Қазақстан жаңа Конституция жобасы арқылы қоғамдағы тең мүмкіндіктер мен әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етудің құқықтық платформасын қалыптастыруды көздейді. Жоба азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарын нақты бекіту арқылы әрбір адамның мемлекет алдындағы тең мәртебесін қамтамасыз етеді.Жаңа Конституцияның басты ерекшелігі – мемлекет адам үшін жұмыс істейді деген ұстанымды алға тартуы. Жер, су, орман және басқа да табиғи ресурстар халыққа тиесілі ретінде белгіленіп, олардың игілігі әр азаматқа қолжетімді болады. Сонымен қатар, Конституцияда азаматтардың әлеуметтік қорғау кепілдіктері, білім алу, медициналық қызметтерге қол жеткізу және еңбек құқықтары айқын көрсетілген.Бұл құжат халық пен мемлекет арасындағы қатынастарды заң жүзінде реттеп, азаматтардың құқықтық қауіпсіздігін нығайтады. Жаңа Конституция – тең мүмкіндіктерге негізделген, әлеуметтік әділетті қоғам құру жолындағы маңызды қадам және еліміздің дамуы үшін берік құқықтық негіз болып табылады.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың заманауи құқықтық механизмін қалыптастырады. Құжат әрбір адамның құқықтық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған, сонымен қатар азамат пен мемлекет арасындағы қатынастарды тең және әділ негізге сүйейді.Жаңа Конституцияның маңызды ерекшелігі – жеке өмірге қол сұғылмаушылық, дербес деректерді қорғау және азаматтардың ақпараттық қауіпсіздігіне кепілдік беру. Сонымен қатар, құжатта азаматтардың сотқа жүгіну, пікір білдіру, жиналыс өткізу, еңбек ету және білім алу құқықтары нақты жазылған. Бұл – қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға, тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге және демократиялық институттарды дамытуға бағытталған маңызды қадам.Жаңа Конституция азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың заманауи, сенімді және ашық механизмін ұсына отырып, Қазақстанның құқықтық және әлеуметтік дамуына тұрақты негіз қалап отыр.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы елді әділетті, тең мүмкіндіктерге негізделген қоғамға айналдыру жолында институционалдық платформаны қалыптастырудың стратегиялық негізін құрайды. Бұл құжат мемлекеттік басқарудың барлық деңгейінде азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, заңның үстемдігін қамтамасыз етуге және қоғамдағы әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға бағытталған.Жаңа Конституция азаматтар мен мемлекеттің арасындағы қатынастарды нақты реттеп, әрбір адамның тең құқықтарын заң жүзінде бекітеді. Сонымен қатар, құжат мемлекеттің барлық институттарын тиімді әрі ашық жұмыс істеуге бағыттап, азаматтық қоғам мен мемлекеттік құрылым арасындағы сенімділік пен үйлесімділікті қамтамасыз етеді.Осылайша, жаңа Конституция – Қазақстанның тұрақты дамуы мен демократиялық құндылықтарды нығайтуға қызмет ететін стратегиялық құқықтық негіз болып табылады. Ол әділетті, қауіпсіз және мүмкіндіктері тең қоғам құруға ұмтылатын елдің болашағын айқындайды.

Жаңа Конституция жобасында конституциялық мемлекеттің институционалдық негіздері айқын әрі жүйелі түрде айқындап көрсетілген. Құжатта мемлекеттің демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік сипаты оның қызметінің іргелі қағидаттары ретінде бекітіледі.Демократия қағидаты халық билігінің үстемдігін білдіреді. Мемлекеттік биліктің қайнар көзі – халық екені нақты көрсетіліп, азаматтардың ел басқару ісіне қатысу тетіктері заңнамалық деңгейде бекітіледі. Бұл – мемлекеттік шешімдер қабылдау процесінің ашықтығын арттырып, билік пен қоғам арасындағы байланысты нығайтудың маңызды алғышарты.Зайырлылық қағидаты мемлекет пен діннің арақатынасын құқықтық тұрғыдан айқындайды. Мемлекет діннен бөлінген, діни бірлестіктер заң алдында тең. Бұл норма қоғамдағы тұрақтылықты сақтауға, азаматтардың ар-ождан бостандығын қамтамасыз етуге бағытталған.Құқық үстемдігі қағидаты – конституциялық құрылыстың өзегі. Барлық мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар және азаматтар Конституция мен заңдарға бағынуға міндетті. Заңның үстемдігі құқықтық тәртіпті нығайтып, әділ сот төрелігін қамтамасыз етуге негіз болады.Әлеуметтік саясаттың біртұтастығы да Конституцияда маңызды орын алады. Мемлекет азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз етуге, әл-ауқатын арттыруға және әлеуметтік әділеттілік қағидатын жүзеге асыруға міндеттенеді. Бұл бағытта мемлекеттік саясат жүйелі және кешенді түрде жүргізіледі.Осылайша, Жаңа Конституцияда бекітілген институционалдық негіздер демократиялық құндылықтарды орнықтырып, құқықтық мемлекетті қалыптастыруға және әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған берік құқықтық іргетас болып табылады.

