2025 жылы Шымкент қаласында ирригациялық желіні қалпына келтіруге шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл қаржы мегаполистің барлық аудандарында жаңа арық жүйесін салуға, ескі каналдарды тазалау және нығайту жұмыстарын жүргізуге бағытталды. Қаланың инфрақұрылымын жақсарту және тұрғындарды таза суға қамтамасыз ету мақсатында жүргізілген бұл жобалар үлкен көлемде жоспарлы түрде жүзеге асырылды.Жаңа арық жүйесі қаладағы барлық аудандарда салынды. Жұмыстар 60 көшеде жүргізілді, бұл қала аумағында су тасқынын болдырмауға, суару жүйесінің тиімділігін арттыруға және жергілікті тұрғындар үшін су тапшылығын төмендетуге бағытталған. Жаңа арықтар арқылы сумен қамтамасыз ету жүйесі оңтайландырылып, суды тиімді пайдалану мүмкіндігі артты.Барлығы 28 километр арық жасалды. Бұл арықтар қаланың әртүрлі аудандарында орналасқан тұрғын үйлер мен жеке секторларға сумен қамтамасыз етуді жақсартуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ескі каналдар мен өзен арналарын тазалау және нығайту жұмыстары жүргізілді. Каналдардың және өзен арналарының тазалығы мен беріктігі тұрғындарға қауіпсіз су жеткізуді қамтамасыз етеді, су тасқыны мен бөгеттердің алдын алады.Ролан Ибрагимов, Шымкент қаласы Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы, жаңа арық жүйесінің маңыздылығын атап өтті:«Біздің міндетіміз – осы арық жүйелерін шеңберлеу немесе арнайы кессондар орнату. Бұл арқылы болашақта аудан әкімдіктері су тасымалдаушы машиналармен қажетті жерлерге су жеткізе алады. Кейбір жерлерде суды басқа жерге бағыттау мүмкін емес, себебі барлық учаскелерде үйлер салынған», – деді ол.Ибрагимовтың сөзінше, жаңа арық жүйесі тұрғындар үшін су тасқыны мен су тапшылығы мәселелерін шешуге мүмкіндік береді. Бұл жүйе арқылы суару жұмыстары тиімді жүргізіліп, қала аумағындағы ирригациялық желінің жұмыс сапасы айтарлықтай жақсарады. Сонымен қатар, жаңа арықтар су ресурстарын үнемдеуге, жергілікті ауылшаруашылық учаскелерін сумен қамтамасыз етуге және қалалық инфрақұрылымды дамытуға септігін тигізеді.Арықтарды қалпына келтіру жұмыстары тек жаңа каналдарды салумен шектелмеді. Барлық каналдар мен өзен арналарын тазалау жүргізіліп, олардың түбі мен жағалаулары нығайтылды. Бұл судың еркін ағуын қамтамасыз етеді және бөгеттердің алдын алады. Сонымен қатар, каналдардағы қоқыс пен шөптер алынып, су тасқыны қаупі төмендетілді. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігін арттыруға және қаладағы экологиялық жағдайды жақсартуға бағытталған.Шымкент қаласы әкімдігі мен Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы жаңа арық жүйесін жобалау және салу кезінде заманауи технологияларды пайдаланды. Бұл арықтардың беріктігі мен тиімділігін арттыруға, сондай-ақ болашақта қаланың әртүрлі аудандарында сумен қамтамасыз ету жүйесін оңтайландыруға мүмкіндік берді. Жаңа арықтар арқылы суды тиімді басқаруға, қажет жерлерге жылдам жеткізуге және су тапшылығын азайтуға болады.Жаңа арықтар қала тұрғындары үшін көптеген артықшылықтар береді. Біріншіден, бұл жүйе су тасқынын болдырмауға көмектеседі, екіншіден, сумен қамтамасыз ету жүйесін тиімді етеді. Үшіншіден, арықтар арқылы ауылшаруашылық жерлерді суару оңайырақ болады, бұл жергілікті фермерлер мен тұрғындарға пайда әкеледі. Сонымен қатар, жаңа жүйе қаладағы инфрақұрылымды жақсартуға және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға септігін тигізеді.Ролан Ибрагимов арық жүйесінің артықшылықтарын тағы бір рет атап өтті: «Біз арықтарды шеңберлеу немесе арнайы кессондар орнату арқылы аудан әкімдіктеріне су тасымалдаушы машиналармен қажетті жерлерге су жеткізу мүмкіндігін береміз. Бұл шара тұрғындар үшін су тапшылығын болдырмауға көмектеседі».Ибрагимовтың айтуынша, кейбір жерлерде суды басқа жерге бағыттау мүмкін емес, себебі барлық учаскелерде үйлер салынған. Сондықтан жаңа арық жүйесін дұрыс жоспарлау және орнату маңызды. Жаңа каналдар арқылы сумен қамтамасыз ету жүйесі тиімді болады және тұрғындардың суға деген қажеттіліктері қанағаттандырылады.Жаңа арықтар мен каналдар қаланың барлық аудандарында құрылысты және инженерлік инфрақұрылымды жақсартуға септігін тигізеді. Бұл шаралар тұрғындарға қауіпсіз су жеткізуді қамтамасыз етеді, су тасқынын азайтады және экологиялық жағдайды жақсартады. Сонымен қатар, арықтар арқылы жергілікті ауылшаруашылық жерлерді тиімді суару мүмкіндігі пайда болады.Қорытындылай келе, Шымкент қаласында ирригациялық желіні қалпына келтіруге және жаңа арық жүйесін салуға 700 миллион теңге жұмсалды. Бұл жұмыстар қала тұрғындарының суға деген қажеттіліктерін қанағаттандыруға, су тасқынын болдырмауға және ауылшаруашылық жерлерді тиімді суаруға бағытталған. Жаңа арықтар мен каналдар қала инфрақұрылымын жақсартуға, экологиялық жағдайды тұрақтандыруға және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға үлес қосады.Болашақта да Шымкент қаласы әкімдігі мен Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы арық жүйесін дамыту, каналдарды тазалау және нығайту жұмыстарын жалғастырып, қаладағы сумен қамтамасыз ету жүйесін жақсартуға күш салады. Бұл шаралар қала тұрғындары үшін қауіпсіз және тиімді инфрақұрылым құруға бағытталған маңызды жобалардың бірі болып табылады.

2025 жылдың 5 қарашасында Шымкентте кәріз суларының көшеге төгілуіне қатысты оқиға болды. Нәзір Төреқұлов көшесінің бойындағы жаяу жүргіншілер жолында кәріз сулары тротуарға төгіліп, аумақты ластап, жағымсыз иіс пайда болды. Жағдай тұрғындардың алаңдаушылығын тудырды, себебі тротуарлар мен көшелерге қатынауды қиындатып, санитарлық жағдайды қанағаттандырмайды. Оқиға орнына дереу жеткен тиісті қызметтер оқиғаның себебін анықтап, кінәлі тарапты анықтады. Тексеру барысында кәріз жүйесі коммерциялық нысанға, бұл жағдайда тамақтандыру мекемесіне тиесілі екені анықталды. Яғни, бұл мәселеге кәріз жүйесін жүргізетін кәсіп иелері кінәлі. Судың ағып кетуіне кәсіпкерлердің кәріз жүйесін пайдалану және техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтамауы себеп болған. Ағып жатқан ағынды сулар бірқатар келеңсіз зардаптарды туғызды. Біріншіден, жаяу жүргіншілерге арналған аймақ ластанғандықтан, адамдардың жаяу жүргіншілер жолымен жүруі қиындады. Екіншіден, жағымсыз иіс тұрғындарға, әсіресе балаларға, қарттарға және өтіп бара жатқан жаяу жүргіншілерге қолайсыздық туғызды. Үшіншіден, ағынды сулар көшені ластап, аумақтың санитарлық жағдайын нашарлатты. Мұның бәрі тұрғындардың күнделікті өміріне айтарлықтай әсер етті және қалалық қызметтердің шұғыл араласуын талап етті. Тиісті қызметтердің қызметкерлері кәсіпорынның жауапты қызметкерлерімен тілдесті. Оларға кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істемеуі тұрғындарға қолайсыздықтар туғызып, санитарлық ережелерді бұзып жатқаны айтылды. Нәтижесінде мекеме иелеріне бірнеше күн ішінде мәселені шешуді талап ететін ресми ескерту жасалды. Бұл шаралар қала тұрғындарының құқықтары мен мүдделерін қорғауға, санитарлық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, келеңсіз оқиғалардың алдын алуға бағытталған. Тексеру барысында кәріз жүйесіне уақытылы жөндеу жұмыстары жүргізілмейтіні, ағымдағы жөндеу жұмыстарының кешіктірілгені анықталды. Болашақта осындай оқиғалардың алдын алу үшін кәсіпкерлерге кәрізді алдын алу жұмыстарын жүйелі түрде жүргізу ұсынылды. Сондай-ақ қала басшылығы кәріз жүйелерін жедел тазалау, олардың қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету және тұрғындарға қолайсыздық тудырмау жөнінде ұсыныстар берді. Бұл оқиғаға аудан тұрғындары алаңдаушылық білдірді. Олар кәріз суларының көшеге төгілуі санитарлық мәселе ғана емес, сонымен қатар қауіпсіздік мәселесі екенін атап өтті. Су тротуарларды тайғақ етіп, жарақат алу қаупін арттырады, әсіресе балалардың, қарттардың және мүмкіндігі шектеулі адамдардың. Бұл бизнес пен қалалық қызметтердің дереу және тиімді араласуы қажет екенін атап өтті. Ағынды сулардың ластануы және оның қала көшелеріне төгілуі қалалық инфрақұрылымның өзекті мәселесі болып табылады. Мұндай оқиғалар тұрғындардың тұрмыс жағдайын нашарлатып қана қоймай, қаланың санитарлық-гигиеналық жағдайын нашарлатады. Сондықтан қалалық қызметтер кәсіпорындармен бірлесе отырып, кәріз жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуін қадағалап, туындаған мәселелерді жедел шешуге міндетті. Қала әкімдігі мен тиісті қызметтер тұрғындардың жайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, осындай мәселелерді шешу жолында тұрақты жұмыс жүргізуде. Дұрыс жұмыс істейтін кәріз жүйесі, кәріздерді уақтылы тазалау және жөндеумен қатар, қаланың санитарлық және экологиялық қауіпсіздігінің негізгі факторлары болып табылады. Осыған ұқсас оқиғалардың қайталанбауы үшін барлық коммерциялық нысандардың кәріз жүйелерін тексеру жоспарлануда. Проблемалық аймақтар анықталып, кәсіпкерлермен түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл шаралардың мақсаты – кәріз суларының кері ағуы мен көшелердің ластануына жол бермеу, кәсіпорындардың инженерлік желілерінің жұмысына жауапкершілік деңгейін арттыру. Қоғамдық тамақтандыру мекемесінің иелеріне кәріз жүйесін бірнеше күн ішінде жөндеп, тазалап, қалпына келтіру керектігі жөнінде нақты тапсырмалар берілді. Бұл тұрғындарға қолайсыздықты жойып, осындай жағдайлардың қайталануын болдырмауы керек. Оқиға сонымен қатар техникалық стандарттарды сақтау және коммуналдық жүйелердің қалыпты жұмыс істеуі үшін коммерциялық құрылымдардың жауапкершілік деңгейін арттыру қажеттілігін көрсетті. Қаланың санитарлық-құқықтық қызметі бақылауға және мәселені шешуге белсене кірісті. Олар кәріз жүйесін тексеріп, анықталған кемшіліктерді жою бойынша кәсіпорындарға ұсыныстар берді. Алдын алу шаралары мен кәрізді уақтылы бақылау қайталанатын оқиғалардың қаупін азайтады және тұрғындардың құқықтары мен денсаулығын қорғайды. Сайып келгенде, Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз суының ағып кетуі тұрғындарға біраз қолайсыздық тудырғанымен, қалалық қызметтердің жедел әрекет етуі мен кәсіпкерлердің жауапкершілікпен қарауы мәселені жақын күндері шешуге мүмкіндік береді. Оқиға қаланың инфрақұрылымын қадағалаудың, кәріз жүйелерін жүйелі түрде күтіп ұстаудың және осындай оқиғалардың алдын алу үшін алдын алу шараларын жүзеге асырудың маңыздылығын айқын көрсетті. Кәріз жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуі санитарлық қауіпсіздік пен халық денсаулығының негіздерінің бірі болып табылады. Сондықтан қала билігі мен кәсіпорындар кәріз жүйесінің техникалық жағдайына үнемі назар аударып, барлық қажетті жөндеу жұмыстарын дер кезінде атқаруы қажет. Мұндай шаралар санитарлық-гигиеналық жағдайды жақсартуға, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға және жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етуге ықпал етеді. Бұл оқиға сонымен қатар қала қызметтері, кәсіпорындар және тұрғындар арасындағы тұрақты ынтымақтастықтың қажеттілігін көрсетті. Тұрақты тексерулер, алдын алу шаралары және халықты хабардар ету болашақта осындай проблемалардың қаупін барынша азайтуға көмектеседі. Бұл тұрғындар өздерін қорғалған және көрсетілетін қызметтердің сапасына сенімді сезінетін қауіпсіз және жайлы қалалық ортаны құруға ықпал етеді. Осылайша, Нәзір Төреқұлов көшесіндегі кәріз суларының төгілуі қалалық қызметтер мен кәсіпорындардың біріккен күш-жігері туындаған мәселелерді тез шешуге және қала тұрғындарына қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік беретініне мысал бола алады. Оқиғалардың қайталануына жол бермей, Шымкентте қауіпсіз және жайлы өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ететін мұндай шаралардың жүйелі түрде жалғасын табуы маңызды.

2025 жылғы 5 қарашада Шымкент қаласында кәріз суының көшеге ағуы оқиғасы тіркелді. Нәзіp Төреқұлов көшесінің бойында жаяу жүргіншілер жолына аққан кәріз суы айналаны ластап, жағымсыз иіс таратқан. Бұл жағдай тұрғындардың наразылығын туғызды, өйткені көшені пайдаланушылар үшін бұл үлкен қолайсыздықтар мен қауіп-қатер тудыруда.Кәріз жүйесінің ағуының себебін анықтау үшін оқиға орнына тиісті қызмет өкілдері жіберілді. Тексеру барысында кәріз жүйесінің кәсіпкерлік нысанға тиесілі екені анықталды. Яғни, бұл жағдай жеке кәсіпкерлік объектісінің, атап айтқанда тамақтану орнының жауапкершілігіне жататыны белгілі болды. Кәсіпкерлер өз кезегінде кәріз жүйесін дұрыс қызмет көрсетпегені немесе уақытылы тексеруден өткізбегені салдарынан мұндай қолайсыздық туындаған.Кәріз суының көшеге ағып кетуі бірнеше жағымсыз салдарға әкелді. Біріншіден, жаяу жүргіншілер жолы пайдалану мүмкіндігінен айырылды, адамдарға қозғалыс шектелді. Екіншіден, айналадағы ауаның жағымсыз иісі тұрғындардың көңіл-күйін бұзды, әсіресе көшедегі балалар мен қарт адамдар үшін бұл проблема ерекше қолайсыздық тудырды. Үшіншіден, кәріз суы көше мен тротуарларды ластап, санитарлық-гигиеналық жағдайды нашарлатты. Бұл жағдай тұрғындардың күнделікті өміріне кері әсерін тигізді және жергілікті билік пен қызметкерлерге тез арада әрекет ету қажеттігін көрсетті.Оқиға орнына келген қызмет өкілдері кәсіпкерлік нысанның жауаптыларымен сөйлесіп, жағдайды түсіндірді. Оларға кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істемеуі тұрғындарға қолайсыздық тудырып, санитарлық нормаларды бұзатыны жеткізілді. Осыған байланысты тамақтану орнының жауаптыларына ескерту беріліп, мәселені бірнеше күн ішінде шешуге міндеттеді. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігі мен қоғамдық гигиенаны қамтамасыз етуге бағытталған.Тексеру нәтижесінде анықталғандай, кәріз жүйесінің техникалық жағдайы уақытылы тексерілмеген және ағымдағы жөндеу жұмыстары кешіктірілген. Мұндай жағдайлар болашақта қайталанбауы үшін кәсіпкерлерге жүйелі профилактикалық тексерулер жүргізу ұсынылды. Сонымен қатар, қаладағы тиісті қызмет органдары кәсіпкерлерге кәріз жүйесін уақытылы тексеру, жөндеу жұмыстарын жүргізу және тұрғындарға қолайсыздық туғызбау жөнінде қосымша нұсқаулар берді.Тұрғындар бұл жағдайға қатысты өз алаңдаушылықтарын білдірді. Олар кәріз суының көшеге ағып кетуі тек санитарлық емес, сонымен бірге қауіпсіздік мәселесі екенін атап өтті. Өйткені, суға тап болған тротуар мен жол тайғақ болып, адамдарға жарақат алу қаупін тудырады. Кәсіпкерлер мен қала қызметкерлері бұл мәселені тез арада шешуге міндеттенді.Кәріз жүйесінің ластануы және оның көше мен айналаны ластауы қазіргі кезде қалалық инфрақұрылымның маңызды мәселелерінің бірі болып отыр. Мұндай жағдайлар тұрғындардың өмір сүру сапасына кері әсер етіп қана қоймай, қаланың санитарлық жағдайын да нашарлатады. Сондықтан, тиісті қызмет органдары мен кәсіпкерлер бірлесіп, кәріз жүйесінің жұмысын тұрақты түрде бақылап, кез келген ақауларды дер кезінде жоюы қажет.Шымкент қаласы әкімдігі мен тиісті қызмет өкілдері тұрғындарға қолайсыздық тудыратын мәселелерді шешу үшін тұрақты жұмыс жүргізіп отырады. Кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі, канализациялық ағындардың уақытылы тазалануы және жөнделуі — қала тұрғындарының денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды факторы.Оқиғаның алдын алу мақсатында қаладағы барлық кәсіпкерлік нысандардың кәріз жүйесі тексеріледі, проблемалы учаскелер анықталады. Тұрғындар мен кәсіпкерлер арасындағы коммуникация нығайтылады, ақпараттық түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Бұл шаралар болашақта кәріз суының көшеге ағуы мен ластанудың алдын алу үшін маңызды.Тамақтану орындарының жауаптылары кәріз жүйесін жөндеуге, ағызылған суды тазалауға және тұрғындарға қолайсыздық тудырмау үшін барлық қажетті шараларды бірер күн ішінде жүзеге асыруға міндеттелді. Сонымен қатар, бұл іс-шара кәсіпкерлерге өз қызметтерінің сапасын арттыру, техникалық қызмет көрсету ережелерін сақтау және тұрғындармен дұрыс қарым-қатынас жасау қажеттілігін көрсетті.Жағдайды бақылау және мәселені шешу үшін қаладағы санитарлық-құқықтық қызметтер де ат салысты. Олар кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуін тексеріп, кәсіпкерлік нысандардың қызметін реттеуге бағытталған ұсыныстар жасады. Бұл жүйелі профилактикалық жұмыстар болашақта тұрғындарға қолайсыздық тудыратын жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.Қорытындылай келе, Нәзір Төреқұлов көшесінде кәріз суының ағуы тұрғындардың күнделікті өміріне кері әсер етті, бірақ тиісті қызмет өкілдерінің жедел әрекеті мен кәсіпкерлердің жауапкершілігі арқасында мәселе бірер күнде шешімін табатын болды. Бұл оқиға қаладағы инфрақұрылымды бақылаудың, кәріз жүйесін техникалық қызмет көрсету мен профилактика жұмыстарының маңыздылығын көрсетті.Кәріз жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі — тұрғындардың денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі шарты. Сондықтан қала билігі мен кәсіпкерлер бұл мәселеге тұрақты түрде көңіл бөліп, барлық қажет шараларды уақытылы орындауы қажет. Бұл әрекеттер қаладағы санитарлық-гигиеналық жағдайды жақсартып, тұрғындардың өмір сапасын арттыруға бағытталған.

