен тұрғындар арасында экологиялық жауапкершілікті арттыру. Әрбір азамат өз қаласының тазалығы үшін жауапты екенін түсінгенде ғана мұндай құқық бұзушылықтар азаяды.Тарихқа көз жүгіртсек, Шымкентте тазалыққа байланысты осындай рейдтер бұрын да жүргізілген. Мысалы, 2018–2019 жылдары қалада бірнеше рет жүк көліктері мен жеке кәсіп иелері қоқыс үйінділерін рұқсат етілмеген жерлерге төккені үшін әкімшілік жазаға тартылған болатын. Ол кезде көбіне айыппұл мөлшері аз болып, бұл тәртіп бұзушыларға елеулі тосқауыл қоя алмады. Алайда соңғы жылдары заңнама қатаңдатылып, айыппұл көлемі артты, ал көлікті айыптұрағына қою тәжірибесі тәртіп бұзушыларға нақты ескерту ретінде қолданылуда.Қазіргі таңда тазалық мәселесі тек көркейту үшін ғана емес, тұрғындардың қауіпсіздігі үшін де аса маңызды. Өйткені бейберекет төгілген қоқыс түрлі инфекцияның таралуына себеп болады, жәндіктер мен кеміргіштердің көбеюіне жағдай жасайды. Ал бұл, әсіресе жаз айларында, санитарлық қауіп төндіреді. Сондықтан, 20 тамызда қолға алынған бұл шара қаланың экологиялық тұрақтылығын сақтауға бағытталған маңызды қадам болды.Сондай-ақ, бұл оқиға жер учаскелерін дұрыс пайдаланбау мәселесіне де назар аудартты. Кейбір жер иелері өз учаскелерін бақылаусыз қалдырып, заңсыз қоқыс төгетін орынға айналдыруда. Мұндай әрекеттерге қатаң тосқауыл қою – қаладағы тәртіп пен мәдениеттің ажырамас бөлігі. Алдағы уақытта бұл бағыттағы тексерулер күшейтіліп, кінәлілердің бәріне заң аясында шара қолданылатыны хабарланды.Қала тұрғындары да мұндай заңсыздықтарға бейжай қарамауы тиіс. Әрбір азамат ашық жатқан немесе рұқсат етілмеген жерге төгілген қоқысты көрген жағдайда тиісті мекемелерге хабарлау арқылы ортақ іске үлес қоса алады. Бұл қоғамда «тазалық – ортақ іс» деген түсінікті қалыптастырады.Алдыңғы жылдармен салыстырғанда, қазіргі рейдтердің ерекшелігі – олардың жиілігінде және нәтижелілігінде. Бұрын мұндай бақылаулар тек белгілі бір кезеңдерде ғана жүргізілсе, бүгінде олар тұрақты сипатқа ие болып отыр. Бұл қадам қала тұрғындарының да жауапкершілігін арттырып, заң бұзушылардың санын азайтуға бағытталған.Шымкент – миллион тұрғыны бар ірі мегаполис. Мұндай қалада тәртіп пен тазалықты сақтау оңай емес. Бірақ, әкімдік пен коммуналдық мекемелердің жүйелі жұмысы, полицияның қатаң бақылауы және ең бастысы, тұрғындардың белсенді ұстанымы арқасында қала келбетін таза әрі жайлы етіп ұстауға толық мүмкіндік бар.20 тамыздағы рейд – тазалық мәселесінде тек сенбілікке қатысу жеткіліксіз екенін, әрбір азаматтың заңға бағынуы мен қоғамдық тәртіпке үлес қосуы қажет екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Бұл шаралар алдағы уақытта да жалғасып, қаладағы бейберекет қоқыс тастаудың тамырына балта шабатынына сенім мол.Қорытындылай келе, Шымкенттегі тазалық жұмыстары тек бір күндік емес, күнделікті өмір салтына айналуы керек. Бүгінгі рейд – осы бағыттағы нақты қадамдардың бірі. Егер біз бәріміз бірге жауапкершілікті сезініп, табиғатқа қамқорлықпен қарасақ, қаламызды шын мәнінде таза, көрікті әрі жайлы етуге толық мүмкіндік бар.