Шымкент қаласында кәсіпорындар мен еңбек ұжымдары арасында жаңа Конституция жобасын түсіндіру жұмыстары жүйелі түрде жалғасуда. Кезекті кездесу «Гаухар» тігін фабрикасы» ЖШС еңбек ұжымымен өтті.Іс-шара барысында спикер Сүндет Сейітов жиналғандарға жаңа редакциядағы Ата заң жобасының негізгі бағыттары мен басымдықтарын жан-жақты түсіндірді. Оның айтуынша, құжат елдің саяси жүйесін заман талабына сай жаңғыртуға, мемлекеттік басқару тиімділігін арттыруға және қоғам мен билік арасындағы өзара сенімді нығайтуға бағытталған.Спикер жаңа Конституция жобасында азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға баса мән берілгенін атап өтті. Әсіресе, еңбек саласына қатысты нормаларға ерекше назар аударылды. Құжатта еңбекті қорғау тетіктерін жетілдіру, әділ еңбекақы төлеу, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мәселелері нақты көрініс тапқан. Бұл өзгерістердің барлығы қарапайым еңбек адамының құқықтарын қорғауға және әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталғаны айтылды.Кездесу барысында кәсіпорын қызметкерлері әлеуметтік қорғау, жалақыны арттыру және еңбек қатынастарына қатысты өзекті сұрақтарын қойды. Спикер қойылған сауалдарға нақты жауап беріп, әр азаматтың өз құқығын білуі маңызды екенін жеткізді. Сонымен қатар, бәсекеге қабілетті, кәсіби білікті маман болу қазіргі кезеңнің басты талабы екенін атап өтті.Жиын қорытындысында қатысушылар жаңа Конституция жобасының мазмұнына қатысты жан-жақты ақпарат алып, ел болашағына қатысты маңызды құжатты қолдау білдіретіндерін жеткізді.

Жасанды интеллект (ЖИ) бүгінде қоғам өмірінің барлық саласына қарқынды еніп келеді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев биылғы жылды «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жариялауы да осы бағыттағы стратегиялық басымдықты айқындайды. Президенттің «Қазақстан цифрлық мемлекетке айналуы керек. Бұл – айқын әрі өзгермейтін мақсат» деген тапсырмасы білім беру саласында нақты іс-шаралар арқылы жүзеге асуда.Осы бағыттағы жұмыстардың бір көрінісі – Ораз Жандосов атындағы №30 мектеп базасында өткен қалалық тәжірибелік семинар. «Білім алушыларды жекелендіре оқытуда жасанды интеллект құралдарын қолдану мүмкіндіктері» тақырыбындағы жиынға Шымкент қаласындағы түрлі пән мұғалімдері қатысты.Бүгінде бір сыныптағы оқушылардың білімді қабылдау деңгейі әртүрлі. Бірі ақпаратты тез меңгерсе, енді бірі көрнекілік немесе қосымша әдістемелік құралдар арқылы жақсы түсінеді. Сонымен қатар инклюзивті білім беру аясында әр сыныпта ерекше білім беруді қажет ететін балалар да бар. Мұндай жағдайда мұғалімге әр оқушыға жеке тәсіл қолдану оңай емес.Мектеп директоры Жансұлу Сиқамбекованың айтуынша, ЖИ құралдары осы мәселені шешуде нақты көмекшіге айналған.– Қазір жасанды интеллект бастауыш сынып мұғалімінен бастап, барлық пән ұстаздары үшін сенімді серіктес болып отыр. Сабақты жоспарлау кезінде әр баланың қабылдау ерекшелігіне қарай тапсырмаларды саралауға мүмкіндік бар. Біздің мектеп ұжымы соңғы екі жылда осы бағытта арнайы бағдарлама әзірлеп, жүйелі жұмыс жүргізіп келеді. Нәтижесі жаман емес. Бүгін сол тәжірибені әріптестерімізбен бөлісуді жөн көрдік, – дейді мектеп басшысы.Семинар Шымкент қалалық білім басқармасының Әдістемелік орталығы жоспарына сәйкес ұйымдастырылған. Іс-шара барысында қатысушылар ЖИ-дің білім беру процесіндегі рөліне қатысты пікір білдіріп, сауалнама сұрақтарына жауап берді. Атап айтқанда, «ЖИ оқуға кедергі келтіреді», «ЖИ мұғалімге көмекші», «10 жылдан соң мұғалімнің орнын ЖИ басады» деген тұжырымдарға қатысты көзқарастарын ашық жеткізді.Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Нұркен Тоқаев жекелендіре оқытудың негізгі аспектілері туралы баяндама жасап, ЖИ құралдарын тиімді пайдаланудың жолдарын түсіндірді. Оның айтуынша, дұрыс бағытталған цифрлық құралдар оқушының ынтасын арттырып, сабаққа қызығушылығын күшейтеді.Семинар барысында мұғалімдер алты секцияға бөлініп, жиынтық бағалауда ЖИ қолдану, теория мен практиканы ұштастыру, оқу процесін дербестендіру секілді бағыттар бойынша тәжірибе алмасты.Мамандардың пікірінше, 45 минут бойы оқушы зейінін тұрақты ұстап тұру – бүгінгі мұғалім үшін үлкен сын. Осы тұрғыда жасанды интеллект сабақты түрлендіріп, оқыту үдерісін жандандыруға мүмкіндік береді. Ең бастысы – оқушылар ЖИ-ді тек ойын-сауық құралы емес, білім мен тұрмыста тиімді пайдалануға болатын заманауи ресурс ретінде қабылдауы тиіс.Еліміздің цифрлық даму стратегиясын жүзеге асыруда осындай тәжірибелік семинарлардың маңызы зор. Цифрлық саясатты табысты іске асыру, жасанды интеллектіні білім беру жүйесіне сауатты енгізу – бүгінгі ұстаздардың кәсіби біліктілігіне тікелей байланысты.