Шымкентте қала әкімдігінің жауапты бөлімшелерінің қызметкерлері тұрғындардың арызы бойынша заңсыз құрылысты анықтады. Бұл шара қала құрылысы саласындағы заңнаманың орындалуын қамтамасыз етуге, қала инфрақұрылымының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және азаматтардың құқықтарын қорғауға бағытталған. Соңғы кездері тұрғындардың арыз-шағымдары мен әлеуметтік желідегі құрылыс және жөндеу жұмыстары кезіндегі заңбұзушылықтарды әшкерелеген жазбалар биліктің назарына ілікті. Жақында қалалық қоршаған ортаның сапасы және бақылау басқармасының қызметкерлері Ж. Адырбеков көшесі. Тұрғындар үйлерінің маңындағы жылу құбырын көшіру кезінде орын алуы мүмкін заң бұзушылықтарды алға тартып, әлеуметтік желі арқылы алаңдаушылықтарын білдірген болатын. Бірінші кезекте құрылыс жұмыстарының заң талаптарынсыз жүргізілгені инженерлік желілерге зақым келтіруі және жергілікті тұрғындардың қауіпсіздігіне әсер етуі болды. Тексеру барысында 70-үйдегі мүліктің иесі Ж. Алдияров көшесі тұрғын үй құрылысын жүргізіп жатқанда, рұқсат құжаттарынсыз үйге ұзындығы шамамен 100 метр жылу құбырын заңсыз орнатқан. Сонымен қатар, жобалық, техникалық және құрылысты қадағалау талаптары орындалмаған, тиісті органға хабарланбаған. Бұл әрекеттер инженерлік желілердің тұтастығына тікелей қауіп төндіріп, аудан тұрғындарының қауіпсіздігіне қауіп төндірді. Нәтижесінде құрылыс заңнамасын бұзушы әкімшілік жазаға тартылды. Қазақстан Республикасының қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына сәйкес жалпы айыппұл сомасы 511 000 теңгені құрады. Жауапты мамандарға айыппұлдан бөлек, заңсыз құбырдағы жұмыстарды дереу тоқтатып, оны бастапқы қалпына келтіруге міндеттелді. Бұл шаралар алдағы уақытта заң бұзушылықтардың алдын алуға және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған. Қалалық ортаның сапасы және бақылау департаменті тұрғындарға кез келген құрылысты бастамас бұрын барлық қажетті рұқсаттарды алу қажеттігін атап өтеді. Құрылыс нормалары мен ережелерін сақтау тек заңдық міндеттеме ғана емес, сонымен қатар көршілер мен жалпы қоғам алдындағы әлеуметтік жауапкершіліктің элементі болып табылады. Бұл талаптарды орындамау әкімшілік және қаржылық жазаға, кейбір жағдайларда заңсыз құрылыстарды мәжбүрлеп бұзуға әкелуі мүмкін. Құрылыс кезіндегі бұзушылықтар бірнеше қауіп тудырады. Біріншіден, олар коммуналдық желілерді зақымдайды, бұл жылу, су және электр қуатын беруде үзілістерге әкелуі мүмкін. Екіншіден, олар тұрғындардың өмірі мен денсаулығына тікелей қауіп төндіреді. Үшіншіден, заңсыз әрекеттер халық пен жергілікті өзін-өзі басқару органдары арасындағы сенімді азайтады. Сондықтан, заңдар мен құрылыс ережелерін сақтау қалалық инфрақұрылымның қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін өте маңызды. Қалалық қызметтердің тәжірибесі көрсеткендей, құрылыс ережелерін сақтамау ауыр зардаптарға әкеп соғады: үлкен айыппұлдар, инженерлік желілерді қалпына келтіру міндеттемесі, жұмыстарды тоқтату, тіпті заңсыз салынған құрылыстарды мәжбүрлеп бұзу. Бұл шаралар азаматтар мен кәсіпкерлерді заң аясында әрекет етуге, заң бұзушылықтардың алдын алуға және қаладағы тәртіпті сақтауға шақырады. Кез келген құрылыс салушы үшін келесі талаптар өте маңызды: жобалық құжаттаманың болуы, техникалық және құрылысты қадағалау және тиісті органдарды хабардар ету. Бұл стандарттарды сақтау айыппұлдардан құтылып қана қоймай, құрылыс жұмыстарының сапасына, тұрғындардың қауіпсіздігіне және қала инфрақұрылымының сақталуына кепілдік береді. Бұзушылықтар құрылыс салушыға, тұрғындарға, инфрақұрылымға және қаланың беделіне теріс салдары болуы мүмкін. Қала билігі құрылысты қадағалауды күшейтіп, азаматтардың арыз-шағымдарына жауап беріп, жүйелі түрде тексеру жұмыстарын жүргізуде. Бұл тәсіл бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, болашақта олардың алдын алады, әзірлеушілердің жауапкершілігін арттырады. Алдын алу шаралары мен бұзушылықтарды бақылау проблемаларды жедел анықтауға, тәуекелдерді азайтуға және заңсыз әрекеттің салдарын азайтуға көмектеседі. Тұрғындарға құрылысты бастамас бұрын жер телімдерінің жай-күйін мұқият тексеріп, қажетті рұқсаттарды алу, құрылыс нормаларын қатаң сақтау, құрылыстың барлық кезеңдерінде техникалық қадағалауды қамтамасыз ету ұсынылады. Осы ережелерді сақтау ықтимал қақтығыстарды, әкімшілік жазаларды және инженерлік желілердің зақымдануын болдырмауға көмектеседі. Сонымен қатар, тұрғындар мен құрылыс салушылар үшін білім беру іс-шаралары өткізіледі. Бұл кездесулердің мақсаты – құқықтық сауаттылықты арттыру, құрылыс нормаларын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру, заң бұзушылықтардың салдары, мемлекеттік органдарды хабардар ету тәртібі туралы ақпараттандыру. Аталған іс-шаралар барысында мамандар заңсыз құрылыс салудың құқықтық салдары, қаржылық айыппұлдар, мүлікті қалпына келтіру, айыппұлдар туралы толық ақпарат береді. Тәжірибе көрсеткендей, заңсыз құрылыстың басым бөлігі рұқсат құжаттарының болмауынан, жобалық талаптарға сай келмеуден, мемлекеттік органдарды хабардар етпеуден, құрылыс нормаларын ескермеуден туындайды. Сондықтан әрбір құрылысшы үшін жобалық құжаттаманы алдын ала дайындап, техникалық және сәулеттік қадағалауды орындап, заң талаптарын қатаң сақтай отырып жұмыс істеу маңызды. Қорыта айтқанда, заңсыз құрылыстың алдын алу – қала қауіпсіздігінің, тұрғындардың құқықтарын қорғаудың және коммуналдық инфрақұрылымның сақталуының негізгі элементі. Қалалық ортаның сапасы және бақылау департаменті барлық тұрғындар мен құрылыс салушыларды құрылыс нормаларын қатаң сақтауға, барлық қажетті құжаттарды алдын ала дайындап, тиісті органдарға хабарлауға шақырады. Кез келген заң бұзушылықтар анықталып, заңға сәйкес жауапкершілікке тартылады. Бұл жағдай шымкенттіктер үшін құрылыс заңнамасын сақтау міндет қана емес, сонымен қатар қала ортасының қауіпсіздігі мен жайлылығына қосқан үлес екендігінің айқын мысалы. Заңсыз құрылыс барлығына қауіп төндіреді: қалаға, оның инфрақұрылымына, тұрғындарға және қоршаған ортаға. Құрылыс нормаларын, рұқсаттарды және техникалық тексерулерді сақтау мемлекеттің, құрылыс салушылар мен азаматтардың ортақ жауапкершілігі болып табылады.

Шымкент қаласында тұрғындардың құқықтары мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қала әкімдігінің жауапты мамандары заңсыз құрылыс фактілерін анықтап, тексеріс жүргізді. Бұл шаралар қала аумағында құрылыс нормалары мен заң талаптарының сақталуын бақылау үшін жүргізіліп отыр. Әсіресе, тұрғындардың шағымдары мен әлеуметтік желілерде көтерілген мәселелер тиісті органдардың назарын аударуда.Жуырда Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы Ж.Адырбеков көшесінің тұрғындары көтерген мәселені қарастырды. Тұрғындар әлеуметтік желі арқылы өздерінің алаңдаушылығын білдіріп, жылу құбырына қатысты заңсыз құрылыс жүргізіліп жатқанын мәлімдеген. Әрбір тұрғын үшін негізгі алаңдаушылық — құрылыс жүргізушінің өз жер телімін пайдалану кезінде коммуналдық желілерге зиян келтіру қаупі. Тексеру нәтижесінде нақты деректер анықталды.Еңбекші ауданы, Ж.Алдияров көшесі №70 мекенжайында құрылыс жүргізіп жатқан азамат өз жер телімінің шекарасымен өткен жылу құбырының 100 метрін тиісті рұқсат құжатсыз ауыстырғаны анықталды. Құрылыс жұмыстары кезінде жобалау құжаттары мен техникалық бақылау талаптары сақталмаған, авторлық қадағалау жүргізілмеген және тиісті мемлекеттік органға хабарлама жолданбаған. Бұл әрекет қаланың инженерлік желілеріне, тұрғындардың қауіпсіздігіне және коммуналдық қызметтердің тұрақтылығына тікелей қауіп төндірген.Жауапты мамандар аталған факт бойынша құрылыс жүргізушіге ҚР Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заң талаптарын бұзғаны үшін айыппұл салды. Қалалық басқарманың мәліметінше, жалпы көлемі 511 мың теңге көлеміндегі айыппұл төлеуге міндеттелген. Сонымен қатар, заңсыз ауыстырылған жылу құбырын бастапқы қалпына келтіруге және құрылыс жұмыстарын тоқтатуға ресми нұсқаулық берілді. Бұл шаралар заңды бұзушылықтардың алдын алу және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қолға алынған.Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы тұрғындарға кез келген құрылыс бастамас бұрын, қолданыстағы заң талаптарына сәйкес рұқсат алу қажеттігін ескертеді. Құрылыс нормаларын сақтау – бұл тек заңдық міндет қана емес, сонымен қатар тұрғындардың қауіпсіздігін, инженерлік желілердің тұтастығын қамтамасыз етудің басты шарты.Заңсыз құрылыс көптеген тәуекелдерді тудырады. Біріншіден, инженерлік желілерге зақым келуі мүмкін, бұл жылу, су және электрмен жабдықтауды бұзуы ықтимал. Екіншіден, тұрғындардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнуі мүмкін. Үшіншіден, мұндай әрекеттер қала әкімдігі мен тұрғындардың арасындағы сенімге кері әсер етеді. Сондықтан кез келген құрылыс кезінде заң талаптарын сақтау тек міндетті шара ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік жауапкершіліктің көрінісі болып табылады.Қалалық басқарманың тәжірибесі көрсеткендей, рұқсатсыз жүргізілген құрылыс ірі көлемдегі айыппұл салуға және заңсыз құрылысты мәжбүрлеп бұзуға әкеледі. Бұл әрекеттер заңды бұзғандардың экономикалық жауапкершілігін де арттырады. Сонымен қатар, заңсыз құрылыс қаланың инфрақұрылымдық жоспарлауына кедергі келтіріп, болашақтағы дамуға теріс әсер етуі мүмкін.Құрылыс жүргізушілер үшін басты ереже – жобалау құжаттарын рәсімдеу, техникалық бақылауды қамтамасыз ету және тиісті мемлекеттік органдарға хабарлау. Бұл талаптар тек заңды сақтау үшін ғана емес, сонымен қатар құрылыс сапасын, тұрғындардың қауіпсіздігін және қала инфрақұрылымының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қажет. Әрбір құрылыс субъектісі бұл нормаларды сақтауға міндетті, себебі бұзушылықтар тек жеке тұлғаға емес, сонымен қатар қала мен оның тұрғындарына да қауіп төндіреді.Қала әкімдігі құрылыс саласындағы заңдылықты қадағалауды күшейтіп, тұрғындардың шағымдарына жедел түрде жауап береді. Бұл тәсіл тұрғындардың құқықтарын қорғауға, заңсыз құрылысқа жол бермеуге және қаладағы инженерлік желілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Сонымен қатар, алдын алу шаралары арқылы заңсыз құрылыс фактілерінің алдын алу мүмкіндігі артады.Тұрғындарға арналған кеңестердің бірі – құрылыс бастамас бұрын жер учаскесінің мәртебесін тексеру, рұқсат құжаттарын рәсімдеу және құрылыс нормаларын сақтау. Құрылыс барысында техникалық және авторлық қадағалауды қамтамасыз ету міндетті. Осы талаптарды сақтау заңды бұзушылықтардың алдын алады, болашақта айыппұл немесе құрылыс жұмысының тоқтатылуына жол бермейді.Сонымен қатар, қала тұрғындары мен құрылысшылар арасында түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Бұл іс-шаралар заң талаптарын сақтау, инженерлік желілерді қорғау және қауіпсіз қалалық инфрақұрылымды сақтау мақсатында ұйымдастырылады. Жауапты мамандар тұрғындарды құқықтық сауаттылыққа шақырып, кез келген құрылыс жұмыстарының заңға сай жүргізілуінің маңыздылығын түсіндіреді.Қалалық басқарманың тәжірибесі көрсеткендей, заңсыз құрылыс фактілері көбіне рұқсат құжаттарының болмауы, техникалық бақылаудың жүргізілмеуі және тиісті органдарға хабарланбауы салдарынан туындайды. Сондықтан әрбір құрылыс бастамас бұрын қажетті құжаттарды рәсімдеу және заңға сәйкес әрекет ету басты міндет болып табылады.Қорытындылай келе, заңсыз құрылысқа жол бермеу – бұл қала қауіпсіздігін қамтамасыз етудің, тұрғындардың құқықтарын қорғаудың және инженерлік инфрақұрылымды сақтау жолындағы маңызды шара. Қалалық орта сапасы және бақылау басқармасы тұрғындарды құрылыс нормаларын қатаң сақтауға шақырады және кез келген заң бұзушылық фактілеріне дер кезінде шара қолданады.Шымкент тұрғындары үшін бұл тәжірибе маңызды сабақ болып табылады. Құрылыс жұмыстарын заңға сәйкес жүргізу ғана емес, сонымен қатар қала инфрақұрылымын қорғау, тұрғындардың өмірі мен денсаулығын сақтау – әрбір азаматтың ортақ міндеті. Заңсыз құрылысқа жол бермеу – қоғамның, қала билігінің және тұрғындардың бірлескен жауапкершілігі.