16 тамыз күні Шымкентте «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің ұйымдастыруымен кезекті сенбілік өтті. Дәстүрлі шара қаланың бірнеше жерінде өтті. Бұл жолы тізімге Ақташ ықшам ауданы, 3-ші шағын аудандағы тұрғын үйлер (3, 4а, 4б, 5, 6 нөмірлері), 8-ші шағын аудандағы Мангелдин көшесіндегі көпқабатты үйлер (номерлері 32, 34, 36, 36а, 40, Теміржол тас жолының бойындағы, 42-ші үйлер) кірді. 30) және Пошанова көшесі (28, 30, 32 нөмірлері). Жұмысқа коммуналдық қызметкерлер, жақын маңдағы ғимараттардың тұрғындары және еріктілер қатысты. Сенбілік барысында аталған мекен-жайларда тұрмыстық қалдықтар жиналып, бұтақтар мен құрғақ шөптер тазартылып, ойын алаңдары мен аулалар ретке келтірілді. Сырт келбетін бұзып қана қоймай, нағыз экологиялық қауіп төндіретін жол бойында жиналған қоқыстарға ерекше назар аударылды. Ұйымдастырушылар мұндай шаралардың мақсаты белгілі бір аумақтарды тазалау емес, жалпы қалаға қамқорлық жасау мәдениетін тәрбиелеу екенін атап өтті. Өйткені, тазалық – бір реттік әрекет емес, күнделікті өмірдің бір бөлігі. Биылғы жылдың басты ерекшелігі – сенбіліктердің жүйелі түрде өтуі. Бұрын қалалық сенбілік көктемде және күзде маусымдық немесе бір реттік іс-шаралар болса, қазір олар апта сайын дерлік жаңа аумақтарды қамтитын тұрақты негізде өткізіледі. Бұл қоқыстың жиналуын болдырмауға және ұзақ уақыт тазалықты сақтауға көмектеседі. Өткен жылдармен салыстырғанда, 2020–2022 жылдардағы сенбілік күндері коммуналдық қызметтер тарапынан жиі басталып, белгілі бір аудандармен шектелгенін атап өткен жөн. Көбінесе тиісті ұйымдардың қызметкерлері ғана қатысса, тұрғындар бақылаушы болып қала берді. Жағдай айтарлықтай өзгерді: аудан тұрғындары белсенді түрде волонтерлік қызмет атқаруда, ал жастар мен волонтерлік топтар бұл іс-шараларға көбірек қатысуда. Ағымдағы оқиғалардың негізгі айырмашылығы - олардың ауқымы. Мысалы, бар болғаны бір күннің ішінде, яғни 16 тамызда біз қаланың жеті түрлі жерін қамтыдық. Мұндай қол жеткізу жүйелі ұйымдастыру мен ойластырылған іс-шаралар жоспарының арқасында мүмкін болды. Қатысушылар нақты орындарға бөлініп, қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілді және әр аумақты тазарту үшін күш-жігерді үйлестірді. Жастардың қатысуы да назар аударарлық. Бүгінгі күні іс-шараларға жоғары сынып оқушылары, университет студенттері, еріктілер белсенді қатысуда. Олар үшін сенбіліктер пайдалы тәжірибе ғана емес, сонымен қатар экологиялық жауапкершілік мектебі болып табылады. Өскелең ұрпақ үлгі-өнеге алуда: тазалыққа қамқорлық жасау – бұйыру емес, жақсы күтімді және әдемі ортада өмір сүруге деген жеке қажеттілік. Оның үстіне мұндай оқиғалардың философиясы да өзгеруде. Бұрын олар коммуналдық қызметтердің «демалыс күні» ретінде қабылданса, қазір олар қала тұрғындары арасында қоғам бірлігінің шынайы символына айналды. Көршілер жиналып, аулаларын немесе көшелерін тазаласа, қоғамдастық пен өзара қолдау сезімі қалыптасады. Бұл қаланың тазалығын сақтап қана қоймай, әлеуметтік байланыстарды нығайтады. Қарқынды құрылыс пен халық санының өсуі қаланың инфрақұрылымына міндетті түрде қосымша салмақ түсіретін Шымкент үшін мұндай шаралардың өзектілігі ерекше. Қала дамыған сайын қоқыс, көгалдандыру, көгалдандыру мәселелері де көбейеді. Тұрақты тазалау күндері бұл мәселелерді шешуге көмектеседі, олардың сыни деңгейге жетуін күтпей-ақ. Практикалық тұрғыдан алғанда таза қала қауіпсіздік пен денсаулық кепілі болып табылады. Көшелер мен аулалардағы қоқыс кеміргіштердің көбеюіне, жағымсыз иістерге, ал ыстық күндері тіпті инфекцияның ошағына айналуы мүмкін. Сондықтан жүйелі тазалау сыртқы көріністі жақсартып қана қоймай, ықтимал қауіптердің алдын алады. Бұл ретте ұйымдастырушылар тазалықпен ғана жағдайды шешпейтінін айтады. Тұрғындардың өздері қоқысты орынсыз орындарға тастауды қойып, қоғамдық орындарға ұқыптылықпен қарауды үйренуі маңызды. Өйткені, тазалық тек коммуналдық қызметшілердің міндеті емес, сонымен бірге әрбір адамның азаматтық мәдениетінің көрінісі. 16 тамызда өткен сенбілік халық бір мақсат төңірегінде топтаса, нәтиже көрінетінін тағы бір дәлелдеді. Аулалар тазарып, көшелер жарқырап, қала атмосферасы жайлы болады. Болашақта мұндай іс-шаралар табиғатқа қамқорлық пен тазалық күнделікті өмірдің нормасына айналған толыққанды экологиялық қозғалысқа айналуы мүмкін. Олай болса, бүгінгі сенбілік күндерінің өткеннен айырмашылығы олардың ауқымында ғана емес, философиясында да. Бұрын уақытша оқиға болса, қазір бұл тұрақты тәжірибеге айналып, тұрғындардың өз кеңістігіне деген көзқарасын қалыптастырады. Тұрақты тазалау әдетке айналады, ал әдет бірте-бірте өмір салтына айналады. Сондықтан «Таза Шымкент – біздің ортақ болашағымыз» ұраны бүгінде ерекше өзекті болып отыр. Бірлескен күш-жігер арқылы ғана біз бұл мегаполисті өмір сүруге, жұмыс істеуге және балаларды тәрбиелеуге қолайлы жерге айналдыра аламыз.