Шымкент қаласында жаңа Конституцияның ережелерін түсіндіруге арналған ашық кездесулер жалғасуда. Осындай кездесулердің бірі қалалық кардиологиялық орталықта ұйымдастырылып, денсаулық сақтау саласының өкілдеріне жаңа Конституция мен алдағы референдумның негізгі қағидаттары мен маңызы түсіндірілді.Кардиоорталық ұжымы алдында А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің профессоры Еркінбек Жалбұров сөз сөйледі. Ол осыдан отыз жыл бұрын қабылданған қолданыстағы заң қазіргі қоғамның сұранысына толық жауап бере алмайтынын, сондықтан жаңа Конституция қабылдау қажеттілігі туындағанын атап өтті.«Негізгі идея қарапайым: мемлекет азаматқа қызмет етеді. Адам мемлекет үшін емес, мемлекет адам үшін. Сондықтан 15 наурызда өтетін жаңа Конституцияны қабылдау жөніндегі референдум Қазақстанды ауқымды жаңғыртудың бастамасы болмақ. Бұл жай ғана рәсім емес, әрбір адамның қоғамдағы орны айқындалған жаңа жүйені қалыптастыру», — деді Еркінбек Жалбұров.Спикер құжаттың мазмұнына жан-жақты тоқталды. Оның айтуынша, арнайы комиссияның жұмысы және азаматтардан түскен ұсыныстарды талдау нәтижесінде мәтіннің 84 пайызы жаңартылған. Бұл әділеттілік пен әлеуметтік жауапкершілік қағидаттарын толық енгізуге мүмкіндік берген.«Бастапқыда жекелеген толықтырулар енгізу жоспарланған еді. Алайда халықтан түскен ұсыныстар легі өте ауқымды болғандықтан, комиссия елге жаңа Конституция қажет деген қорытындыға келді. Жаңа мәтінде 11 бөлім және 96 бап бар. Құжаттың преамбуласы да толықтай қайта қаралып, онда Әділетті Қазақстан идеясы, шекаралардың мызғымастығы және инновациялар мен ғылымға бейілділік бекітілген», — деп түсіндірді Еркінбек Жалбұров.Профессор әрбір азаматтың келешек ұрпақ алдындағы жауапкершілігіне ерекше назар аударды.«Біз — Қазақстанның біртұтас халқымыз. Байырғы қазақ жеріндегі мыңжылдық тарихымыздың сабақтастығын сақтай отырып, болашақ ұрпақ алдында үлкен жауапкершілік жүктейміз. Әрқайсымыз түсінуіміз керек: біз жай ғана құжатты емес, елдің алдағы ондаған жылдарға арналған даму жолын таңдаймыз», — деп түйіндеді спикер.Қазіргі таңда Шымкенттің барлық ұйымдары мен аудандарында өтіп жатқан осындай ашық талқылаулар тұрғындарға маңызды сұрақтарға сарапшылардан тікелей жауап алуға мүмкіндік беруде. Ашық диалог — әрбір қызметкердің үні ескерілетін, халықтың пікіріне құлақ асатын мемлекетті қалыптастырудың нақты тетігіне айналуда.Жиын қорытындысы бойынша қатысушылар өздерін толғандырған барлық сұрақтарға жан-жақты жауап алып, жаңа Конституцияны қолдайтындықтарын білдірді.