Шымкентте қаланың негізгі су жолдарының бірі – Бадам өзенінің бөгетін және жағалауын нығайту жұмыстары жалғасуда. Өзен мегаполистің бірнеше аудандарын басып өтеді, оның бағыты су басу мен көшкінге бейім аймақтарды қамтиды. Тұрғындардың қауіпсіздігін арттыру және төтенше жағдайлардың алдын алу үшін қала билігі бөгетті кешенді түрде қалпына келтіріп, жағалауды нығайтуды қолға алды. Бадам өзені көп жылдан бері тұрғындарды алаңдатып келеді. Көктемде су тасқыны мен қатты жауын-шашын кезінде өзен суының деңгейі айтарлықтай көтеріледі. Бұл жағдайлар тұрғын үйлерді, қосалқы құрылыстарды және инфрақұрылымды су басу қаупін арттырады. Бөгет пен жағалауларды нығайту шараларын дер кезінде қолға алудың маңыздылығын айғақтайтын мұндай оқиғалар бұрын да орын алған. Мамандардың айтуынша, бөгетті қайта құру оның беріктігін және үлкен көлемдегі суға төзімділігін айтарлықтай арттырады. Құрылыс жұмыстары аяқталғаннан кейін инженерлік құрылымдар төтенше гидрологиялық жүктемелерге төтеп бере алады, тіпті су тасқыны деңгейі жоғары болған кезде де эрозия мен жағалау сызығын бұзу қаупін азайтады. Бұдан басқа, күшейтілген бөгеттер қаланың табиғи апаттардан, соның ішінде көшкін мен селден қорғаныс жүйесінің маңызды элементіне айналады. Жұмыс жүргізіліп жатқан учаске бес шақырымнан асады. Келесі жылы осындай жұмыстар Еңбекші ауданында орналасқан өзеннің басқа учаскесінде де жоспарлануда. Осылайша, бөгет пен жағалауды нығайту шаралары қаланың ең қауіпті аймақтарын қамтиды. Қаланың жайлы ортасын дамыту басқармасының басшысы Мұхамеджан Сейітжанов Бадам өзенінің қала шегіндегі жалпы ұзындығы 49 шақырымды құрайтынын атап өтті. 2013-2017 жылдар аралығында жоспарлы жөндеу жұмыстары аясында Әл-Фараби ауданындағы бөгеттің 9,7 шақырымы жөнделді. Қала әкімінің тапсырмасына сәйкес, Жол картасы аясында 2021-2024 жылдар аралығында өзен арнасының қосымша тоғыз шақырымы абаттандырылады. Абай ауданындағы өзен бойындағы жұмыстар 2025 жылы басталады. Қаланың жаңа бас жоспарына сел және көшкін қаупі бар барлық аумақтарды енгізуге ерекше көңіл бөлінуде. Бұл аймақтарда 1500-ден астам адам тұрады. Бұл аумақтарды жоспарға енгізу дамуды бақылауға және ықтимал қауіпті учаскелерде жаңа тұрғын үйлердің құрылысын болдырмауға мүмкіндік береді. Бұл қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің кешенді жүйесіндегі маңызды қадам. Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек қалада жалпы аумағы 497 мың шаршы метрді құрайтын 13 көшкін қаупі бар аймақ анықталғанын атап өтті. Бұл аймақтарға 433 адам тұратын 109 нысан кіреді. Сонымен қатар, 933 мың шаршы метр аумақты қамтитын, 328 нысанды қамтитын және 1129 адам тұратын 29 сел қаупі бар аумақтар анықталды. Сондықтан қала билігі қалалық инфрақұрылымды жоспарлауда табиғи апаттарға байланысты барлық тәуекелдерді ескеруге ерекше көңіл бөлуде. Бөгет пен жағалауды нығайту инженерлік шешімдердің кешенді кешенін қамтиды. Топырақты тұрақтандырудың заманауи технологиялары, судың төтенше жүктемелеріне төтеп бере алатын қорғаныс құрылымдары мен гидротехникалық құрылыстарды орнатумен қатар қолданылады. Бұдан басқа, жұмыс нәтижесінде алынған жүйенің беріктігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін қатаң сапа мен қауіпсіздік бақылаулары жүреді. Бағдарламада бөгетті тікелей нығайтудан бөлек, қаланың ирригациялық желісін қалпына келтіру жұмыстары да бар. Бұған 2025 жылы шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Негізгі мақсат – жабық сумен жабдықтау және су бұру жүйесін құру, өйткені қолданыстағы суару арықтар жауын-шашын мен су тасқыны кезінде су көлемін көтере алмайды. Суару желісін қалпына келтіру суды тиімді бөлуге, Бадам өзеніндегі жүктемені азайтуға, су басу қаупін барынша азайтуға мүмкіндік береді. Бөгетті қалпына келтіру және нығайту табиғи апаттардың жағымсыз салдарын болдырмауға ғана емес, сонымен қатар қалалық экологияны жақсартуға ықпал етеді. Сенімді бөгет пен күшейтілген жағалаулар тұрғын үйлерді, жолдарды, әлеуметтік және коммерциялық нысандарды қосымша қорғауды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, бұл шаралар қауіпсіздікті қамтамасыз ету және төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша жүйелі көзқарасты көрсете отырып, халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімін арттырады. Жұмыс қала құрылысы жоспарлары мен табиғатты қорғау ережелеріне сәйкес жүргізілуде. Мамандар құрылыс жұмыстарының өзеннің экожүйесіне, жағалауларына, іргелес аумақтарына әсерін бақылайды. Өсімдіктер мен жануарлар дүниесін қорғау, су мен топырақтың ластануына жол бермеу шаралары жүргізілуде. Бұл кешенді тәсіл инженерлік шешімдерді қоршаған ортаны қорғаумен біріктіруге мүмкіндік береді. Бадам өзенінің бөгені мен жағалауы нығайтылғаннан кейін су басу, су басу және жағалау эрозиясының қаупі айтарлықтай төмендейді деп күтілуде. Тұрғындар өздерін қауіпсіз сезінеді, ал қаланың инфрақұрылымы табиғи қауіп-қатерге төзімді болады. Сонымен қатар, суару жүйесін қалпына келтіру суды тиімді пайдалануды жеңілдетеді, бұл әсіресе құрғақ климатта маңызды. Шымкент қаласын ұзақ мерзімді жоспарлау аясында Бадам өзені мен оның маңындағы аумақтар тұрақты бақылауда. Бұл қауіпті аймақтарды дер кезінде анықтауға, профилактикалық жөндеу жұмыстарын жоспарлауға және төтенше жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді. Бөгетті нығайту және суару желісін қалпына келтіру осы кешенді қорғау жүйесінің маңызды элементтері болып табылады. Осылайша, 2025 жылы Шымкентте жүргізілетін бөгет пен жағалауды нығайту жұмыстары қауіпсіз, тұрақты және заманауи қалалық ортаны құруға бағытталған. Бұл жұмыс тұрғындарды және инфрақұрылымды қорғауды қамтамасыз етеді, қауіпті аймақтардағы дамуды бақылауға көмектеседі және су ресурстарын ұтымды пайдалануға ықпал етеді. Гидротехникалық құрылыстарды қайта құру мен нығайтуға кешенді көзқарас қаланы табиғи апаттарға төзімді етеді және оның тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсартады.

Шымкент қаласында гидротехникалық инфрақұрылымды дамыту және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Осы шаралардың бірі — Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту. Бұл өзен қаланың негізгі су артерияларының бірі болып табылады және оның бойында паводкоқауіпті аймақтар орналасқан. Қалалық билік пен инженерлік қызметтер қазіргі уақытта өзен бойында қауіпсіздік шараларын күшейту мақсатында кешенді жұмыстар атқарып жатыр.Бадам өзені қала тұрғындары үшін көп жылдан бері алаңдаушылық тудыруда. Көктем мезгілінде, қар еруі мен жауын-шашынның көптігі кезінде өзендегі су деңгейі күрт көтеріледі. Нәтижесінде кейбір тұрғын үйлер мен шаруашылық құрылыстарының суға бату қаупі туындайды. Мұндай жағдайлардың алдын алу үшін дамба мен жағалауларды нығайту — ең тиімді жолдардың бірі болып саналады.Жобаны жүзеге асыру барысында инженерлер дамбаның беріктігін арттыруға және оны үлкен су көлемдерін қабылдауға дайындауға ерекше мән беруде. Реконструкциядан кейін дамба экстремалды гидрологиялық жағдайларға төтеп бере алатын болады. Бұл өзен бойындағы жерді эрозиядан және су тасқындарынан қорғауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл шаралар қауіпті аймақтарда жаңа құрылыс орындарының болдырмауына ықпал етеді, тұрғындардың қауіпсіздігін арттырады.Қазіргі уақытта жұмыстар 5 километрден астам учаскеде жүргізілуде. Келесі жылы осындай жұмыстар Енбекші ауданындағы өзеннің тағы бір бөлігінде жоспарланып отыр. Бұл шаралар қала аумағындағы паводкоқауіпті аймақтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.Шымкент қаласының қалалық жайлы ортаны дамыту басқармасының бөлім басшысы Мухамеджан Сейтжанов атап өткендей, Бадам өзенінің жалпы ұзындығы Шымкент қаласы бойынша 49 километрді құрайды. 2013–2017 жылдары Аль-Фарабий ауданында 9,7 километр дамба жөнделген. Акимнің тапсырмасы бойынша 2021–2024 жылдары Дорожная карта аясында өзеннің тағы 9 километр бөлігі жөндеуден өткен. Ал 2025 жылы жұмыстар Абай ауданында жүргізілуде.Жаңа генеральдық жоспарға өзен бойында сел және опырылуға қауіпті барлық жерлер енгізілмек. Бұл аймақтарда шамамен 1500 адам тұрады. Генпланға енгізу арқылы қауіпті жерлерде құрылыс жүргізуге тыйым салынады, жаңа тұрғын үйлердің салынуы алдын алынады. Бұл қадам тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және табиғи апаттардың алдын алу үшін маңызды болып отыр.Шымкент қаласының әкімінің орынбасары Сарсен Куранбек хабарлағандай, қала аумағында 13 опырылуға қауіпті аймақ анықталған, олардың жалпы аумағы 497 мың шаршы метрді құрайды, бұл жерде 109 нысан орналасқан, 433 адам тұрады. Сонымен қатар, сел қауіпті 29 аймақ анықталған, олардың жалпы аумағы 933 мың шаршы метрді құрайды, онда 328 нысан орналасқан және 1129 адам тұрады. Осылайша, қалалық билік табиғи апаттарға байланысты барлық тәуекелдерді ескеретінін жеткізеді.Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту барысында заманауи инженерлік шешімдер қолданылады. Топырақты бекіту, гидротехникалық құрылымдарды орнату және су көлемін сіңіру қабілеті жоғары конструкцияларды қолдану арқылы өзен бойындағы қауіпсіздік күшейтіледі. Жұмыс сапасы мен қауіпсіздік стандарттары қатаң бақыланады, бұл инженерлік шешімдердің ұзақ мерзімділігі мен тиімділігін қамтамасыз етеді.Сонымен қатар, жобаны жүзеге асыру аясында қаланың ирригациялық желісін қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. 2025 жылы осы мақсатқа шамамен 700 миллион теңге жұмсалды. Негізгі міндет — су айналымын толық қамтамасыз ету, өйткені қазіргі арықтар жауын-шашын мен су тасқындарының көлемін көтере алмай отыр. Ирригациялық жүйені қалпына келтіру судың тиімді таралуына, өзен бойындағы жүктемені азайтуға және су тасқындары қаупін төмендетуге мүмкіндік береді.Дамба мен жағалаулардың нығайтуы тек қауіпсіздікті қамтамасыз етумен шектелмейді. Бұл шаралар қаланың инфрақұрылымын жақсартуға, тұрғындардың сенімін арттыруға және тұрғын үйлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Заманауи инженерлік шешімдер, дамбаларды нығайту және құрылысқа қатаң бақылау — қала тұрғындарын паводоктардан қорғаудың маңызды факторы болып табылады.Жұмыстар экологиялық нормаларға сәйкес жүргізіледі. Құрылыс процесінде өзеннің экожүйесі, жағалаулар және көрші аймақтар бақылауда болады. Қалдықтар мен топырақтың ластануына жол берілмейді, сондай-ақ өсімдіктер мен жануарлардың тіршілік ету ортасына зиян келтірмеу үшін арнайы шаралар қолданылады. Осылайша, инженерлік және экологиялық шешімдер үйлестіріледі.Жобаның нәтижесінде Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауының беріктігі арттырылып, паводоктар мен селдер қаупі төмендейді. Жауапты мамандар мен қала тұрғындары өзен бойындағы қауіпсіздік шараларының тиімділігін атап өтіп, қаланың экологиялық және инженерлік инфрақұрылымының дамуына оң баға беруде.Су тасқыны, опырылу және эрозия қаупін азайту — қала үшін стратегиялық маңызды шара. Сонымен қатар, қаланың ирригациялық жүйесінің қалпына келтірілуі су ресурстарын тиімді пайдалануға, су тасқындары кезіндегі жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.Қорытындылай келе, Бадам өзенінің дамбасы мен жағалауын нығайту, ирригациялық желіні қалпына келтіру және қауіп-қатер аймақтарын генералдық жоспарға енгізу Шымкент қаласын паводоктардан, опырылулардан және табиғи апаттардан қорғаудың кешенді жүйесін құруға бағытталған. Бұл шаралар тұрғындардың қауіпсіздігін арттыруға, қаланың инфрақұрылымын нығайтуға және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Шымкентте жасыл желектерді сақтауға, қаланың экологиялық инфрақұрылымын дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. Бұл саладағы маңызды жобалардың бірі – А.Асқарова атындағы Шымкент мемлекеттік дендросаябағының толық сумен қамтамасыз етілуі. Осы жоба аясында 2025 жылдың 5 қарашасында саябақтың барлық аумағын суаруға қажетті сумен қамтамасыз ететін 4000 метрлік жаңа су құбырын тарту жұмыстары басталды. А.Асқаров Дендросаяғы қаланың экожүйесінің маңызды бөлігі болып табылады. Ол әртүрлі ағаштардың, бұталардың және сәндік өсімдіктердің бірегей коллекциясымен мақтана алады, сонымен қатар қала тұрғындары үшін демалыс және экологиялық білім беру кеңістігі ретінде қызмет етеді. Паркті сақтау, салауатты экожүйені сақтау және келушілер үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету үшін жеткілікті сумен қамтамасыз ету өте маңызды. Су құбыры жобалық-сметалық құжаттамаға сәйкес жүргізілуде. Жаңа сумен жабдықтау жүйесі саябақтың барлық негізгі аймақтарын қамтып, әр учаскеде суды біркелкі бөлуді қамтамасыз етеді. Бұл өсімдіктердің қажетті ылғалдылығын қамтамасыз етеді, олардың дұрыс өсуі мен дамуына ықпал етеді. Сонымен қатар, жоба заманауи экологиялық стандарттарға сәйкес суды тиімді пайдалану және судың жоғалуын болдырмау шараларын қамтиды. Саябақ су құбырын тартумен қатар, суару арықтарын да қалпына келтіруде. Бұл арналар бұрын жартылай бітеліп, судың дұрыс айналымына және өсімдіктерді суаруға кедергі келтірген. Қалпына келтірілген арықтар судың біркелкі таралуын қамтамасыз етіп, тоқырау мен ылғалдың артық жиналуын болдырмайды, қолда бар ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Су айналымын орнату саябақта тұрақты экожүйені сақтаудың кілті болып табылады. Жобаның тағы бір маңызды тұсы – ирригациялық жүйені жаңғырту. Бұл жұмыс өсімдіктердің жеке қажеттіліктеріне бейімделген суаруды қамтамасыз ететін автоматтандырылған жүйені енгізуді қамтиды. Автоматтандыру әрбір ағашқа немесе бұтаға жеткізілетін судың мөлшерін дәл реттеуге мүмкіндік береді, бұл әсіресе өсімдіктер құрғақшылыққа бейім ыстық маусымда маңызды. Бұл жүйе сонымен қатар суды тиімді пайдалануға және ысырапты барынша азайтуға мүмкіндік береді, айтарлықтай экологиялық және экономикалық пайда әкеледі. Саябақты сумен қамтамасыз етудің практикалық ғана емес, тәрбиелік мәні де бар. Дендросаябақ жастар мен қала тұрғындарына экологиялық білім беретін орын болып табылады. Мұнда экскурсиялар, білім беру бағдарламалары және өсімдіктерді бақылау жүргізіледі. Дұрыс басқарылатын сумен жабдықтау жүйесі саябақтың экожүйесін сақтайды, табиғатты зерттеуге және қала тұрғындарының экологиялық санасын арттыруға мүмкіндік береді. Барлық жұмыстар техникалық және экологиялық нормаларды сақтай отырып жүргізіледі. Су құбырларын монтаждау және суару арықтарын қалпына келтіру жұмыстарын барлық қауіпсіздік пен сапа талаптарының сақталуын қамтамасыз ететін кәсіби мамандар қадағалайды. Бұл сумен жабдықтау жүйелерінің ұзақ мерзімділігін және саябақ инфрақұрылымының тұрақты жұмысын қамтамасыз етеді. Су құбыры мен суару арықтарын қалпына келтіру саябақтың барлық өсімдіктерін жүйелі түрде суаруды қамтамасыз етеді, олардың қалыпты өсуіне, гүлденуіне және жеміс беруіне ықпал етеді. Бұл шаралар экожүйенің тұрақтылығына және экологиялық тепе-теңдікті сақтауға оң әсер етеді. Сонымен қатар, жоба шымкенттіктердің өмір сүру сапасын және қала ортасын жақсартуға, оларды демалуға және табиғатпен араласуға қолайлы орынмен қамтамасыз етуге ықпал етеді. Жергілікті мамандар су құбырлары мен арықтардың жағдайын қадағалап, жүйелі түрде тексеру жұмыстарын жүргізіп, қажет болған жағдайда жөндеу жұмыстарын жүргізеді. Бұл сумен қамтамасыз ету проблемаларын болдырмайды және су ресурстарын тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді. Ұзақ мерзімді перспективада мұндай шаралар парктің экожүйесінің тұрақты жұмыс істеуіне кепілдік береді. Саябақты сумен қамтамасыз ету техникалық мәселе ғана емес, сонымен қатар қала тұрғындары үшін қауіпсіздік пен демалыстың маңызды аспектісі болып табылады. Жасыл кеңістіктер, соның ішінде дендропарк ауаның сапасын жақсартады, ластануды азайтады, серуендеуге және демалуға қолайлы жағдай жасайды. Жақсы жолға қойылған су жүйесі саябақтың экологиялық құндылығын арттырып, келушілерге тартымды етеді. Сумен қамту жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізілуде. Бірінші кезеңде су құбырын тарту және суару арықтарын қалпына келтіру болса, екінші кезеңде суаруды автоматтандыру және су айналымын реттеу. Бұл шаралардың барлығы саябақтың ұзақ мерзімді дамуын және оның өсімдіктерін сақтауды қамтамасыз ететін тұрақты және тиімді сумен жабдықтау жүйесін құруға бағытталған. Жобаға техникалық аспектілерден бөлек, жергілікті тұрғындардың пікірлері мен ұсыныстары енгізілген. Бұл жобаға қоғамдастықтың қажеттіліктерін шешуге, әлеуметтік инфрақұрылымды жақсартуға және халықтың экологиялық хабардарлығын арттыруға мүмкіндік береді. Жобаны жүзеге асыру халықтың мемлекеттік органдарға сенімін нығайтуға және экологиялық қызметтердің ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде 2025 жылдың 5 қарашасынан бастап 4000 метр су құбырын тарту және суару жүйесін қалпына келтіру Ә.Асқарова атындағы Шымкент мемлекеттік дендросаябағының тұрақты сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етудегі маңызды қадам болды. Бұл шаралар өсімдіктердің алуан түрлілігін сақтауға, экожүйені қолдауға, экологиялық білім беруді дамытуға және тұрғындар үшін қолайлы демалыс жағдайларын жасауға бағытталған. Суды тиімді пайдалану, автоматтандырылған суару және су айналымын қалпына келтіру жобаның негізгі басымдықтары болып табылады. Бұл саладағы жүйелі жұмыс саябақтың экожүйесінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз етеді, жасыл аумақтарды сақтайды және келушілердің жоғары сапалы тәжірибесін жасайды. Жалпы, жоба қаланың экологиялық әл-ауқатын нығайтады, жасыл аумақтарды дамытуға ықпал етеді және шымкенттіктердің өмір сүру сапасын жақсартады. Осылайша, А.Асхарова атындағы саябақты сумен қамтамасыз ету жобасы инженерлік сынақ қана емес, сонымен қатар қалалық экологияны сақтау, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және халықты экологиялық мәселелерге үйрету бойынша стратегиялық бастама болып табылады. Саябақтың барлық аумағын сумен толық қамтамасыз ету, тұрақты суару жүйесін құру және осы бірегей нысанның экологиялық құндылығын арттыру мақсатындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасады.