16 тамыз күні Шымкент қаласында «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің ұйымдастыруымен кезекті сенбілік өтті. Бұл жолы тазалық шаралары бірнеше мекенжайларды қамтыды: Ақтас шағын ауданы, 3-шағын ауданның №3, 4а, 4б, 5, 6 үйлері, 8-шағын ауданның Мангельдина көшесі бойындағы №32, 34, 36, 36а, 40, 42 үйлері, сондай-ақ Темірлан тас жолы №30 және Пошанов көшесіндегі №28, 30, 32 мекенжайларында ауқымды жұмыстар жүргізілді. Сенбілік барысында аула аумақтары, көшелер мен жаяу жүргінші жолдары қоқыстан тазартылып, қураған шөптер жиналды, балалар алаңқайлары мен ағаштар айналасы ретке келтірілді.Бұл шараның басты мақсаты – тұрғындарға жайлы орта қалыптастыру, қоғамдық кеңістіктердің тазалығын қамтамасыз ету және ең бастысы – жас ұрпаққа үлгі көрсету. Қала аумағы тек қана арнайы мекемелердің жұмысына сүйенбей, тұрғындардың да белсенділігімен көркейетіні белгілі. Сол себепті сенбілікке қатысқан әрбір азаматтың еңбегі зор, ал олардың белсенділігі қаланың шынайы мәдени келбетінің айғағы болып отыр.Ең маңыздысы – тазалық жұмыстары бір күндік акция ретінде ғана емес, тұрақты түрде ұйымдастырылып келе жатыр. «Тұран» мекемесі бұл бағыттағы жұмыстарды әр апта сайын жүйелі түрде жалғастыруда. Алдағы уақытта да қала аумағындағы басқа аудандарды қамту жоспарланып отыр. Мұндай тұрақтылық тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттырып, қаланы көркейтуге бағытталған ортақ іс екенін айқын көрсетеді.Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырар болсақ, 2022–2023 жылдары ұйымдастырылған тазалық акциялары көбіне маусымдық сипатта өткізілетін еді. Әсіресе көктем мен күз айларында қаланың шетіндегі қураған шөпті ору, арық-атыздарды тазалау жұмыстары алға қойылатын. Ал қазіргі шаралардың басты ерекшелігі – олардың күнделікті тұрмысқа етене енгізіліп, тұрақты үрдіске айналуы. Бұрын тазалық шараларына негізінен коммуналдық қызмет өкілдері қатысса, қазір тұрғындардың өздері де белсенді араласып, көрші-қолаң болып жұмылып жұмыс істеуге ынталы болып жүр. Бұл өзгеріс қала мәдениетінің артып келе жатқанын айқын көрсетеді.Сонымен қатар, соңғы жылдары сенбіліктердің ауқымы кеңейіп, бір ғана аумақпен шектелмей, бір мезетте бірнеше шағын аудан мен көше бойын қамту үрдіске айналды. Мысалы, биылғы 16 тамыздағы сенбілікте бірден жеті түрлі мекенжайда жұмыстар жүргізілді. Бұл – ұйымдастырудың жоғары деңгейге көтерілгенін білдіреді.Сенбіліктің тағы бір маңызды қыры – жастардың қатысуы. Бұрынғы жылдарда мұндай шараларға негізінен коммуналдық қызметтің жұмысшылары шықса, қазір ерікті жастар, студенттер мен мектеп оқушылары да атсалысып жүр. Олар үшін бұл – экологиялық мәдениетті қалыптастырудың, туған қаласына жанашырлықпен қараудың алғашқы қадамдары. Осылайша, жас буын табиғатты қорғау мен таза ортаны сақтау идеясын өмір салты ретінде қабылдай бастады.Шымкент қаласы соңғы жылдары қарқынды дамып келе жатқан мегаполис ретінде құрылыс пен көлік қозғалысының артуына байланысты экологиялық мәселелерге жиі тап болып отыр. Сондықтан тазалықты сақтау – күн тәртібіндегі өзекті мәселелердің бірі. Қаланың тазалығы тек көркемдік жағынан ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың денсаулығына да тікелей әсер ететіні белгілі. Ауласы таза, көшесі қоқыссыз орта – балалар үшін қауіпсіз, үлкендер үшін жайлы.Осы тұрғыда 16 тамызда өткен сенбіліктің маңызы зор. Ол қала тұрғындарына тағы да еске салды: «Тазалық – баршамыздың ортақ ісіміз!» Бұл ұран тек қағазда қалмай, шынайы өмірде жүзеге асуы үшін әрбір азаматтың үлесі қажет. Тұрғындардың белсенділігі – қаланың шын мәнінде өркениетті әрі мәдениетті орталыққа айналуының басты кепілі.Алдағы уақытта мұндай сенбіліктердің жиі ұйымдастырылуы жоспарланып отыр. Қала басшылығы тұрғындармен бірлесе отырып, тазалықты сақтаудың жаңа тәсілдерін қарастыруда. Оның ішінде қоқысты бөлек жинау, қайта өңдеу жүйесін дамыту, тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті насихаттау шаралары бар.Бүгінгі сенбіліктің басты ерекшелігі – оның жүйелілікке негізделуі. Егер бұрын мұндай шаралар қысқа мерзімді науқан ретінде қабылданса, қазір бұл – күнделікті өмір салтына айналып келеді. Тазалық – тек коммуналдық қызметтің жұмысы емес, барша қала тұрғындарының ортақ жауапкершілігі екенін осындай сенбіліктер тағы да дәлелдеп отыр.Қорытындылай келе, 16 тамыздағы сенбілік – Шымкент қаласының экологиялық мәдениетін қалыптастыру жолындағы маңызды қадамдардың бірі болды. Бұл бастама болашақта қаланы гүлдендіретін, тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыратын тұрақты үрдіске айналары сөзсіз. Әрбір тұрғын өзінің ауласын таза ұстауға үлес қосса, бүкіл қала көркейіп, жасыл әрі жарық шаһарға айналатыны анық.