Шымкент қаласында №24 Саттар Ерубаев атындағы орта мектепте Қазақстан Республикасының жаңартылған Конституциясының негізгі ережелерін түсіндіруге арналған кездесу өтті. Іс-шараға Әл-Фараби ауданының тұрғындары, педагогтер, ата-аналар және ардагерлер қатысты. Кездесу барысында негізгі заңға енгізілген өзгерістердің мазмұны мен маңызы кеңінен талқыланды.Жиында сөз алғандар Конституциядағы тұжырымдамалық жаңашылдықтардың мемлекеттің адамға бағдарланған моделін нығайтуға бағытталғанын атап өтті. Атап айтқанда, адам құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің басты басымдығы ретінде айқындалып, бірлік пен ынтымақ, ұлтаралық және конфессияаралық келісім Қазақстан мемлекеттілігінің іргетасы ретінде бекітілгені айтылды.Сондай-ақ егемендік, тәуелсіздік, унитарлық құрылым және аумақтық тұтастық өзгермейтін құндылықтар санатына жатқызылған. Әділеттілік, Заң және Тәртіп, табиғатқа жауапкершілікпен қарау қағидаттары алғаш рет Конституция деңгейінде нақты көрсетілген.Қоғам белсендісі Өркен Әбдреев өз сөзінде Негізгі заңның басты идеясы ретінде білім, ғылым, мәдениет және инновациялардың айқындалуын тарихи маңызы бар қадам ретінде бағалады. Оның айтуынша, бұл ұстаным ел дамуының жаңа кезеңін білдіреді. Мемлекеттің болашағы табиғи ресурстармен емес, адами капиталмен, азаматтардың білім-білігімен және шығармашылық әлеуетімен өлшенеді.Жаңартылған Конституция елдің тұрақты дамуының негізі ретінде сапалы білім мен қуатты ғылымды, мәдени өрлеу мен инновациялық серпінді белгілейді. Құжатта ғылыми және шығармашылық қызмет еркіндігіне құқықтық кепілдік беріліп, зияткерлік меншікті қорғау тетіктері күшейтілген. Бұл өз кезегінде креативті индустриялар мен жаңа технологиялардың дамуына жол ашады.Білім беру жүйесі ұлттық дамудың стратегиялық бағыты ретінде айқындалған. Бастауыш және орта білімнің міндетті әрі қолжетімділігі, жоғары білімді конкурстық негізде алу құқығы және білім беру үдерісінің зайырлы сипаты конституциялық деңгейде бекітілген. Бұл академиялық еркіндік пен тең мүмкіндіктер қағидатын қамтамасыз етеді.Сонымен қатар мәдениет қоғамды жаңғыртудың маңызды ресурсы ретінде қарастырылады. Азаматтарға тарихи-мәдени мұраны сақтау жауапкершілігі жүктелсе, мемлекет оны қорғау мен дамытуға қажетті жағдай жасауға міндеттенеді.Кездесу барысында қатысушылар Конституция нормаларын кеңінен насихаттаудың маңызын атап өтіп, жаңа құжатқа қолдау білдірді және негізгі заңда бекітілген құндылықтар елдің болашақ даму бағдарын айқындайтынын жеткізді.

    Бүгінде елімізде республикалық референдумды өткізу бойынша негізгі іс-шаралардың күнтізбелік жоспары бекітілген. Бұл орайда Шымкент қаласында дайындық жұмыстары өз деңгейінде атқарылуда.Шымкент қалалық аумақтық референдум комиссиясының төрағасы Қайырбек Құнанбаев бұл жұмыстардың барысын БАҚ өкілдеріне баяндап берді. Оның айтуынша, Шымкент қаласында 695 мыңнан астам дауыс беруші бар.– 15 наурызға тағайындалған республикалық референдумда Шымкент қаласынан 369 референдум комиссиясы жұмыс атқарады. Оның ішінде, 6-ы аумақтық, 360-ы учаскелік комиссия. Қазіргі таңдағы мәлімет бойынша қалада 695 145 дауыс беруші азамат бар. Осыған байланысты біз әрбір дауыс берушіге шақыру қағаздарын таратып жатырмыз. Қазіргі уақытта барлық референдум учаскелері толығымен дайындыққа келтірілді. Мүгедектігі бар азаматтарға да қолайлы жағдайлар жасалды, – деді Қайырбек Көбекұлы.     Айта кетсек, қалада референдум өткізуге дайындық бойынша жергілікті штаб құрылып, жұмыс жүргізуде. Ақпараттық түсіндірме жұмыстарын жүргізу, қоғамдық тәртіпті, қауіпсіздікті қамтамасыз етуде де тиісті мекемелермен бірлескен іс-қимыл жоспары бекітілген.27 ақпаннан бастап азаматтарды референдумға шақыру, жалпы ақпараттандыру іс-шаралары қолға алынған. Барлық үйлер, пәтерлерге шақырулар таратылады. Одан кейін мобильді оператор желілері арқылы тұрғындарға SMS хабарландырулар жіберіледі.«Шымкент келбеті»

Шымкент қаласында жаңа Конституцияны қолдау мақсатында көп қабатты тұрғын үйдің қасбетіне ауқымды мурал салынды. Нұрсәт-2 шағын ауданындағы №17 үйге салынған туындының биіктігі 14 метрді, ал, ені 10 метрді құрайды.«Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» жалпыұлттық коалициясының қолдауымен салынған жаңа мурал – еліміздегі саяси жаңғыру үдерістерінің, әділетті қоғам құру жолындағы батыл қадамдардың көркем бейнесі. Онда Конституциялық реформаның мәні, халық еркі мен бірлігінің маңызы, заң үстемдігі мен азаматтық жауапкершілік идеялары заманауи көркемдік тәсілдер арқылы айшықталған.Айта кетейік, Жаңа Конституция жобасы елдің дамуындағы іргелі мәселелерді қамтып, мемлекеттілікті нығайтуға және құқықтық жүйені жетілдіруге бағытталған. Аталған құжатты қабылдау бойынша республикалық референдум 2026 жылғы 15 наурызда өтеді.