Шымкент қаласында экология мен табиғатты сақтау, жасыл аймақтарды қолдау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Сол бағыттағы маңызды жобалардың бірі — А. Асқаров атындағы Шымкент мемлекеттік дендрологиялық саябағының аумағын толық сумен қамтамасыз ету. 5 қараша 2025 жылы осы мақсатта 4000 метрлік жаңа су құбыры тарту жұмыстары басталды. Бұл шара саябақтың өсімдіктерін сапалы суаруды қамтамасыз етуге, су тапшылығы мен құрғақшылық салдарын азайтуға бағытталған.Дендрологиялық саябақ — бұл қаладағы табиғи байлықтың, әртүрлі өсімдіктер мен ағаш түрлерінің сақталуына, экологиялық білім беру және демалыс аймағы ретінде қызмет көрсететін маңызды орындардың бірі. Сондықтан оның сумен қамтамасыз етілуі — тек техникалық мәселе ғана емес, қаланың экологиялық тепе-теңдігін сақтау, тұрғындарға таза ауа мен демалыс орындарын қамтамасыз ету тұрғысынан да маңызды.Жаңа су құбыры тарту жұмыстары арнайы жобалық-сметалық құжаттарға сәйкес жүргізілуде. Құбыр ұзындығы 4000 метрді құрайды және ол саябақтың барлық негізгі аумақтарын қамтитын болады. Су құбыры арқылы саябақтағы әрбір секторға қажетті көлемде су жеткізіледі, бұл өсімдіктердің дұрыс өсуі мен дамуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, суарудың жаңа жүйесі экологиялық стандарттарға сай жобаланған, яғни судың үнемді пайдаланылуы және тиімді айналымы қамтамасыз етіледі.Сонымен қатар, саябақ аумағында орналасқан арық жүйелері қалпына келтірілуде. Бұл жүйелер бұрын кейбір учаскелерде бітеліп, су айналымын қамтамасыз ете алмай тұрған болатын. Қалпына келтірілген арықтар судың біркелкі бөлінуін, артық судың төгілуін және су тапшылығы салдарын азайтуға мүмкіндік береді. Су айналымы жүйесінің ретке келтірілуі — саябақтағы экожүйенің тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды қадамы болып табылады.Жобаның екінші маңызды бөлігі — суару жүйесін жаңарту. Бұл жұмыстар суарудың автоматтандырылған және тиімді жүйесін енгізуді қамтиды. Жаңа жүйе арқылы әрбір ағаш пен гүлдің қажетті көлемде су алуын қамтамасыз етуге болады. Бұл әсіресе жаз айларында, ауа температурасы жоғары болған кезде өсімдіктердің құрғап қалмауына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жаңа суару жүйесі суды үнемді пайдалануға арналған, бұл экологиялық және экономикалық тұрғыдан тиімді.Саябақ аумағын сумен қамтамасыз ету жобасы тек ағаштар мен гүлдерді суарумен шектелмейді. Ол сондай-ақ экологиялық білім беруге де ықпал етеді. Жастар мен қала тұрғындары үшін дендрологиялық саябақ — табиғатты зерттеу, өсімдіктер мен ағаш түрлерін бақылау, экологиялық тәрбие алу орны. Су жүйесінің дұрыс ұйымдастырылуы саябақтағы экожүйенің сақталуына және тұрғындарға қауіпсіз әрі жайлы демалыс аймағын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Жобаны жүзеге асыру барысында барлық техникалық және экологиялық стандарттар сақталады. Құбыр тарту жұмыстары кәсіби мамандардың бақылауымен жүргізіліп, сапа мен қауіпсіздік талаптарына ерекше көңіл бөлінеді. Аталған шаралар қаладағы жасыл аймақтарды сақтау, су ресурстарын тиімді пайдалану және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатында атқарылып отыр.Су құбыры мен арық жүйелерін қалпына келтіру арқылы саябақтағы өсімдіктерге тұрақты су жеткізу қамтамасыз етіледі. Бұл өсімдіктердің дұрыс өсуіне, гүлдену мен жеміс беру кезеңдерінің сақталуына, сондай-ақ саябақтағы экожүйенің тұрақтылығына әсер етеді. Жобаның тиімді жүзеге асырылуы Шымкент қаласында экологиялық мәдениеттің артуына және жасыл желек аумақтардың дамуына үлес қосады.Жобаны жүзеге асыру барысында жергілікті мамандар су құбырының сапасын, арық жүйесінің қалпын үнемі бақылауда ұстап, қажетті жөндеу жұмыстарын жүргізеді. Бұл шаралар су тапшылығын азайтуға және суды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жаңартылған су жүйесі арқылы саябақтағы экожүйенің тұрақтылығы ұзақ мерзімге қамтамасыз етіледі.Саябақ аумағын сумен қамтамасыз ету — бұл тек техникалық мәселе емес, сонымен бірге қала тұрғындарының денсаулығы мен демалысын қамтамасыз етудің маңызды факторы. Өйткені жасыл желек аумақтар — ауа сапасын жақсартатын, қаланың экологиялық жағдайын тұрақтандыратын негізгі ресурстардың бірі. Су жүйесін жаңарту арқылы бұл ресурстардың тиімділігі артады және қала тұрғындарына жайлы демалыс орындары ұсынылады.Жобаны іске асыру барысында барлық жұмыстар кезең-кезеңімен жүргізіледі. Бірінші кезеңде 4000 метрлік су құбыры тартылып, арық жүйелері қалпына келтіріледі. Екінші кезеңде суару жүйесін автоматтандыру, суды тиімді пайдалану, су айналымын толық ретке келтіру жоспарланған. Бұл шаралардың барлығы саябақтың толық сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етеді.Сондай-ақ, жобаны жүзеге асыру барысында жергілікті тұрғындардың пікірлері мен ұсыныстары ескеріледі. Бұл шаралардың барлығы қоғамдық мүддені қорғауға, саябақтағы экожүйені сақтау мен дамытуға бағытталған. Жобаның нәтижесінде А. Асқаров атындағы дендрологиялық саябақ қаладағы негізгі жасыл аймақтардың бірі болып қала береді.Қорытындылай келе, 5 қараша 2025 жылы басталған 4000 метрлік су құбыры тарту және арық жүйесін қалпына келтіру жұмыстары А. Асқаров атындағы Шымкент мемлекеттік дендрологиялық саябағының толық сумен қамтамасыз етілуіне бағытталған маңызды шара болып табылады. Бұл жұмыстар өсімдіктердің дамуына, экожүйенің тұрақтылығына, қала тұрғындарының экологиялық мәдениетінің артуына және жайлы демалыс орындарының қалыптасуына үлес қосады.Су ресурстарын тиімді пайдалану, суарудың дұрыс ұйымдастырылуы және экологиялық тұрақтылықты сақтау — бұл жобаның басты басымдықтары. Жоспарлы түрде жүргізілетін бұл жұмыстар қаладағы жасыл аумақтарды сақтау, табиғатты қорғау және тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған. А. Асқаров атындағы дендрологиялық саябақтың сумен қамтамасыз етілуі Шымкент қаласының экологиялық жағдайын жақсартуға, жасыл желектердің өсуін қамтамасыз етуге және тұрғындарға жайлы демалыс аймағын ұсынуға мүмкіндік береді.

Шымкентте жер мәселесі қала тұрғындары үшін өзекті тақырыптардың қатарында қалып отыр. Осыған орай «АМАНАТ» партиясы Тұран ауданына қарасты 156-шағын ауданда көшпелі жиын ұйымдастырды. Жиынға партияның Шымкент қалалық филиалының партиялық бақылау комиссиясы мен жер комиссиясы ұйытқы болды. Іс-шара 2025 жылдың 4 қарашасында жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер телімдерін ресімдеуде қиындықтарға тап болған тұрғындардың ұжымдық үндеуінің негізінде өтті. Маңай тұрғындары бірнеше жылдан бері өз жерлеріне тұрғын үй сала алмай жүргендерін айтты. Кейбір жағдайларда тұрғындар «қызыл сызықтар» деп аталатын жерге үй салып қойғанымен, Шымкент сәулет және қала құрылысы басқармасынан сәулеттік жоспарлауға рұқсат алу мүмкін емес болып шықты. Ведомствоның мәліметінше, бұл учаскелер қаланың жаңа бас жоспары бойынша индустриалды аймақ ретінде белгіленген. Сонымен қатар, кейбір тұрғындар радиацияның адам денсаулығына әсері туралы алаңдаушылық білдірді. Атап айтқанда, олар жақын жерде орналасқан «Қазтелерадио» телемұнарасына қатысты алаңдаушылық білдірді. Олар мұнараның радиациясы денсаулыққа қауіп төндіретінін айтты, дегенмен мемлекеттік жер учаскелерінде олардың мақсаты «жеке тұрғын үй құрылысы» екені анық көрсетілген. Бұл мәселелер көшпелі отырыста қызу талқыға түсті. Сондай-ақ тұрғындар әлеуметтік және инфрақұрылымдық мәселелер бойынша, соның ішінде ауданда мектеп салу, жол жағдайын жақсарту, инженерлік желілермен қамтамасыз ету және басқа да өзекті мәселелер бойынша өз ұсыныстарын айтты. Олар маңайда жайлы өмір сүру және балалар мен ересектердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін базалық инфрақұрылым маңызды екенін атап өтті. Жиынға «АМАНАТ» партиясы Шымкент қалалық филиалы жауапты хатшысының орынбасары Ербол Байқонысов; Қайрат Имашев, қалалық мәслихаттағы партия фракциясының жетекшісі; Мұфтулла Қонақбаев пен Абзал Зейнетаев, мәслихат депутаттары; партиялық бақылау комиссиясының мүшелері; және сәулет және қала құрылысы, жер қатынастары және санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының өкілдері қатысты. Комиссия өкілдерінің айтуынша, тұрғындар тарапынан көтерілген жер мәселесі бұрыннан бар. Жер учаскелері Оңтүстік Қазақстан облысы болған кезде, Сайрам ауданының құрамында болған кезде жеке меншікке өткен. Аудан Шымкентке қосылғаннан кейін қаланың жаңа бас жоспарымен келіспеушіліктер туындады. Бұрын заңды түрде тіркелген учаскелер енді жаңа жоспар бойынша қала құрылысы талаптарына сай келмей, иелеріне қиындық туғызуда. Комиссия тұрғындарды мұқият тыңдап, ағымдағы жағдайды талқылап, барлық құқықтық және техникалық аспектілерді нақтылау үшін құқық қорғау органдарымен қосымша көшпелі отырыс өткізуді ұсынды. Келесі отырыста нақты шешімдерді, соның ішінде жерді заңды түрде рәсімдеу және тұрғын үй салу мәселелерін шешу жоспарлануда. Қазір 156-шы ықшамауданда даулы 900-ге жуық жер телімі бар. Оның ішінде қазірдің өзінде 198 учаскеде құрылыс жүріп жатыр. Бұл учаскелердің барлығы Оңтүстік Қазақстан облысы кезінде жеке меншікке өткенімен, қазіргі таңда Шымкенттің жаңа бас жоспарына сәйкес келмейді. Бұл азаматтар мен қала әкімдігі арасында көптеген келіспеушіліктерге әкелді. Кездесу барысында тұрғындар жер қатынастарының құқықтық аспектілері, сәулет талаптары, қала құрылысы ережелері бойынша жан-жақты түсіндірмелер алды. Комиссия барлық шешімдер қатаң түрде қолданыстағы заңнама аясында қабылданатынын атап өтті. Әрбір іс барлық мән-жайларды ескере отырып, жеке қаралатын болады. Жер телімдерінің мақсатты пайдаланылуына және құрылысқа қажетті рұқсаттардың болуына ерекше назар аударылды. Комиссия өкілдері барлық дауларды белгіленген тәртіп пен құқықтық нормаларды сақтаған жағдайда шешуге болатынын атап өтті. Азаматтарға заңбұзушылықтар немесе сәйкессіздіктер анықталса, одан әрі шиеленістер мен проблемаларды болдырмау үшін заң шеңберінде әрекет ету керектігі түсіндірілді. Талқылауда ауданның әлеуметтік-қоғамдық инфрақұрылымын жақсарту шаралары да сөз болды. Тұрғындар мектеп салу, денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету, жол желісін дамыту туралы өтініштерін білдірді. Партия мен әкімшілік өкілдері алдағы іс-шаралар мен ауданды дамытуды жоспарлауда бұл мәселелер ескерілетінін атап өтті. Отырыс қорытындысы бойынша комиссия алдын ала қорытындыларын шығарып, алдағы шараларды белгіледі. Мамандар мен құқық қорғау органдарының қатысуымен барлық даулы мәселелер қаралып, нақты ұсыныстар әзірленіп, шешу жолдары белгіленетін қосымша отырыс ұйымдастыру туралы шешім қабылданды. Төңіректегі тұрғындар оларды толғандырған мәселелерге көңіл бөлінгеніне риза болып, мәселелердің ашық, заң аясында шешілетініне сенім білдірді. Олар «АМАНАТ» партиясының жер дауын бақылауға және шешуге қатысуы жергілікті мемлекеттік органдарға деген сенімді арттырып, олардың құқықтарының қорғалуына деген сенімді нығайта түсетінін атап өтті. 156-шағын ауданда өткен көшпелі жиын «АМАНАТ» партиясының тұрғындармен араласуын, азаматтардың құқықтарының сақталуын қадағалап, жер мәселесін заң аясында шешіп жатқанын көрсетті. Комиссия қақтығыстарды барынша азайту және өңірлік дамуға жәрдемдесу үшін жер дауларын шешуде ашықтық, айқындық және жүйелі тәсілдің маңыздылығын атап өтті. Осылайша, көшпелі кездесу аудан тұрғындарының жер мәселесін шешуде, азаматтар мен билік арасындағы диалогты дамытуда, жерге қатысты рәсімдердің заңдылығы мен ашықтығын қамтамасыз етуде маңызды қадам болды. Партия мен комиссия даулы мәселелерді түпкілікті шешуге, әлеуметтік инфрақұрылымды жақсартуға және ауданның өмір сүру деңгейін жақсартуға бағытталған қосымша отырыстар мен шараларды жоспарлап, жұмысын жалғастырады.