2025 жылдың 19 тамызында Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында тағы да ауқымды санитарлық тазалау жұмыстары жүргізілді. Алайда бұл жолы олар бір реттік науқанның бөлігі емес, күнделікті тазалық пен тәртіпті сақтауға бағытталған ұзақ мерзімді бағдарлама болды. Бұл тәсіл ағымдағы жұмысты өткен жылдардан айтарлықтай ерекшелендіреді, бұл кезде тазалау мезгіл-мезгіл және маусымдық болды. Бұл күні аудандық коммуналдық қызметтер көшелерді, жаяу жүргіншілер жолын, аулаларды, қоғамдық орындарды тұрмыстық қалдықтардан тазартып, арықтарды тазартып, ондаған тонна қоқыстарды арнайы полигондарға тасымалдады. Іс-шараларға ондаған техника мен бірнеше жүздеген жұмысшы жұмылдырылды. Мұндай ауқымды жұмыс жүйелі ұйымдастыру мен нақты жоспарлаудың арқасында мүмкін болды. Қазіргі жағдайды өткен жылдармен салыстырсақ, айырмашылық айқын болады. Осыдан бірнеше жыл бұрын санитарлық тазалық науқаны негізінен көктем мен күзде өткізілетін. «Сенбілік» деп аталатындар көшелер мен саябақтарды уақытша тазалауға көмектесті, бірақ аз уақыттан кейін қайтадан қоқыс жиналатын болды. Күнделікті бақылаудың жоқтығы және тиісті жабдықтың болмауы тұрақты тазалықты сақтауды мүмкін етпеді. Кәріз қақпақтары бітеліп қалды, суару арықтары бітеліп қалды, кейбір аулалар айлар бойы тазаланбай жатты. Бүгінде бәрі өзгерді. 2025 жылдан бастап Әл-Фараби ауданында санитарлық тазалау жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Бұл тазалау және дезинфекциялау тұрақты кестенің бір бөлігіне айналғанын білдіреді. Коммуналдық қызметтер күн сайын келесі ірі науқанды күтпестен белгілі бір жұмыс көлемін орындайды. Бұл стратегияның ұзақ мерзімді әсері бар: көшелер таза болып қалады, антисанитариялық жағдайдың қаупі төмендейді, қала жақсы күтілген көрінеді. Ағымдағы шаралардың тағы бір маңызды ерекшелігі – тұрғындардың белсенді қатысуы. Тұрғындар бұрын тазалықты коммуналдық қызметкерлердің міндеті деп есептесе, қазір тазалыққа деген жеке жауапкершілігін сезіне бастағандар көбейді. Тұрғындар сенбіліктерге қатысып, үйлерінің айналасын тазалап, абаттандыру жұмыстарына бастамашылық етеді. Бұл қатысу экологиялық мәдениетті қалыптастырады, бұл соңғы жылдардағы ең маңызды жетістік. Құрал-жабдықтар да маңызды рөл атқарады. Бұрынғы жылдары көп жұмыс қолмен атқарылды, бұл оның тиімділігін айтарлықтай төмендетті. 2025 жылы жағдай өзгерді: аудан қоқыс шығаратын заманауи техникалар, мамандандырылған көше жуу және жапырақ тазалау машиналары, суару арықтарын тазалауға арналған техника алды. Бұл процесті тезірек, тиімдірек және жұмысшылар үшін қауіпсіз етті. Сонымен қатар, қазіргі кезеңде ақпараттық-ағартушылық күш-жігерге үлкен көңіл бөлінуде. Құзырлы органдар мен мамандар халықпен кездесулер өткізіп, санитарлық нормаларды сақтаудың маңыздылығын, тұрмыстық қалдықтарды қалай дұрыс тастау керектігін, қоқыстарды арықтарға, жол жиегіне тастауға болмайтынын түсіндіруде. Бұл шаралар адамдардың тазалыққа деген көзқарасын бірте-бірте өзгертіп жатыр: тұрғындардың кірге шағымданудың орнына, мәселені шешуге атсалысуға деген ынтасы артып келеді. Өткен жылдармен салыстырғанда ағымдағы санитарлық шаралардың бірнеше негізгі айырмашылықтарын анықтауға болады: Жүйелі тәсіл – бір реттік тазалық күндерінің орнына тұрақты тазалау кестесі енгізілді. Масштаб – жеке-жеке емес, күн сайын көбірек адамдар мен жабдықтар тартылады. Ақпараттық қамтамасыз ету – түсіндіру жұмыстары арқылы тұрғындар белсенді түрде тартылуда. Тұрғындардың қатысуы – тәртіпке ортақ жауапкершілік әдеті қалыптасады. Кешенді