Егер Сіз 2026 жылғы 15 наурызда дауыс беру күні өзіңіздің тіркелген жеріңізден тыс жерге баратын болсаңыз, қалай дауыс бере аласыз?Ол үшін 2026 жылғы 14 наурызда сағат 18:00-ге дейін Сіз өзіңіздің учаскелік комиссияңызға жазбаша өтінішпен жүгініп, жеке басыңызды куәландыратын құжатты ұсынуыңыз қажет. Комиссия Сізге есептен шығару куәлігін табыс етедi.Есептен шығару куәлігін сенімхат негізінде өкіл арқылы да алуға болады. Сенімхатты нотариаттық куәландыру талап етілмейді.Есептен шығару куәлігі жоғалған жағдайда ол қалпына келтірілмейді және оның телнұсқасы берілмейді.Бір елді мекен шегіндегі басқа учаскеде дауыс бергісі келетін азаматтарға есептен шығару куәлігі берілмейтініне назар аударыңыз.Дауыс беру күні өзіңіз болатын жердегі учаскеде есептен шығару куәлігін көрсетіңіз. Учаскелік комиссия Сізді дауыс беруге арналған тізімге енгізеді.Толық ақпарат алу үшін өзіңіздің елді мекеніңіздің әкімдігінің call-орталығына хабарласуға болады.ӘРҚАЙСЫМЫЗДЫҢ ДАУЫСЫМЫЗ МАҢЫЗДЫ!Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы әрбір баланың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуді басты міндеттердің бірі ретінде қарастырады. Балалар – елдің болашағы, сондықтан олардың толыққанды дамуы, білім алуы, денсаулығы және әлеуметтік қорғалғандығы мемлекет тарапынан кепілдендірілген.Жаңа Конституцияға сәйкес, әрбір бала заңмен қорғалған және ешқандай кемсітуге ұшырамауы тиіс. Мемлекет балаларға қарсы кез келген зорлық-зомбылық, қанау немесе қараусыз қалдыру жағдайларын болдырмауға жауапты. Сонымен қатар, балалардың білім алу құқығы, медициналық қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігі, ойын-сауық пен демалысқа деген құқықтары толық қорғалған.Мемлекет отбасылар мен балаларды әлеуметтік қолдау шараларын жүйелі түрде жүзеге асырады. Бұл тұрғыда, балалар үйі немесе басқа да арнайы мекемелерде тәрбиеленетін балалардың құқықтары ерекше назарда болады. Сондай-ақ, ұлттық мәдениет пен дәстүрлерге құрмет көрсету арқылы балаларға патриоттық тәрбие беру де жаңа Конституцияда айқын белгіленген.Жаңа Конституция балалардың қауіпсіздігін, құқықтары мен мүдделерін қорғауды құқықтық деңгейде қамтамасыз етеді. Бұл – Қазақстанның қоғамдағы әділеттілік пен тұрақтылықты нығайтуға деген нақты қадамы.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында мәдени мұраны сақтау мен қорғау ерекше маңызды міндет ретінде қарастырылған. Елдің тарихи және мәдени құндылықтары – ұлттық бірліктің, қоғамның дамуы мен тұрақтылығының кепілі. Сондықтан мемлекет бұл саланы құқықтық деңгейде қамтамасыз етуді басты бағыттарының бірі етіп белгілейді.Мәдени мұраны қорғау аясында тарихи ескерткіштерді, археологиялық орындарды, дәстүрлі өнер мен әдебиет үлгілерін сақтау мен қалпына келтіру жұмыстары жүйелі түрде жүргізіледі. Сонымен қатар, ұлттық тіл мен салт-дәстүрді сақтау, халықтық өнер мен қолөнерді дамыту мемлекеттік саясаттың басты басымдықтарына айналады.Жаңа Конституция әрбір азаматқа мәдени мұраны құрметтеу және оны келер ұрпаққа жеткізу міндетін жүктейді. Бұл тәсіл қоғамдағы тарихи сананы қалыптастыруға, мәдени сабақтастықты нығайтуға және Қазақстанның біртұтас ұлттық мәдени кеңістігін сақтауға бағытталған.Мәдени мұраны қорғау – тек өткенді сақтау ғана емес, сонымен қатар елдің болашағын құрудың маңызды құралы. Мемлекет пен қоғам бірлесіп, мәдени құндылықтарды келешек ұрпаққа жеткізу жолында нақты қадамдар жасайды.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы елдің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуді негізгі мемлекеттік басымдықтардың бірі ретінде қарастырады. Қауіпсіздік – елдің тұрақтылығы мен экономикалық, әлеуметтік дамуының кепілі болып табылады. Сондықтан мемлекет өзінің азаматтарының қауіпсіздігі мен мемлекеттің тұтастығын қорғауды құқықтық деңгейде қамтамасыз етеді.