Шымкент қаласында жер мәселелері әрқашан қоғам назарында болатын өзекті тақырыптардың бірі. Осыған байланысты «AMANAT» партиясы Шымкент қалалық филиалының Партиялық бақылау комиссиясы мен Жер комиссиясы Тұран ауданына қарасты 156-орамда көшпелі жиын өткізді. Кездесу тұрғындардың ұжымдық арызы негізінде ұйымдастырылып, 4 қараша 2025 жылы өтті. Бұл жиын жер мәселесіне байланысты туындаған дауларды шешуге, тұрғындардың сұрақтарына жауап беруге және тиісті шешімдерді қабылдауға бағытталған.Жиынға жиналған елдімекен тұрғындары бірнеше жылдан бері жеке меншік жер учаскелеріне тұрғын үй сала алмай келе жатқанын айтып, өз мәселелерін партияның бақылауына ұсынды. Тұрғындардың айтуынша, кейбір азаматтар қызыл аумаққа баспана салып алған, бірақ олардың арыздары мен өтініштері әлі күнге дейін қаралмаған. Мәселен, Сәулет және қала құрылысы басқармасы архитектуралық-жоспарлау тапсырмасын (АПЗ) беруден бас тартып отыр. Басқарма бұл аумақ қаланың бас жоспарына сәйкес өнеркәсіптік аймаққа жататынын мәлімдеген.Сонымен қатар, тұрғындар аталған аумақта орналасқан «Қазтелерадио» АҚ-ның телемұнарасынан бөлінетін радиациялық толқынның адам денсаулығына зиян келтіруі мүмкін екенін де алға тартты. Олар өз қолындағы мемлекеттік актілерде жер учаскелерінің нысаналы мақсаты «жеке тұрғын үй құрылысы» деп нақты көрсетілгенін жеткізді. Бұл тұрғындардың алаңдаушылығын туғызған маңызды факторлардың бірі болды.Тұрғындар жиында әкімдікке бірнеше ұсыныс айтты. Оның ішінде елдімекенге мектеп салып беру, жолдар мен инфрақұрылым мәселелерін шешу, коммуналдық қызметтерді жетілдіру сияқты нақты ұсыныстар қаралды. Тұрғындар өз ұсыныстарын нақты дәлелдермен, есептермен қолдап, мәселенің шынайылығын көрсетті. Бұл жиынның басты мақсаты — тұрғындардың ұсыныстарын тыңдап, оларды шешудің жолдарын табу еді.Жиынға «AMANAT» партиясы Шымкент қалалық филиалы атқарушы хатшысының орынбасары Ербол Байқонысов, фракция жетекшісі Қайрат Имашев, мәслихат депутаттары Муфтулла Қонақбаев пен Абзал Зейнетаев, Партиялық бақылау комиссиясының мүшелері, сондай-ақ Сәулет және қала құрылысы, Жер қатынастары, Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармаларының өкілдері қатысты. Жауапты мамандар тұрғындарға жер мәселесінің тарихын түсіндірді.Комиссия мүшелерінің айтуынша, бұл мәселе бұрынғы Оңтүстік Қазақстан облысы кезеңінен бастау алады. Сол уақытта аталған жерлер Сайрам ауданы аумағында жеке меншікке берілген. Кейін Шымкент қаласының құрамына өткеннен кейін жер телімдерінің жаңа бас жоспарға сәйкес келмеуі себепті осындай келіспеушіліктер туындаған. Яғни, жер заңды түрде берілгенімен, қазіргі қалалық жоспармен сәйкес келмейді, бұл көптеген азаматтар үшін қиындық туғызуда.Тұрғындардың мәселесін тыңдаған комиссия мүшелері жағдайды құқық қорғау органдарын тарта отырып, қосымша көшпелі жиын өткізуді ұсынды. Алдағы күндері арнайы жиын ұйымдастырылып, мәселені шешудің нақты жолдары қарастырылмақ. Бұл шара тұрғындардың арыз-шағымдарын заң шеңберінде қарастыруға, орын алған дауларды шешуге және қаладағы жер мәселесінің тәртіпке келуіне мүмкіндік береді.Айта кету керек, бүгінде 156-орам аумағында осындай даулы жағдайда қалған жер телімдерінің саны 900-ге жуық. Оның ішінде 198 учаскеде құрылыс жүргізілген. Бұл жерлер Оңтүстік Қазақстан облысы кезінде жекеменшікке берілгенімен, қазіргі Шымкент қаласының жаңа бас жоспарына сәйкес келмей отыр. Сол себепті тұрғындар мен билік арасында кейбір келіспеушіліктер туындаған.Жиын барысында тұрғындар жердің заңдылығына қатысты өз пікірлерін білдіріп, мәселеге байланысты сұрақтар қойды. Комиссия мүшелері әрбір жағдайды жеке қарастырып, тиісті құжаттар мен деректерге сүйену қажеттілігін атап өтті. Сондай-ақ, тұрғындарға заң аясында шешім қабылданатыны, барлық процедуралардың ашық және жария түрде жүргізілетіні түсіндірілді.Жиында жер телімдерінің нысаналы мақсаты, құрылыс жүргізу рұқсаттары және қаланың бас жоспарына сәйкестігі сияқты мәселелер жан-жақты талқыланды. Комиссия мүшелері тұрғындарға мәселенің тарихын, құқықтық аспектілерін түсіндіріп, келешекте даулардың алдын алу жолдарын ұсынды. Олар тұрғындардың арыз-шағымдарын қарастыру үшін барлық мүмкіндіктерді пайдалану қажеттігін айтты.Сондай-ақ, тұрғындардың ұсыныстары бойынша әлеуметтік инфрақұрылымды жақсарту мәселесі көтерілді. Жиынға қатысқан әкімдік пен партия өкілдері елдімекенге мектеп, медициналық пункттер, жолдар және коммуналдық қызметтерді дамыту қажеттілігін ескеретіндерін жеткізді. Бұл шара тұрғындардың күнделікті өмір сапасын арттыруға бағытталған.Жиынның қорытындысында комиссия мүшелері тұрғындарға алдағы іс-шаралар туралы ақпарат берді. Олар қосымша көшпелі жиын ұйымдастырып, жер мәселесін шешудің нақты жолдарын қарастыратынын айтты. Сонымен қатар, комиссия тұрғындарға барлық шешімдердің заң шеңберінде және ашық түрде қабылданатынын атап өтті.Жалпы, 156-орам аумағында өткізілген бұл көшпелі жиын тұрғындардың жер мәселесіне қатысты проблемаларын тыңдап, оларды шешудің нақты жолдарын қарастыруға мүмкіндік берді. Жиын нәтижесінде тұрғындар өз арыз-шағымдарын партия мен жер комиссиясының бақылауына ұсынғанын және мәселенің әділ түрде шешілетініне сенім білдіргенін көрсетті.Бұл жиын «AMANAT» партиясының тұрғындармен тұрақты байланыс орнатуға, жер мәселелерін заң шеңберінде шешуге және елдімекеннің дамуына үлес қосуға бағытталған жұмыстардың бір бөлігі болып табылады. Тұрғындардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, олардың арыз-шағымдарын тыңдау және тиісті шешімдер қабылдау партия үшін басым бағыттардың бірі болып саналады.Жиынға қатысушылардың пікірінше, мұндай шаралар тұрғындардың жер мәселесіне деген сенімін арттырады, қалалық басқару жүйесінің ашықтығын көрсетеді және даулы мәселелерді шешуге нақты жол ашады. Алдағы уақытта комиссия мен партия өкілдері қосымша жиындар өткізіп, тұрғындардың жер мәселесін толық шешу мақсатында жүйелі жұмыстар жүргізетін болады.

2025 жылдың 4 қарашасында «Қаратау» мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорнының мамандары жаңбырдан кейін қала көшелерінде су жиналып қалмауы үшін жүйелі жұмыстар жүргізді. Қаладағы тазалық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету басты назарда болды. Осы мақсатта коммуналдық жұмысшылар мотопомпалар арқылы суды сорып, арықтарды тазалап, жаңбыр суының еркін ағуын қамтамасыз етіп, көшелер мен аулаларды су басудың алдын алды. Жаңбырдан кейін жаңбыр суының жиналуы қала тұрғындарының жиі кездесетін мәселесі. Жаңбыр суы жолдарда, тұрғын аудандарда, саябақтарда және қоғамдық орындарда жиналып, көлік қозғалысына қолайсыздықтар туғызып, инфрақұрылымды зақымдап, тұрғындардың денсаулығы мен қауіпсіздігіне қауіп төндіреді. Сондықтан суды уақтылы шығару және арықтарды тазалау – қаланың коммуналдық қызметтерінің басты міндеті. Жұмыс бекітілген жоспарға сәйкес қатаң түрде жүргізілуде. Алдымен мамандар көшелер мен қоғамдық орындарды тексеріп, су көп жиналатын жерлерді анықтайды. Бұл аймақтарға басымдық беріледі. Бұл жерлерде суды тиімді кетіру және оны дренаждық жүйелерге немесе белгіленген ағызу нүктелеріне бағыттау үшін мотор сорғылары орнатылады. Арықтарды тазалау жұмыстың бірдей маңызды бөлігі болып табылады. Арықтар жаңбыр суының қалалық кәріз жүйесіне немесе табиғи су қоймаларына ағуын қамтамасыз етеді. Дегенмен, арықтардың қоқыспен, жапырақтармен немесе басқа қоқыстармен бітелуі дренаж мәселесіне және көшелерде судың жиналуына әкеледі. Қаратау қалалық коммуналдық механика-инженерлік орталығының мамандары әр суағарларды мұқият тексеріп, барлық кедергілерді алып тастап, еркін ағынды қалпына келтіріп, су тасқынының алдын алуда және жауын-шашыннан кейін қала көшелерінің жағдайын жақсартуда. Мотопомпаларды пайдалану және суағарларды тазалау қызметкерлердің қауіпсіздігіне ерекше назар аударылады. Коммуналдық қызметкерлер қорғаныс киімдері мен арнайы құралдарды киеді, жабдықты дұрыс орнатады және жұмыс кезінде қауіпсіздікті қадағалайды. Бұл қызметкерлерді қорғап қана қоймайды, сонымен қатар су айдау және инфрақұрылымды тазалау жұмыстарының тиімді орындалуын қамтамасыз етеді. Қаратаулық мамандар техникалық шаралардан бөлек, тұрғындарды су жиналатын жерлер туралы да хабардар етеді. Бұл қарым-қатынас әсіресе балалар мен қарт адамдар үшін өте маңызды, өйткені дымқыл жерлер мен уақытша луждар қауіпті болуы мүмкін, бұл құлау мен жарақаттарға әкеледі. Халықты ақпараттандыру тәуекелдерді азайтуға және муниципалдық қызметтердің тиімділігін арттыруға көмектеседі. 4 қарашадағы жұмыс барысында мамандар ірі көшелерді, қоғамдық аумақтарды, тұрғын үйлерді аралап көрді. Ең проблемалық аймақтардан су сорылып, су арықтары қоқыстан тазартылды, әрі қарай бақылау үшін ықтимал қауіпті жерлер белгіленді. Бұл шаралар жаңбыр суын еркін ағызуды қамтамасыз етті, су басу қаупін азайтты, қала көшелеріндегі қауіпсіздікті жақсартты. Қаратау муниципалитеті де болашақта су тасқынының алдын алу үшін алдын алу шараларын әзірлеуде. Оларға дренаждық жүйелерді тұрақты жөндеу, суағарларды жоспарлы түрде тазалау және тұрғындарды қауіпті аймақтар туралы хабардар ету жатады. Тұрақты бақылау және алдын алу шаралары су басу қаупін айтарлықтай төмендетеді және қаланың инфрақұрылымын жақсы жағдайда ұстайды. Моторлы сорғылармен суды айдау өзінің тиімділігін дәлелдеді. Бұл технология үлкен көлемдегі суды тез және қауіпсіз алып тастауға және оны нөсерлі дренаждарға немесе арнайы су қоймаларына тастауға мүмкіндік береді. Арықтарды тазалау жаңбыр суының үздіксіз ағуын қамтамасыз етеді, жолдарда шалшықтар мен судың жиналуын болдырмайды. Моторлы сорғылардың үйлестірілген жұмысы және суағарларды үнемі тазалау қала инфрақұрылымын сақтауға және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектеседі. Жұмыстың барлық кезеңдерінде санитарлық нормалар мен қауіпсіздік техникасының сақталуына ерекше назар аударылады. Қаратау КММ қызметкерлердің қорғалған ортада жұмыс істеуін және жабдықтың дұрыс пайдаланылуын қамтамасыз етеді. Бұл суды тиімді соруға, суағарларды тазалауға және қауіпсіз қалалық ортаны қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Жаңбырдан кейін судың жиналуының алдын алу тек көшелердің қазіргі жағдайы үшін ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың жалпы жайлылығы үшін де маңызды. Уақытылы тазарту жол жамылғысының бұзылуын болдырмайды, инфрақұрылымның тұтастығын сақтайды, жазатайым оқиғалардың қаупін азайтады, жаяу жүргіншілер мен көліктерге қолайлы жағдай жасайды. Коммуналдық қызметтердің ұқыпты жұмысы тұрғындардың қауіпсіздігі мен өмір сүру сапасын арттыруға ықпал етеді. Су айдау және суағарларды тазалау тек жаңбырлы маусымда ғана емес, сонымен қатар жүйелі түрде жүргізіледі. Қыс мезгілінде қар еріген кезде көшелер мен аулаларды су басу қаупі артады. Сондықтан Қаратау қалалық су шаруашылығы орталығының мамандары су бұру жүйелерін үнемі қадағалап, судың жиналуын болдырмау үшін мотопомпалар мен басқа да техникалық құралдарды жедел іске қосады. Барлық шаралар тұрғындардың қауіпсіздігін, тазалығын және жайлылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Су айдауға және суағарларды тазалауға жүйелі көзқарас төтенше жағдайлардың алдын алуға және қалалық аумақтардың өмір сүру үшін қауіпсіз және жайлы болуын қамтамасыз етуге көмектеседі. Осылайша, 2025 жылдың 4 қарашасында Қаратау қалалық су шаруашылығы орталығы мамандарының жүргізген жұмыстары коммуналдық қызметтердің тиімді де жүйелі жұмысының үлгісін көрсетіп отыр. Су сорылып, су арықтары тазартылып, қауіпті жерлер тазартылып, қауіпсіздік пен тазалық басты назарда болды. Барлық шаралар тұрғындарды қорғауға, қалалық инфрақұрылымды сақтауға және жаңбырдан кейін көшелерде су жиналуының алдын алуға бағытталған. Қаратау муниципалитеті (ҚММ) қаланың инфрақұрылымын үнемі қадағалайды, профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізеді және жаңбыр суын ағызуды қамтамасыз етеді. Бұл тұрғындар үшін жайлы, қауіпсіз және таза өмір сүру жағдайларын жасайды және мемлекеттік қызметтердің жоғары деңгейін қамтамасыз етеді.

2025 жылдың 4 қарашасында «Қаратау» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің мамандары қаладағы су ағу және жауын-шашыннан кейінгі судың жиналуын болдырмау бойынша жүйелі жұмыс жүргізді. Қала инфрақұрылымында қауіпсіздік пен тазалықты қамтамасыз ету – басты міндеттердің бірі. Осы мақсатта коммуналдық қызметкерлер мотопомпалар арқылы су сору жұмыстарын жүргізіп, лотоктарды тазалау арқылы қаланың көшелерін су басудан қорғады.Жауын-шашын кезінде қала көшелерінде, саябақтарда және тұрғын үй аумақтарында су жиналуы жиі кездеседі. Бұл тек тұрғындардың қозғалысына кедергі келтіріп қана қоймай, жол инфрақұрылымына, үйлерге және инженерлік желілерге залал келтіруі мүмкін. Сондықтан жауын-шашыннан кейінгі суды дер кезінде сорып алу және арық жүйелерін тазалау – қала әкімдігінің және коммуналдық мекемелердің ең маңызды міндеттерінің бірі болып табылады.«Қаратау» КММ мамандары алдын ала анықталған жоспар бойынша жұмыс істейді. Жоспарға сәйкес, алдымен көшелер мен негізгі жол учаскелері бойынша су жиналатын нүктелер тексеріледі. Бұл нүктелерде су деңгейі мен ағу жолдары бақылауға алынады. Су көп жиналатын жерлерде мотопомпалар орнатылады және олар арқылы су сорылып, арық жүйелеріне немесе жақын маңдағы су құятын орындарға бағытталады.Лотоктарды тазалау жұмыстары да үлкен маңызға ие. Көшелердегі және қоғамдық орындардағы лотоктар арқылы жауын суы ағып, кәріз жүйесіне немесе табиғи су айдындарына жеткізіледі. Алайда лотоктар қоқыс, шөп, жапырақтар немесе басқа да қалдықтармен бітеліп қалса, су ағу жолы бұзылады және көшелерде су жиналады. Сондықтан мамандар әр лотокты мұқият тексеріп, оны тазалап, су ағынын қалпына келтіреді.Мотопомпамен су сору жұмыстарын жүргізу кезінде мамандардың қауіпсіздігі де басты назарда. Коммуналдық қызметкерлер арнайы киім мен құрал-жабдықтармен жұмыс істейді, су сорғыштарды дұрыс орнатып, техниканың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Бұл шаралар тек қаланың инфрақұрылымын қорғауға ғана емес, сонымен қатар қызметкерлердің өздерін қауіпсіз жағдайда ұстауға мүмкіндік береді.Жауын-шашыннан кейінгі су жиналуын болдырмау тек техникалық шаралармен шектелмейді. «Қаратау» КММ тұрғындарға да хабарлама жасап, су жиналатын аймақтардан абай болуға кеңес береді. Бұл әсіресе балалар мен қарт адамдар үшін маңызды, өйткені су басқан жерлерде тайып кету немесе басқа да апаттар орын алуы мүмкін. Тұрғындардың хабардарлығы коммуналдық жұмыстардың тиімділігін арттырады.Мамандардың айтуынша, 4 қарашадағы жұмыстар кезінде қаладағы негізгі көшелер, қоғамдық орындар және тұрғын үйлердің аумақтары мұқият тексерілді. Су сорылды, лотоктар тазаланды, ал апатты жағдай туындауы мүмкін жерлерге ерекше назар аударылды. Бұл жүйелі іс-шаралар қаладағы қауіпсіздік деңгейін жоғарылатуға және тұрғындардың жайлы өмір сүруіне ықпал етеді.Сонымен қатар, «Қаратау» КММ қызметкерлері жауын-шашын кезінде су жиналуын болдырмаудың алдын алу шараларын да қарастырады. Мысалы, кәріз жүйелерінің тұрақты техникалық қызмет көрсетуі, арықтар мен лотоктарды мерзімді тазалау, сондай-ақ тұрғындарды қаланың кейбір су жиналатын аймақтары туралы ақпараттандыру. Бұл жұмыстардың барлығы жүйелі жүргізілсе, су басу қаупі азаяды және қала инфрақұрылымы сақталады.Жауын-шашыннан кейінгі су жиналуын болдырмау жұмыстары тек қазан-қараша айларында ғана емес, жыл бойы жүргізіледі. Көптеген аймақтарда қысқы мезгілде қар еріп, су тасқыны қаупі туындауы мүмкін. Сондықтан «Қаратау» КММ мамандары тұрақты мониторинг жасап, су ағу жүйелерінің жұмысын тексереді, қажет болған жағдайда қосымша мотопомпалар мен құралдарды қолданады.Мотопомпамен су сорудың тиімділігі жоғары. Бұл құралдар арқылы су қысқа уақыт ішінде сорылып, арықтарға бағытталады. Сонымен қатар лотоктарды тазалау судың еркін ағуына мүмкіндік береді, бұл көшелерді су басудан қорғайды. Мотопомпалар мен тазалау жұмыстарының үйлесімді жүргізілуі қала инфрақұрылымын сақтап қана қоймай, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.Тазалық пен қауіпсіздік — басты назарда. «Қаратау» КММ мамандары тұрғындардың өміріне қауіп төндірмеу үшін барлық шараларды қолданады. Су жиналатын орындарды анықтау, мотопомпамен сорып алу және лотоктарды тазалау жұмыстарын үйлестіре отырып, коммуналдық қызметкерлер қала көшелерін судан қорғап, тұрғындарға жайлы жағдай жасайды.Осы жұмыстардың барлығы тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталған. Су басу жағдайларының алдын алу, су ағу жүйелерін дұрыс жұмыс істету және лотоктарды тазалау қаладағы қоғамдық қауіпсіздікті арттырады, жол қозғалысының кедергісіз жүруіне мүмкіндік береді. Тұрғындар өз кезегінде коммуналдық қызметкерлердің бұл әрекеттерін бағалап, көшелер мен қоғамдық орындарды таза ұстауға жауапкершілікпен қарайды.Қорыта келе, 4 қараша 2025 жылы «Қаратау» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің мамандары жүргізген жұмыстар — жүйелі, тиімді және тұрғындарға бағытталған іс-шаралардың айқын мысалы. Мотопомпамен су сорылды, лотоктар тазаланды, қаладағы қауіпсіздік пен тазалық қамтамасыз етілді. Бұл жұмыстардың барлығы қалалық инфрақұрылымды қорғауға, тұрғындардың өмірін қауіпсіз етуге және жауын-шашыннан кейінгі судың қала көшелерінде жиналуын болдырмауға бағытталған.«Қаратау» КММ әрдайым тазалық пен қауіпсіздікті басты назарда ұстайды және бұл бағыттағы жұмыстарын тұрақты түрде жүргізеді. Қала тұрғындары үшін бұл — жайлы, қауіпсіз және таза ортада өмір сүру мүмкіндігі, ал коммуналдық қызметкерлер үшін — өз міндеттерін адал орындаудың белгісі.