тәсіл тек көшелер мен аулаларды ғана емес, сонымен қатар арықтарды, саябақтар мен қоғамдық орындарды қамтиды. Бұл санитарлық үлгі өмір сапасына тікелей әсер етеді. Таза көшелер мен аулалар инфекция қаупін азайтады, қаланың көркін жақсартып, өмір сүруге қолайлы етеді. Тұрғындар соңғы айларда жағымсыз иістердің азайғанын, аялдамалар мен жаяу жүргіншілер жолының таза болғанын, саябақтар мен алаңдарда өздерін қараусыз қалдырмай өткізе алатынын айтады. Ұзақ мерзімді перспективада санитарлық тазалық шараларын жүйелі түрде жүргізу коммуналдық қызметке түсетін салмақты азайтады. Күнделікті тазалау жұмыстары жүргізілгенде, жинақталған қалдықтардың мөлшері азаяды, яғни оларды кәдеге жарату үшін азырақ ресурстар қажет. Бұл тиімділікті арттырып қана қоймай, бюджет қаражатын үнемдейді. Осылайша, 2025 жылы Шымкенттегі Әл-Фараби ауданындағы санитарлық тазалық жұмыстары қала өмірін ұйымдастырудың жаңа кезеңін белгіледі. Кездейсоқ және уақытша бастамалардан олар биліктің де, қала тұрғындарының да жауапкершілігіне негізделген тұрақты жүйеге айналды. Бұл тәжірибе тазалық өзекті мәселе болып қала беретін еліміздің басқа аудандары мен қалаларына үлгі бола алады. Басты нәтиже – тазалық енді бір бастаманың уақытша нәтижесі емес. Бұл күн сайын сақталатын өмірлік нормаға айналуда. Бұл заманауи, қауіпсіз және жайлы Шымкенттің жаңа бейнесін қалыптастыруға жасалған маңызды қадам.

2025 жылғы 19 тамыз күні Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында санитарлық іс-шаралар тұрақты негізде жүзеге асырылып жатқандығы тағы бір рет дәлелденді. Бұл күні аудан әкімі бастаған мамандар мен коммуналдық қызмет өкілдері кең көлемде жұмыс атқарып, қаланың тазалығына ерекше көңіл бөлді. Негізгі мақсат – тек бір реттік қоқыс жинаумен шектелмей, жүйелі әрі тұрақты жұмыстарды жолға қою. Бұл бағыттағы жаңа тәсіл қала тұрғындарының тұрмыс сапасын арттырумен қатар, қоршаған ортаға деген жауапкершілікті күшейтуді көздейді.Осы іс-шара аясында аудан аумағындағы көшелер, тротуарлар, саябақтар мен ирригациялық арналар тазартылып, тұрмыстық қалдықтар шығарылды. Жұмысқа жүздеген маман мен ондаған техника жұмылдырылды. Бір күн ішінде 27 тоннадан астам қоқыс қала аумағынан шығарылды. Бұған қоса, ағынды сулардың еркін өтуін қамтамасыз ету үшін арықтар мен каналдар аршылды, жол бойлары ретке келтірілді. Бұл жұмыстар тек белгілі бір мерзімдік акция ретінде емес, күнделікті жоспарға енгізіліп, жүйелі түрде жалғасуда.Өткен жылдармен салыстырғанда биылғы санитарлық науқанның ерекшелігі айқын сезіледі. Мәселен, 2023 және 2024 жылдары санитарлық тазалау шаралары көбіне маусымдық сипатқа ие болатын. Көктемде және күзде өтетін сенбіліктерде тұрғындар мен қызметкерлер бірігіп қоқыс жинап, ағаштарды әктеп, белгілі бір уақытқа ғана тазалық орнататын. Бірақ мұндай шаралардың нәтижесі ұзаққа бармайтын. Бірнеше аптадан соң қоқыс қайта жиналып, арықтар қайтадан бітеліп қалатын. Яғни тазалық уақытша ғана қамтамасыз етілетін.Ал 2025 жылы қолға алынған жұмыстардың негізгі артықшылығы – оның тұрақтылығы. Енді санитарлық тазалау бір реттік іс-шара емес, тұрақты түрде орындалатын міндетке айналды. Бұл өзгеріс қала әкімдігінің тұрғындардың өмір сапасын арттыруға, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған стратегиялық шешімінің нәтижесі болып отыр. Бұған қоса, тұрғындардың өзі де тазалық мәселесіне бейжай қарамай, белсенділік таныта бастағаны байқалады.