Жаңа Конституция бойынша, ұлттық қауіпсіздік әртүрлі аспектілерді қамтиды: сыртқы қауіптерден қорғану, ішкі тұрақтылықты сақтау, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, сондай-ақ киберқауіпсіздік пен стратегиялық ресурстарды қорғау. Бұл бағыттағы шаралар елдің тыныштығы мен азаматтардың өмір сапасын арттыруға бағытталған.Сонымен қатар, Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мен ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету арасындағы тепе-теңдікке ерекше мән берілген. Бұл – құқықтық мемлекет қағидатын сақтау мен азаматтық қоғамды дамытуға мүмкіндік беретін маңызды принцип.Ұлттық қауіпсіздік басымдылығы – Қазақстанның тұрақты дамуы мен стратегиялық мүдделерін қорғаудың негізі. Мемлекет пен қоғам бірлесіп, қауіпсіз әрі сенімді ел қалыптастыру жолында нақты қадамдар жасайды.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы жергілікті өзін-өзі басқаруды қоғам мен мемлекеттің тиімділігін арттырудың негізгі құралы ретінде қарастырады. Бұл қағида әрбір аймақтың, қала мен ауылдың даму мәселелерін жергілікті деңгейде шешуге, тұрғындардың нақты қажеттіліктеріне жедел жауап беруге мүмкіндік береді.Жергілікті өзін-өзі басқару азаматтарға өз өміріне тікелей әсер ететін шешімдер қабылдауға қатысу құқығын береді. Бұл – тұрғындардың құқықтарын қорғау, қоғамдық мәселелерді шешу және жергілікті ресурстарды тиімді пайдалану үшін маңызды механизм. Сонымен қатар, жергілікті билік пен қоғам арасындағы диалогты күшейтіп, қоғамдағы сенімді нығайтады.Жаңа Конституция жергілікті басқаруды құқықтық және қаржылық негізде қамтамасыз етеді, бұл аймақтарда әлеуметтік-экономикалық даму мен өмір сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, жергілікті өзін-өзі басқару ұлттық мүдде мен дәстүрлерді сақтау, мәдени және табиғи ресурстарды қорғау бағытында да маңызды рөл атқарады.Жергілікті өзін-өзі басқарудың дамуы – Қазақстандағы демократиялық принциптердің одан әрі нығаюы, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғаудың кепілі болып табылады. Мемлекет пен қоғам бірлесіп, аймақтардың тұрақты дамуына, тұрғындардың әл-ауқаты мен өмір сапасын арттыруға бағытталған нақты қадамдар жасайды.

Шымкент қаласының Абай ауданында Қазақстан Республикасының жаңартылған Конституциясының негізгі ережелерін түсіндіруге арналған кездесу өтті. №136 мектеп ғимаратында ұйымдастырылған басқосу әртүрлі буын өкілдерін біріктіріп, ашық пікір алмасу алаңына айналды.Жиын барысында қатысушылар реформаның негізгі бағыттарына тоқталып, оның әрбір азамат үшін маңыздылығын атап өтті. Абай ауданытұрғындары Конституциядағы өзгерістердің ел болашағына бағытталған стратегиялық қадам екенін жеткізді.Кездесуде сөз алған қалалық Ақсақалдар кеңесі төрағасының орынбасары Батырбек Жалмурзаев жаңа құжат келер ұрпақтың өмір сүру сапасына тікелей әсер ететінін айтты.– Біздің мемлекетіміз әрқайсымыздан, балаларымыз бен немерелерімізден құралады. Ең басты тілегім – олардың бейбітшілік пен берекеде өмір сүруі. Заңға енгізілген өзгерістер дәл осы болашақ үшін қызмет етуі тиіс. Әр азамат 18 жастан бастап ел тағдырына бейжай қарамауы керек. Бұл – біздің жеріміз, Қазақстан жері. Белсенді әрі саналы болу – жүрек қалауынан туындауы қажет, – деді ол.Өз пікірін білдірген шаһар тұрғыны Нарипа Туктыбаева да реформалардың ауқымдылығына назар аударды.– Біз Қазақстанның жаңа Конституциясын толық қолдаймыз. Жүргізіліп жатқан жұмыстардың бағыты дұрыс деп санаймын. Ел ретінде алға қадам басуымыз қажет, – деді ол.Сонымен қатар Әділ билер республикалық қоғамдық бірлестігінің Шымкент қалалық филиалының төрағасы Нұржан Жанзаков экономикалық мәселелерге тоқталды. Оның айтуынша, реформалар халықтың әл-ауқатын арттыруға, экономиканы дамытуға және цифрлық бағдарламаларды тиімді іске асыруға бағытталуы тиіс.Мұндай кездесулер тұрғындарға Конституцияға енгізілген өзгерістердің мәнін кеңінен түсіндіруге ғана емес, сонымен қатар кері байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Жиын қорытындысы бойынша тұрғындар жаңа құжатқа қолдау білдіретіндіктерін жеткізді.