Қала мен облыс тұрғындары үшін судың сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуде Su Resurstary-Marketing сынақ зертханасы маңызды рөл атқарады. Зертхана ауыз су мен сарқынды суларды үздіксіз бақылап, судың санитарлық нормалар мен қауіпсіздік талаптарына сай болуын қадағалай отырып, тазарту құрылыстарының тиімділігін бағалайды. Бұл жұмыстың маңыздылығын асыра айту мүмкін емес, өйткені су адам өмірінің негізгі көзі болып табылады және оның сапасы халықтың денсаулығына тікелей әсер етеді. 2020 жылы зертхана ISO/IEC 17025-2019 халықаралық стандарты бойынша аккредитациядан өтті. Бұл стандарт зертханалардың техникалық құзыретіне қойылатын талаптарды белгілейді және сынақ нәтижелерінің сенімді және дәл болуын қамтамасыз етеді. Аккредитация алу оның мамандарының жоғары кәсіби деңгейін, сондай-ақ зертхананың халыққа сенімді аналитикалық нәтижелер бере отырып, суды сынаудың соңғы үлгідегі мүмкіндіктерін растайды. Зертхана бірнеше мамандандырылған бөлімдерден тұрады, олардың әрқайсысы зерттеудің белгілі бір түріне жауап береді. Бір бөлім ауыз судың сапасын бақылайды, екіншісі өндірістік және тұрмыстық сарқынды суларды сараптайды, үшіншісі тазарту құрылыстарының тиімділігін бағалайды. Бұл сараланған тәсіл кешенді зерттеулер жүргізуге және стандарттардан кез келген ауытқуларды дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді. Ауыз судың сапасын бақылау зертхананың басты басымдығы болып табылады. Мамандар суды қауіпті микроорганизмдерге, химиялық заттарға, ауыр металдарға және басқа ықтимал зиянды компоненттерге мұқият тексереді. Бұл тұрғындардың үйлеріне келетін судың қауіпсіз және белгіленген стандарттарға сай болуын қамтамасыз етеді. Қандай да бір ауытқулар анықталса, ауыз судың тұрақты сапасын қамтамасыз ету үшін түзету шаралары қабылданады. Ағынды суларды бақылау да бірдей маңызды. Өнеркәсіптік және тұрмыстық ағынды сулардың құрамында табиғи суларға жіберілсе, қоршаған ортаға зиян келтіретін қауіпті заттар болуы мүмкін. Зертхана ағынды суларды жүйелі түрде талдайды, тазарту тиімділігін бағалайды және табиғатқа қайтарылған немесе қайта пайдаланылған судың экологиялық талаптарға сәйкестігіне көз жеткізеді. Бұл тәсіл қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етеді және судың ластану қаупін азайтады. Су тазарту құрылыстарының тиімділігі зертхана жұмысының тағы бір негізгі аспектісі болып табылады. Әрбір нысанның технологиялық талаптарға сәйкестігі тексеріліп, зертханалық бақылау кемшіліктерді дер кезінде анықтауға және түзету шараларын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Бұл суды тазартудың барлық кезеңдерінің тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді, ал түпкілікті нәтиже халықты қауіпсіз сумен қамтамасыз етеді. Осы жылдар ішінде зертхана айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізді. Мысалы, ол жыл сайын 14 000-нан астам су сынақтарын жүргізеді. Бұл оның мониторингінің ауқымды және жүйелі сипатын, сондай-ақ мамандардың жоғары кәсіби деңгейін көрсетеді. Қазіргі уақытта 111 бақылау пунктінде су сапасына мониторинг жүргізілуде, бұл су объектілерін нақты уақыт режимінде бақылауға және кез келген өзгерістерге жедел әрекет етуге мүмкіндік береді. Талдау химиялық, физикалық және микробиологиялық сынақтарды қамтиды. Химиялық талдау минералдардың, тұздардың, ауыр металдардың және басқа қосылыстардың құрамын анықтайды. Физикалық талдау судың түсін, иісін, дәмін және мөлдірлігін бағалайды. Микробиологиялық талдау денсаулыққа қауіп төндіретін бактериялар мен микроорганизмдердің болуын анықтайды. Бұл кешенді тәсіл су сапасының толық көрінісін береді және ықтимал қауіптердің дер кезінде алдын алуға мүмкіндік береді. Зертхананың басты мақсаты – тұрғындарды таза, қауіпсіз және сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету. Судың сапасы халықтың денсаулығына тікелей әсер етеді, сондықтан зертханалық сынақтар мекеме қызметінің ажырамас бөлігі болып табылады. Қызметкерлерінің кәсібилігі, заманауи жабдықтары және халықаралық стандарттарға сәйкестігі барлық жүргізілген сынақтардың сенімділігіне кепілдік береді. Судың сапасын басқару – бұл халықтың денсаулығының ғана емес, сонымен бірге қоршаған ортаның да жауапкершілігі. Таза су, ағынды суларды тиімді тазарту және тазарту құрылыстарын бақылау табиғи ресурстарды сақтауға және қоршаған ортаға тигізетін теріс әсерді барынша азайтуға көмектеседі. Бұл әсіресе халық санының өсуі мен суды тұтынудың артуын ескере отырып өте маңызды. Su Resurstary-Marketing сынақ зертханасы халықтың су сапасына сенімін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Мониторингке жүйелі көзқарас, тұрақты тексерулер және жоғары білікті мамандар ауыз судың тұрақты сапасы мен сарқынды суларды қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, зертхана компания қызметкерлері мен облыс тұрғындарының экологиялық сауаттылығын арттырады. Су талдауының нәтижелері туралы уақтылы есептер мен жарияланымдар халыққа таза судың маңыздылығын түсінуге, оны жауапкершілікпен пайдалануға және тұрмыстық және өндірістік ағынды суларды өңдеу ережелерін сақтауға көмектеседі. Қорыта айтқанда, Su Resurstary-Marketing сынақ зертханасы судың қауіпсіздігі мен сапасын қамтамасыз етудің маңызды құралы болып табылады. Зертхана ауыз және ағынды суларға жүйелі мониторинг жүргізеді, тазарту тиімділігін бағалайды, судың халықаралық және ұлттық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз етеді. Зертхананың жұмысы халықтың денсаулығын сақтауға, қоршаған ортаны қорғауға және экологиялық тұрақтылықты сақтауға бағытталған. Қорытындылай келе, судың тіршілік көзі екенін, оның сапасына «Су ресурстата-Маркетинг» зертханасы жауапты екенін айта кеткен жөн. Үздіксіз мониторинг пен заманауи аналитикалық әдістерді қолданудың арқасында облыстың әрбір тұрғыны тұтынатын суының қауіпсіз, таза, барлық сапа талаптарына сай екендігіне сенімді бола алады. Бұл халықтың денсаулығын жоғары деңгейде ұстауға көмектесіп қана қоймай, сонымен қатар ұзақ мерзімді перспективада су ресурстарын тұрақты пайдалануды қамтамасыз етеді. Осылайша, зертхананың қызметі компанияның халық алдындағы жауапкершілігін растап, су ресурстарының тазалығы мен қауіпсіздігін сақтаудағы әрбір талдаудың маңыздылығын атап көрсете отырып, су мониторингіне кәсіби және жүйелі көзқарастың үлгісі болып табылады.

«Су ресурстары – Маркетинг» Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі өз қызметінде су сапасын бақылау мен оның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ерекше көңіл бөледі. Компанияның сынақ зертханасы осы бағыттағы жұмысты жүйелі түрде жүргізіп, тұрғындарға таза, сапалы және қауіпсіз ауыз су жеткізуді басты мақсат етіп қойып отыр. Су – адам өмірінің негізгі көзі, сондықтан оның сапасына деген жауапкершілік ерекше маңызды.Сынақ зертханасы 2020 жылы ISO/IEC 17025-2019 халықаралық стандарты бойынша аккредитациядан өтті. Бұл стандарт зертханалардың техникалық мүмкіндіктерін, талдау жүргізу сапасын және нәтижелердің сенімділігін қамтамасыз ететін халықаралық талаптарды белгілейді. Аккредитациядан өту зертхананың сапалы жұмыс істеу қабілетін растап қана қоймай, оның су сапасын талдау мен бақылауда жоғары нәтижелерге қол жеткізетінін көрсетеді.Зертхана құрамында бірнеше арнайы бөлім жұмыс істейді. Бұл бөлімдер ауыз судың сапасын, өндірістік және тұрмыстық сарқынды суларды, сондай-ақ тазарту құрылыстарының тиімділігін бақылайды. Әр бөлім өзіне тиесілі бағыт бойынша зерттеулер жүргізеді, судың құрамындағы химиялық, физикалық және биологиялық көрсеткіштерін анықтайды. Бұл ретте заманауи аналитикалық құралдар мен әдістер қолданылады, олар судың сапасын нақты және толық бағалауға мүмкіндік береді.Ауыз су сапасын бақылау — ең басты міндеттердің бірі. Бұл бөлім судың адам денсаулығына қауіпті заттардан таза екеніне кепілдік береді. Судың құрамында зиянды микробтар, химиялық қоспалар немесе ауыр металдар болмағанын қамтамасыз ету арқылы тұрғындарға сенімді және қауіпсіз өнім ұсынылады. Зертхана мамандары судың барлық көрсеткіштерін қатаң стандарттарға сай тексеріп, сапасыз немесе қауіпті суды тұтынуға жол бермейді.Сонымен қатар, өндірістік және тұрмыстық сарқынды сулардың сапасын бақылау да маңызды болып табылады. Сарқынды су — өндірістік процестер мен тұрмыстық қажеттіліктер нәтижесінде пайда болатын судың қалдықтары. Егер оны уақытылы және тиімді тазаламай қолданса, экологиялық қауіп төндіруі мүмкін. Зертхана сарқынды судың құрамын тексеріп, тазарту процестерінің тиімділігін бағалайды. Бұл арқылы қалдық су экологиялық стандарттарға сәйкес тазартылып, табиғатқа қауіп төндірмей қайта пайдалануға дайын болады.Тазарту құрылыстарының тиімділігін бақылау да зертхананың негізгі қызметтерінің бірі. Құрылыс нысандары арқылы өтетін су толықтай тазаланып, оны қайтадан қолдануға немесе табиғатқа қайтаруға қауіпсіз болады. Зертханалық бақылау арқылы әрбір кезеңдегі тазарту тиімділігі тексеріледі, ақаулар немесе сапасыздық жағдайлары анықталса, олар дереу түзетіледі. Бұл жұмыс судың сапасын тұрақты түрде қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Зертхана жыл бойы 14 000-нан астам талдау жүргізген. Бұл көрсеткіш оның жұмыс көлемінің үлкендігін және әртүрлі бағыттар бойынша мониторингтің тұрақты жүргізіліп отырғанын көрсетеді. Сонымен қатар, қазіргі таңда 111 бақылау нүктесі бойынша су сапасы тұрақты түрде қадағаланады. Әрбір бақылау нүктесі — судың сапасын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін маңызды құрал. Бұл жүйелі мониторинг судың құрамындағы өзгерістерді уақытылы анықтап, қажетті шараларды қабылдауға мүмкіндік береді.Талдаулар химиялық, физикалық және микробиологиялық сипаттамаларды қамтиды. Химиялық талдау құрамындағы минералдардың, тұздардың, ауыр металдардың және басқа да қосылыстардың мөлшерін анықтайды. Физикалық талдау судың түсін, иісін, дәмін және жалпы көрінісін бағалауға мүмкіндік береді. Микробиологиялық талдау судың адам денсаулығына қауіпті бактериялар мен микроорганизмдерден тазалығын тексереді. Бұл кешенді зерттеу судың қауіпсіздігін толық бағалауға мүмкіндік береді.Зертхананың басты мақсаты — тұрғындарға таза, сапалы және қауіпсіз ауыз су жеткізу. Ауыз су — адамның негізгі қажеттілігі, сондықтан оның сапасы адам денсаулығына тікелей әсер етеді. Зертханалық бақылау арқылы судың әрдайым стандарттарға сәйкес келетіні қамтамасыз етіледі. Бұл тұрғындардың сенімін арттырады және қоғамдық денсаулыққа үлесін қосады.Су сапасын бақылау тек тұрғындарға қызмет көрсетуге ғана бағытталған жоқ. Бұл экологиялық жауапкершіліктің бір бөлігі болып табылады. Суды дұрыс тазалау, оның құрамын тексеру және сапасын бақылау табиғатты қорғау мен экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Зертханалық талдаулар арқылы өндірістік қалдықтар мен сарқынды сулардың табиғатқа зиян келтірмей қайта өңделуіне жол ашылады.«Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС сынақ зертханасы судың сапасын тұрақты қадағалап, қауіпсіздігін қамтамасыз ету арқылы компанияның сенімділігін арттырады. Зертхана мамандарының кәсібилігі, заманауи құралдар мен әдістерді қолдану, ISO/IEC 17025-2019 стандартына сәйкестігі — барлық жұмыс нәтижелерінің сапасын қамтамасыз етеді.Қорытындылай келе, «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС сынақ зертханасы — тұрғындарға сапалы және қауіпсіз ауыз су жеткізуді қамтамасыз ететін маңызды құрылым. Лабораторияның тұрақты жұмысы, жүйелі талдаулар және қатаң бақылау арқылы компания су ресурстарын тиімді басқаруды қамтамасыз етеді. Су — өмір көзі, ал біз оның сапасына жауаптымыз!