Соңғы жылдары экологиялық мәдениет мәселесі күн тәртібіне жиі қойылып жүр. Тазалық тек коммуналдық қызметтердің ғана емес, әрбір азаматтың ортақ ісі екені түсіндіріле бастады. Биылғы науқан осы бағытта нақты қадамға айналды. Аудан тұрғындары сенбіліктерге қатысып қана қоймай, өз ауласын таза ұстауға, қоқысты арнайы орындарға шығаруға, арықтарды өз бетінше тазалауға атсалысуда. Бұл да қоғамдық санадағы өзгерістің айқын көрінісі.Әл-Фараби ауданындағы санитарлық жұмыстардың тағы бір ерекшелігі – техниканың заманауи әрі жеткілікті қолданылуы. Бұрын қоқыс қол еңбегі арқылы жиналып, арнайы техниканың тапшылығы сезілетін. Қазір бұл мәселе шешімін тауып, жүк көліктері, арнайы қоқыс жинағыштар, су шашатын машиналар тұрақты жұмыс істеуде. Соның арқасында тазалық жұмыстарының сапасы мен тиімділігі артты.Сонымен қатар, биылғы жұмыстарға байланысты тұрғындар арасында ақпараттық түсіндіру шаралары да жүйелі жүргізілуде. Әкімдік өкілдері мен мамандар халықпен кездесіп, қоқысты кез келген жерге тастамау, тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау, көше тазалығына ортақ жауапкершілікпен қарау жөнінде кеңестер беруде. Мұндай түсіндіру жұмыстары өткен жылдары аз жүргізілетін, ал қазір бұл бағыт тұрақты сипат алған.Өткен жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда, 2025 жылғы санитарлық шаралардың басты артықшылығы – жүйелілік пен кешенділік. Қала аумағы бір реттік сенбілікпен ғана емес, күн сайынғы жоспар бойынша тазартылып жатыр. Бұл – экологиялық мәселелердің алдын алуға және санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған жаңа деңгей. Мұндай жұмыстардың нәтижесінде қаланың экологиялық ахуалы жақсарып, тұрғындардың өмір сапасы арта түсетіні сөзсіз.Қорытындылай айтқанда, Әл-Фараби ауданында басталған бұл бастама тек аудан үшін ғана емес, бүкіл қала үшін үлгі бола алады. Тазалықты сақтау – баршамыздың ортақ міндетіміз. Әкімдіктің жүйелі қадағалауы мен тұрғындардың белсенді қатысуы арқасында Шымкентті нағыз таза, жайлы әрі қауіпсіз қалаға айналдыруға толық мүмкіндік бар.

20 тамыз күні Шымкентте «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «ShymkentSpetsKompleks» серіктестігімен бірлесе ұйымдастыруымен кезекті ауқымды сенбілік өтті. Іс-шара Темірлановское тас жолы, №40 ғимараттың бойында өтті. Мұндай шаралар қала тұрғындарына таныс болып көрінгенімен, бұл сенбілік бұрынғы көптеген іс-шаралардан ауқымдылығымен ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың экологиялық сауаттылығын арттырудағы жаңа көзқарасымен де айтарлықтай ерекшеленді. Іс-шараның басты мақсаты жай ғана аумақты тазалау және қоқыс шығару емес. Ұйымдастырушылар экологиялық жауапкершілікті арттыруға және қала тұрғындарын қоршаған ортаны таза ұстауға ортақ міндеттемеге тартуға әдейі баса назар аударды. Өткен жылдардағы дәстүрлі сенбілік күндері негізінен тұрмыстық қалдықтарды жинаумен, өлі ағаштарды тазалаумен немесе арықтарды тазалаумен шектелді. Бұл жолы білім беру және ақпараттық-түсіндіру әдісіне баса назар аударылды. Тазалық жұмыстарына тек коммуналдық қызметшілер ғана емес, сонымен қатар түрлі қоғамдық бірлестіктердің өкілдері, студенттер, жоғары сынып оқушылары, жеке кәсіпорындардың қызметкерлері және, әрине, жақын маңдағы аудандардың қарапайым тұрғындары да қатысты. Қатысушылардың осындай кең ауқымы сенбілік әкімдіктің немесе жекелеген ұйымдардың бір реттік бастамасы емес, жалпы жұртшылықтың әрекеті ретінде қабылдана бастағанын көрсетеді. Айта кетейік, өткен жылдармен салыстырғанда, осыдан бес-он жыл бұрын ғана сенбіліктер тұрақты емес өткізіліп, негізінен мереке күндеріне немесе көктемгі көріктендіру айына