Денсаулық сақтау саласы – қоғамның әлеуметтік тұрақтылығы мен ұлт болашағын айқындайтын стратегиялық бағыттардың бірі. Адам өмірі мен денсаулығы үшін аянбай еңбек етіп жүрген медицина қызметкерлері ел өміріндегі маңызды өзгерістерге бейжай қарамай, қоғамдық бастамаларға белсенді түрде қатысып келеді. Осы тұрғыда Конституцияның жаңартылған мазмұнын түсіндіру мақсатында арнайы кездесу ұйымдастырылды.Жиын Қалалық балалар клиникалық ауруханасы ұжымының қатысуымен өтті. Кездесу барысында елдегі конституциялық реформалардың негізгі бағыттары мен олардың қоғам дамуына ықпалы кеңінен талқыланды.Басқосуда сөз сөйлеген заң ғылымдарының кандидаты Ботабек Имашев тұрақтылық кез келген мемлекеттің өркендеуінің басты шарты екенін атап өтті. Оның айтуынша, тәуелсіздіктің алғашқы кезеңінде қабылданған қолданыстағы Конституция мемлекеттілікті қалыптастыруда тарихи миссиясын абыроймен атқарды. Алайда жаһандық геосаяси ахуалдың өзгеруі, ғылым мен технологияның қарқынды дамуы және қоғамдық сұраныстың артуы құқықтық жүйені заман талабына сай жетілдіруді қажет етеді.– Жаңа Конституция адам құқықтары мен заң үстемдігін басты құндылық ретінде айқындайды. Бұл – білім мен ғылымға негізделген, әділетті әрі өркениетті мемлекет құруға бағытталған нақты қадам, – деді Ботабек Есенбекұлы.Жиын барысында аурухананың пульмонология бөлімінің меңгерушісі Гүлжанат Наурызова мен қабылдау бөлімінің меңгерушісі Өркен Ақбаев та пікір білдірді. Олар Конституцияның жаңа редакциясында азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктері күшейтіліп, заң үстемдігі қағидатына ерекше мән берілгенін атап өтті. Сонымен қатар енгізілген өзгерістер қоғам мен билік арасындағы сенімді арттырып, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін нығайтуға ықпал ететінін жеткізді.Кездесу ашық форматта өтіп, медицина қызметкерлері өздерін толғандырған сауалдарын қойып, жан-жақты жауап алды. Жиын қортыныдысы бойынша қатысушылар жаңа Конституцияға қолдау білдірді.

Шымкент қаласында Жаңа Конституцияның негізгі бағыттары мен маңызын түсіндіруге арналған кездесу өтті. Жиынға арнайы сарапшы маман А.Монтаев пен Ж. Шанин атындағы академиялық қазақ драма театрының директоры Дархан Балажанов қатысып, «Karlskrona LC AB» ЖШС-нің еңбек ұжымымен жүздесті.Еліміздегі ірі машина жасау кәсіпорындарының бірі саналатын өндіріс орнында бүгінде 200-ге жуық жұмысшы еңбек етеді. Кәсіпорын директорының міндетін атқарушы, техникалық директор Асқар Ажаевтың айтуынша, жоғары сапа стандарттарына сай сорғылар мен сорғы жабдықтарын өндіретін зауыт өнімдеріне сұраныс тұрақты түрде артып келеді.Кәсіпорында ауыл шаруашылығы саласымен қатар мұнай және уран өндірісіне арналған сорғылар дайындалады. Өнімдер болат пен шойыннан құйылып жасалады. Шикізаттың басым бөлігі отандық көздерден алынады. Металл сынықтары арнайы балқыту цехында қайта өңделіп, қажетті қалыптарға құйылады. Заманауи технологиялар мен сапа талаптарының сақталуы нәтижесінде шығарылатын өнімнің бәсекеге қабілеттілігі жоғары.Бүгінде зауыт өнімдеріне тек ішкі нарықта ғана емес, шетелде де сұраныс бар. Атап айтқанда, Түркия мен Үндістан мемлекеттерінен тұрақты тапсырыстар түсуде. Бұл – отандық өндірістің халықаралық деңгейде мойындалғанының айқын дәлелі.Осындай стратегиялық маңызы бар кәсіпорында еңбек ететін мамандар үшін елдің басты құқықтық құжаты – Конституция талаптарын білу айрықша маңызды. Жиын барысында арнайы сарапшы маман А.Монтаев пен Дархан Балажанов Ата заңға енгізілген өзгерістердің мәні мен мазмұнына жан-жақты тоқталды.– Конституция – кез келген мемлекеттің құқықтық әрі рухани тірегі. Ол қоғам дамуының негізгі бағдарын айқындайды. Конституцияға енгізілген өзгерістер жай ғана заңнамалық түзетулер емес, ел дамуының жаңа кезеңіне қадам басудың нақты көрінісі. Уақыт талабына сай саяси, экономикалық және қоғамдық қатынастар жаңарып отыр. Сондықтан Негізгі заңды жетілдіру – заман сұранысынан туындаған қажеттілік, – деді сарапшы ол.