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен елімізде тазалықты сақтау, қоршаған ортаны қорғау және табиғатпен үндестікте болу үшін азаматтардың күш-жігерін біріктіруге бағытталған «Таза Қазақстан» ұлттық жобасы жүзеге асырылуда. Осы жоба аясында «АМАНАТ» партиясы барлық өңірлерде «Таза бейсенбі» атты кезекті экологиялық акциясын өткізуде, бұл көптеген қауымдастықтар үшін жақсы дәстүрге айналған. Науқанның мақсаты қарапайым тазалаудан да асып түседі. «Таза бейсенбі» тұрғындар арасында экологиялық сананы қалыптастыруға, қоршаған ортаға жауапкершілікті тәрбиелеуге және қоғамдастық сезімін тәрбиелеуге бағытталған. Негізгі идея жасына немесе әлеуметтік жағдайына қарамастан әр адам қоршаған ортаны жақсартуға және өз қаласын немесе ауданын таза және өмір сүруге ыңғайлы етуге үлес қоса алады. Науқанға партия өкілдері, жастар ұйымдары, волонтерлар және Қазақстанды таза, жасыл және жайлы етуді көздейтін белсенді азаматтар жиналды. Бұл бірлескен іс-шаралар көшелерді, алаңдарды, саябақтарды, аулаларды тазалауға көмектесіп қана қоймайды, сонымен қатар қатысушылардың бойына қоршаған ортаға деген жауапкершілік сезімін оятып, күнделікті өмірде табиғатқа қамқорлық жасау әдетін қалыптастырады. «Таза бейсенбіде» қатысушылар қоғамдық орындарда қоқыс жинайды, қалдықтарды сұрыптайды, жасыл аумақтарды қалпына келтіреді және тұрғындарды қалдықтарды бөлу және қалдықтарды дұрыс басқаруға үйрету үшін профилактикалық жұмыстар жүргізеді. Бұл іс-шаралар қалалар мен ауылдардың келбетін жақсартып қана қоймайды, сонымен қатар тұрғындар арасында тұрақты экологиялық әдеттерді қалыптастырады. Жастардың белсенділігіне ерекше көңіл бөлінеді. Мектеп оқушылары, студенттер және белсенді жастар маңайдағы сенбіліктерге, ағаш отырғызуға, су тазартуға және қоғамдық кеңістікті абаттандыруға қатысады. Көптеген жастар үшін «Таза бейсенбіге» қатысу – белсенді азаматтық ұстанымын көрсету, топта жұмыс істеу тәжірибесін алу және қоршаған ортаны қорғаудың күнделікті өмірдегі маңыздылығын түсіну мүмкіндігі. «АМАНАТ» партиясы іс-шараларды жүйелі түрде ұйымдастырып, мүмкіндігінше көп тұрғындарды тартуға көңіл бөледі. Науқан бір рет қана емес, жүйелі түрде өткізіледі, бұл жыл бойы тазалықты сақтау және табиғи ортаны күту әдетін қалыптастыруға көмектеседі. Бірте-бірте «Таза бейсенбі» жай ғана шара емес, әрбір азамат қоршаған ортаға жауапкершілікті сезінетін жалпы әлеуметтік мәдениеттің бір бөлігіне айналуда. Акцияда сенбіліктермен қатар, ағарту және түсіндіру жұмыстары да бар. Еріктілер мен ұйымдастырушылар қоршаған ортаны қорғаудың маңыздылығын, қалдықтарды қайта өңдеу мен дұрыс кәдеге жарату қоршаған ортаны сақтауға қалай көмектесетінін түсіндіреді, сонымен қатар қоршаған ортаны қорғау бойынша семинарлар мен дәрістер өткізеді. Бұл іс-шаралар қатысушылардың еліміздің экологиялық денсаулығына деген жауапкершілік сезімін оятып, экологиялық сауаттылығын дамытып, күнделікті өмірде белсенді әрекеттер жасауға итермелейді. «Таза бейсенбі» - бұл жергілікті қауымдастықтардың бас қосуына да мүмкіндік. Маңайларды тазалау немесе ағаш отырғызу үшін бірлесіп жұмыс істеу әлеуметтік байланыстарды нығайтуға, командалық рухты дамытуға және тұрғындар арасында өзара қолдау көрсетуге көмектеседі. Барлық жастағы және текті адамдар ортақ мақсат үшін жиналады, бұл қоғамдағы жалпы атмосфераға оң әсер етеді және тұрғындар арасындағы сенім мен ынтымақтастықты арттырады. Науқан әсіресе балалардың экологиялық санасын қалыптастыру үшін маңызды. Сенбілікке қатысу және ағаш отырғызу балаларға табиғатты қорғаудың маңыздылығын түсінуге, айналаны күтіп-баптауға үйренуге, еңбектерінің нәтижесін көруге көмектеседі. Жастар табиғатты бағалай білуге үйренеді, қоршаған ортаға қамқорлық жасау әдеті қалыптасады, болашақта экологиялық бастамалардың белсенді қатысушысы болады. «АМАНАТ» партиясы «Таза бейсенбіні» қолдау елдегі тұрақты экологиялық мәдениетті қалыптастыру үшін маңызды екенін атап көрсетеді. Акцияға қосылған әрбір азамат қоршаған ортаны жақсартуға, қоғамдастық сезімін нығайтып, тазалыққа жауапкершілігін арттыруға өз үлесін қосуда. Қоқыстарды жинау, қалдықтарды сұрыптау немесе ағаш отырғызу сияқты ұсақ-түйек әрекеттердің өзі жалпы ел үшін айтарлықтай нәтиже беретінін түсіну маңызды. Ұзақ мерзімді перспективада тұрақты түрде өткізілетін экологиялық науқандар қала мен ауылдың экологиясын жақсартуға, өмір сүру сапасын арттыруға, демалыс пен бос уақытты өткізуге қолайлы жағдай жасауға, еліміздің табиғат пен қоршаған ортаны аямайтын ел ретіндегі беделін нығайтуға ықпал етеді. Акцияның принципі қарапайым, бірақ тиімді: тазалық әрқайсымыздан басталады. Қоқыстарды тазалап, ағаш отырғызып, табиғатты қорғаудың маңыздылығын түсіндіріп жүрген әрбір азамат ортақ игілікке, экологиялық жауапты қоғамның дамуына өз үлесін қосады. «Таза бейсенбіні» ұдайы өткізу қалалар мен ауылдарда айтарлықтай оң өзгерістерге әкелді. Аудандар тазарып, жасыл желектер көбейіп, қоғамдық орындар абаттандырылуда. Сонымен қатар, іс-шара заманауи экологиялық мәдениеттің маңызды бөлігі болып табылатын материалдарды қайта өңдеу мен қайта пайдалануды насихаттайды. Қорытынды қарапайым, бірақ маңызды: АМАНАТ-тың «Таза бейсенбі» - бұл жай ғана тазалық емес. Экологиялық сананы дамытады, табиғатқа деген жауапкершілік сезімін дамытады, қоғамдық ынтымақты нығайтады, айналаға қамқорлық жасау әдетіне тәрбиелейді. Әрбір қатысушы барлық тұрғындар үшін таза, жасыл және жайлы Қазақстанды құруға өз үлесін қосады. Ендеше, «Таза бейсенбі» әрбір азаматтың экологиялық белсенділік танытуының маңызды екенін растайды. Кішігірім, бірақ тұрақты әрекеттер — қоқыстарды тазалау, ағаш отырғызу және қоршаған ортаны қорғау туралы ақпарат тарату — жиынтық нәтиже береді және елді таза әрі әдемі етеді. Бұл бастама табиғатқа қамқорлық әр адамның өзінен басталатынын және бірлескен күш-жігердің қоршаған ортаға оң әсерін тигізетінін көрсетеді.

Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес елімізде «Таза Қазақстан» атты жалпыұлттық жоба жүзеге асырылуда. Бұл жоба азаматтардың күш-жігерін біріктіріп, табиғатқа деген жауапкершілікті арттыру, қоршаған ортаны таза ұстау және экологиялық мәдениетті қалыптастыру мақсатында бағытталған. Жобаның маңызды бөлігі ретінде партия «AMANAT» барлық өңірлерде тұрақты түрде өткізілетін «Таза бейсенбі» атты экологиялық акцияны 3 қараша 2025 жылы ұйымдастырады.«Таза бейсенбі» акциясының мәні тек аумақтарды жинау немесе қоқысты тазалау ғана емес, ол кеңірек мақсаттарды көздейді. Оның басты мақсаты — халық арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, қоршаған ортаға деген жауапкершілікті арттыру, сондай-ақ қоғамда тазалыққа, табиғатқа құрмет көрсету рухын дамыту. Осы акцияға әртүрлі топтар — партия мүшелері, жастар ұйымдары, еріктілер және белсенді азаматтар қатысады. Оларды біріктіретін басты ниет — Қазақстанды таза, жасыл және жайлы ету.Акция аясында қатысушылар қоғамдық орындарды, саябақтар мен скверлерді, жол бойлары мен өзен жағаларын тазалайды. Бұл шара жастарды қоршаған ортаға қамқор болуға, жауапкершілікті сезінуге үйретеді. Сонымен қатар, акция тұрғындар арасында қоғамшылдықты, ынтымақтастықты арттыруға ықпал етеді. Бірлесіп жұмыс істей отырып, әр адам өзінің күш-қуатын елдің дамуы мен табиғатты қорғауға жұмсай алады.Партия «AMANAT» ұйымдастыратын «Таза бейсенбі» акциясы әр өңірде жүйелі түрде өткізіледі. Акцияға тек партия мүшелері ғана емес, сонымен қатар мектеп оқушылары, студенттер, жергілікті тұрғындар, әртүрлі қоғамдық ұйымдардың мүшелері қатысады. Бұл шара қоғамдағы әрбір азаматтың қоршаған ортаны таза ұстауға қатысуын насихаттайды. Оның басты ерекшелігі — әркім өз үлесін қосуы мүмкін және әр адамның еңбегі қоршаған орта үшін маңызды.Қазақстанның әр қаласында және ауылдық аймақтарында акцияның нәтижесі айтарлықтай байқалады. Қоқыс қалдықтары жиналып, орындар тазаланады, жасыл желектер күтіп-бапталады, ескірген немесе сынған қоқыс контейнерлері ауыстырылады. Осындай іс-шаралар арқылы қоғамда таза ортаға деген құндылықтар қалыптасады, адамдардың экологиялық мәдениеті артады.Еріктілердің еңбегі ерекше атап өтуге тұрарлық. Олар тек қоқыс жинаумен шектелмей, акция барысында балалар мен жастарға табиғатты қорғау, қалдықтарды дұрыс өңдеу, қайта пайдалану және экологиялық таза өмір салтын ұстану туралы ақпарат береді. Бұл өз кезегінде экологиялық сана мен білімді арттырады, қоғамдағы жауапкершілікті күшейтеді.«Таза бейсенбі» акциясының тағы бір маңызды аспектісі — азаматтардың бір-бірімен қарым-қатынасын нығайту. Бірлесіп тазалық жүргізу, саябақтар мен көшелерді жөндеу, ағаш отырғызу сияқты жұмыстар адамдарды біріктіреді, оларды ортақ мақсатқа жетуге ынталандырады. Бұл әрекеттер қоғамда өзара сенім мен достық байланыстарды қалыптастыруға септігін тигізеді.Акцияны ұйымдастырушылар атап өткендей, тазалық — бұл тек көрініс немесе уақытша әрекет емес. Бұл — әр адамның күнделікті өмірінде ұстанатын қағидасы, табиғатқа және қоғамға деген құрметтің белгісі. Сондықтан «Таза бейсенбі» акциясына қатысу арқылы әр азамат өз үлесін қосып, экологиялық мәдениетті нығайтады.Сонымен қатар, акцияның мақсаты — жастарды қоршаған ортаны қорғауға тарту. Қазіргі кезде экологиялық білім мен дағдылар әрбір жеке адамның, соның ішінде жастардың санасында қалыптасуы маңызды. Олар өз тәжірибесінде таза қалалық ортаға, табиғатқа қамқорлық жасау дағдыларын үйреніп, оны отбасы мен достарына үйретеді. Осылайша, экологиялық мәдениет қоғамның әрбір мүшесінде қалыптасады.Акцияға қатысушылардың айтуынша, «Таза бейсенбі» шарасы тек физикалық тазалыққа ғана емес, сонымен қатар моральдық тазалыққа, жауапкершілік сезіміне, ортақ мақсатқа деген ұмтылысқа да ықпал етеді. Кішігірім қоқыс жинаудан бастап, көгалдандыру, ағаш отырғызу немесе экологиялық білім беру шараларына дейінгі әрекеттер қоғамда экологиялық жауапкершілікті қалыптастырады.Партия «AMANAT» бұл акцияны тұрақты өткізу арқылы қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға және азаматтардың табиғатқа деген қамқорлық сезімін арттыруға ұмтылады. «Таза бейсенбі» акциясы — бұл тек бір күндік іс-шара емес, ол тұрақты әдетке айналып, әр азаматтың күнделікті өмірінде экологиялық жауапкершілікті қалыптастыруға бағытталған.Қорытындылай келе, «Таза бейсенбі» акциясы Қазақстанда экологиялық мәдениетті қалыптастырудың маңызды элементі болып табылады. Бұл шара азаматтардың табиғатқа деген құрметін арттырады, қоғамда жауапкершілік сезімін қалыптастырады, бірлік пен ынтымақтастықты дамытады. Әрбір қатысушы өз үлесін қосып, Қазақстанды таза, жасыл және жайлы етуге мүмкіндік алады.Ең бастысы, тазалық әрқайсымыздан басталады. Кішкентай әрекет — қоқыс жинау, ағаш отырғызу немесе экологиялық білімді тарату — үлкен нәтижеге әкеледі. «Таза бейсенбі» акциясы көрсеткендей, қоғамның әр мүшесі өз үлесін қосса, еліміз таза, көрікті және экологиялық тұрақты болады. Бұл шараның мәні — әрбір адам өз айналасын қорғауға және сақтауға жауапты екенін түсінуінде.Міне, осындай бірлескен күш-жігер арқылы Қазақстанда табиғатты қорғау, экологиялық мәдениетті дамыту және азаматтардың жауапкершілігін арттыру бағытында нақты нәтижелерге қол жеткізуге болады. «Таза бейсенбі» акциясы — тек тазалықты сақтау ғана емес, сонымен қатар қоғамның бірлігін, жастардың белсенділігін және әрбір адамның қоршаған ортаға қамқорлық көрсету қабілетін нығайтатын бастама болып табылады.

2025 жылдың 29 қазанында «Су ресурстар маркетингі» акционерлік қоғамында «Astel» АҚ және SmartTechService IP өкілдерінің қатысуымен бірлескен жұмыс отырысы өтті. Кездесудің негізгі мақсаты Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің 2025 жылғы 16 қыркүйектегі № 370 бұйрығына сәйкес сумен жабдықтау және су бұру секторында ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізу мәселелерін талқылау болды. Қазіргі жағдайда ақпараттық қауіпсіздік компанияның тұрақты дамуының негізгі элементіне айналуда. Бұл әсіресе сумен жабдықтау және ағынды су жүйелері сияқты маңызды инфрақұрылыммен жұмыс істейтін ұйымдар үшін өзекті. Процестерді цифрландыру және ақпараттық технологияларды белсенді пайдалану жаңа мүмкіндіктер туғызады, бірақ сонымен бірге кибершабуылдар, деректердің ағып кетуі және басқа қауіптер қаупін арттырады. Сондықтан, ақпараттық қауіпсіздіктің тиімді жүйесін енгізу «Су ресурсы – Маркетинг», ЖШС үшін басымдық болып табылады. Кездесуде болашақ жүйенің іргелі принциптері мен функционалдық мүмкіндіктері талқыланды. «Astel» АҚ өкілдері әртүрлі көлемдегі кәсіпорындарда ақпараттық қауіпсіздіктің кешенді жүйелерін енгізу тәжірибесімен бөлісіп, табысты ақпараттық қауіпсіздік тек техникалық құралдарға ғана емес, сонымен қатар ұйымның қауіпсіздік мәдениетіне, қызметкерлердің хабардар болуына және процесті дұрыс ұйымдастыруға байланысты екенін атап өтті. Сарапшылар жүйелік тәсілдің маңыздылығын атап өтті, соның ішінде: кәсіпорынның ағымдағы инфрақұрылымын талдау; ықтимал қауіптерді анықтау; ақпараттық қауіпсіздік саясатын әзірлеу және іске асыру; персоналды ақпаратпен қауіпсіз жұмыс істеу ережелеріне үйрету; белгіленген тәртіптердің сақталуын бақылау және бақылау. SmartTechService IP корпоративтік желілер мен ішкі ақпараттық ресурстардың қауіпсіздігін арттыруға бағытталған практикалық шешімдерді ұсынды. Ұсыныстарға кіруді басқару жүйелерін енгізу, серверлер мен дерекқорларды қорғау, маңызды деректердің сақтық көшірмелерін және шифрлауын ұйымдастыру және күдікті әрекетті анықтау үшін желілік трафикті бақылау кіреді. Талқылау барысында тараптар ақпараттық қауіпсіздік жүйесі тек техникалық құралдарды ғана емес, ұйымдастыру шараларын да қамтуы керектігін атап өтті. Оларға мыналар жатады: құпия ақпаратпен жұмыс істеу процедуралары, корпоративтік желіні қауіпсіз пайдалану бойынша қызметкерлерге арналған нұсқаулықтар, жүйелі оқыту және ақпараттық қауіпсіздік мәселелері бойынша қызметкерлердің білімін тексеру. Компанияның ақпараттық инфрақұрылымының ағымдағы жағдайын талдауға ерекше назар аударылды. Su Resources – Marketing мамандары сыртқы компаниялардың сарапшыларымен бірлесе отырып, қандай жүйелер күшейтілген қорғанысты қажет ететінін, қауіпсіздікті жақсарту үшін қандай процестерді автоматтандыру қажет екенін және ықтимал осалдықтардың бар жерлерін анықтау үшін алдын ала бағалау жүргізді. Осы деректер негізінде деректердің қауіпсіздігін арттыру бойынша нақты ұсыныстар мен шаралар жоспарлануда. Оқиғаға қарсы әрекет ету жүйесін енгізу жайы да талқыланды. Бұл жүйе қауіптерді жедел анықтауды және локализациялауды, ықтимал салдарды азайтуды және оқиғалардан кейін ақпараттық жүйелерді қалпына келтіру жоспарларын әзірлеуді қамтиды. Бұл тәсіл кибершабуылдар мен құпия ақпараттың ағып кету қаупін азайтады және кәсіпорынның цифрлық тұрақтылығын арттырады. Ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізудің негізгі аспектісі корпоративтік қауіпсіздік мәдениетін дамыту болып табылады. Бұл барлық қызметкерлер ықтимал қауіптер туралы хабардар болуы, ақпаратты қорғау бойынша өз міндеттерін түсінуі және белгіленген ережелерді сақтауға белсенді қатысуы керек дегенді білдіреді. Осы мақсатқа жету үшін тұрақты оқыту сабақтары, семинарлар және қызметкерлердің ішкі білімін бағалау жоспарланған. Кездесу соңында тараптар кешенді тәсілдің маңыздылығын атап өтті: техникалық шешімдерді, ұйымдастыру шараларын және қызметкерлердің хабардарлығын біріктіру. Бұл тәсіл қазіргі заманғы талаптар мен стандарттарға сәйкес келетін, тәуекелдерді барынша азайтатын және компания қызметіне деген сенімді арттыратын тұрақты ақпараттық қауіпсіздік жүйесін құруға мүмкіндік береді. Su Resursary – Marketing өкілдері компанияның заманауи ақпараттық қауіпсіздік стандарттарын енгізу және цифрлық тұрақтылықты қалыптастыру бойынша жүйелі күш-жігерін жалғастырып жатқанын атап өтті. Негізгі мақсат – деректерді сенімді қорғауды қамтамасыз ету, ақпараттық жүйелердің үздіксіздігіне кепілдік беру және қызметкерлердің қауіпсіздік ережелерін сақтаудың маңыздылығы туралы хабардарлығын арттыру. «Astel» АҚ және IP SmartTechService-пен ынтымақтастық бізге озық тәжірибелерді пайдалануға және халықаралық стандарттар мен қазақстандық заңнамаға сәйкес келетін дәлелденген шешімдерді енгізуге мүмкіндік береді. Бұл шешімдерді енгізу сонымен қатар ішкі процестердің тиімділігін арттыруға, ақпараттың ағып кету қаупін азайтуға және операцияның ашықтығын қамтамасыз етуге көмектеседі. Жиын барысында ақпараттық қауіпсіздік бір реттік шара емес, үздіксіз үдеріс екені баса айтылды. Ол тұрақты қауіптерді талдауды, жаңа жағдайларға бейімделуді, қауіпсіздік құралдарын жетілдіруді және қызметкерлерді үнемі оқытуды талап етеді. Тек кешенді және жүйелі тәсіл ғана ақпаратты қорғаудың жоғары деңгейін және кәсіпорынның сыртқы және ішкі қауіптерге төзімділігін қамтамасыз ете алады. Қорытындылай келе, 2025 жылдың 29 қазанындағы Su Resurstary-Marketing-тегі жұмыс кездесуі ақпараттық қауіпсіздікті жақсарту жолындағы маңызды қадам болды. Жүйенің іргелі принциптерін, функционалдық мүмкіндіктерін, инфрақұрылымды талдауды талқылау және нақты ұсыныстарды дайындау цифрлық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша одан әрі іс-шаралар жоспарын әзірлеуге мүмкіндік берді. ЖШҚ «Su Resources – Marketing» ақпараттық қауіпсіздіктің корпоративтік мәдениетін дамыту, цифрлық тұрақтылықты арттыру және деректердің қорғалуын қамтамасыз ету бойынша жүйелі жұмысын жалғастыруға ниетті. Бұл шаралар компанияның сенімділігін сақтауға, маңызды сумен жабдықтау және ағынды су инфрақұрылымын қорғауға және барлық қызметкерлер үшін қауіпсіз цифрлық жұмыс кеңістігін құруға бағытталған. Осылайша, Su Resurstati – Маркетингте ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізу ағымдағы заң талаптары мен салалық стандарттарға сәйкес қана қоймайды, сонымен қатар цифрлық дәуірдегі компанияның тұрақты даму стратегиясының маңызды элементі болып табылады.