орайластырылған болатын. Олардың басты мақсаты орталық көшелер мен саябақтарға көзге көрінетін тәртіп орнату болды. Нәтижесінде әсері қысқа болды: бір-екі аптаның ішінде қоқыс сол жерлерде қайтадан жиналып қалады. Бүгінде жағдай біртіндеп өзгеруде. Биылғы сенбілік өзінің жүйелілігімен және заманауи стандарттарымен ерекшеленді. Жиналған қалдықтар жай ғана полигонға апарылмай, ішінара сұрыпталды: пластик пен шыны қайта өңдеуге жіберілді. Тұрғындарға қалдықтарды қалай дұрыс бөлу керек және оның қоршаған орта үшін неліктен маңызды екендігі туралы шағын дәрістер оқылды. Бұл формат бұрын сирек қолданылған. Ұйымдастырушылар ақпараттық науқанды да атап өтті. Шақырулар алдын ала әлеуметтік желі арқылы таратылып, шара барысында онлайн-трансляция жасалып, тұрғындардың қосымша назарын аударды. Алдыңғы жылдары ақпарат шектеулі болып, көптеген тұрғындар сенбілік күндерін нақты өткеннен кейін ғана білген. Жастардың қатысуын ерекше атап өтуге болады. Бұрын мұндай шараларға бірінші кезекте мемлекеттік қызметкерлер қатысса, қазір студенттер мен мектеп оқушылары белсенді қатысушыларға айналды. Олар үшін экологиялық науқандарға қатысу сәнді әрі беделді болып келеді. Оның үстіне, қоқыс бөлетін контейнерлерді орнатуды немесе тазартылған жерлерді жасыл желекпен безендіруді ұсынып, бастама көтерген жастар болды. Бұл өзгерістер бірнеше факторларға байланысты. Біріншіден, соңғы жылдары Шымкент тұрғындарының саны және онымен бірге тұрмыстық қалдықтардың көлемі де айтарлықтай өсті. Бұл қалдықтарды басқарудың жаңа тәсілдерін қажет етеді. Екіншіден, қала өзін қоршаған ортаны қорғау мәселесі бірінші кезектегі мәселеге айналған заманауи мегаполис ретінде танытуда. Үшіншіден, тұрғындардың өздері де бірте-бірте тазалыққа деген көзқарастарын өзгертуде: бұрынғы көзқарас «коммуналдық кәсіпорынның жұмысы» болса, қазір тазалық әркімге байланысты екенін түсінетіндер көбейді. Биылғы сенбілік күні тағы бір маңызды үрдісті көрсетті: іс-шаралар енді бір реттік емес. Ұйымдастырушылар мұндай шаралар тек мерекелер қарсаңында ғана емес, тұрақты түрде өткізілетінін хабарлады. Бұл қалада қаланы абаттандыруға жүйелі көзқарас мәдениетінің қалыптасып келе жатқанын растайды. Тәрбиелік компонентке де ерекше көңіл бөлінді. Тұрғындарға өз аулаларын қалай дұрыс күтіп ұстау керектігі, қоқыстарды орынсыз жерге тастамаудың маңыздылығы, қоғамдық тәртіпті бұзғандарға салынатын жазалар туралы әңгімелер айтылды. Бұл кешенді тәсіл тазалық күндерінің әсері уақытша емес, ұзаққа созылатынына үміт береді. Биылғы тазалықты өткен жылдармен салыстырсақ, бірнеше негізгі айырмашылықтар байқалады. Бастапқы көрсеткіш бұрын жиналған қоқыс көлемі болса, енді бұл тұрғындардың қатысуы және экологиялық сананы дамыту. Бұрын оқиғалар әкімшілік бастама болса, бүгінде олар қауымдастықтың өзі қолдайтын қарапайым қозғалысқа айналуда. Бір кездері тазалық жұмыстары жұмыс ретінде қабылданса, қазір көбісі өз еркімен және ынта-жігерімен қатысады. Бұл өзгерістер негізінен жаһандық экологиялық үрдістерге байланысты. Әртүрлі елдерде бір реттік іс-шаралардан тұрақты әдеттерді дамытуға баса мән берілуде. Шымкент те осы бағытта келе жатыр, биылғы сенбілік соның айқын мысалы. Сонымен, 20 тамызда болған оқиғаны жай сенбілік емес, экологиялық жауапты қоғам құру жолындағы толыққанды қадам деп санауға болады. Бұл қаланың тазалығы тек коммуналдық қызметке ғана емес, әрбір тұрғынға байланысты екенін көрсетті. Ал мұны неғұрлым көп адамдар түсінсе, Шымкент соғұрлым тезірек нағыз жасыл және жайлы мегаполиске айналады.