Кездесу барысында Жаңа Конституцияда әлеуметтік мемлекеттің рөлі айқындалып, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктері күшейтілгені атап өтілді. Сонымен қатар саяси реформалардың билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті нығайтуға бағытталғаны, ал экономикалық өзгерістер кәсіпкерлік пен жеке бастаманы қолдауға мүмкіндік беретіні айтылды.Жиын ашық пікір алмасу форматында өтіп, еңбек ұжымы өздерін толғандырған сұрақтарын қойды. Кеездесу қорытындысы бойынша қатысушылар жаңа құжатқа бірауыздан қолдау білдіретіндіктерін жеткізді.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы мемлекет моделін қалыптастыруда демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік қағидаттарды біртұтас жүйе ретінде қарастырады. Бұл принциптер бір-бірімен тығыз байланысты болып, елдің тұрақты дамуын және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын толық қамтамасыз етеді.Демократиялық қағидат азаматтардың саяси өмірге еркін қатысуын, саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің қызметін, сондай-ақ референдум мен сайлау институттары арқылы халық билігінің іске асуын қамтамасыз етеді.Зайырлы қағидат мемлекет пен діннің бөлінуін, барлық діндерге теңдік пен азаматтардың сенім бостандығын қамтамасыз етеді. Бұл принцип қоғамдағы әлеуметтік келісім мен әртүрлі мәдени-діни топтар арасындағы өзара құрметті нығайтады.Құқықтық мемлекет қағидаты заң үстемдігін, мемлекеттік биліктің заңға бағынуын және азаматтардың құқықтарының сенімді қорғалуын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік органдар мен лауазымды тұлғалар өз өкілеттіктерін тек Конституция мен заңдарға сәйкес жүзеге асырады.Әлеуметтік мемлекет қағидаты халықтың әл-ауқатын арттыруға, әлеуметтік әділдікті қамтамасыз етуге және азаматтардың негізгі әлеуметтік құқықтарын қорғауға бағытталған. Мемлекет әрбір азаматтың өмір сүру сапасын жақсарту үшін әлеуметтік кепілдіктер мен қызметтерді қамтамасыз етеді.Осылайша, демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік қағидаттар бір-бірін толықтырып, Қазақстан Республикасының тұрақты дамуы, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының қорғалуы, қоғамдағы әлеуметтік әділдік пен теңдікті қамтамасыз ететін мемлекет моделін қалыптастырады.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы мемлекеттік егемендік пен аумақтық тұтастықты елдің қауіпсіздігі мен тұрақтылығының басты кепілі ретінде айқындайды. Бұл қағидаттар мемлекеттің тәуелсіздігін, саяси дербестігін және аумағының бүтіндігін қорғауға бағытталған маңызды құқықтық негіз болып табылады.Конституцияға сәйкес, Қазақстан Республикасы өз аумағында толық егемендікке ие және бұл құқық барлық мемлекеттік органдар мен азаматтар үшін міндет болып саналады. Мемлекеттік билік ұлттық мүддені қорғауға, сыртқы және ішкі қауіп-қатерге қарсы шаралар қабылдауға жауапты.Аумақтық тұтастық мемлекеттің барлық аймақтарының біртұтастығын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл принцип заң алдында теңдік пен аймақтар арасындағы әділ қатынасты бекітеді, сондай-ақ мемлекетішілік тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді. Мемлекеттік егемендік пен аумақтық тұтастық ұлттық қауіпсіздіктің негізгі негіздері ретінде елдің сыртқы саясатында да басты рөл атқарады. Бұл қағидаттар Қазақстанның халықаралық аренадағы құқықтық мәртебесін нығайтып, мемлекет пен қоғам арасындағы сенімділікті арттырады.Осылайша, Конституцияда бекітілген мемлекеттік егемендік пен аумақтық тұтастық қағидалары – Қазақстанның тұрақты дамуы мен ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты кепілі болып табылады.