2025 жылғы 29 қазан күні «Су ресурстары – Маркетинг» Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі өз кәсіпорнының ақпараттық қауіпсіздік жүйесін жетілдіру бағытында маңызды шара өткізді. Аталған іс-шараға ақпараттық технологиялар және қауіпсіздік саласында танымал АО «Astel» және жеке кәсіпкерлік «СмартТехСервис» компанияларының өкілдері қатысты. Кездесу барысында қатысушылар ҚР Индустрия және құрылыс министрінің 2025 жылғы 16 қыркүйектегі №370 бұйрығына сәйкес, сумен жабдықтау және су бұру саласында ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізу тетіктерін қарастыру және талқылау мүмкіндігіне ие болды.Жиынның негізгі мақсаты — «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС-де ақпараттық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру, кәсіпорынның цифрлық инфрақұрылымын қорғау, сондай-ақ заманауи қауіп-қатерлер мен кибершабуылдарға қарсы тұру қабілетін арттыру. Қазіргі уақытта ақпараттық қауіпсіздік тек техникалық құралдар мен бағдарламалық шешімдер арқылы емес, сонымен қатар қызметкерлердің санасы мен кәсіпорын мәдениеті арқылы қамтамасыз етілуі қажет. Осы орайда кездесу қатысушылары жүйенің негізгі қағидаттарын, функционалдық мүмкіндіктерін және кәсіпорындағы ақпараттық қауіпсіздіктің деңгейін талқылап өтті.АО «Astel» компаниясының өкілдері ақпараттық қауіпсіздік саласындағы өз тәжірибесімен бөлісті. Олар ақпараттық қауіпсіздік жүйелерін енгізудің тиімді әдістерін, кәсіпорын инфрақұрылымын қорғау тетіктерін, желілік қауіпсіздікті қамтамасыз етудің заманауи шешімдерін көрсетті. Сонымен қатар, олар ақпараттық қауіпсіздік бойынша ішкі аудит жүргізудің маңыздылығын атап өтті. Атап айтқанда, әрбір кәсіпорынның өзіне тән қауіп-қатерлерін анықтау, ықтимал шабуыл сценарийлерін модельдеу және алдын алу шараларын енгізу қажеттігі жайлы нақты ұсыныстар берілді.ИП «СмартТехСервис» өкілдері өз кезегінде кәсіпорындарға арналған практикалық шешімдер мен бағдарламалық құралдарды таныстырды. Олар ақпараттық қауіпсіздік саясаттарын құру, құпия ақпаратты қорғау, қызметкерлердің кіру құқықтарын басқару және жүйелі мониторинг жүргізу әдістерін көрсетті. Сонымен қатар, бұл компания цифрлық қауіпсіздікті арттыруда заманауи трендтер мен технологиялық жаңалықтарды енгізу қажеттігін атап өтті.Кездесу барысында тараптар келесі мәселелерді талқылады:Ақпараттық қауіпсіздік жүйесінің негізгі қағидаттарыДеректердің құпиялылығы, тұтастығы және қолжетімділігін сақтау;Жүйелі мониторинг және бақылау арқылы кибершабуылдарға тез жауап беру;Ақпараттық қауіпсіздік саясаттарын дайындау және олардың қызметкерлер арасында тиімді енгізілуін қамтамасыз ету.Функционалдық мүмкіндіктерЖелілік инфрақұрылымды қорғау: корпоративтік желілерде қауіпсіздік хаттамаларын қолдану, серверлер мен мәліметтер қорын қорғау;Қызметкерлердің қауіпсіздік деңгейін арттыру: тренингтер, нұсқаулықтар, тестілеу және ақпараттық мәдениетті қалыптастыру;Қауіптерді талдау және алдын алу: мүмкін болатын шабуыл түрлерін болжау, қауіп-қатерлерді жіктеу және оларға қарсы іс-қимыл жоспарын жасау.Кәсіпорын инфрақұрылымын талдау және ұсыныстар«Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС мамандары өз кәсіпорнының ақпараттық инфрақұрылымын жан-жақты зерттеп, жүйенің қазіргі жағдайын бағалады. Мамандар кіру рұқсаттарын басқару, деректерді сақтау және қорғау тәсілдерін, корпоративтік желідегі ақпараттық ағынды бақылау әдістерін талқылады. Бұл талдау негізінде нақты ұсыныстар әзірленетін болады, олар жүйенің қауіпсіздігін арттыруға, сыртқы және ішкі қатерлерді азайтуға бағытталады.Кездесу барысында мамандар ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізудің тиімді жолдарын, заманауи стандарттар мен нормативтерге сәйкес келетін технологиялық шешімдерді қарастырды. Олар кәсіпорын қызметкерлерін ақпараттық қауіпсіздік мәдениетімен таныстыру, цифрлық тәуекелдерді басқару және инциденттерге дайындық жоспарын жасау сияқты практикалық шараларды ұсынды.Сонымен қатар, тараптар ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің тек техникалық емес, мәдени аспектілерін де талқылады. Ақпараттық қауіпсіздік мәдениеті — бұл қызметкерлердің ақпаратты дұрыс пайдалану, құпия ақпаратты қорғау және ұйымдағы цифрлық қауіпсіздікті сақтау бойынша күнделікті әрекеттері. Бұл бағытта тренингтер, семинарлар, нұсқаулықтар және ішкі аудит сияқты жүйелі іс-шаралар маңызды рөл атқарады.Кездесу қорытындысы бойынша «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС цифрлық тұрақтылықты арттыруға және заманауи талаптарға сай ақпараттық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған жүйелі жұмыстарды жалғастыруға ниетті екенін көрсетті. Кәсіпорын мамандары ұсынылған әдістер мен құралдарды енгізу жоспарын жасап, оларды кезең-кезеңімен іске асыруға дайындалуда.Ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізу кәсіпорынның тек техникалық қорғанысын күшейтпей, сонымен қатар қызметкерлердің санасын арттыруға, жұмыс үрдісін қауіпсіз етуге, мәліметтердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде компанияның тұрақтылығы мен сенімділігін арттырады, сыртқы қатерлерден қорғануға және цифрлық кеңістікте сенімді жұмыс істеуге жағдай жасайды.Қорытындылай келе, 29 қазан күні өткен бірлескен жұмыс отырысы «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС үшін ақпараттық қауіпсіздік жүйесін енгізу бойынша маңызды қадам болды. Кездесу барысында тараптар жүйенің негізгі қағидаттарын, функционалдық мүмкіндіктерін және инфрақұрылымның қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолдарын талқылады. Компания мамандары нақты ұсыныстар дайындау арқылы кәсіпорынның ақпараттық қауіпсіздік деңгейін арттыруға және цифрлық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған жүйелі жұмыстарды жалғастырады.«Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС ақпараттық қауіпсіздік саласында заманауи талаптарға сай мәдениет қалыптастыруды, қызметкерлердің санасын арттыруды және цифрлық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді басты бағыт ретінде қарастырады. Бұл шаралар компанияның тұрақтылығы мен сенімділігін арттыруға, сондай-ақ сумен жабдықтау және су бұру саласында ақпараттық инфрақұрылымды қорғауға бағытталған.

Шымкенттің Тұран ауданында жаңа балалар және спорт алаңдарының құрылысы жүріп жатыр. Бұл жобалардың мақсаты – тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсарту, балалар мен жасөспірімдердің бос уақытын ұйымдастыру, салауатты өмір салтын насихаттау. Барлық жұмыстар тұрғындарға әлеуметтік бастамаларды жоспарлауға және жүзеге асыруға тікелей қатысуға мүмкіндік беретін «Бірлескен бюджет» жобасы аясында жүргізілуде. Қалалық инфрақұрылымды дамыту, балалар мен жасөспірімдердің бос уақытын қауіпсіз әрі жайлы өткізу үшін жағдай жасау – мемлекеттік саясаттың басым бағыты. Шымкентте соңғы жылдары жастардың жан-жақты дамуына, белсенді, салауатты өмір салтын қалыптастыруға ықпал ететін ойын алаңдары мен спорт алаңдарын салуға ерекше мән берілуде. Бұл бастамаларға Тұран ауданы да белсене атсалысып, балалар мен жастардың инфрақұрылымын жүйелі түрде дамытуды қамтамасыз етуде. Биыл ауданда 32 жаңа ойын алаңының құрылысы жоспарлануда, оның 19-ы балалар ойын алаңына, 13-і ашық спорт алаңына арналған . Барлық нысандар заманауи қауіпсіздік талаптарына сай және заманауи құрал-жабдықтармен жабдықталған. Ойын алаңдары әртүрлі жас топтарына арналған түрлі ойын құрылымдарымен, ал спорт алаңдары тренажерлармен және футбол, баскетбол, волейбол және басқа да спорт түрлеріне арналған құралдармен жабдықталған. Бүгінгі күні 15 ойын алаңы пайдалануға берілді , қалғандары бекітілген кестеге сәйкес салынуда. Барлық нысандар ағымдағы жылдың соңына дейін толық іске қосылады деп күтілуде. Жаңадан пайдалануға берілген ойын алаңдары тұрғындардың балаларымен қауіпсіз уақыт өткізуіне, жасөспірімдер мен жасөспірімдердің спортпен шұғылданып, дене шынықтыру белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді. Жаңа ойын алаңдары аудан тұрғындарының өмір сүру сапасына оң әсерін тигізуде. Олар балалардың ойын алаңы ретінде ғана емес, сонымен қатар бүкіл отбасының демалатын орны ретінде де қызмет етеді. Аула инфрақұрылымын дамыту тұрғындар арасындағы әлеуметтік байланысты нығайтуға, балалар мен жасөспірімдерді командалық ойындар мен спорттық жарыстарға тартуға, сол арқылы дені сау және белсенді ұрпақты тәрбиелеуге ықпал етеді. Балалар алаңын салу кезінде қауіпсіздік пен сапаға ерекше көңіл бөлінеді. Барлық нысандар заманауи стандарттарға сай салынған, ал ойын құрылымдарының құрылысында қолданылатын материалдар сертификатталған және балалар үшін қауіпсіз. Ойын алаңдары қорғаныс жабындарымен, қоршаулармен, жасыл аймақтармен жабдықталған, ойын мен спортпен айналысуға ыңғайлы және қауіпсіз жағдай жасайды. Ашық спорт алаңдары дене шынықтыру мен салауатты өмір салтын насихаттайтын жасөспірімдер мен ересектерге арналған. Олар гірлермен, турниктермен, футбол голдарымен, баскетбол шеңберлерімен, волейбол торларымен жабдықталған. Бұл нысандар жастарды спортпен айналысуға ынталандырады, оқу-жаттығу жиындарын жеңілдетеді және спорттық шараларды ұйымдастырады. Балалар алаңының құрылысы тұрғындардың пікірін белсенді түрде ескере отырып жүргізілуде. «Бірлескен бюджет» жобасы арқылы тұрғындар өз ұсыныстарын айтып, жаңа ойын және спорт алаңдары қай жерде салынуы керектігін айта алады. Бұл тәсіл жобаны жүзеге асырудағы ашықтықты қамтамасыз етеді және қауымдастықтың қажеттіліктерін толық қанағаттандыруды қамтамасыз етеді. Аудан әкімшілігі барлық жұмыстардың уақытында аяқталуын және қауіпсіздік стандарттарына сай болуын қадағалап, алаңдардың құрылысын қадағалайды. Құрылысқа арнайы жабдықтар, инженерлік қызметтер және білікті мердігерлер пайдаланылады. Жұмыстың сапасы мен қауіпсіздік ережелерінің сақталуы қатаң қадағаланады. Жаңадан салынған ойын алаңдары мен спорттық нысандар балалардың физикалық ғана емес, психологиялық дамуына да оң әсер етеді. Ашық ойындар, спорттық іс-шаралар және командалық спорт көңіл-күйді жақсартуға, әлеуметтік дағдыларды дамытуға және балалардың денсаулығын жақсартуға көмектеседі. Сондай-ақ, аудан басшылығы мен қалалық білім беру мекемелері балалардың демалысын тиімді ұйымдастыруға, демалыс пен спортты ұштастыруға мүмкіндік беретін жаңа ойын алаңдарын мектептер мен балабақшалармен бірлесіп пайдалануды жоспарлап отыр. Осылайша, Тұранда ойын алаңдары мен спорт нысандарын салу тұрғындар үшін қауіпсіз, жайлы және заманауи өмір сүру ортасын құруға, балалар мен жасөспірімдердің дене шынықтыру белсенділігін арттыруға, аулалардың және жалпы қаланың инфрақұрылымын жақсартуға бағытталған. Жаңа нысандар ауданның әлеуметтік, мәдени және спорттық дамуына ықпал етіп, балалар мен жастарды заманауи және қауіпсіз ойын, демалыс және спорт алаңдарымен қамтамасыз етеді. Тұтастай алғанда, Тұран ауданында барлық заманауи қауіпсіздік стандарттары мен талаптарын ескере отырып, тұрғындар мен әкімшіліктің белсенді қолдауымен балалар алаңдары мен спорт нысандарын салу бастамалары жүзеге асырылуда. Барлық 32 нысан жыл соңына дейін іске қосылып, тұрғындардың демалуына, дамуы мен денсаулығын жақсартуға жаңа мүмкіндіктер жасайды деп күтілуде. Бұл іс-шаралар тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға, балалар үшін қауіпсіз ортаны қамтамасыз етуге, жастардың спорттық әлеуетін дамытуға және жайлы, заманауи қалалық ортаны құруға ықпал етеді. Жаңа ойын алаңдары мен спорт нысандары ауданның дамуындағы маңызды қадам, тұрғындардың белсенді демалуына, спортпен шұғылдануына және араласуына қолайлы аумақтармен қамтамасыз ету болып табылады. Бұл ойын алаңдарының пайдалануға берілуі инфрақұрылымды жақсартып қана қоймай, белсенді азаматтық қоғамды қалыптастырады, тұрғындарды бірлесіп жақсарту жобаларына тартады және аудандағы әлеуметтік байланыстарды нығайтады. Балалар мен жастар үшін қауіпсіз және жайлы жағдай жасау – Тұран әкімшілігінің басым бағыты және ауданның жан-жақты дамуының маңызды элементі.