20 тамыз күні Шымкент қаласында кезекті сенбілік өтті. «Тұран» коммуналдық мемлекеттік мекемесі мен «ШымкентСпецКомплекс» компаниясының бірлесуімен ұйымдастырылған бұл шара Темірлан тас жолы №40 мекенжайында өтті. Сенбіліктің басты мақсаты – аумақты қоқыстан тазарту ғана емес, сонымен қатар тұрғындар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, табиғатқа деген құрмет пен жауапкершілікті арттыру. Бұл жолғы сенбіліктің ерекшелігі – тек қоқыс жинаумен шектелмей, тұрғындарды экосана қалыптастыруға жұмылдыруында.Шымкент қаласы жыл сайын сенбіліктерді дәстүрлі түрде өткізіп келеді. Өткен жылдардағы сенбіліктерде негізгі басымдық тек қоқыс жинау жұмыстарына берілсе, биылғы шараның мазмұны айтарлықтай кеңейген. Бұрынғы сенбіліктер көбіне қаланың шеткері аудандарында, саябақтарда немесе орталық көшелерде ұйымдастырылып, негізгі нәтиже ретінде жиналған қоқыстың тоннасы есептелетін. Ал биылғы сенбіліктің басты жетістігі – тұрғындардың белсенділігі мен жастардың ерікті түрде қатысуы. Бұл қоғамда экологиялық мәдениетке деген көзқарастың өзгеріп келе жатқанын көрсетеді.Темірлан тас жолының бойында өткен сенбілікке әртүрлі жастағы азаматтар тартылды. Жергілікті тұрғындардан бастап, студенттер мен ерікті жастар ұйымдары, тіпті жеке кәсіпкерлер де өз үлестерін қосты. Жиналған қоқыс арнайы техникамен шығарылып, аумақ санитарлық талаптарға сай тазартылды. Бірақ ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл тек тазалық емес, сонымен қатар тәрбие жұмысы. Әр қатысушы сенбіліктен тек еңбек қуанышын ғана емес, табиғатты қорғауға үлес қосқанының мақтанышын сезінді.Өткен жылдардағы сенбіліктермен салыстырғанда биылғы шараның тағы бір айырмашылығы – ақпараттық бағыттың күшеюінде. Әлеуметтік желілер арқылы кеңінен насихат жүргізіліп, тұрғындарға тек сенбілікке қатысу емес, күнделікті өмірде тазалық сақтаудың маңызы түсіндірілді. Бұрын мұндай шаралар көбіне әкімдіктің бастамасы ретінде қабылданса, қазір оларды бүкіл қоғам қолдайтын экологиялық қозғалыс деуге болады. Бұл өзгерістер тұрғындардың сана-сезімінің артуынан, сондай-ақ қала экологиясына деген жауапкершіліктің күшеюінен туындап отыр.Сонымен бірге, биылғы сенбілікте экологиялық мәдениетті насихаттау ерекше назарға алынды. Тек аумақты тазалап қана қоймай, қатысушыларға қоқысты сұрыптау, қайта өңдеуге жарамды қалдықтарды бөлек жинау жөнінде түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Бұл – өткен жылдары көп көтерілмеген тақырып. Бұрынғы сенбіліктерде қоқыс бір жерге жиналып, арнайы көлікке тиелсе, қазір заманауи тәсілдер енгізілуде. Бұл өзгерістер әлемдік экологиялық трендтерге сәйкес келеді және болашақта Шымкентті «жасыл қалаға» айналдыруға бағытталған нақты қадамдар деп айтуға болады.Тағы бір маңызды айырмашылық – сенбіліктің тұрақты сипат алуы. Бұрын мұндай іс-шаралар белгілі бір мерекелер қарсаңында ғана өткізілсе, қазір олар жүйелі түрде ұйымдастырылып, қала өмірінің бір бөлігіне айналып келеді. Бұл экологиялық мәдениеттің қалыптасып, өмір салты ретінде орныға бастағанын дәлелдейді.Жалпы алғанда, 2025 жылғы сенбіліктің басты ерекшелігі – мазмұндық тереңдігінде. Егер өткен жылдары басты нәтиже ретінде жиналған қоқыстың көлемі көрсетілсе, биылғы шарада қоғамға әсер ету, экологиялық ойлауды қалыптастыру, тұрғындардың белсенділігі алдыңғы орынға шықты. Бұл өзгерістердің себептері көп: біріншіден, қала халқының саны жылдан-жылға өсіп, тұрмыстық қалдықтардың көлемі артуда; екіншіден, жастардың экологиялық қозғалыстарға белсенді араласуы экосананың жаңа деңгейге көтерілуіне ықпал етуде; үшіншіден, жергілікті билік тарапынан экологиялық бастамаларды қолдау тұрақты сипат алып келеді.Сондықтан да, биылғы сенбілікті тек тазалық шарасы емес, қоғамды біріктіретін, табиғатқа деген құрметті арттыратын маңызды оқиға ретінде бағалауға болады. Мұндай бастамалар тек бір күндік акция емес, ұзақ мерзімді мәдени өзгерістерге жол ашады. Тұрғындардың өз ортасына деген жауапкершілігі күшейген сайын, қала да соғұрлым таза әрі жайлы мекенге айналмақ.Болашақта мұндай сенбіліктердің жүйелі түрде өткізіліп, экологиялық білім беру жұмыстарымен қатар жүруі Шымкентті аймақтағы үлгілі «жасыл қалаға» айналдыруға ықпал ететіні сөзсіз.